장음표시 사용
431쪽
quod velit malaculpaefieri, bonumvariapriuant. Pro dili ridatione huius di cultatis, tria notanda. Primum est, cij nullum malum culpa, nec pena dicitur uobium a Deo. Secundum est, cit mala natura, vel pena a Deo per accidens volita esse possuηt. Tertium est, quod nec perse, nec fecundum accidens mala culpae possunt esse volita a Deo. Nunc his itaprςmissis, ad argumenta soluenda accedo, adprimu dico, mala per accidens ad uniuersi perfectione non persepertinere, loquendo tamen de malo naturae,er pena, non aut de malis culpa. Adsicundum, negarursmilitudo de malo pena, quodpriuat bonum natura, cir de masso culpa, quod priuat bonumVatia, quia bonum natura, cid priuaturpermatum p na, pol recompensari per maius bonum naturae, velgratia, potest et esse consionum recta rationi. At bonumVatiae, quod priuatur per malum culpa, recompenseri non pol per maius bonurn naturae, nec pol consonum esse recta rationi, propter qι numquam pol est halere rationem boni, nec recte voltii. Et hπproprs In
Distinctio XLVII. Lectio CXLVIII. Irca 'Odragesima epi ima bruus lib.primi distinctionem
versa suri nexum in primis considerabimus ; insuper odinosonem properabimus. De nexu, desieris, de ordine,
quid dicturus, nodite. Ex quo Ada ersent. verius de quibus dam egit, quae diuina voluntatis lectam impediri via bantur,
432쪽
nune consequenter de diuime voluntaris secati adimpletione loquuturus. Dividitur hςc distin tio, iue Ut vatur, in trespartes, in quarum prima ostenditur, qualiter Dei voluntas semper impleatur , in altera exemplo desumpto ab his, qui hanc impugnant, idem declaratur; in tertia, ultima intentu concluditur, Deum scilicet diuersis. ode secundum eam prςcipere. Θntum ad primam in ordine parie attinet, dicendam ita est,' Dei voluntas fit semper frax, ita ut nil cotra eam inueniri queat, licet multa prςter eam fieri appareat. Cised aut Dei voluntassemper auimpleatur, d=ile idprobare minime est: nam uel de creatura, uel acreatura dicitur adimpleri, a creatina, .g.quando ipsa benefa eit. De creatura vero quando Deus benedictus ordinat de mala faciente, ut vult. Sed hic uos dubitare pose, ex excelsio uideo, quo scilicet modo aliquid fieri ualear prper Dei voluntatem cunihil eius voluntati re flat e Deinde, quo modo illud,quod contra Dei voluntatemfit,non est prςter ea pro cognoscendaueritate disti Etione in medium de uoluntate adducemus: nam dupliciter accipi solet, quandoq; enim voluntas Dei, ipsam cssentiam diuinam n minat,prςcepta, uel diuinae uoluntatis prohibitiones. χ liquando vero diuina uoluntas nominas permissionem. His in hunc modum
proin tis dicipdt ad forma discultaris, nihilsieri pose contra
Dei uoluntatem, ut nominat diuinam essentiam. ι contraprς-cepta, nec ηo prohibitiones, qua Dasunt diuinae uoluntatis, ben/aliquidsieri potest, ut mala. Nihil tamen po de inferiprςter erus permissionem,ut in hoc primosigmento siermonis nostr uidere est. In secundo, ut uobis diluc id fiat,quo modo Dei et uoluntas
433쪽
adimpleatur, quo ad eam impugnantes, ita dicemus, peruersa quidem contra eius prςceptionem, uel prohibitionem facere ,sed non contra eius uoluntate, qua ipse est, nisi uelitis dicere, peruerse agere, esse contra eam, oesieri, quia prςter diuinam uoluntas ea sunt. Semper tamen diuina adimpletur uoluntas, quo ad male agentes, ac conflis, sme Dei prςcepto cotradicentes, ql uoluntasis appellatur, no tamen eius uoluntati, quae ipse est. Fecerunt itaque, quodualuerunt, sed non contra Dei omnipotentis uoluntate, quia non valuerunt, nec obi empiterna Dei uoluntas inescax dici debet, eo quia nonsemper adimpleatur, immo, quodsic, quia innpugnantes,'male agentes contra Deiprςoepta,qprohibitiones,eius uoluntassempiterna ad inpletur, qua eos damnari uolebat:
