장음표시 사용
31쪽
praetori, iudicibus satis futurum sit hoc profecto in bium esse se avarissimi hominis cupiditati satis sacoro posse, nocentissimi Victoriae non posse. comme 42 morandia iudici praeclaramque existimationem mostri ordinis, cum socii populi Romani iudici do pecuniis repetundis Mi nolunt, quae a maioribus nostris sociorum causa comparata sunt An iste umquam de sobonam spem habuisses, nisi de vobis malam opinionem animo imbibisset' Quo maiore etiam, si fori potost, is apud vos odio esse debet, quam est apud populum Romanum, cum in Varitia, scelere, periurio vos sui similes esse arbitretur.
Cui loco, per deos immortales, iudices, consulite 43 ac providete oneo praedicoque id, suos intellego, 15 tempus hoc vobis divinitus datum esse, ut odio, invidia, infamia, turpitudine totum ordinem liberetis. Nulla in iudiciis severitas, nulla religio, nulla denique iam existimantur esse iudicia. Itaque a populo Romano contemnimur, despicimur, gravi diutumaque iam flagr
Ipse denique Cn. ompeius cum primum contionem 45 ad urbem consul designatus habuit, ubi id quod maximo exspectari videbatur, istendi, se tribuniciam Ῥotestatem restituturum, factus est in eo strepitus et a grata contionis admurmuratio. dem in eadem contione cum dixisset populatas vexatasque esse provincias, iudicia autem turpia ac fit otiosa fieri ei rei se providere ac consulere esse tum Vero non strepitu, sed maximo clamore suam populus Romanus significavit voluntatem. 30 Nunc autem homines tu speculis sunt, observant, quem 46 ad modum sese unus quisque nostrum gerat in retinenda religione tonservandisque degibus. Vidin, adhuc post legem tribuniciam unum senatorem vel tenuissimum esse damnatum quod tametsi non reprehendunt, tamen magno. Oper quod laudent, non habent nulla est enim laus ibi
32쪽
18 III. De signis smahl. esse integrum, ubi nemo est, qui aut possit aut conetur 4 corrumpere. Hoc est iudicium, in quo Vos de reo, populus Romanus de vobis iudicabit in hoc homine statuetur, possitne senatoribus iudicantibus homo nocentissimus pecuniosissimusque damnari. Deinde est 5 eius modi reus, in quo homine nihil sit praeter summa peccata maximamque pecuniam, ut, si liberatus sit, nulla alia suspicio nisi ea, quae turpissima est, residere possit; non gratia, non cognatione, non aliis recte factis, non denique aliquo mediocri vitio dodi tantaque eius vitia 104 sublevata esse Videbiantur. ostremo ego causam sic agam, iudices, eius modi res, ita notas, ita testatas, ita magnas, ita manifestas proferam, ut nemo a Vobis, ut istum absolvatis, per gratiam conetur contendere.
