장음표시 사용
61쪽
76 - 85. 47 gestarum cum maximo constituat inus in iis elaboret, prosecto volet haec non solum suis posteris, Verum etiam
omnibus viris sortibus et bonis civibus defendenda, non spoliandia improbii tradere. Non vereor, me tibi, Q. Catule, displiceat, cuius amplissimum orbi terrarum
clarissimimique monumentum est, quam plurimos esse custodes monumentoram et putare omnes bonos alienae
gloria defensionem ad officium suum pertinere. Equidsm 83 eoteris istius furtis atque flagitiis ita moveor, ut ea rei prinondenda tantum putem hic vero tanto dolore adficior, ut nihil mihi indignius, nihil minus serendum osse videatur. Verres Africani monumentis domum suam plenam stupri, plenam intii, plenam dedecoris ora it2 Verres temperantissimi sanctissimique Viri monumentum, a Dianae simulacrum viminis, in ea domo conlocabit, in qua semper meretricum lenonumque flagitia versant 2At hoc solum Africani monumentum violasti Quid 2 84 Tyndaritanis non eiusdem Scipionis enofici positum simulacrum ruercuri pulcherrime factum sus a tulisti At quom ad modum, di immortales Quam audacter, quam libidinoso, quam impudenter Audistis
nuper dicere legatos Tyndaritanos, homines honestissimos ac principes civitatis, ercurium, qui sacris anniversariis apud eos ac summa religione coleretur, quem asi Africanus Carthagino capta Tyndaritanis non solum suae Victoriae, sed etiam illorem fido societatisque monumentum atque indicium dedisset, huius vi, scelere imperioque esse sublatum Qui ut primum in illud oppidum venit, statim. tamquam ita fieri non solum 30 oporteret, sed etiam necesse esset, tamquam hoc senatus mandasset populusque Romanus iussisset, ita continuo, signum it demolirenturi et inessanam deportarent, imperavit. Quod cum illis, qui aderant, indignum, qui oaudiebant, incredibile videretur, non est ab isto primos illo adventu porsevoratum Discedona mandat proagoro
62쪽
48 III. De signis usmahl.)Sopatro, cuius verba audistis, ut demoliatur cum recusaret, Vehementer minatur et statim ex illo oppido proficiscitur. Reseri rem ille ad senatum vehementer undique reclamatur. Ne multa, iterum iste ad illos aliquanto post venit, quaerit continuo de signo. Respondetur si s senatum non permittere poenam capitis constitutam, si iniussu senatus quisquam attigisset simul religio comm moratur. um iste: Quam mihi religionem narras, quis Poenam, quem senatum Vivum to non relinquam moriere virgis, nisi mihi signum fra 1oditur ' Sopater iterum flens ad senatum rem defert, istius cupiditatem minasque demonstrat. Senatus Sopatro responsum nudum dat, sed commotus perturbatusque discedit. iis praetoris arcessitus nuntio rem demonstrat,
8 negat ullo modo fieri posso. atque haec inihil ontinos praetermittendum do istius impudentia videtur agobantur
in conventu palam de sella ac de loco superiore. Erat hiems summa. tempestas, ut ipsum Sopatrum dicere audistis, perfrigida, imber maximus, cum iste imperat lictoribus, ut Sopatrum de porticu, in qua ipse sede-bat praecipito in forum deiciant laudum quo
constituant Vix erati hoc planc imperatum, cum illum spoliatum stipatumque lictoribus videres Omnes id ore putabant, ut miser atque innocens Vii. cae
deret sine causa socium populi Romani atque amicum γΝon usqus eo est improbus; non omnia sunt in uno
vitia numquam fuit crudelis leniter hominem clementerque accepit. Equestros sunt medio cin foro Marcessorum statuae, sicut sero ceteris in oppidis Sicilias asex quibus isto C. Μarcolli statuam talogit, cuius officia in illam civitatem totamque provinciam recentissima erant et maxima. la χὐ Sopatrum. hominom cum domi nobilem, tum summo magistratu praeditum, divaricaris ac doligari iubst Quo cruciatu sit adfectus, venire M
63쪽
85 89. 49 in mentem necesse est omnibus, cum esset Vinctus nudus
in aere, in imbri, in higore. Neque tamen finis huic iniuriae indelitatique fiebat. donec populus atque univorsa multitudo atrocitate rei misericordiaque commota senatum clamore coegit, ut isti simulacram illud victuri possiceretur. Clamabant fore, ut ipsi os di immortales ulciscerintvr homino interea perire innocentem non oportere. um equens senatus ad istum venit, pollic tu signum. Ita Sopater de statua e marcessi, cum iam1 paene obriguisset, Vix Visus aufertur. Non possum disposite istum accusare, si cupiam; opus est non solum ingenio, Verum etiam artificio quodam singulari. Unum hoc crimen ridetur esse et a me 88 pro uno ponitur de recuri Tyndaritano; plura sunt, is sed ea quo pacto distinguere ac separare possim, nescio.
