장음표시 사용
51쪽
pinam a. tionissimul. in facile intedigi existimo uulga ram Methodi diuisionem,qua diuidunt Methodum in definitivam iui uam refotatoriam π denaen strativam esse huiM- ι hoc est pertinere ad particularem dethodum,quam ideo Dialecticam vocant, quia tori ars disserendi uersatur in his quatuor tractandis era explicandis. Haec dixi, ut ostenderem quomodo uulgata Methodi diuisio cue quam supra tradidi quadret. Porro haec duaplex Methodus Dialectica plures sectiones reclapst, Namsimplex quidem in cruse, Virure ripαναλscrip particulares et mixtam diuiditur composim uero etiam habet uariis formis. Alia enim probabiti, alia Sophistica, alia demonstrativa aquaestione subiecta dicitur, quarum postea x xij sunt rami. Nam quilibet harumflectatur uel iadi puritione, eum plures de aliqua quae ione liti,gant, uel in collatione cum ipsi de rebus sine ud, uersirio scribimus quidquam ferio, siue declama. Mus ingenJ excolendi gratia, uel in examine eoarum quae ab alijs scripta sunt, nimirum cum ea quae uel uberiori orationeexposim sunt reteximus
C detractatis ornamenta nuda proponimus, ad dialecticam normam singula reuocantes,ut eo acu curatim de negocio proposito iudicium formetur ne quo examine uberior oratio nequaquam sinatestigi potest, ne quid horum inteilectum uo. oratoria Methodo. e qua seorsium quemad
52쪽
LIAE E Rnwdum antea proposivissum dictum, nunc ideo paucioribus de Dialectica Methodo dicam, quia ars Dialectica hunc soluia profitetur, hanc docet, ad hunc omnia sua praecepta fere refert.
Dialectica ac primum de Syn. thesi particulari. nthesiis particularis e t duplex ἡ κγκῖκs, quae reis;mplicjs elementa colligit,partes compoαnit, antecedentia coniunctis coissequentidio derat,mem usumque rei commor irat, Breuiter quae occupatur in circumstantiarum rei considearatione, inopi ii, quae est certa uia res ligulas definitione complactendi, o uocatur usitate Mea thoduA definiendi . uias uarias formas, quia in Dialecticis truduntur omittam,et breuiter paucis
ciencratim definiendi Methodum exponam, quain his uerbis cicero in Topicis tradidit. Sic igitur inquit Veteres praecipiunt: cum sumneris ea quaesunt rei quam definire uelis, cum alijs communia uis eo persequi, ni proprium elyciatur,s nullatim aliam rem transferri posit, ut haec: haereditas en pecunia . Commune adhuc. Multa enim genera sint pecunis, adde quod sequitur: quae morte alicuius ad quempiam peruenit. Nonadum en definitio, Multi enim modis sine haeredita me teneri mortuorum pecuniae poibuni. Vnum adde
53쪽
PRIMUS. ad verbam. iure.lam a commutote res di nacta uidebitur, ut A explicata definitio, Haereditasori pecunia quae morte alicuius ad quempiam peruenit iure,vi dum en satis, adde nec ea aut legaudi sumento aut pos ione retenta. Confectura esst. Hactenus Cicero, adduum a nos unum atq; alteruta exemplum adrannis en imperium Commune adhuc Multa enim genera sunt imperiorum addammergo quod unus a mictrat, non est μαtis,adde publicum te id quidem satis es: Adde erago: in re ab non ex legibus,sed arbitrio domi. minit gubernatur. His nihilsor is addi potest, completa edos definitio alaran in in imperi tim publicum quod unus administrat, non ex legi. bus sed arbitrio : Temperantia est uirtus,hoc mtifim patet. Aide Moralis, si perentia est adhue generica non fusticiens ad definiendam pectem.
Adde quae moderatur cupidinies. Iam res a com4
munitate disiuncta 'sed dis finem ut fit leui
or definitio.ne quid contra rectam rationem stat, Coniungamus iam omnia:Temperantia est uirtus Inorules,quae moderatur cupiditates, ne quid conistra rectam rationem fat. Qua autem ratione ista commahia sunt quaerenda, in Dialectica explicuistar nimirum ut primum rei definiendae praedicamentum quaeratur. Deinde ut inlientum praedica, mentum in genera media canister distribuatur, donec proximum eiu ret,quam de re uolumus, Se
54쪽
LIAE E Rgenm inuentum fuerit. Tum inuentum genus in disterentiis secabitar, donec eam rem quae propos: est, i reliquis eiusdem generis steciebus, certa propria diserentia distinxerimas. Seis certaedi perentia inueniri non poJunt,quaerantur μό- diu a causis. Fectis, proprientibus et alijs rerum attribum, donec quocunque modo rem propos incertis limitibus definiuerimus. Atq; luc ea Aristotelis in Secundo postreriorum, Ciceronis in TopiacisSoet is libro de definedi Methodo doctrina. terum hoc loco admonendum duxi,id quod Rodo bus docetis loco coniugatorum, quem Ioacum multum facere ad definiendum ostendit. Proa posito enim ab structo definiendo, factum desiniationem inueniess concreti assectiones pervideas.