1 Venio nunc ad istius, quem ad modum ipse appellat, studium, ut amici eius, morbum et insaniam, ut Siculi, latrocinium; ego quo nomine appellem, senescio rem obis proponam, Vos eam suo, non nominis
pondere penditote. Genus ipsum prius cognoscite, iudices deinde fortasse non magno opere quaeretis, quo id nomine appellandum putetis. ego in Sicilia tota, tam locupleti, tam Vetere provincia, tot oppidis, tot familiis tam scopiosis ullum argenteum Vas ullum Corinthium aut Deliacum fuisse ullam gemmam aut margaritam, quicquam
ex auro aut ebore factum, signum ullum aeneum, amo Teum, eburneum, nego ullam picturam neque in tabula
neque cies textili, Muii conquisierit. inspexerit, AEu0 30 2 placitum sit, abstulorit agnum videor dicore attendite etiam, quem ad modum dicam. Non enim orbi neque
33쪽
criminis augendi causa complector omnia cum dico nihil istum ius modi rerum in tota provincia reliquisse, Latine me scitote, non accusatorie loqui. Etiam planius:
nihil in odibus cuiusquam n in hospitis quidem, nihil in locis communibus, ne in fanis quidem, nihil apud Siculum, nihil apud civem Romanum, denique nihilistum, quod ad oculos animumque acciderit, neque privati neque publici neque prosani neque sacri tota in Siddia reliquisse. 1 Und igitur potius incipiam quam ab ea civitate, quae tibi una in amore atque in deliciis fuit, aut ex quo potius numero quam ex ipsis laudatoribus tuis γFacilius enim perspicietur, qualis apud eos fueris, qui
te derunt, qui accusant, qui persequuntur, cum udi tuos ruamertinos inveniare inprobissuma ratione isse praedatus C. Heius est, amertinus omnes hoc mihi, qui essanam accesserunt, facile concedunt omnibus robus illa in civitate ornatissimus. Huius domus est Vel optuma essanae, notissima quidem certe et nostrisso hominibus apertissima maximoque hospitalis. Ea domus ante istius adventum omata sic fuit, ut urbi quoque esset Omamento; nam ipsa essana, quae situ, moenibus portuque omata sit, ab his rebus, quibus iste delectatur, sane
Vacua atque nuda est. Erat apud Helum sacrarium magna
a cum dignitate in aedibus a maioribus traditum perantiquom, in qu signa pulcherrima in summo artificio, summa nobilitate, quae non modo istum hominem ingeniosum et intellegentem, Verum etiam quemVis nostrum, quos isto idiotas appellat, delectare possent, unum Cupidinis marmos reum raxiteli nimirum didici etiam, dum in istum inquiro, artificum nomina. dem, opinor, artisex eiusdem
modi Cupidinom iacit illum, qui est hespiis, propter
quem hespiae visuntur; nam alia visendi causa nulla est atque illo L. mmmius, cum hespiadas, quae ad 35 aedem Felicitatis sunt, ceteraque profana ex illo oppido
34쪽
signa tolleret, hunc marmoreum Cupidinem, quod erat
Verum ut ad illud sacrarium redeam, signum erat hoc, quod dico. Cupidinis marmore; ex altera parte Hercules egregies factus aere I dicebatur esse Μyronis, rudi opinor, et certe cartificio ist singulari: Item ante hos deos erant arulae, quae uiris religionem sacrarii significare possent; eran aenea lauo praeterea signa non maxuma Verum eximia Venustate,
virginali habitu atque vestitu quae manibus sublatis sacra 10 quaedam more Atheniensium virginum reposita in capitibus mustinebant. Canophoroe ipsae Vocabantur; sed earum artificem quem Quemnam Recte admones, Ρolyclitum ess dicebant. ruessanam ut quisque nostrum Venerat, haec Visere solebat; omnibus haec ad visendum 15 patebant cotidiei domus erat non domino magis ire 6 mento quam civitati C. Claudius, cuius aedilitatem magnificentissimam scimus fuisse, usus est hoc Cupidine tam diu, dum larum dis immortalibus populoque Romano habuit matum, et, quom esset hospes Helorum, a somertini autem populi patronus, ut iliis benignis usus est ad commodandum, sic ipse diligens fuit ad reportandum. Nuper homines nobiles eius modi, iudices sed quid dico nuper' immo vero modo ac plane paulo ante vidimus, qui forum et basilicas non spoliis sproVinciarum, sed mamentis amicorum, commodis hospitum, non furtis nocentium marent; qui tamen signa atque omamenta sua cuique reddebant, non ablata ex urbibus sociorum quadridui causa per simulationem aedilitatis domum deinde atque ad suas illas auferebant. Haec οOmnia, quae dixi, signa, iudices, ab ei e sacrario Verres abstulit nudum, inquam, horam reliquit neque aliud ullum tamen praeter unum pervetus ligneum, Bonam Fortunam, ut opinor eam iste habero domi