Est pecuniarum captarum, quod signum ab sociis pecuniae magnae sustulit, est peculatus, quod publicimi populi Romani signum do praeda hostium captum, positum imperatoris nostri nomine moes dubitaviti auferre, est a maiestatis, quod imperii nostri gloriae, remm gesta
monumenta evertere atque asportare ausus est, si sceleris, quod religiones maxima Violavit, est crudelitatis, quod in innocentem hominem, in socium Vestram atque amicum novum et singulare supplicii genus excogitavit; as illud vero quid sit, iam non queo dicere, quo O 8smine appellem nescio, quod in C. arcelli statua.
Quid est hoc' latronusno quod orat Quid tum Quo
id spectat Utrum ea res ad opsin an ad calamitatem clientium atque hospitum valere debebat' an ut hoc 30 Ostenderes, contra vim tuam in patronis praesidii nihil osse Quis non hoc intellegeret, in improbi pra sentis imperio maiorem esse vim quam in bonorem absentium patrocinio An vero ex hoc illa tua singularis significatur insolentia, superbia, contumacia' metraherea videlicet aliquid is do amplitudine arcessorem putasti.
64쪽
50 III. De signis Auam l.)Itaque nunc Siculorum arcolli non sunt patroni,s Vorros in eorum locum substitutus est. Quam into tantam virtutem esse aut dignitatem arbitratus es, ut conarere clientelam tam splendidae, tam illustris provinciae traducere ad te, auferre a certissimis antiquissi 5
misque patronis Tu ista nequitia, stultitia, inertia non modo totius Sicilias, sed unius tenuissimi Siculi clion-tolam ture potos 2 ibi arcelli statua pro patibulo inchontes arcessorum fuit Τ s illius honor in eos ipsos, qui honorem illi habuerant, supplicia quasrebas 10 Quid postsa Quid tandem tuis statuis fore arbitrabaro An ver id, quod accidit Nam yndaritani
statuam istius, quam sibi propter arcellos altiore otiam basi poni iusserat, deturbarunt, simul ac successum isti
audierunt. IDsidit igitur tibi nunc fortuna Siculorum C. a
cellum iudicem, ut, cuius ad statuam Siculi te praetore alligabantur, eius religione te Siculis devinctum adstric-91 tumque dedamus. Ac primo, iudices, hoc signum Mercuri dicebat iste yndaritanos . Marcello 20 huic Aesernino vendidisse, atque hoc sua causa etiam Μ. arcellum ipsum sperabat osso dicturum quod mihi
numquam Veri simile risum est, adulescentem illo loco natum, patronum Siciliae, nomen suum isti ad translationem criminis commodaturum. Verum tamen ita mihi sores tota proris atque praecauta est, ut, si maxime esset inventus, qui in se suscipere istius culpam crimenque cuperet, tamen is proficere nihil posset. Eo enim deduxi testes et a litteras deportavi, ut de istius faetos dubium esse nomini possit. ublicae litterae sunt m
deportatum ercurium esse es sanam sumptu
publico dicent, quanti praefuisse huic negotio publice togatum Oleam. Quid Is ubi est Praesto est, testis est. roagori Sopatri iussu Quis est hie Qui ad statuam adstrictus sist Quid 2 d ubi si Vidistis hominem as
65쪽
et verba eius audistis. De moliendum curavit Demetrius gymnasiarchus, quod is ei loco praeerat. Quid Hoc nos dicimus Immo ver ipse praesens Romae nuper ipsum istum esse pollicitum sese id signum legatis redditurum, si eius rei testificatio osseretur cautumque esset eos testimonium non osso dicturos, dixit hoc apud vos Zosippus et Ismenias, homines nobilissimi et principes yndaritanae civitatis. Quid Agrigento nonno eiusdemi. Scipionis monu 9310 mentum, signum Apollinis pulcherrimum, cuius in semor litteris minutis argenteis nomen Μyronis erat imscriptum, ex Aesculapi religiosissimo