Ciceros Verrinen in Auswahl

41쪽

19 - 25. 27 antea non erat etiam erat inimica improborum, quae

C. Catonis, illius qui consul fuit, impedimenta retinuit. At cuius hominis Clarissimi ac potentissimi qui tamen

cum consul fuisset, condemnatus est Huic amorfinis irati duerunt, qui maiorem sumptum, quam quanti Catonis lis aestimata est, in imarchidi prandium saepe socerunt Verum inae civitas cisti iras doni ac spirata o Sicilion si haselis fuit huc omnia undique

deferebantur, apud istos relinquebantur; quod celari pus 10 erat, habebant sepositum et reconditum per istos, quae Volebat, clam imponenda, occulte exportanda curabat; naVem denique maximam, quam onustam furtis in Italiam mitteret, apud istos faciundam aedificandamque curavit; pro hisco rebus vacatio data est ab isto sumptus,1 laboris, militiae, rerum denique omnium per triennium soli non modo in Sicilia, verum, ut opinio mea fert, his quidem temporibus in omni orbe terrarum acui, expertes, solati ac liberi fuerunt ab omni sumptu, molestia, munere Hinc illa Verri a nata sunt, quod in con 24 ad vivium Sex. Cominium protrahi iussit, in quem scyphum

de manu iacere conatus est, quem obtorta gula de convivio in vincla atque in tonebras abripi iussit hinc illa

crux, in quam iste civem Romanum multis inspectam tibus sustulit, quam non ausus est usquam defigere nisia apud eos, quibuscum omnia scelera sua ac latrocinia communicavit. Laudatum etiam vos quemquam venitis γQua auctoritate Utrum quam apud senatum an quam

apud populum Romanum hab0rs εbstis 2

Ecqua civitas est non in provinciis nostris, Verum 25s in ultimis nationibus aut tam potens aut tam libera aut etiam tam immanis ac barbara, rex denique ecquis est, qui senatorem populi Romani tecto ac domo non inviisl Qui honos non homini solum habetur, sed primum populo Romano, cuius beneficio nos in hunca ordinem 'enimus, deindo ordinis auctoritati quae nisi

42쪽

gravis erit apud socios et exteras nationes, ubi erit imperii nomen et dignitas 2 amertini me publico non invitarunt. Μ cum dico, leve est senatorem populi Romani si non invitarunt, honorem debitum detraxerunt non homini, o ordini. Nam ipsi ulli patebat domus locupletissima et amplissima Cn. ompei Basilisci, quo, etiamsi esset invitatus a vobis, tamen devertisset; erat etiam ercenniorum, qui nunc item Ompeii sunt, domus honestissima, quo L. Dater meus summa illorum Voluntato devertit Senator populi Romani, quod in vobis fuit in 10 vestro oppido iacuit et smoctavit in publico. ulla

hoc civitas umquam alia commisit. Amicum enim nostrum in iudicium vocabas.' u quid ego privatimnsgotii ueram, interpretabere imminuendo honore sena-26 horio Verum haec tum queromur, si quid de Vobis perris eum ordinem agetur, qui ordo a vobis adhuc solis contemptus est. In populi Romani quidem conspectum quo ore vos commisistis Nec prius illam crucem, quas etiam nunc civis Romani sanguine redundat, quae fixa est ad portum urbemque Vestram, reVellistis neque in re profundum abiecistis locumque illum omnem expiastis, quam Romam atque in horum conventum adirstis laesamortinorum sol laederat atque pacato monumentum istius crudelitatis constitutum est. Vestrane urbs electa est, ad quam quicumque adirent ex Italia, crucem civis 5 Romani prius quam quemquam amicum populi Romani videront Quam vos Reginis, quorum civitati invidetis, itemque incolis vestris, civibus Romanis, ostendere soletis, quo minus sibi adrogent minusque Vos despiciant, eum vid0ant ius civitatis illo supplicio esse mactatum. 3027 Verum haec emisso te dicis. Quid lita Attalica tota Sicilia nominata ab eodem Heio peripetasmata emere oblitus es Licuit Odem modo, ut signa. Quid enim actum est A litteris pepercisti Verum hominem amentem hoc fugit minus clarum putavit fore, quod deras

43쪽

25 - 29. 29 armario, quam quod de sacrario esset ablatum. At quomodo abstulit Non possum dicere planius, quam ipse apud vos dixit eius. Cum quaesissem, num quid aliud de bonis eius pervenisso: ad Verrem, respondito istum ad se misisse, ut sibi mitteret Agrigentum peripetasmata. Quaesivi, misissetne respondit, id quod

necesse erat, se dicto audientem fuisse praetori, misisse.