ΦPax ergo, semperq; adimpletur diuina uoluntas, m inuinta est, ut hae in parte secunda habetis. Postremo, ut claudarur prcens distinctio, notumq; uobissat,quo modo Deus diuersimodeprςmpiat sectista uam uoluntatem , ita dicendam, quod non omnia, qua Deusptacepit, uelprohibuit, itafieri uoluit. Deus etenim aliquando ex aliqua ratione sibi nota v amfieri minime uoluit. sed bene se ad modum volentis baluit, ut patet de imolatione
Dcaprςdeclaratam iust ione quota quatuor excitari possent,at ego breuitati inseruiens, duo tam n examinam da
434쪽
da propoηam , quorum primum erit. Vtrsem aliquid prper dia ornamseriposit voluntatem. Insuper, I tram illud,q ῖ contra Dei uoluntatem, diuiniae dicatur obsequi uoluntati. Quantum ad primum, arguunt quidam ne aliue procedentes, γ' primo sic. Ulus lectus uniuersali mae cause causalitatem subterfugere potest, at diutata uoluntas causa υniuersalissima est, quare nullas
essedius hanc poterit siubterfugere, is a nihil dicetur fieri posse
prster eam. Deinde, semper diuina uoluntas adimpleri dicitur, in βperius probauimus; nil ergo debet poni fieri prςter eam. In oppositum, dicetis uos, experientiast habet , multa enim mala fieri midomus prGer diuinam uoluntatem : igitur quid contra ipsam feriposse ponendum. Pro vera claraque determinatione huius difficultatisciendum est, quidsit fieri preter, uel contra diuina volunt viem , ad quod videndum, ita erit dicendam, quod ueluti in naturalibus euenit, ita aliquo modo in proposito nostro, in naturalibus asit aliquidi eri incitur sicundum naturam,vel e scundunaturam, quod τὰ est, vel fit sicundum inclinationem naturae,
V. g. quando lapis deorsum mouetur, contra vero natura idsi ridicituri, quod euenit prς er natura inclinationem, I .g. Et lapissusum mouetur: prςter vero natura silet quidsieri, quando nec secundum inclinationem natura, nec cotrasit, eὸ quia natura
nullam inclinationem bad et ad hoc, vel ad oppositum suam, ut cum ex ligno sit statua. Similiter accidit circa uoluntatem, illud enim dicitur fieri secundum uoluntatem, quod euenit sicundum voluntat s inclinaricnem; m cum inclinatio uoluntatis sit finis actas uolendi omne, quod sit secundum uoluntatem, uolitum fieri
435쪽
dicetur. At illud, quodsi contra uoluntatis inclinationem, contra voluntatem fieri ponetur. Quando ausi aliquid, quod uoluntra vult non fieri, tunc ubi talis non adest uoluntatis inclinatio, ut fiat, uel non, idprςter uoluntatemficrisatuetur.IUupersciendά, quod druina uoluntas, ut alias dicitum est, solet aestingui in uoluu-tatem seneplaciti,insigni ; deinde illa bineplaciti adtac subdi
Anguitur in antecedentem, consequentcm. Si de prima proculdubio fieri multa,'prςter eam, G contra eam Acemus, at de secunda, nihil,quia volitum uoluntate consequente simpliciter discitur volitum: quare, Syc. His itaprmissis, ad solutiones argumentorum acceri,'ad primum dico, quod maior vera est de essectibus, vi si loquamur de defeMus, aliter cotis et: nam multi defectus, ut mala culpa, qua quatenus mala,desidium important, diuina uoluntatis causalitatem effugiunt: vel aliter dicatis, quod
nullus effictus post subterfugere causalitatem uniuersali simae