sano sustulistiγQuod quidem, iudices, cum iste clam secisset, cum ad suum scelus illud furtumque nefarium quosdam homines 1 improbos duces atque adiutores adhibuisset, Vehementer commota civitas est. Uno enim tempore Agrigentini beneficium Africani, religions domesticam, Omamentum urbis, indicium victorias, testimonium societatis requirebant. Itaque ab iis, qui principes in ea civitate erant, praecipitura et negotium datur quaestoribus et aedilibus, ut noctu vigilias agerent ad aedis sacras Etenim iste Agrigenti credo propter multitudinem illorum hominum atque virtutem, et quod cives Romani, viri sortes atque honesti, permulti in ilio oppido coniunctissimo animo cum ipsis a Agrigentinis vivunt ac negotiantur non audebat palam poscere aut tollere, quae placebant. Merculis templum 4 est apud Agrigentinos non longe a foro sane sane tum apud illos si religiosum. Ibi est ex aere simulacrum ipsius Herculis, quo non facile dixerim quic-30 quam me vidisse pulchrius tametsi non tam multum in istis rebus intellego, quam multa ridi), usque eo iudices, ut rictum eius ac mentum paulo sit attritius, quod in precibus et gratulationibus non solum id Venerari, Verum etiam osculari solent. Ad hoc templum, cum esset ister Agriginti. duce Iimarchide repento noctes intempesta
66쪽
52 III. De signis usmahl. servorum armatorum fit concursus atque impetus.
Clamor a vigilibus fanique custodibus tollitur; qui primo
cum obsistere ac defendere conarentur, male mulcaticlavis ac fustibus opelluntur. Ostea convolsis repagulis ossi actisque valvis demoliri signum ac vectibus labefactare conantur laterea ex clamore fama tota urbe percrebruit expugnari deos patrios non hostium adventu necopinato neque repentino praedonum impetu, sed ex domo atque ex cohorte praetoria manum fugitivorum instructam armas tamque venisse. Nemo Agrigenti nequo aetate tam adsectario
nequo viribus tam infirmis fuit, qui non illa nocto eo
nuntiin excitatus surrexerit telumque, quod cuique sors offerebat, arripuerit. Itaque brevi tempore ad fanum ex urbe tota concurritur. Moram amplius iam in demoliendo signo permulti homines moliebantur; illud interea 1ε nulla lababat ex parte, cum alii vectibus subiectis conarentur commovere, alii deligatum omnibus membris rapere
ad se funibus D ac repente Agrigentini concurrunt; fit magna lapidatio dant sese in fugam istius praeclari
imperatoris nocturni milites Duo tamen sigilla per-20 parvola tollunt, ne omnis, inanes ad istum praedonem religionum revertantur. Numquam tam mala est Siculis, quin aliquid laesis ot commodo dicant, velut in hac re aiebant in labores Morculis inom minus hunc immanissimum Verrem quam illum aprum Eryman-25thium reforri oportere.
s Hanc virtutem Agrigontinorum imitati sunt Assorini postea, viri fortes et fideles, sed nequaquam ex tam ampla neque tam ex nobili civitato Chrysas est amnis, qui per Assorinorum agros fluit. Is apud illoso stur sodeus et religione maxima colitur. Fanum eius est in agro propter ipsam iam, qua Assor itur Hennam. In eo Chrysae simulacrum est praeclare factum e marmore. d iste poscere Assorinos propter singularem eius sani religionem non ausus est; ale polom dat et as
67쪽
Hieroni no gotium Bli noctu facta manu armataque veni int, fores aedis ostringunt; aeditumi custodesque mature sentiunt signum, quod erat notum Vicinitati, bucina datur;
homines ex agris concurrunt; eicitur fugaturque lo-5polemus; neque quicquam ex sano Chrysae praeter unum perpamulum signum ex aere desideratum est.