35쪽
o sum hominumquo fidsm Quid hoc si Quas haec causa est, quae ista impudentia Quae dico signa, ante quam abs te sublata sunt, essanam cum imperio nemo venit quin riserit. Iot praetores, tot consules in Sicilia cum in pace, tum etiam in bella fuerunt, tot homines cuiusque modi non Ioquor de integris, innocentibus, religiosis), tot cupidi, tot improbi, tot audaces, quorum nemo sibi tam Vehemens, tam potens, tam nobilis visus est, qui ex illo sacrario quicquam poscerei aut tollere aut attingere auderet Verres, quod ubique rei pulcherrimum, auseret Nihil habere cuiquam praetoro licobit Το domus locupletissimas domus istius una capiet Idcirco nemo superiorum attigit, ut hic tollor ddo C. Claudius ulcher rettulit, ut C. Verres 1 posset auferre At non requirobat aes Cupido linonis domum ac meretriciam disciplinam, acile illo sacrario patri continebatur; et se a maioribus relictum esse sciebat in hereditate sacrorum, non quaerebat meretricis
a Sed quid ego tam vehomonte invehor Verbo uno rarapinar. Eini', inquit. O, di immortales, praeclaram defensionem Mercatorem in provinciam cum imperio ac securibus misimus, omnia qui signa, tabulas pictas, omne argentum, nurum, ebur, gemmas coemeret, nihil cuiquamque relinqueret Haec enim mihi ad omnia defensio patofisti videtur, emisse. rimum, si id, quod is tibi ego concedam, ut emeris, quoniam in toto hoc genere hac una defensione usurus es, quaero, cuius modi tu iudicia Romae putaris esse, si tibi hoc quemquam concessuruma putasti, te in praetura atque imperio tot res tam pretiosas, Omnes denique res, quae alicuius pressi fuerint, tota ex provincia coemisse. Videte maiorum diligεntiam, qui nihildum etiam istius modi suspicabantur, verum tamen ea, quae amisa in rebus accidere poterant, providebant. Neminem, qui
36쪽
22 m. De signis Ausmahl.)cum potestate aut legatione in provinciam esset profectus, tam mentem fore utinerunt, ut emeret argentum
dabatur enim de publico), ut vestem praebebatur enim
legibus): mancipium putarunt, quo et omnes utimur et non praebetur a populo sanxerunt, ne quis emeret nisi si demortui locum. Si qui Romae esset demortuus γΙmmo, si quis ibidem. Non enim te instruere domum tuam voluerunt in provincia, sed illum usum provinciae 10 supplere. Quae fuit causa, cur tam diligenter nos inprovinciis ab emptionibus removerent Haec iudices, 10 quod putabant ereptionem esse, non emptionem, cum venditori suo arbitratu Vendere non liceret. In provinciis, intellegebant, si is, qui esset cum imperio ac potestate, quod apud quemque esset, emere esset idque ei liceret, fore ut quod quisque Vellet, sive esset 15Venale sive non esset, quanti Vellet, auferret. Dido aliquis: Noli isto modo agere cum Verre, noli eius facta ad antiquae religionis rationem exquirere; concede, ut impune emerit, modo ut bona ratione emerit,
nihil pro potestate, nihil ab invito, nihil per iniuriam. 20Sic agam si quid venale habuit Heius, si id, quantiaostimabat, tanti vendidit, desino quaerere cur 11 emeris. Quid igitur nobis faciendum est Num argumentis utendum in re eius modi Quaerendum, credo, est,molus iste num aes alienum habuerit, num auctio 25no secorit; si secit, num tanta difficultas eum rei nummariae tenuerit, tanta egestas, tanta is presserit, ut sacrarium suum spoliaret, ut deos patrios venderet. At hominem video auctionem fecisse nullam vendidisse praeter fructus suos nihil umquam, non modo in soaere alieno nullo, sed in suis nummis multis esse et semper fuisse; si haec contra, ac dico, essent mi tamon illum haec, quae tot annos in familia sacrarioque maiorum fuissent, Venditurum non fuisse. Quid, si magnitudine pecuniae persuasum est Veri simile non s
37쪽
est, ut ille homo tam locuples, tam honestus religioni
suae monumentisque maiorum pecuniam anteponeret.
