장음표시 사용
71쪽
103 - 109. 57 eo loco repente extitisse, ubi usque ad hoc tempus Syr cusani festos dies annivorsarios agunt celeberrimo virorum mulierumque conventu. ropter huius opinionis vetustatem, quod horum in iis locis vestigia ac prope incun savia reperiuntur deorum, mira quaedam tota Sicilia privatim ac publice religio est Coreris Hennonsis Etenim multa saepe prodigia rim eius numenque declararunt; multis saepsi in difficillimis robus praesens auxilium eius oblatum est, ut haec insula ab ea non solum diligi, sed 1 otiam incoli iustodiri quo videatur Nec solum Siculi 108
Verum etiam cetera gentes nationesque Hennensem Cererem
maxime colunt Etenim si Atheniensium sacra summa cupiditate expetuntur, ad quos Ceres in illo errore Venisse dicitur frugesque attulisse, quantam esse religionem comi Venit eorum, apud quos eam natam esse et fruges imvenisse constat Itaque apud patres nostros atroci ac difficili ro publicae tompore, cum Τi. Graccho occiso magnorum periculorum metus ex ostentis portenderetur, Ρ Μucio L. Calpurni consulibus inditum isti ad ad libros Sibyllinos ex quibus inventum est Cererem antiquissimam placari oportere. um ex amplissimo cossogio decemvirali sacerdotes populi Romani, cum esset in urbe nostra Cereris pulcherrimum et magnificentissimum templum, tamen usque Hennam profecti sunt. Ianta erata enim auctoritas et vetustas illius religionis, ut, cum illuc irent, non ad aedem Cereris, sed ad ipsam Cererem proficisci vid0rentur Non obtundam diutius; istenim iam 10sdudum Vereor, ne ratio mea aliena ab iudiciorum rations et a cotidiana dicendi consuetudine esse videatur Hoc a dico, hanc ipsam Cerorem antiquissimam, religiosissimam, principem omnium sucrorum, quae apud omnes gentes nationesque Sint a C. Verre ex suis templis ac sedibus esse sublatam. Qui accessistis Hennam, vidistis simulacrum Ceroris e marmore et in altero a temples Liberae Sunt ea perampla atque prRectam,
72쪽
sed non ita antiqua. Ex aere fuit quoddam modica amplitudine ac singulari opere cum lacibus perantiquum, Oninium illorum, quae sunt in eo sano, multo antiquissimum. Id sustulit ac tamen eo contentus non fuit. 11 Ante aedom Cororis in aperto ac propatulo loco signa duo sunt, Cereris unum, Rerum Giptolemi, pulcherrima ac perampla. ulchritudo periculo, amplitudo saluti fuit, quod eorum demolitio atque asportatio perdifficilis videbatur. Insistebat in manu oreris dextra grande simulacrum pulcherrime factum Victoriae 10 hoc iste e signo Cereris inessendo asportandumque
Qui tandem istius animus est nunc in recordatione
scelerum suorum, cum ego ipse in commemoratione eorum non solum animo commoVeur, Verum etiam corpore 16
perhorrescam Vonit enim mihi sani, loci, religionis
illius in mentem Versantur anto oculos omnia, dies ille, quo cum ego Hennam venissem, praesto mihi sacerdotes Cereris cum infulis ac verbenis fuerunt, contio conVentusque civium, in quo ego cum loquerer, ast tanti gemitus fletusque fiebant, ut acerbissimus tota urbe 111 luctus versari viderotur. Non illi decumarum imperia, non bonorum direptionos, non iniqua iudicia, non inpo tunas istius libidinos, non vim, non contumelias, quibus Vexati oppressique erant, conquerebantur Cereris numen, si sacrorum Vetustatem, sani religionem istius sceleratissimi atque audacissimi supplicio expiari volebant omnia se cetera pati ac neglegere dicebant. Hic dolor erat tantus, ut alter Orcus venisse Hennam et non Hoserpinam RSPO tasse, sed ipsam abripuisse Cererem rideretur. Etenim murbs illa non urbs Videtur, sed sanum Ceroris osse habitare apud sese Cererem Hennenses arbitrantur, ut mihi non cives illius civitatis, sed omnes sacerdotes, Omnes 112 accolam atque antistites Mereris esse vidoantur Hennatu simulacrum Cereris ossem audebas, Henna tu de manu ε
73쪽
Cororis Victoriam eripere et doam deae detrahere conatus es Quorum nihil violare, nihil attingere ausi sunt, in quibus erant omnia, quae seeleri propiora sunt quam
