Ciceros Verrinen in Auswahl

51쪽

Vos et exempla profero. Neque enim ita se gessit in his rebus, tamquam rationem aliquando osse redditurus, sed prorsus ita quasi aut reus numquam esset futurus aut, quo plura abstulisset, eo minore peri culo in iudicium Venturus esset; qui haec, quae dico, iam non occulte, non per amicos atque interpretes, sed palam de loco superiore ageret pro imperio et potestate.

Aus Casina, Centurisae, Assyrium ies e duro oris bo

Quod umquam iudices, huiusce modi Verriculum 53 ulla in provineia fuit' avertere aliquid de publico quam obscurissime per magistratum solebant etiam cum aliquid a privato nonnumquam occulte auferebant, et iiso tamen condemnabantur. Et, si quaeritis, ut ipse de rus detraham, illos ego accusatores ut fuisse, qui eiusmodi hominum furta odore aut aliquo leviter presso Vestigio persequebantur. Nam nos quidem quid facimus in Verre, quem in luto volutatum totius corporis vestigiis sciuuenimus P ermagnum est in eum dicere aliquid, qui praeteriens lectica paulisper deposita non per praestigia sed palam per potestatem uno imperio ostiatim totum oppidum conpilaverit. Ac tamen, ut posset dicere se emisse, Archagath, imperat, ut illis aliquid, quorum 30 argentum fuerat, nummulorum dicis causa daret. Invenit Archagathus paucos, qui vellent accipere iis dedit. Eos nummos tamen isto Archagatho non reddidit. Voluit Romae repetere Archagathus Cn. Lontulus arcellinus dissuasit, sicut ipsum dicer audistis Rocita A ROHA

52쪽

38 III. De signis smahl.)54 Et no foris hominem existimetis hanc tantam vim emblematum sine causa coacervare Voluisse, Videte,

quanti vos, quanti existimationem populi Romani, quanti leges et iudicia, quanti testis Siculos negoti

toresque fecerit. osteaquam tantam multitudinem colle sgerat emblematum, ut ne unum quidem cuiquam reliquissst, instituit officinam Syracusis in regia

maximam. alam artifices omnes caelatores ac Vascularios convocari iubet, et ipse suos compluris habebat. Eo concludit, magnam hominum multitudinem. enses io octo continuos his opus non defisit, cum Vas nullum fieret nisi aureum. Tum ilia, ex patellis et turibulis quae vellerat, ita scite in aureis poculis inligabat, ita apte in scaphiis aureis includebat, ut ea ad illam rem nata esse diceres; ipse tamen praetor, qui sua vigilantia 1εpacom in Sicilia dicit fuisse, in hac officina maiorem parto die cum tunica pulla sedere solebat et pallio. 55 Has ego, iudices, non auderem proferre, ni Verere ne foris plura de isto ab aliis in sermone quam a me in iudicio vos audisso diceretis. Quis enim est, qui de hac so Officina, qui de vasis aureis, qui de istius pallio non audierit2 Quem voles e conventu Syracusano Virum bonum nominato producam nemo erit, quin hoc se audisse aut vidisse 56 dicat O tempora, o mores Nihil nimium vetus proferam. Sunt vestrum aliquam multi, qui L. Ρisonem cognorint, shuius L. Hsonis, qui praetor fuit, patrem. Et, cum esset in Hispania praetor, qua in provincia occisus est, nescio quo pacto, dum armis exercetur, anulus aureus, quem habebat, fractus et comminutus est. Cum vellet sibi anulum facere, aurificem iussit vocari in fortam ad sollam socordubae et palam appondit aurum hominem in foro iubet sellam ponere et facere anulum omnibus praesentibus. Nimium fortasse dico aliquis hunc diligentem; hactenus reprehendet, si qui volet, nihil amplius. Verum fuit ei concedondum filius enim L. isonis erat, eius qui M