Nam hanc uiam saepe Aristoteles sequutus est, ut in Athicis definiturM prudentiam, primum perufonam prudentis ex ea consideratione definiuit, Sed Aristotelis uerba, quo res fui clarior subqciamm Prudentia inquit quid sit in intestigemus, si
quos ominemus prudelites cog uerimus. Pruadentes quidem uidentur ex eo eoe, quod rectum conflium in j capere pos ait,quae sua sunt quae 9 non aliqua ex parte, ut quae ad ualetudinem,aut vires pertinent, quod ex eo intestigi potent quia prudentes in re aliqua dicimus, cum ad hone)lum snem recte ea dirigunt, quae arte usui punt sesci Mocirca valeat prudens omnis conjillo ne i
55쪽
omnis denion rutione conchiditur Demonyiratio autem ad ea nuta ad hibetur, quorum principiam euenire possunt ea enim omnia euenire altate qaelin quae autem necessario eueniunt non cadunt m deliberationem,escitur ut nec sicientia, nec ars,prudentia diripsit scientia esse non quidem potest, quia quod Aubiectum est sub actionem aliter euenire potest. Nec ars quia alias actionuulius afectioni artismis est propositus, Re quitur ergo ut prudentia sit habitisuera ratione Wd ea agenda idonem, quae uitae hominum condaucunt uel obsunt. Hoc Aristotela exemplam evidenter docet praeceptum Rodolphi spe utius in, quod Philosopbio Theologi sequi lent.
Addamus si vostrum exemplum. Si pietatem definire uelis,promptismum fuerit, ubi excussea i quos nam nominem.pws.Pij autem nominaura qui ine vocrisi Deo,parentibas,patriae erciuirus debram reuerentiam et cultxvi praestanti Hinc reuinquitur pietatem esse stulavi cum fam-vra reuerentia colendi Deum, patriam, parcntes
e ciues. Ueruandum o hoc est,quod Boetius sectendum in destruendo praecipit,quod Platonica Methodo particularii res,td 6 diuisione tanα Τμή punis Ma incertissicia uia inquirantur
56쪽
LI MEAE definitionum membra, donec rem a coe minum te distinxerimus, tam diu inquit debemus e cnea reflecte sulperentis,quam diu seclusiis omniabus quae hoc idem esse posunt eo deueniatur, ut proprieta iam certa teneatur. Id Iussim in To. picis ius ciuile uoluit definire, ut oportuit coeo piti genere.Dixit enim in principio lus ciuile est aequitu3.Hoc genia est.Sed quoniam alia est aequi, tu constituta, aliae naturalis, Ius ciuile non est naturalis ae uitas. Ergo constituta. Verum quia aequitas constituta alia en Gentium alia certae ianitatis,er ius ciuile non est aequitas constitum Gentium.Ergo certae ciuitatis.Relinquitur ergo quod in ciuile fit aequitas constituis eorum qui sunt ei usdem ciuitatis. Quidum Boeti uerba manui, ut
pudios facilius Plutonicum Methodum Quoceis rent,de qua supra dixi in Diares niuersuli Siliali qui praedicabilium ordinem instrumentum methodi definiendi constituunt,de quare Boetius ita inquit. Quidam cautiores plenior a dolcendo, definitionis ipsius quas quaedam membra constituunt dicuntque perfectum plemini demistionem ex his quim partibus, genere, reicioserentia, proprio G accidente consistere, Sed acciadens in definitione minimum , propriam pluriamum ualet. Exempla uide in Dialecticis Philip .pi, infim apud autores occurrunt plurima. Porr. huc adi ciendum quos duxi praeceptum Boeι , Bo
57쪽
PAE III v S. Melij e ordine explicandi eam definitionem qua statuimus. Omnis desinitis inquit, his membris partibusq; tenetur muni uti breuiter iride quo quaeritur quid si oratio nostra contineat. Deinde eius definitionis supporatur approbatio, qua ita ludostendimus, ut idipsum quod breuiterni de nitione posuimus,lim esse argumentorum ratιaanibus approbemus. Deinde tertio laco inductara deductionem eiusdem desinitionis meum eciem de qua questio est, inde qua iudicium est constia
tutum, ut cum gener interrem definiuerimm, σιt esse de quo quae ritur, dixerimus veram elequod de mas Tertio loco ostenderimus hoc esse
quod gestum est, uel id esse de γο quaeritur, C
orationis pars appetatur deductio generis in Jeciem marto loco moratione nostra pone sdestructionem definitionis aduersae partis me est, uti qumadmodum aduersari definiuerint dip. sum de quo supra definitionem constituimus apponam&s, eamq; uitiosam esse doceamas Ela ratio tractandae uentae per Methodum definitionis non olum oratoriis, uer etiam Dialecticis, Philosophis est communis, nisi quod nil ophi ut plurimum aliorum definitiones prius conputant,repostea eodem membris suas statuunt nox applia
i genera auecies π confirmant. Hanc Alea thodum plurisum iuuare orationis copiam uni traduerti,quare eam comemorandam espe duxi.
