장음표시 사용
171쪽
6 Meteoris Cap. XI.& autumno. Rursus quia rubente coelo ventum futurum infallibiliter praenoscimus ex eo, quod exhalatio torrida, ex qua rubor ille oritur est ventorum materia . Vis etiam exsecandi inest ventis , quia tali exhalatione formantur. Ex his redditur ratio, cur una regio magis, quam alia ventis subiiciatur , quia videlicet secundum terraequalitatem ex una potius, quam ex alia,' plures' exhalationes gignendis
Intelligitur etiam quomodo dixerit Arist. ventos augeri sicut flumina, quia scilicet exhalatio, quae imcipit in una parte moveri quo magis procedit, alias, dc ilias reperitiis aere
exhalationes, quibus aucta ventum vehementiorem, & diuturniorem emcit. r. E montibus ut plurimum. venti flare solent frequentiores, quia montium terra , utpote minus madefacta , emittendis exhalationibus est
Ventorum' numerum alibi assignavimus , quare hic superest tantum agere de quibusdam vehementioribus propter peculiares ipsorum
172쪽
De Meteoris cap. IX. 7 effectus , ut sunt Ecnephias, Typhon,& Praestet. Εcnephias exhalatio per antiperistasim motu recto e nubibus initar fulminis vibrata , quae tanto impetu terram quatit , ut annosas etiam quercus eradicet, de aedificia diruat, & quoniam raro evenit tantam exhalationum copiam imcludi nubibus, dc deinde vibrari,i lis ventus raro, & in aliqua tantum regione, aut territorio flare contingit. Typhon est ventus , qui generatur, eum exhalationis copia e nube livibratur motu retortos tunc enim magno impetu attrahit, quae sibi obvia fiunt, , alio transfert, quare lapidum pluviae, de quibus meminere
Scriptores, fiunt, cum Typhon abr .ptos ex uno in alium locum ex erat. Praester , id est ventus urens , fit, cum exhalatio flatuosa e nubibus vibrata parum habet flammat, &multum flatuum dc in terras ingenti impetu fertur, comburitque aliquantulum ea , quae tangit, haec exhalatio non differt in alio a fulmine, nisi in eo, quod fulmen plus habet flammae, & minus. statuum.
Aliquid hic agendum superest de
173쪽
N De intraris cap. X. letesiis. Sunt etesiae quidam venti lenitet spirantes certis anni tempor, hus. In oceano atlantico di pacifico, sunt constantiores, quam innostris regionibus, quia cum haec duo 'maria ingenti tractu vastissime pa- iteant , exhalationes ibi non impim fgunt in montes , promontoria, dc ilittora , ut impingunt in nostris r gionibus , ideoque in illis oceanis non franguntur, ac proinde constantiores venti procreantur, de tantum navigationi afferunt commodum , ut ex Lusitania in Americam uno circiter mense naves devehant. lFiunt etesiae ex halitibus erumpent, bus e nive, quae in montibus liquatur , dc prcisterea vere, di initio aestatis flare solent, cum nivium fit colliquatis , de haec est ratio curruntes die, noctu quiescant , quia sciliret nocte non resolvuntur nives calore solis.
T Errae motus duplici pacto sit .
Primo cum exhalatio copiosa 'in terrae cavernis, dc concavitatibus. inelu-
174쪽
De Meteoris cap. X. 79 inclusa, vel ab astrorum virtute, vel ab igne aliquo subterraneo excitatur, dc subito rarefit, viamque, &exitum quaerit, eo prorsus modo, quo pulvis tormentarius inclusus cuniculis, dum igne concepto rare- fit, de exitum quaerit, arces,& moenia subvertit . iacundo fit terrae motus, cum materia bituminosa, de subphurea inclusa in iisdem terrae cavernis inflammatur, ut in Vesuvio, Mina , & aliis montibus evenire viis demus , e quibus cum eius generissamma exitum quaerit, ingentia saxa elevat, & cineres ad multaliaria evomendo, terram vehementissime concutit .
Signa suturi terrae motuS plura afferuntur a Meteolistis , sed praee, pua sunt. Primo si absque alia pra
cedente causa, conspiciantur aqua sontium , puteorum turbari, &sulphureum odorem reddere, illa enim turbatio, di odor sulphureus oritur ab exhalatione, quae per terra: venas incipit larpere: secundo si aqua maris ebulliat nullo flante ventor tertio si animalia quaedam, quae 'lent in terrae visceribus latitare sutato, dc tu magna copia foras pro-- D deant
175쪽
deint, id enim fit quia rumore intra terram orto fugantur. QDrto insolita , & intempestiva aeris tranquillitas, eadem enim astrorum vis, quae tranquillitatem causat, exhalationes excitat.
Terrae motus magni solent noD statim desinere, sed usque ad U. d, es identidem audiri, quia exhal tiones illae hac temporis periodo , α non prius dissipantur. Si terrae motus valde tranquillo aere accidat, solet esse vehementior,& diuturnior, quia exhalatio illata quae ventos in aere generaxe poterat, ipsumque turbare, serpit intra ubscera terrae.
Ex his patet , cur aliquae regiones, ut orae Hellesponti, Euboea, Sicilia, Rbώandiola , & similes sint magis terrae motibus subiectae, quam aliae, quia videlicet earum terra utpote CD vernosa , & mari propinqua aptior est pluribus exhalationibus intra ubscera sua recipiendis, quibus deinde
ncuti terram contingit. Propimquitas maris valde confert ad terrae motus procreandos, quia cum aqua marina spiritibus nitralibus abundet, dc continua verberatione littorum
176쪽
De Meteoris cap. XI. 3Itum suos illos, tum abreptos ex aere ambiente tales spiritus per terrae rimulas intra ipsius cavernas compellat, ubi magna eorum copia ibi coadunata est, terrae motum gigni est omnino necesse.