religioni. enuerunt enim . opilio . Rupilio consulibus illum locum servi, fugitivi, barbari, hostes; sed neque tam servi illi dominorum quam tu libidinum, neque tam fugitivi illi ab dominis quam tua iure et ab legibus, neque tam barbari, lingua, et nations illi quam tu natura et moribus, nequo tam illi 1 hostes hominibus quam tu dis immortalibus. Quae deprecatio est igitur ei reliqua, qui indignitate ser-Vos, temeritate fugitivos, scelere barbaros, crudelitate hostes vicori ιγ Audistis ahoodorum it Numenium et Nicasionem 113M legatos Hennenses, publico dicere sese a suis cisibus haec habere mandata, ut ad Verrem adirent et eum simulacrum Cereris et Victorias sposcerent id si inpetrassent, tum ut morem veterem Hennensium conserearent, publice sim sum, damstsi voxasset Siciliam, a tamen, quoniam haec a maioribus iustituta accepissent, testimonium ne quod dicerent; sin autem ea non reddidisset, tum ut in iudicio adessent, tum ut de eius imiuriis iudices docerent, sod maxime de religione querererentur Quas cillorum querimonias inolite, ter deos scinmortales, spemari, nolite contemnere ac neglegere, iudices loguntur iniuriae sociorum, agitur is legum, agitur existimatio veritasque iudiciorum. Quae sunt omnia Permagna, Verum illud maximum tanta religione obstricta tota provincia est, tanta superstitio ex istius facto mentosso omnium Siculorum occuparit, ut, quaecumque accidant publico privatimque incommoda, propter eam causam scoleris istius evontis videantur audistis Conturipi uos 114 Agyrinenses, Catinenses, Aetnenses, Herbitenses compluresque alios publice dicere, quae solitudo esset in agris,3 quae astitas, quae fuga aratorum, quam desertis, quam
74쪽
inculta, quam relicta omnia. Ea tametsi multis istius et variis iniuriis acciderauit, tamen haec una causa in opinione Siculorum plurimum alat, quod Cerere Violata omnis cultus huctusque Cereris in iis locis interisse arbitrantur. edemini religioni sociorum, iudices, conservate Vestram. Neque enim haec extera vobis est religio que aliena. Quodsi esset, si suscipere eam nossetis, tamen in eo, qui violasset, sancire os esse oporteret. 115 Nunc vero in communi omnium gentium religions inque eis sacris, quae maiores nostri ab exteris nationibus ad isscita atque arcessita coluerunt, quae sacra, ut erant re Vera, sic appellari Graeca Voluerunt, neglegentes ac dissoluti si cupiamus esse, qui possumus γ ius etiam urbis omnium pulcherrimae atque m tissimae, Syracusarum, direptionem commemorabo et i 16
medium proferam. iudices, rudi aliquando totam invius
generis orationem concludam atque definiam. 117 Urbem Syracusas maximam esse Graecarum, pulcherrimam omnium saepe audistis. Est iudices, ita, ut dicitur Nam et situ est eum munito, tum ex omni maditu es torra vel mari praeclaro ad aspectum, et portus habet prope in aedificatione amplexuque urbis inclusos; qui cum diversos uter se aditus habeant, in exitu comiunguntur et confluunt. Eorum coniunctione pars oppidi, quam appellatur Insula, mari disiuncta angusto ponte ε118 rursus adiungitur et continetur. Ea tanta est urbs, ut ex quattuor urbibus maximis constare dicatur; quarum una est ea, quam dixi, Insula, quae duobus portibus cincta in utriusque portus ostium aditumque proiecta est iu qua domus est, quae Hieronis regis fuit, o qua praetores uti solent. In ea sunt aedes sacrae complures, sed duae quae longe ceteris antecessant, Dianae una, et altera, quae fuit ante istius adventum matissima, innervas. In hac Insula extrema est fons aquae dulcis,
cui nomon Arethusa est. incredibili magnitudine as
75쪽
plenissimum piscium, qui flucti totum operiretur, nisi
munitione ruo moles lapidum diiunctus esset mari. Altera autem est urbs Syracusis, cui nomon Achradina 11sest in qua forum maximum, pulcherrimae porticus, Om ctissimum prytanium, amplissima est curia templumque egrogium Iovis Olympii ceteraeque urbis partes, quae una Via lata perpetua multisque transversis divisas privatis aedificiis continentur. ertia est urbs, quae, quod in ea parte Fortunae sanum antiquum fuit, ycha ο- 10 minata est in qua gymnasium amplissimum est ei complures aedes sacrae, coliturque ea pars et habitatur he-quentissime. Quarta autem est, quas quia postrema coaedificata est, Neapolis nominatur quam ad summam ineatrum maximum, praeterea duo templa sunt egregia, 1 Cereris unum, alterum Liberae, simumque Apollinis, qui Τemenites Vocatur, pulcherrimum et maximum quod istes portare potuisset, non dubitasset auferre.