Sunt ista; verum tamen abducuntur homines non num 12 quam otiam rub institutis rauis magnitudium pecuniae. Videamus, quanta ista pecunia fuerit, quae potuerit Helum, hominem maxime locupletem, minime Varum, ab humanitate, a pietate, ab religione deducere. Ita iussisti, pinor, ipsum in tabulas referre: Haec omnia
1 bus D Vorri ondita Sic rettulit. Recita. Ex TABULIS.Iuvat me haec praeclara nomina artificum, quae isti ad caelum serunt, Verris aestimatione sic concidisse Cupidius Haritoli S Dol rofecto hinc natum est:
1 Dico aliquis: Quid Iu ista permagno aestimas γ' 13Εgo Ver ad meam rationem usumque meum non aestimo
verum tamen a vobis ita arbitror spectari oportere, quanti haec eorum iudicio, qui studiosi sunt harum rerum, aestimentur, quanti enire soleant, quantis haec ipsa, si palam libereque Venirent, Venire possent, denique ipse Verres quanti aestimst. Numquam, si denariis coco Cupidinem illum putasset, commisisset, ut propter eum in sermonem hominum atque in tantam vituperationem 'eniret Quis vestrum igitur nescit 14s quanti has aestimentur H auctione signum aeneum non maximum HS x venire non vidimus Quid2 Si velim nominare homines, qui aut non minoris aut etiam pluris emerint, nonne possum Etenim qui modum est in inis rebus iupiditatis. idem is, aest, ad mationis difficile est finem acoro pretio, nisi libidini feceris. Video igitur sium neque Voluntate neque difficultat aliqua tomporis nec magnitudine pecuniae adductum esse, ut haec signa venderet, teque ista simulatione emptionis 'i, metu. imperio, fascibus 35 ab homine eo, quem una cum ceteris sociis non solum
38쪽
potestati tuae, sod etiam fidei populus Romanus commiserat, eripuisse atque abstulisse. 15 Quid mihi tam optandum, iudices, potest esse in hoc crimine, quam ut haec eadem dicat ipse Heius γΝihil profecto sod si difficilia optemus. eius est 5 mertinus Mamertina civitas istum publice communi consilio sola laudat omnibus iste ceteris Siculis odio est, ab his solis amatur eius autem legationis, quae ad istum laudandum missa est, princeps est eius etenim est primus civitatis): ne forte, dum publicis mandatis serviat 101 de privatis iniuriis reticeat. Haec cum scirem et cogitarem, commisi tamen, iudices, eio, produxi prima actione, neque id tamen ullo periculo feci. Quid nimpoterat eius respondere, si esset improbus, si sui dissimilis Esso illa signa domi suae, non esse apud 15 Verrem Qui poterat quicquam eius modi dicors in homo turpissimus esset impudentissimeque mentiretur, hoc diceret, illa se habuisse venalia, eaque sese, quanti voluerit, vendidisse. omo domi suae nobilissimus, qui vos de religione sua ac dignitate Vere existumare maxime M vellet, primo dixit se istum publice laudare, quod sibi ita mandatum esset; deinde noque se illa habuisse Venalia neque ulla condicione, si, utrum Vellet, liceret, adduci umquam potuisse, ut venderet illa, quae in sacrario fuissent a maioribus suis relicta et 25 tradita. 17 Quid edos, Verres Quid expectas Quid te a Centuripina civitate, a Catinensi, ab Halaesina, yndaritana, Hennensi, Agyrinensi ceterisque Siciliae civitatibus circumveniri atque opprimi dicis Τua te altera patria, Mquom ad modum dicere solebas Μessana circum Venit, tua, inquam, essana, tuorum adiutrix scelerum, libidinum testis, praedarum ac furtorum receptrix Adest enim Vir amplissimus eius civitatis legatus huius iudicii causa domo missus, princeps laudationis tuae, qui te as
39쪽