58쪽
PARTICULARI. Tames c Methodis ex ijs quae dicta sunt superior Methodo facile inredigi potest, dumen quia eius laudes Critilitates hoc merentur, breuiter de ipsi dicam Plato enim adeo miratur hunc Methodum, ut dicat se tanquam Deum staquuturum eum esse, quem nouerit diuidendi peri. tum atq; id non iniuriassam diuidendi Methodis cum ad reique diuiditur naturam demonstranadam,tum ad definiendum er argumen dum plurimum utilis es' sed praeconi' omipis, rem ipsam ggrediamur. Est tres diuidendi Methodus, qua et particu raris Diaeresis quaedam existito appellatur,ceruinii ,res ligulas diuisione, quas aratomia quavdcm in partes eu membra retexendi Sub hac diu uisione complector enumerationem, partitionem, meam quam cicero,contracto uocabulo diuisito. nem appessauit. Nam uis nominis er amplitudo hoc non recusat, quemadmodum Boetius Cy post hunc Philippin testantur, nihil studo Ciceroni nos morantes, qui nussum uerbum ferre possunt, quod ipsi apud Ciceronem non legerunt.Vt autem Methodis de faciam percipiatur,primum diu uisenum formas recitabo Deinde regulas qua adam huic rei deseruientes adipiam . Tertio locs
59쪽
URI M v s. rationem deuiam in singulis diserenti'
ciebus inquirendis ubi ciam. Quarto loco ordianem tractandi diuisionum membra inuenta doc bo. Diuidendi istis genera duo sunt prius a nobiasius naturale ac perse dicitur, Posterius fortui tum seu per accidens nominatur. Natura diuidendigenus est, cum diuisio pereas quae naturam rei attingunt, id estperdigearentia σθecies, At in tres formas diuiditur, quarum primo estgeneris inseries me in disse. renti, distributio,Hec si s dignis est. Alia qua Cicero quidem partitistae Themistius uero ἁνα. multa uocat Tertia est non quidem prioribus dignitate par, sed tamen in feriarum rerum tracta. tione haud raro adhibenda. Haec enumeratio aps pessatur, Crs quoties uocus alicuius multa di situdinesignificationis suae complectenti significa. α enumerantur. Posterius diuidendi genu id eo uocatur per accidens, quia sit per ea quae natu ravi rei non ait ingunt M utfortuita quaedam in. cumbunt, s uias generis triplexform Prius est subiecti in accidentia diuisio, ut cim dicimus ommum hominum ah sunt nigri, alij candidi, alamedi colora. unda est accidentis insubiecta se. Hio, qualis haec est. Omnia quae expetuntur aliam amin alia in corporibus si sunt. Postrem est accidentis in accidentia diuisi ut mmnium candidorum alia sunt dura ut Margarin,
60쪽
LI E Ralia sunt liquentia, ut Lac. Atq; baec sunt genera deforma diuisionum nunc regulas sub ciam.
Prima. Oportet omnem iussionem in duas ad miniumum uel in plures sinec Fefuerit, partes fieri.
Omnis egitima generis diuinio fieri debet duaebvitem tinis inopia uocabulorura hoc proahibeat. Tertia.
Diferentia quae aliqua oppositionis *ecie dif
fer toti generibas accommodari posbuat in legitima diuisone.
differentia semper subiecto messe debebit, in
Quemdmodum genera in species miserentis genericae in alias u si co tituta di perentiis
non fecα atque genera diuidi debent. His regulis radius ad id quod tertio loco proposui accedendum est nivitrum ut rationem σcertam quandam Methodum inquirendarum diseserentiarum in Multa diuidend generibus teneaamus, quod ut facillim flat singula genera propo nenda sunt. Non es enim eadem ratio inquirenadarum di ferentiarum in omnibus generibus inopris ergo fornu prioris generis hae Methodo Decies e