Nunc ad arcellum revertar, ne haec a me sine 120 causa commemorata esse videantur Qui cum tam praeso claram urbem Vi copiisque cepisset, non putavit ad laudom
populi Romani hoc pertinere, hanc pulchritudinem, ex qua praesertim periculi nihil ostenderotur, dolero et e tinguere. Itaque odificiis omnibus, publicis privatis, sacris profanis, sic se porcit, quasi ad ea defendendas cum exercitu, non expugnanda Venisset se matu urbis
habuit victorias rationom, habuit humanitatis victorias
putabat esse multa Romam deportare, quae mamento urbi esse possent, humanitatis non plane expoliare u bem, praesertim quam conservareVoluisset. Jn hac parti 121 aestione maius non plus victoria arcessi populo Romano adpetivit, quam humanitas Syracusanis reservarit. Romam quae asportata sunt, ad aedem Honoris et Virtutis
itemque aliis in locis videmus. Nihil in aedibus, nihil in hortis posuit, nihil in suburbano; putavit, si urbis
3 omamenta domum suam non contulisset, domum suam
76쪽
62 III. De signis Auam l.)omamento urbi futuram Syracusis autem permulta atque egregia reliquit deum vero nullum violarit, nullum attigit. Conserte Verrem, non ut hominem cum homine comparetis, ne qua tali viro mortuo fiat iniuria, sed ut pacem cum bello, leges cum vi, forum et iuris dictionem scum ferro et armis, adventum et comitatum cum exercituo victoria conseratis.122 Aus dem Tempe de Miseria in Syracus a is er
tin die Portrais sicuischer Tyrannm. 10124 Iam vero quid ego do valvis illius templi, commemorem Vereor, ne haec qui non Viderunt, omnia me nimis augere atque mare arbitrentur; quod tamen nemo suspicari debet, tam esse me cupidum, ut tot viros primarios velim, praesertim ex iudicum numero, qui Syra 15cusis fuerint, qui haec viderint, esse temeritati et memdacio meo conscios. Confirmare hoc liquido, iudices, possum, at Vas magnificentiores, ex auro atque ebore persectiores, nulla umquam ullo in templo fuisse lacredibit dictu est, quam multi Graeci de harum alvaram is pulchritudin scriptum oliquorint Nimium sorsitan haec illi mirentur atque efferant, esto; verum tamen honestius est rei publica nostrae, iudicos, ea, quae illis pulchra
esse rideantur, imperatorem, nostram in bello reliquisse quam praetorem in pace abstulisse. Ex ebore diligem astissime perfecta argumenta erant in alvis ea detrahenda curavit omnia Gorgonis os pulcherrimum cinctum anguibus revellit atque abstulit, et tamen indicavit se non solum artificio, sed etiam pretio quaestuque duci; nam bullas aureas omnes ex Hs atris, quae erant κmultae et graves, non dubitavit auferre quam iste non opere delectabatur, sed pondere. Itaque eius modi Valvas reliquit, ut, quae lim ad mandum templum erant, xume, nunc tantum ad claudendum factae esse videantur. 12 Etiamne gramineas hastas vidi enim vos in hoc nomine, ε
77쪽
cum testis dicoret, commoveri), in quibus neque manu factum quicquam neque pulchritudo erat ulla, sed tantum magnitudo incredibilis, de qua vel audire satis esset, nimium 'iderm plus quam semel otiam cis con-
tibi iustam excusationem prope ut concedendum atque ignoscendum esse videatur Silanionis opus tam per 126 sectum, tam elegans, tam elaboratum quisquam non modo 1 privatus, sed populus potius habere quam homo elegantissimus atqus eruditissimus, Verres Nimirum contra