53쪽

54-59. 39primus de pecuniis repotundis l0gem tulit. Bidiculum et est me munes de Verres dicere, cum Hs risone Frugi dixerim Verum tamen, quantum intersit, videto. Isto

cum aliquot abacorum saceret Vasa aurea, non labora vit, quid non modo in Sicilia, visum etiam Romae in iudicio audiret ille in auri somuncia totam Hispaniam scire voluit, unde praetori anulus fieret. Nimirum ut hic nomen suum conprobavit, sic ille cognomen. Nullo modo possum omnia istius facta aut memoriai consequi aut oratione complecti genera ipsa cupi breviter attingere, ut hic modo me commonuit lasonis anulus, quod totum effluxerat. Quam multis istum putatis hominibus honestis do digitis anulos abstulisso Numquam dubitavit, quotienscumquo alicuius aut gemma aut 1 anulo desectatus est lacredibile dicam, sed ita clarum, ut ipsum negaturum non arbitror Cum Valentio, eius 8 interpreti, spistula Agrigento allata esset, casu signum iste animum advertit in cretula. Hacuit ei; quaesivit, unde esset spistula respondit Agrigonto. Iste litteras, 2 ad quos solebat, misit, ut is anulus ad se primo quoque tempore adferretur. Ita litteris istius patri familias, L. Titio, civi Romano, anulus de digito detractus est. Illa vero eius cupiditas incredibilis est. Nam ut in singula conclavia, suae ciste non modes Romae, sed cina omnibus villis habet. trigeminos lectos optime stratos cum ceteris mamentis convivii quaereret, nimium multa conparare videretur Nulla Momus cies Sicilia docuplsis fuit, ubi iste non distrinum instituerit. ulteri est 5s Segestana perdives et nobilis, Lamia nomine per laba ennium isti plena domo telarum stragulam Vestem

confecit, nihil nisi conchylio tinctum Attalus, homo pecuniosus, Ne ti, Lyso Lilybaei, Critolaus Aetnae, Syracusis Aeschrio Cleomenes, Theomnastus, Holori Archonidas, dies me citius ofecerit quam nomina. Ipse a dabat purpuram, tantum operam amici. - Credo; iam

54쪽

enim non libet omnia criminari quasi vero hoc mihi non satis sit ad crimen habuisse tam multum, quod daret, voluisse deportare tam multa, hoc denique, quod

concedit, amicorum operis esse in huiusce modi rebus 60 usum. lam Vero lectos aeratos et candelabra aenea num

cui praeter istum Syracusis per triennium acta esse existimatis 2 amobat. - Credo; sed tantum os certiores, iudices, facio, quid iste in proViucia praetor egerit, ne cui forte neglegens nimium fuisse Videatur neque se satis, cum potestato habuerit, instruxisse et masse. 10Venio nunc non iam ad furtum, non ad maritiam, non ad cupiditatem, sed ad eius modi facinus, in quo omnia nefaria contineri mihi atque inesso videantur, in quo di immortales violati, xistimatio atque auctoritas nominis populi Romani imminuta, hospitium 15 spoliatum ac proditum, abalienati scelere istius a nobis omnes reges amicissimi nationesque, quae in eorum regno 61 ac dicione sunt. Nam reges Syriae, regis Antiochi filios pueros, scitis Romae nuper fuisse; qui Venerint non propter Syriae regnum nam id sine controvorsia oobtinebant, ut a patre et a maioribus acceperant); sed regnum Aegypti ad se et ad Selenen, matrem suam, pertinere arbitrabantur. Ei posteaquam temporibus rei publicae exclusi per senatum agere quae Voluerant non potuerunt, in Syriam in regnum patrium profecticis sunt. Eorum alter, qui Antiochus vocatur, iter per Siciliam facere voluit itaque isto praetore Venit Syracusas. 6 Hic Verros ore ditatem sibi venisso arbitratus est, quod in eius regnum ac manus Venerat is, quem iste et audierat multa secum praeclara habere et suspicabatur. Minuit homini munera satis large haec ad usum domest, eum olei, vini quod visum est, etiam tritici quod satis esset, de suis decumis Deinde ipsum regem ad cenam vocavit. Exomat ample magnificeque triclinium; exponiten, quibus rabundabat plurima AEdi pulcherrima Vasa ε