Rogari, pervenissentne Agrigentum dixit pervenisse. Quaestri, quem ad modum revertissent negavit adhuc 1 revertisse. risus populi atque admiratio omnium vostrum facta est Hic tibi in mentem non venit iubore 28 ut haec quoque referre HS 1 so tibi ondidisso sinisti, ne aes alienum tibi cresceret, sim vae tibi constarent ea, quae tu facile posses vendere HS duosntis, milibus Fuit tanti, mihi crede haberes, quod defenderes; nemo quaereret, quanti illa res esset; si modo te posses dicere emisse, facile, cui Velles, tuam causam et sactum probares nunc de peripetasmatis quem ad modum te expedias, non habes.

a Quid Α Ρhylarcho Centuripino, homine locuplete sae nobili, phaleras pulcherrime factas, quae regis Hisronis fuisso dicuntur, utrum tandem abstulisti an misti In Sicilia quidem cum essem, sic a Centuripinis, sic a ceteris audiebam non enim parum resa erat clara); tam te has phaleras a mnarcho Centuri pino abstulisse dicebant, quam alias item nobiles ab Aristo Ρanhormitano, quam tertias a Cratippo Tyndaritano. Ehonim si hylarchus vendidisset, non ei, posteaquam reus factum es, redditurum te promisisses Quod quia ad vidisti plures scire, cogitasti, si ei reddidisses, te minus habiturum, rem nihilo minus testatam futuram; non roddidisti. Dixit hylarchus pro testimonio se, quod nosset tuum istum morbum, ut amici tui appellant, cupisse te celare de phaloris p cum rubi te appellatus

3 esset, negasses habere sese; apud alium riuoque eas

44쪽

habuisse depositas, ne qua invenirentur istius tantam fuisse sagacitatem, ut eas per illum ipsum inspiceret, ubi erant depositae tum se deprensum negare non potuisse; ita ab se invit phaleras ablatas gratis. 30 am, ut haec omnia reperire ac perscrutari solitus sit, iudices, est perae pretium cognoscere. Cibyratae sunt fratres quidam, lepolemus et Hiero, quorum

alterum fingere opinor e cera solitum esse, Rerum esse

pictorem Mosce opinor, Cibyrae cum suspicionem venissent suis civibus fanum expilasse Apollinis, veritos 10

poenam iudicii ac legis domo profugisso. Quod Verrem artificii sui cupidum cognoverant tum, cum iste, id quodox tostibus didicistis, Cibyram cum inanibus syngraphis

Venerat, domo fugientes ad eum se exules, cum iste esset

in Asia, contulerunt Habuit eos secum illo tempore t 15 in Iegationis praedis atque furtis multum illorum opera 31 consilioque usus est. Hi sunt illi, quibus in tabulis reser sos Q. adius dedisse iussu istius Graecis pictoribus'. Eo iam bene cognitos et re probatos secum in Siciliam duxit. Quo posteaquam Venerunt, mirandum in smodum canes Venaticos diceres ita odorabantur omnia et pervestigabant, ut, ubi quidque esset, aliqua ration invenirent. Aliud minando, aliud pollicendo, aliud per servos, aliud per liberos, per amicum aliud aliud per inimicum inveniebant; quicquid illis placuerat, per asidondum erat. Nihil aliud optabant, quorum poscebatur argentum, nisi ut id meroni et Iepolem displiceret. 32 Verum mehercule hoc, iudices, dicam. emini Ρamphilum Lilybaeianum, amicum et hospitem meum,

nobilem hominem, mihi narrare, cum isto ab ses hydriam ad Boethi manu factam praeclaro opere et grandi pondere per potestatem abstulisset, se sane tristem et conturbatum domum reVertisse, quod Vas eius modi, quod sibi a patre et a maioribus esset relictum, quo solitus esset uti ad festos dies, ad hospitum adventus, a se esset ablatum. s