Μatris agnae fanum apud Enguinos est. Jam rotam mihi non modo breviter de uno quoque dicendum, sed etiam praetereunda Vidontur esse permulta, ut ad 10 maiora istius et inlustriora in hoc genore furta et scelera veniamus. In hoc fano loricas galeasque aeneas caelatas opero Corinthio hydriasque grand0s simili in genere atque eadem arte porsectas idem illo Scipio, vir omnibus rebus praecellentissimus, posuerat et suum 1 nomen inscripserat. Quid iam do isto plura dicam aut querar omnia Illa, iudices, abstulit, nihil in religiosissimo sano praeter Vestigia violatae religionis nomem
quo . Scipionis reliquit hostium spolia, monumenta
imperatorum, decora atque imamenta sanorum posthaca his praeclaris nominibus amissis in instrumento atquo in supinectile C. Verris nominabuntur videlicet solus 8 vasis Corinthiis delectaris, tu illius aeris temperationem, tu operum liniamenta sollertissimo perspicis haec Scipio ille non inteflegebat, homo doctissimus atque humanissis mus, tu sine ussa bona arte, sine humanitate, sine ingenio, sin litteris, intineos et iudicas Vido, ne isse non solum temperantia, sed etiam intellegentia te atque istos, quis elegantis dici volunt, vicerit. Nam quia, quam pulchra essent, inteliogebat, idcirco xistimabat ea non ad homis num luxuriem sed ad matum sanorum atque oppidorem
Audite etiam singularem eius, iudices, cupiditatem, saudaciam, amentiam, in iis praesertim sacris polluendis, quae non modo manibus attingi, sed ne cogitatione quis dem violari fas fuit Sacrarium Mororis est apud
68쪽
54 m. De signis Ausmahl. Catinenses eadem religione, qua Romae, qua in ceteris locis, qua prope in toto orbe terrarum. In eo sacrario
intimo signum fuit Cereris per antiquum, quod viri
non modo cuius modi esset, sed ne esse quidem sciebant; aditus iam in id sacrarium non est Viris sacra per mulieres ac virgines confici solent. Hoc signum noctu clam istius servi ex illo religiosissimo atque antiquissimo loco sustulerunti Osiridis sacerdotes Cereris atque illius fani antistitae, maiores natu, probatae ac nobiles mulieres, rem ad magistratus suos de-10forunt Omnibus acerbum, indignum, luctuosum denique 100 vidobatur. Ium iste permotus illa atrocitate negotii, ut ab se sceleris illius suspicio demoveretur, dat hospiti
suo cuidam negotium, ut aliquem reperiret, quem illud focisso insimularet, daretque operam, ut is e 16 crimine damnaretur, ne ipse esset in crimine. Res non procrastinatur Nam cum cistes Catina profectus esset, servi cuiusdam nomen desertur is accusatur, ficti testes in eum dantur Rem cunctus senatus Catinensium legibus iudicabat acordotes vocantur ex iis quaeritur secreto si curia, quid esse factum arbitrarentur, quem ad modum signum esset ablatum Respondent illae praetoris in eo
loco servos esse Visos Res, quae esset iam antea non obscura sacerdotum testimonio perspicua esse moepit Itur in consilium servus ille innocens Omnibus sen-25tentiis absolvitur, quo facilius vos hunc omnibus sen-101 tentiis condemnare possitis. Quid enim postulas, Verres 2
Quid speras, quid expectas, quem tibi aut deum aut
hominem auxilio futurum putas Eone tu servos ad spoliandum sanum inmittore ausus es, quo liberos adire one orandi quidem causa fas erat Eisne rebus manus adferre non dubitasti, a quibus etiam oculos cohibere te religionum iura cogebant 2 ametsi no oculis quidem captus in hanc haudem tam sceleratam ac tam nefariam
decidisti; nam id concupisti, quod numquam Videras, id ab
69쪽