55쪽

59 - 64. 41 argentea; nam haec aurea nondum fecerat omnibus curia

rebus instructum et Mahum ut sit convivium. Quid multa Rin ita discessit, ut et istum copiose malum et se honorifico acceptum arbitraretur. Vocat ad cenam deinde ipso praetorem exponit suas copias omnis,

multum argentum, non pauca etiam pocula ex auro,

quae, ut mos est regius et maxime in Syria, gemmiserant distincta clarissimis. Erat etiam Vas inarium, ex una gemma pergrandi trulla ex Vasa manubrio aureo, 10 de qua, tredo satis idoneum, satis gravem testem, Q. Minucium, dicere audistis. Iste unum quodque Vas 3 in manus sumere, laudare, mirari. Rex gaudere praetori populi Romani satis iucundum et gratum illud esse

convivium. Posteaquam inde discessum est, cogitare nihil 1 iste aliud, quod ipsa res declaravit, nisi quem ad modum regem ex provincia spoliatum expilatumque dimitteret. Μittit rogatum vasa ea, quae Minerrima apud eum viderat; ait se suis casiatoribus velle stendere. Rex, qui illum non nosset, sine ulla suspicione libentissime dedit. ad Mittit etiam trullam gemmeam rogatum Velle se eam diligentius considerare. Ea quoque ei mittitur. Nunc reliquum, iudices, attendite, de quo et Vos 4

audistis et populus Romanus non nunc primum audiet et in exteris nationibus rusque rus ultimas derram peris Vagatum est. Candelabrum e gemmis clarissimis

opere mirabili persectum reges ei, quos dico, Romam cum attulissent, ut in Capitolio ponerent, quod nondum

persectum templum offenderant, neque 'nere potuerunt neque Vulgo ostendere ac proferre Voluerunt, M ut et magnificentius videretur, nam suo tempore in cella Iovis optimi maximi poneretur, et clarius, cum pulchritudo eius recens ad oculos hominum atque integra perveniret; stafuerunt id secum in Syriam reportare, ut, cum Rudissent simulacrum Iovis optimi maximi dedicatum, leg socios mitterent, qui cum ceteris rebus illud quoque exi-

56쪽

42 III. De signis Ausmahl. mium ac pulchorrimum donum in Capitolium adserrent Ρervenit res ad istius auris nescio quo modo nam rexi celatum voluerat, non quo quicquam metueret aut

suspicaretur, sed ut ne multi illud ante praeciperent oculis quam populus Romanus. Iste petit a rege et seum pluribus Verbis rogat, ut id ad se mittat cupore so dicit inspicere neque se aliis videndi potestatem esse 6 facturum. Antiochus, qui animo et puerili esset et regio, nihil de istius improbitate suspicatus si imperat suis, ut id in praetorium involutum quam occub Iotissimo deferrent. Quo posteaquam attulerunt involucrisque reiectis constituerunt, clamare iste coepit dignam rem esse regno Syriae, dignam regi munere, dignam Capitolio. Etenim erat eo splendore, qui ex clarissimis et pulcherrimis gemmis esse debebat, ea arietate operum 15 ut ars certare videretur cum copia, ea magnitudine, ut

intellegi posset non ad hominum apparatum, sed ad amplissimi templi matum esse factum. Cum satis iam perspexisse videretur, tollere incipiunt, ut referrent. Isto ait se osse illud etiam atque etiam considerare; sonequaquam se esse satiatum iube illos discedor et candelabrum relinquere. Sic illi tum inanes ad Antiochum revertuntur.