45쪽

29 - 33. 31 Cum sederem', inquit, domi tristis, accurrit Venerius; iubet in scyphos sigillatos ad praetorem statim adferre. ermotus sum', inquit; binos abobam; iubso promi utrosque, ne quid plus mali nasceretur, et mecum ad praetoris domum ferri. Eo cum Venio praetor quiescebat fratro illi Cibyratas inambulabant. Qui me ubi vidisunt: Ubi sunt, amphilo V, inquiunt, scyphiγ' Ostendo tristis laudant. Incipio queri in nihil habiturum, quod alicuius esset pretii, si etiam scyphi essent 10 ablati. Tum issi, ubi in conturbatum vident: Quid vis nobis dare, ut isti abs te ne auferantur2V Ne multa, Η Μ mo', inquit, poposcerunt; dixi me daturum. Vocat interea praetor, poscit scyphos. Tum illos coepisse praetori dicere putasse se, id quod audissent, ali-1 cuius pretii scyphos esse amphili luteum negotium esse, non dignum, quod in suo argento Verres haberet. Ait illo idom sibi vidisi. Ita amphilus scyphos optimos

aufert.

Et mehercule ego antea, tamstsi hoc nescio quid 332 nugatorium sciebam esse, ista intellegere, tamen mirari solobam istum in his ipsis rebus aliquem sensum habere, quem scirem nulla in re quicquam simile hominis habere. Τum primum intellexi ad eam rom istos fratres in ratas fuisse, ut iste in durando manibus rauis, oculis scissorum uteretur. At ita studiosus est huius praeclarae existimationis, ut putatur in hisce rebus intellegens esse, ut nuper videto hominis amentiam), posteaquam est

comperendinatus, cum iam pro damnato mortuoque esset, ludis circensibus mane apud L. Sisennam, Virum prim a rium, cum essent triclinia strata argentumque expositum in aedibus, cum pro dignitate L. Sisennae domus esset plena hominum honestissimorum, accessit ad argentum, contemplari unum quidque otiose et considerare coepit.

Mirari stultitiam alii, quod in ipso iudicio eius ipsius

a cupiditatis, cuius insimularetur, suspicionem augeret, alii

46쪽

32 III. De signis smahl. amentiam, cui compei endinato, cum tam multi testes dixissent, quicquam illorum veniret in mentem meri autem Sisennae, credo, qui audissent, quae in istum testimonia essent dicta, oculos de isto nusquam deicere 3 neque ab argento digitum discedere. Est boni iudicis parvis ex rebus coniecturam facere unius cuiusque et cupiditatis et continentiae. Qui reus, et reus lege Operendinatus, re et opinione hominum paene damnatus, temperare non potuerit maximo conventu, quin L. Sisennae argentum tractaret et consideraret, hunc praetorem in 10 provincia quisquam putabit a Siculorum argento cupiditatem aut manus abstinere potuisse a Verum uti Lilybaeum, inde digressa est oratio, TeVeditatur. Diocles est, lamphili gener. illius quo hydria ablata est, opilius cognomine. ab hoc abaci 15

Vasa omnia, ut exposita fuerunt, abstulit. Dicat solicet emisse etenim hic propter magnitudinem furti sunt, ut opinor, litterae factas Iussit imarchidem aestimare argentum, quo modo qui umquam tenuissime in don tionem histrionum aestimavit. Iametsi iam dudum ego oerro, qui tam multa de tuis imptionibus verba faciam et quaeram, utrum emeris necne et quo modo et quanti emeris, quod verbo uransigere possum. Edemihi scriptum, quid argenti in provincia Sicilia pararis, 3 unde quidque aut quanti emeris. Quid fit Quamquam snon debebam go abs te has litteras poscere me enim tabulas tuas habere et proferre oportebat. Verum negas te horum annorum aliquot confecisse. Compone hoc, quod postulo, de argento, de reliquo videro. Nec scriptum habeo nec possum edere'. Quid futurum igitur ossi Quid ristimas hosce iudices facere posse Domus plena signorum pulcherrimorum iam ante praeturam, multa ad villas tuas posita, multa deposita apud amicos, multa aliis data atque donata tabulae nullum indicantemptum Omne argentum ablatum ex Sicilia est, nihil as