99 - 103. 5binquam, adamasti, quod antea non aspexeras auribus tu tantam cupiditatem concepisti, ut eam non metus, non religio, non deorum vis, non hominum existimatio continores At ex bono viro, credo, audieras et bono 102 auctore. Qui id potes, qui ne ex viro quidem audire
potueris Audisti igitur x muliere, quoniam id viri
nec Vidisse neque nosse poterant. Qualem porro illam seminam fuisse putatis, iudices, quam pudicam, quae cum Verre loqueretur, quam religiosam, quae sacrarii spoliandi
1 rationem ostenderet Ac minime mirum, quae sacra ersummam castimonium Virorum ac mulierum fiant, eadem
per istius stuprum ac fl-tium esse violata. Quid ergo Hoc solum auditione expetere coepit, cum id ipso non vidisset Immo oro alia conplura exi quibus eligam spoliationem nobilissimi atque antiquissimi dant. de sua priore ructiones testes dicere
audistis Nunc eadem illa, quaeso, audite et diligenter, sicut adhuc secistis, attendite. Insula est elita, iudi 103ces, satis lato a Sicilia mari periculosoque diiuncta ins qua est eodem nomine oppidum, quo iste numquam accessit, quod tamen isti textrinum per triennium ad muliebrem vestem conficiondam fuit. Ab eo oppido non longe in promunturio fanum est Iunonis antiquum, quod tanta religione semper fuit, rudi non modes illis asiunicis bellis, quae in his fere locis navali copia gosta atque Versata sunt, sed etiam hac praedonum multitudino semper inviolatum sanctumque fuerit. Quin etiam hoc memoriae proditum est, classe quondam asinissae regis ad tum docum adpulsa pras fectum regium dentes asi eburneos incredibili magnitudine e fano sustulisso et eos in Africam portasse asinissaeque donasse Regem primo delectatum esse munere post, ubi audisset, unde essent, statim certos homines in quinqueremi misisse, qui eos dentes reponerent. Itaque in eis scriptum litteris astunicis fuit regem asinissam imprudentem accepisse, re
70쪽
56 m. De signis. inus sit.)cognita reportandos reponendosque curasse. Erat praeterea magna Vis eboris, multa mamenta, in quibus eburaeae Victorias antiquo opere ac summa arte Perfectae.104 Has isto omnia, ne multis morer, uno impetu atque uno nuntio per servos Venerios, quos eius rei causa braserat, tollenda atque asportanda curaVit.
106 Vetus est pinio, iudices, quae constat ex antibquissimis Graecorum litteris ac monumentis, insulam Siciliam totam osse Cereri et Liberae consecratam. Hoc cum ceterae gentes sic arbitrantur, tum ipsis Siculis ita persuasum est, ut in animis eorum insitum 15 atque innatum esse videatur. Nam et natas esse has in iis locis deas et fruges in ea terra primum resertas esse arbitrantur et raptam esse Liberam, quam
eandem roserpinam Vocant, ex Hennensium nemore,
qui locus, quod tu media est insula situs, umbilicus o Sicilias nominatur. Quam cum investigare et conquirere Ceres vellet, dicitur inflammasse taedas sis ignibus, qui ex Aetnae Vertice erumpunt; quas sibi cum ipsa prae-
10 ferret, orbem omnem peragrasse terrarum. Henna autem, ubi ea quae dico gesta esse memorantur, est loco Mex 25
celso atque edito, quo tu summo est aequata agri planicies et aquae perennes, tota vero ab omni aditu circumcisa atque directa est quam circa lacus lucique sunt plurimi atque laetissimi flores omni tompore anni, locus ut ipse raptum illum Virginis, quem iam a pueris acee 30pimus, declarare Videatur. Etenim prope est spelunca quaedam conversa ad aquilonem infinita altitudine, qua Ditem patrem serunt repente cum curru extitisse abreptamque ex eo loco Virginem secum asportave et subito non longe a Syracusis penetrasse sub terras, lacumque in O