diei nihil potest. Nostrum enim unus quisque, qui tam beati, quam iste est, non sumus, tam delicati esse non possumus, si quando aliquid istius modi vi dorsi volet, eat ad aedem Felicitatis, ad monumentum Catuli, in porticum Metolli, det operam, ut admittatur in alicuius istorum usculanum, spectet forum matum, si quid iste suorum aedilibus commodarit Vorro haec habeat domi Verres inamentis fanorum atque oppia dorum habeat plenam domum, villas resertas. Etiamne huius operarii studia ac dolicias, iudices, perferetis Qui ita natus, ita educatus est, ita factus et animo et corpore, ut multo adpositior ad ferenda quam ad auferenda signa esse videatur atque haec Sappho sublata quantum 12725 desiderium sui reliquerit, dici vix potest. Nam cum ipsa fuit egregie facta, tum epigramma Graecum emobile incisum est in basi, quod isto eruditus homo et Graeculus, qui haec subtiliter iudicat, qui solus intellegit, si
unam litteram Graecam scisset, certe una sustulisset. Nunca enim, quod scriptum est inani in basi, declarat, quid fuerit, et id ablatum indicat. Quid Signum a sanis x edo esculapi
praeclare factum, sacram ac religiosum, non sustulisti γQuod omnes propter pulchritudinem Visere, propter reli- gionem color solebant. Quid ' Ex aedo Liberi simu 128
78쪽
lacrum Aristae non tuo imperio palam ablatum est PQuid Ex odo Iovis religiosissimum simulacrum Iovis Imperatoris, quem Graeci Ουριον nominant, pulcherrime factum nonne abstulisti Quid Ex ode Liberas aprinum caput illud pulcherrimum, quod risere solebamus, uum dubitasti fossors Atquo ille aean sacrificiis anniversariis simul cum Aesculapio apud illos colebatur; Aristaeus, qui inventor olei esse dicitur, una cum Libero 12 patre apud illos eodem erat in templo consecratus ΙοVem autem Imperatorem quanto honore in suo templo fuisse 10 arbitramini Conicere polostis, si recordari volueritis, quanta religione fuerit eadem specie ac forma signum illud, quod ex acedonia captum in Capitolio posuerat Flamininus. Etenim tria ferebantur in orbe feriarum signa Iovis Imperatoris uno in genere pulcherrum 16sacta, unum illud acedonicum, quod in Capitolio vidimus, alterum in Ρonti ore et angustiis tertium, quod Syracusis ante Verrem praetorem fuit Blud Flamininus ita ex aede sua sustulit, ut in Capitolio, hoc est in 130 terrestri domicilio Iovis, poneret. Quod autem est ad sointroitum onti, id, quom tam multa ex illo mari bella emerserint, tam multa porro tu ontum invocta sint, usquo ad hanc diem integrum inviolatumque servatum est. Hoc tertium, quod erat Syracusis, quod . arcellus
armatus et Victor Viderat, quod religioni concesserat, 5 quod cives atque incolae colere, advenae non solum Visere, Verum etiam venerari solebant, id C. Verres Ox131 omplo Iovis sustulit. Ut saepius ad Marcessum reVertar, iudices, sic habetote, pluris esse a Syracusanis istius adventu deos quam victoria arcessi homines desi- soderatos. Etenim ille requisisso etiam dicitur Archimedem ilium, summo ingenio hominem ac disciplina; quem cum audisset interfectum, permoleste tulisse;
iste Omnia, quae requisivit, non ut conserearet, Verum ut asportaret, requisivit. 35
79쪽