47쪽

33-38. 33

cuiquam, quod suum dici esset, relictum Fingitur improba defensio, praetorem omne id amentum coemisso tamen id ipsum tabulis demonstrari non potest Si, quas tabulas profers, in his, quae habes,

quo modo habeas, scriptum non est, horum autem temporum, cum te plurimas res emisse dicis, tabulas omnino nullas profers, nonne te et prolatis et non prolatis fabulis condemnari necesse est2Τ a . Coelio, equite Romano, lectissimo rudule 37 10 scente, quae voluisti, Lilybaei abstulisti, tu C. Cacuri, prompti hominis et experientis et in primis gratiosi, supellectilem omnem auferre non dubitasti, tu maximam et pulcherrimam mensam citream a Q. Lutatio Diodoro, qui Q. Catuli bonoficio ab L. Sulla civis Romanus actus 1 est, omnibus scientibus Lilybaei abstulisti. Non tibi obicio, quod hominem dignissimum tuis moribus, Apollonium, Niconis filium, Drepanitanum, qui nunc A. Clodius vocatur, omni argento optime facto spoliasti ac depeculatus os; taceo. Non enim putat illes sibi iniuriam factam, propterea quod homini iam perdito et collum in laqueum inseronti subvenisti, cum pupillis Drepanitanis bona patria erepta cum illo partitus es; gaudeo etiam, si quid ab so abstulisti, si abs te nihil rectius factum ess dico. Ab Lysone vero Lilybaeiano,25 primo homine, apud quem deversatus es, Apollinis signum ablatum orte non oportuit. Dices te emisse. Scio HS Μ. Ita opinor. Scio, inquam. Ho- seram litteras. Tamen id actum non oportuit. A pupillo insio, cui C. Marcellus tutor est quo pecu-30niam grandem eripueras, scaphia cum emblematis Lilybaei utrum empta esse dicis an confiteris ereptaqS0d quid Og, istius in eius modi rebus mediocris 38 iniurias colligo, quae tantum modo in furtis istius et

damnis eorum, a quibus auferebat, Versatae esse Videam actur Accipite, si voltis, iudices, rem eius modi, ut amem

48쪽

34 III De signis Aus abi.)tiam singularem et furorem iam, non cupiditatem eius perspicere possitis. elit ensis Diodorus est, qui apud vos antea testimonium dixit. Is Lilybaei multos iam annos habitat, homo et domi nobilis et apud eos, quo se contulit, propter virtutem splendidus et gratiosus. De hoc Verri dicitur habere eum perbona toreumata in his pocula quaedam, quae hericli nominantur,mentoris manu summo artificio facta. Quod iste ubi audivit, sic cupiditat inflammatus est non solum uspiciendi, Verum etiam auferendi, ut Diodorum ad se vocaret ac posceret. 10 Ille, qui illa non invitus haboret, respondit Lilybasi sonon habere, elitae apud Auendam propinquom suum 3 reliquisse. Tum iste continuo mittit homines ortos Μelitam, scribit ad quosdam clitenses, ut ea Vasa perquirant, rogat Diodorum, ut ad illum propinquom suum 16 de littoras nihil ei longius videbatur, quam dum illud videret argentum Diodorus, homo hugi ac diligens, qui sua sereare Vellet, ad propinquom suum scribit, ut eis, qui a Verre venissent, respondore illud argentum se paucis illis diebus misisse Lilybasum. Ipse interea re socedit abesse a domo paulisper maluit quam praesens illud optime factum argentum amittere. Quod ubi iste audisit, usque eo commotus est, ut in ulla dubitatione insanire omnibus ac furere rideretur. Quia non potuerat eripere argentum ipse a Diodoro erepta sibi vasa optimo sfacta dicobat minitari absenti Diodoro, vociferari palam, lacrimas interdum vix tenere Eriphylam accepimus in fabulis ea cupiditate, ut, cum vidisset monile, ut opinor, ex auro et gemmis, pulchritudine eius incensa salutem viri proderet. Similis istius cupiditas, o hoc etiam acrior atque insanior, quod illa cupiebat id, quod viderat, huius lubidines non solum oculis, sed etiam auribus excitabantur. 40 Conquiri Diodorum tota provincia iubet. Ilim ex Sicilia iam castra commoverat et Vasa collegerat. Momo, ε