66 Rex primo nihil metuere, nihil suspicari dies unus, alter, plures non referri. um mittit, si videatur ut asreddat Iubet iste posterius ad se reverti. immissi ridori mittit iterum non redditur. Ipse hominem appellat, rogat, ut reddat. Os hominis insignemquo impudentiam cognoscite. Quod sciret, quod ex ipso rege audisset in Capitolio esse ponendum, quod Iovi optimo somaximo, quod populo Romano servari viderat, id sibi ut

donaret, rogare et Vehementissime petere coepit. Cum

illo so et religion Iovis Capitolini et hominum xistimations impediri diceret, quod multae nationes testes essent illius operis ac muneris, iste homini minari as

57쪽

acerrime coepit. Ubi videt eum nihilo magis minis

quam precibus permoVeri, repente hominem de provincia iubet ante noctem decedere ait se comperisse ex eius regno piratas ad Siciliam esse venturos Rex 67 maximo conventu Syracusis in foro no quis forte me in crimine obscuro versari atque adfingore aliquid suspicione hominum arbitraturi, in foro, inquam, Syracusis flens nodeos hominesque contestans clamare coepit candelabrum factum e gemmis, quod in Capitolium missurus esset, 1 quod in templo clarissimo populo Romano monumentum suae societatis amicitiaeque esse voluissst, id ab se C. Verrem abstulisse de ceteris operibus ex auro et gemmis, quae sua penes illum essent, se non laborare, hoc sibi eripi miserum esse s indignum. Id etsi antea iam menteis et cogitatione sua fratrisque sui consecratum esset, tamentum se in illo conventu civium Romanorum dare, donare, dicare, consecrare Iovi optimo maximo testemque ipsum Iovem suae Voluntatis ac religionis adhiboro.

Vobis autem, iudices, quid hoc indignius aut quid 1 minus ferendum videri potest 2 Vorrosne absbit domis suae candelabrum Oris e gemmis auroque persectum3

Cuius fulgore conlucere atque inlustra Iovis Optimi maximi templum oportebat, id apud istum in eius modi conviviis constituetur, quas domesticis stupris flagitiisque flagrabunt In istius linonis turpissimi domo simul cum s esitoris Chelidonis hereditariis inamontis Capitoli ora menta ponentur Quid huic sacri umquam fore aut quid

religiosi fuisse putatis, qui nunc tanto scelere se obstrictum esse non sentiat, qui in iudicium veniat, ubi sprecari quidem Iovem optimum maximum atque ab eos auxilium petere mors omnium possit' a quo stiam

58쪽

immortales sua repotunt in eo iudicio quod hominibus ad suas res repetendas est constitutum. Miramur Athonis innervam, Deli Apollinem, Iunonem Sami, ergae Di nam, multos praeterea ab isto deos tota Asia Masciaqus violatos, qui a Capitolio manus abstinore non potuerit sQuod privati homines de suis pecuniis mant maturique sunt, id C. Verres ab regibus mari non passus est. 72 Raquo hoc nefario scelere concepto nihil postea tota in Sicilia neque sacri neque religiosi duxit esse ita sese in ea provincia per triennium gessit, ut ab isto non οsolum hominibus, verum etiam dis immortalibus bolium indictum putaretur Segesta est oppidum pervetus in Sionia, iudices, quod ab Aenea fugiente a rota atque

in haec loca veniente conditum esse demonstrant. Itaque Segestani non solum perpetua societate atquo amicitia 1εVerum etiam cognatione se cum populo Romano coniunctos esse arbitrantur Hoc quondam Oppi dum, cum illa civitas cum oenis suo nomine ac sua sponte bellaret, a Carthaginiensibus vi captum atque deletum est, omniaque, quae mament urbi esse 20

possent, Carthaginem sunt ex illo loco deportata. Fuit

apud Segestanos aere Dianam simulacrum cum summa atque antiquissima praeditura religione. tum singillari opere artificioque persectum. Moc translatum Carthaginem ludum tantum hontinesque mutarat, reli 25gionem quidem pristinam conservabat; nam propter

eximiam pulchritudinem AEtiam hostibus digna quam et sanctissime colerent, Videbatur. Aliquot saeculis post