ne inre u Mecte M leue ter esita arem. Liost isto dicat omisse se, sicuti solet dicere, Te 133dito hoc mihi, iudices nulla umquam civitas tota Asia et Graecia signum ullum, tabulam pictam ullam ullum denique omamentum urbis sua Voluntate cuiquam Vendidit; misi dorim existimatis, posteaquam iudici severat Romae fieri desierunt, Graecos homines haec venditare coepisse, quae tum non modo non Venditabant, cum iudicia fiebant, verum etiam coemebant aut nisi arbitramini L. Crasso, Q. Scaevolae, C. Claudio, potentissimis hominibus, quorum aedilitates matissimas Vidimus, com- 1 mercium istarum eram cum Graecis hominibus non fuisse, eis, qui post iudiciorum dissolutions aediles facti sunt,
Acerbiorem etiam scitoto esse civitatibus falsam 134 istam i, simulatam emptionem, quam si qui clamet subripiat aut eripiat palam atque auferat. Nam turpitudinem summam esse arbitrantur referri in tabulas publicas pretio adductam civitatem, et pretio amo, ea, quise accepisset a maioribus, Vendidisse atque abalienasse. Etenim mirandum in modum Graeci rebus cistis, quasa nos contemnimus, delectantur. Itaque maiores nostri facile patiebantur haec esse apud illos quam plurima, apud socios, ut imperio nostro quam matissum floremtissumique essent apud eos autem, quos Vectigalis aut
stipendiarios fecerant. tamen haec relinquebant, ut illi, a quibus haec iucunda sunt quam nobis devia videntur, haberent haec oblectamenta et solacia servitutis Quid 135 arbitramini Rogi nos, qui iam cives Romani sunt, merere velle, ut ab iis marmorea Venus illa ausoratur' Quid Τarentinos, ut Europam in tauro amittant, ut Sa- a tyrum, qui apud illos in aede Vestae est, ut cetera γ
80쪽
Quid hespienses, ut Cupidinis signum, propter quod unum visuntur hespiae, quid Cnidios, ut Venorem marmoream, quid, ut pictam, Coos, quid Ephesios, ut Alexandrum, quid Cyzicenos, ut Aiacem aut e deam, quid Rhodios, ut Ialysum, quid Athenienses,
ut ex marmore Iacchum aut aratum pictum aut ex aere Myronis buculam Longum est et non necessarium commemorare, quae apud quosque Visenda sint tota Asia et Graecia; verum illud est, quam ob rem haec commemorem, quod existimare hoc Vos Volo, mirum is quendam dolorem accipere eos, ex quorum urbibus haecauserantur.
136 Atque ut ceteros omittamus, de ipsis Syracusanis cognoscite. Ad quos ego cum Venissem, sic primo existimabam, ut Romae ex istius amicis acceperam, 15 civitatem Syracusanam propter Heracli hereditatem non minus esse isti amicam, quammamertinam propter praedarum ac furtorum omnium societatem simul et Verebar, ne mulierum nobilium et formosarum gratia, quarum iste arbitrio praeturam per triennium gesserat, HVirorumque, quibuscum illiae nuptae erant, nimia in istum non modo lenitudine, sed etiam liberalitate oppugnarer, 13 si quid ex litteris Syracusanorum conquirerem. Itaque Syracusis cum civibus Romanis eram, prum tabulas exquirebam, iniurias cognoscebam. Cum diutius in negotio ascumque fueram, ut requiescerem curamque animi remitterem, ad Carpinati praeclaras tabulas revertebar, ubi cum quitibus Romanis, hominibus ex illi conventu honestissimis, illius Verrucios, de quibus ante dixi, e plicabam P a Syracusanis prorsus nihil adiumenti neque so
Inspiciebamus Syracusis a Carpitiatio consectas tabulas societatis, quae significabant multis nominibus eos homines versuram a Carpinatio fecisse, qui pecunias Verri dedissent; quod erit vobis luce clarius, iudices, tum cum eo ipsos produxero, qui dederunt Intellegetis enim illa tempora, per quae, cum essent in Pericula, Dj0jtjg06 by IOOQle