TRes praecipui motus regulares
observantur in mari. Primus est a polis ad aequatorem . Secundus est ab oriente in boccidentem . Tertius est fluxus, & refluxus. Moveri mare, a polis ad aequatorem certum est , nam experientia constat navigationem institui velociorem ex Dania in Hollandiam, de alias regiones magis ad aquatorem vergentes, quam econtra. Similiter in mediterraneo aquae a palude memtide decurrunt in euxinum, dc ab euxino in ageum. Hujus motus causa est, quia cum aqua, & eaeteri omnes humores habeant se librare, libratio consistat in eo, quod secundum supremam superficiem omnes. partes sint aeque distantes a centro , seu aeque altae, deo si una pars s
177쪽
deant , id enini fit quia rumore intra terram orto fugantur. arto insolita , intempestiva aeris tranquillitas , eadem enim astrorum vis, quae tranquillitatem causat, exhalationes excitat. Terrae motus magni solent non
statim desinere, sed usque ad U. d, es identidem audiri , quia exhal tiones illae hac temporis periodo, non prius dissipantur.
. Si terrae motus valde tranquillo aere aecidat, solet esse vehementior,& diuturnior, quia exhalatio illata xquae ventos in aere generaxe poterat, ipsumque turbare, . serpit intra vi
Ex his patet , cur aliquae regiones, ut orae Hellesponti, Euboea, Sicilia, Rbmandiola , & similes sint magis terrae motibus subiectae, quam aliae, quia videlicet earum terra utpote cavernosa , dc mari propinqua aptior est pluribus exhalationibus intra v scera sua recipiendis, quibus deinde
ncuti terram contingit. Propinquitas maris valde consert ad terrae motus procreandos , quia cum aqua marina spiritibus nitralibus abundet , idc continua verberatione littorumatum
178쪽
De Meteoris cap. XL 3Itum suos illos, tum abreptos ex aere ambiente tales spiritus per terrae rimulas intra ipsius cavernas compellat, ubi magna eorum copia ibi coadunata est, terra: motum gigni est omnino necesse. ε
I Res praecipui motus regulares
observantur in mari. Primus est a polis ad aequatorem. Secundus est ab oriense in boccidentem . Tertius est si us , dc refluxus. Moveri mare, a polis ad aequatorem certum est , nam experientia constat navigationem institui velo-eiorem ex Dania in Ηollandiam, de alias regiones magis ad aequatorem vergentes, quam econtra. Similiter in mediterraneo aquae a palude mein tide decurrunt in euxinum, & ab euxino in ageum. Hujus motus causa est, quia cum aqua, dc caeteri omnes humores habeant se librare, delibratio consistat in eo, quod secundum supremam superficiem omnes. partes sint aeque distantes a centro ,
seu aeque uiae , tilao sa una pars
179쪽
perficiei sit altior alia , statim pars altior ineumbit, &descendit in partem depressiorem , & ad illam m
vetur; cum ergo propter veheme tem solis aestum attenuetur , dc extrahatur in vapores multum aquae lmeridionalis , quod non fit in partihus ad polos vergentibus , cum soleas parum urgeat , de insuper cum 'ex polaribus regionibus flumina m xima in meridionales decurrant , cum 'ex meridionalibus ad polares id non 'sequatur , fit ut altior sit aquarum is perficies in regionibus polaribus , quam in iacentibus ad aeisatorem, ac propterea potares aquae incumbendo in meridionales, ut se librent, motum maris, a polis ad aequatoremeausent .
Ab oriente in oeeidentem moveri mare demonstrat pariter experientia, ieitius enim ex Lusitania navigatur in Americam , quam econtra . Hujus motus causi est motus diurnus , quo primum mobile movet eum inelusis spharis etiam ignem , dc aerem, ac proinde etiam aquam, cui
aer circumfunditur . omnium tamen maris motuum
celeberrimus est ille , qui aestus mP
180쪽
ue Meteoris cap. o Syrinus, seu fluxus, de refluxus nuneupatur; est autem hic quaedam aquarum intumescentia, & detu me stentia, quae in certis locis, dc regulatis temporum intervallis contingit. In Italiae littotibus ad mare inserum vix est sensibilis: in mari supero , seu in sinu adriatico prope Venetias est no-'eabilis: ad littora Aphricae opposita Italiae est vehemens. in oris Belgii absurgunt aquae usque ad I g. pedes: In oris Britannicis usque ad 7o. Ia locis existentibus sub Eona torrida ad 6. circiter pedes mare attollitur. Copernieant systematis Propugnatores causam huius motus adscribunt motui,. quo. terra ab occasu in Ortum rotatur, dicunt enim, quod mare in terrae cavitatibus veluti quibusdam in vasis continetur, & sacvti cymba semiplena aquis si rapido
cursu per tranquillum lacum aequa-hiliter seratur , aqua. refugit in partem contrariam: si vero interdum sabsistat cymba , vel segnius moVeatur , tune aquae proprio pondere in aliam ipsius refluunt partem. : lac terra cum ab occasu in ortum veloci- . ter moveatur , sed motu inaequabili, sit . ut quando ac teratur motus iniD 6 ortum