publico laudat ita enim mandatum atque imperatum est; tametsi rogatus de cybaea, tenetis memoria quid responderit aedificatam publicis operis publice coactis, siquo modificandae publice amertinum senatorem min fuisso. dem ad vos privatim, iudices, confugit utitur hac lege, qua iudicium est, communi arce sociorum. Tamstsi lex est de pecuniis repetundis, ille se negat
pecuniam repetere, quam ereptam non tanto opere desiderat; sacra se maiorum morum repetere abs te dicit;
in suo sacrari prope cotidie facere Vidisti; non movetur pecunia, denique, quae imamenti causa fuerunt, non1 requirit tibi habe Canophoros deorum simulacra restitue. Quae quia dixit, quia tempore dato modesto apud Vos socius amicusque populi Romani questus est, quia religioni suae non modo in dis patriis repetendis, sed stiam in ipso testimonio ac iure iurando proximus fuit,s hominem missum ab isto scitote esse essanam, delegatis unum, illum ipsum, qui navi istius aedificandae publice praefuit, qui a senatu peteret, ut Heius adficeretur ignominia. Homo amentissimo, quid putasti impetraturum s 1sa quanti is a civibus suis fieret, quanti auctoritas eius haberetur, ignorabas Verum fac te impetravisse, fac aliquid gravius in eium statuisse amertinos quam putas auctoritatem laudationis eorum inuram, si in eum, quem constet erum pro testimonio dixisse, a poenam constituerint Tametsi quas est ista laudatio, cum laudator interrogatus laedat necosso ost Quid Isti laudatores tui nonne festes mei sunt Heius est laudator; aesit gravissume. roducam ceteros reticebunt quam poterunt libentor, dicent quam necesses erit ingratis N0gsnt isti inerariam minem maximam
40쪽
26 m. De signis AusWahL aedificatam esse essanae Negent, si possunt. Negente navi senatorem amertinum publice praefuisse 2 Utinam negenti Sunt etiam cetera quae malo integra reservare, rudi quam minimum dem illic impori ad 20 meditandum confirmandumque periurium. Haec tibi laudati procedat in numerum P Mi is homines auctoritato sua subleventi Qui te neque debent adiuvare, si possint, neque possunt, si Velint quibus tu privatim iniurias plurimas contumeliasque cim posuisti ques cim oppido multas familias totas in perpetuum infamis tuis stupris 10 flagitiisque fecisti. At publico commodasti Non sine magno quidem rei publicae provinciasque Sicilia Hstrimento. Iritici modium LX empta populo Romano dare debebant et solebant; abs te solo remissum est Respublica detrimentum iacit, quod per te imperii ius inris una civitate imminutum est Siculi, quod ipsum non de
summa frumenti detractum est, sed translatum in emturipinos et malaesinos, immunis populos, et hoc plus 21 impositum, quam serre possent. NaVem imperare ex Dodoro obuisti; remisisti in triennium militem sonullum umquam poposcisti per tot annos Focisti item, ut praedones solent; qui cum hostes communes sint omnium, tamen aliquos sibi instituunt amicos,
quibus non modo parcunt, Verum etiam praeda quos augeant, et eos maxime, qui habent oppidum opportuno sloco, quo saepe adeundum sit naribus, non numquam
Ρha solis illa, quam cepit . Servilius, non fuerat urbs antea Cilicum atque praedonum Lycii illam, Graeci homines, incolebant. Sed quod erat eius modi soloco atque ita proiecta in altum, ut et exeuntes o Cicilia
praedones saepe ad eam necessari deVenirent, et, cum se ex hisce locis reciperent, eodem deserrentur, adsci-vsrunt sibi cilius oppidum piratam primo commercio=22 deinde etiam societate. amertina civitas improbaras