49쪽

38-47. 35

ut aliquo modo in provinciam illum reVocaret, hanc e cogitat rationem, si haec ratio potius quam amentia nominanda est. Apponit de suis canibus quendam, qui dicatis Diodorum oliton sem rei capitalis reum Velle facere. Himo mirum omnibus videri Diodorum reum, hominem quietissimum, ab omni non modo fac, noris, Verum etiam minimi errati suspicione remotissimum; deinde esse perspicuum fieri omnia illa propter argentum. Isto non dubitat iubere nomen referri, et tum primum 1 opinor istum absentis nomen recepisse. Res clara Sicilia 41 tota propter caelati argenti cupiditatem reos fieri rerum capitalium, neque solum reos fieri, sed etiam absentis. Diodorus Romae sordidatus circum patronos atque hospites cursare rem omnibus inarrare litterae 1 mittuntur isti a patre vehementes, ab amicis item, videret, quid ageret de Diodoro, quo progrederetur rem claram esse et invidiosam insanire hominem, periturum hoc uno crimine, nisi cavisset. Iste etiam tum patrem, si non in parentis, at in hominum numero putabat; ad a iudicium nondum se satis instruxerat primus annus erat provinciae, non, ut in Sthenio, iam refertus pecunia.

Itaque furor eius paululum non pudore, sed metu ac timore repressus est. Condemnare Diodorum non audet

absentem, de reis eximit Diodorus interea praetores isto prope triennium provincia domoque caruit Cotis 42 non solum Siculi, sed etiam cives Romani hoc statuerant, quoniam iste tantum cupiditate progrederetur, nihil esse, quod quisquam putaret se, quod isti paulo magis placeret,

conservare aut domi retinere posse postea Vero quam ad intellexerunt isti virum sortem, quem summe proVincia expectabat, Q. Arrium, non succedere, statuerunt thal se tam clausum neque tam reconditum posse habere, quod

non istius cupiditati apertissimum promptissimumque esset. Verres a te aue dem iste C. Calidius und dem 43 a L. Papirius iuberne Gerute, dem exstere subere 'σd 47

50쪽

besondera aut soleia su oti diemsiliciam Gebrauehe mstimmtem erute atten es seine os resistam piis Metabyestam, undisi orde sum grosse Schmerae de B votis v forissenomme odem misistens inres is linischem ε&hmuctes beralibi. 48 mo nolite expectare, dum ego haec crimina agam ostiatim ab Aeschylo Τyndaritano istum pateram abstulisse, a Masone item yndaritano patellam, a Nymphodoro Agrigentino turibulum. Cum testes ex Siciliario dabo, quem volet ille eligat, quem ego interrogem de patellis, pateris, turibulis non modo oppidum nullum, sod ne domus quidem ulla paulo locupletior expers huius

iniurias operietur. Qui cum in conVirium Venisset, si quicquam caelati aspexerat, manus abstinere, iudices, non εpoterat. Cn. ompeius est, nil qui fuit, Tyndaritanus. Is cenam isti dabat apud villam in yndaritano. Fecit, quod Siculi non audebant ille, civis Romanus quod erat, inpunius id so facturum putavit; apposuit patellam, in qua sigilla erant gregia. Iste continuo ut so vidit, non dubitavit illud insigne penatium hospitaliumque deorum ex hospitali mensa tollere, sed tamen, quodant de istius abstinentia dicioram, sigillis Vulsis reliquum argentum sine ulla avaritia aeddidit.

4 Quid Eupolemo Calactino, homini nobili, Lucullorum s hospiti ac persamiliari, qui nunc apud exercitum cum L. Lucullo est, non idem fecit Cenabat apud sum;

argentum isse ceterum purum adposuerat, ne purus ipse relinqueretur, duo pocula non magna, Verum tamen cum emblemate. Hic tamquam festivom acroama, ne sine οcorollario de convivio discederet, ibidem convivis spectantibus emblemata evellenda curaVit. Neque ego nunc istius facta omnia enumerare cono neque opus est ne fieri in modo potest tantum uniuscuiusque de Varia improbitato generis indicia apud so