causae, quin esubsit, vel mediate, vel immedias e. oecundi regumentum iam ex terioribus patuit restonsum: nam currit de voluntate beneplaciti, non de illasigni, vel de antecedente, no aut de constequente; nil eni t contra, nec pr er hanc. Explanata primo dubio, accedit secundum, ubi unico medio pro parte negatiuasic insto. Quicunq; Deo,vel eius uoluntati ob iatur, uolum talem suam conformat uoluntati diuina, at qui facit contra Dei moluntate , minime suam, eius uoluntati conformat, non ergo ei obsequitur. Pro re ponsionesiicndum est, allaid obsequi diuinae moluntati bifariam considerari, uno modo,ut materia de qua, vel circa quam i uoluntas diuinalenes que modum lapides dicuntur
436쪽
. qui idificati δε lapasus. Alio modo, ut arens secu riam, cuius actio tendit ad in i, quod distat,'vult agres prin pale;
secudum ciae modum manu artifices uoluntati principalis agensis e qui 1itur. His in hunc modum postis, ad argumentum addu-Humsic dicendum, quod procedat de eo, qui ex intentione obsie- aitur diuinae uoluurati per modum age is; talis enim non agit contra uoluntatem diurnam,sed e ci conformare vel dicatis, quod possibilest,alique accie contra Dei uoluntatem antecedenIem, obsequi diuinae uoluntati per modum materiae, vel agentis, ut iam fuit declaratum. Insuper dicatis, quod qui facit aliquid coira Dei uolotatem antecedentem, eiusdem tamen uoluntati obsequitur ilicet consequenti,*t materia, de qua, vel circa quams tuoluntas conssequens, hoc quantum adsecundum modum, quo
scilicet, aliquid alteri dicitur ol equi, ut agens flecundariumprimiripali. Et hπ satis.
Lectio CL. DE qaatuor cliustis hactenus duo enodata habetis, Α-
perfiunt alia duo in prsentiarum dilucidanda, quorum primum est, Vtrum Deus, cli non vult fieri, prςcipere possit. Deinde, Vtrum malum fieriprςcipere valeat. Cir apri. mum, arguunt quidam pro parte negatiua sic. Prςceptum iudicare dicitur prςcipientis uoluntatem , at quicunq; inicat se velle, ql minime
437쪽
minime vult ,siclus est, hoc aut Deo ascribi non debet: ergo nec primi;. Sed dicetis, cur ergo legitur Gene. xxii. 1 Deus prςc it Abrahae, it filium immolaret, deinde notiti eius immolarionem, ut patet ibidem ' ergo, me. Circa materiam hanc dulex modus
assigna ipot , unus es uolentiam, Deum aliqaid posse prςcipere, sed tamen illud nolle,ut patet de Isaac immolatione, quae fuit prς-cepta,sed non uolita. Alius modus est tenentium, nec Deum posse. nec prςcipere id, quod non vult. Hi c d 'stis, ad primam argumentum ita dicendum , qJprςceptum non semper prςcipientis moluntatem indicat, quaprςcipiens uelit rem prςcepta eri,sed illam tantum, qua prςcipiens vult obligare illum , cuiprςcipit ad faciendum, quodprςcipitur, hoc est semper. et Acatis, ql Deus ratione mareriae,nihil prςcipit, quin illudfieri velit saltem moluntate antecedente Ad illud vero in oppostum de immolatione Isaac est dicendum, quod tesu immolatio fuerit voluntaria voluntate antecedinte, non consequente. Et b c pro primo dubio. quςritur modo secundo, Num Deas mala fieri prςcipere possit. Mihi certe videtur esse dicendu , qd sic. Nam occisio innocentis mada est , militer fornicationis cochbitus; inseper alienum re suau obare, sica hπ oia Deus prςcepit: igitur, m mala sieri uount. Sed dicetis vos,negamus minore, scilicet Di u hςcfier/prςcepisse: probaripossunt b c tria testimonio sacra pagina,m primoprimu,
mi habetur Gen. xxii. de occisione Isaac. Secundum Oseanimo. Accipe muliere fornicariam. Tertium Exodi M. Deus ergo mala fieri pol prςcipere. Sed contra, nullus diuinis obediens prςceptumale facit: quare, σc. Pro dilucidari ne huius qu6bonis sciem.