P. Scipio Carthaginem cepit qua in victoria videt hominis virtutem et diligentiam, ut et domosticis prae sociarissima Virtutis exemplis gaudeatis et eo maiore odio

dignam istius incredibilem audaciam iudicetis convocatis Sidulis omnibus, quod diutissime saepissimeque Siciliam

vexatam a Carthaginiensibus esse cognorat, iubet omnia conquiri pollicetur sibi magnae curae fore, ut omnia ε

59쪽

civitatibus, quae cuiusque fuissent, restituerentur. Tum illa, quae quondam erant Mera sublata, de quibus antea dixi, Thermitanis sunt reddita, tum alia se-lensibus, alia Agrigentinis, in quibus etiam illo nobilis taurus, quem crudelissimus omnium tyrannorum malaris habuisse dicitur inu vivos supplicii causa demittero homines et subicere flammam solebat. Quem taurum cum Scipio redderet Agrigentinis, dixisse dicitur aequum esse

illos cogitare, utrum esset utilius, AEuisne semire anne 10 populo Romano obtemperare, cum idem monumentum et

domesticas crudelitatis et nostrae mansuetudinis haberent. Illo tempore Sego stanis maxima cum iura haec ι ipsa Diana, de qua dicimus, redditur reportatur Segestam, in suis antiquis sedibus summa cum gratulatione 1 civium et laetitia reponitur. Haec erat posita Segestae sane excelsa in basi, in qua grandibus littoris . Afrisiani nomen erat incisum eumque Carthagine capta restituisse perscriptum Colebatur a civibus, ab omnibus advenis Visebatur; cum quaestor ossem, nihil mihi ab illis osta demonstratum prius. Erat admodum amplum et excelsum signum cum stola; verum tamen inerat in illa magnitudine aetas atque habitus virginalis sagittae pendebant ab umero,

sinistra manu retinebat arcum, dextra ardentem facem praeferebat Hanc cum iste sacrorum omnium et reli 75

5 gionum hostis praedoque vidisset, quasi illa ipsa face percussus esset, ita flagrare cupiditate atque amentia coepit imperat magistratibus, ut eam demoliantur

si sibi doni nihil sibi gratius ostendit futurum mi

vero dicere sibi id nefas esse, seseque cum summa reli-30 gione, tum summo metu legum et iudiciorum teneri. Iste tum petere ab illis, tum minari, tum spem, tum metum

ostendere. Opponebant illi nomen interdum . Africani; populi Romani illud sse dicebant; nihil se in eo potestatis

habere, quod imperator clarissimus urbe hostium capta a monumentum Victoriae populi Romani esse voluisset. Cum 76

60쪽

46 III. De signis a sit.)iste mihilo remissium atque etiam multo Vehementius instaret cotidie, res agitur in senatu Vehementer ab omnibus reclamatur. Itaque illo tempore ac primo istius adventu emegatur. Fostea, quicquid erat onoris in nautis remigibusque exigendis, in humento imperando, Segestanis praeter meter οὐ imponebat aliquanto amplius, quam ferre possent. aeterea magistratus eorum evocabat, optimum quemque et nobilissimum ad se arcessebat, circum omnia provinciae fora rapiebat, singillatim uni cuiquo calamitati fore se denuntiabat, universis se istfunditus eversurum illain civitatem minabatur. Itaque aliquando multis malis magnoque metu victi Segestani praetoris imperio parendum esse decreVerunt ruam eum luctu et gemitu totius civitatis, multis cum lacrumis et lamentationibus 'horum mulierumque omnium simu - 16 lacrum Dianae tollendum locatur.

82 Repeto abs te, Verres, monumentum . Afri-25 cani causam Siculorum, quam suscepi, relinquo, iudicium de pecuniis repetundis ne sit hoc tempore, Segest norum iniuriae neglegantur basis . Scipionis restituatur, nomen invicti imperatoris incidatur, signum pulcherrimum Carthagine captum reponatur. Haec abs te non Siculo sorum defensor, non tuus accusator, non Segestani postulant, sed is, qui laudem gloriamque Ρ. Africani tuendam consereandumque suscepit. Non Vereor, ne hoc officium meum . Servilio iudici non probem, qui