438쪽
LECTIONES LIB. PRIMI. 4o Idum cst, questione banc minime intelligendam esse de malo penae, costat et enim , quod tale cadit sita diuino prςcepto, edi binnano: igitur de malo culpae. Nunc ad principale argumentum dicendum venit, quod innocentis occisio non sic mala est, quin mali rasi tab ea separabilis authoritate Dei, qui est simpliciter dominus
vitae, π mortis ;potuit ideoprςcipi a Deo. De concubitu aut fornicario, nec non de rei a lenae ablationepol dici, quod minime fuerint a Deoprςcepta, cum includant intrinsecus, m inseparabi-bter indebiti rarionem: bene Deus pol mutare naturas, m rerum condiciones , potuit itaque facere, quod mulier, quae non erat Opaper vinculum matrimoni,perpetuum, esset eius ad temporaneum um,o ita accest ad Lam, nec est fornicatus, qui ornicari est accedere ad non suam. Similiter Deus absolute dominus potuit facere,qires, q erat a gyptiorumsterent Hebreorum,vel ex
Dei mero dono, vel in recompensationem laboris, ac seruitij, qt impenderunt Hebrei Agapiijs, Ge Hebrei non abstulerunt rem alienam, se siuam; quare nessunt arati. Mada ergo fieri comianctim, idest sub conditione mali Deus nequaquam'ς sit , sed solum, vi supra diximus. Et bπ satis.
QUOD ALIQUANDO HOMO BONA, ET C.
Dillinctio XLVIII Lectio C LI. VT vltima imponamus manum bule lib. primo Nobil.
Audit. nouisimam perbrevem, admodum υιilem ,σ
439쪽
dentiam huius primo considerantes; Insuper diuisionem. suam tum ad primum. Ex quo Magistcr docuit Dei voluntatem semper adimpleri, nunc agere intendit de uoluntate humana, ut cognoscamus, quo modo in conformitate se debeat habere ad illam diuina. Habito hispaucis vel bis nexu prsentis cum superioribus distinEZionibus, nunc ad diuisioncm accedo, Uurpari enim hπ intriapuncta distinctio potest. In quorum primo declaratur, quod voluntas nostra bona diuina non semper in uolito conformatur. Pr terea, quando conformetur, detegitur. Demum notandum exprςdistis colligitur. Cir segmenti primi expositionem Magisterpent. Ut doceat, quo modo nostra uoluntas bona non semper dii uoluntari coformetur exemplo desimpto a bono filio utitur.Sit ergo Sortes Platonisfilius,qui bona uoluntate uelit patrem vivere, que Deus bona vult uoluntate mori, hoc in casu expresse patet, μή voluntas materialiter non tuli, quod Deus vult, nec ob id mala est; non ergo semper bona uoluntas nostra diuinae conformis est uoluntati, ut ex hoc primo colligi pundis potest.Infecundo declarari habet, ql quandoq; creata uoluntas diui fit uoluntari in uolito conformis, licet non Icmper bona fit, V. g. ponatur hic Dan. qui velis statrem suum mori, hoc idcm uelit Deus, tunc bona erit ne voluntas Ioan. quae in uolito est conformis diuina uoluntati ' certe non, quia Ioan. ex impietate vult ratris mortem, at Deus eA imstitia, nec non expietate. His segmentis duobus tertium a Dipol, quod circa notantim uersatur tale. Dei uoluntas bona quandoq; per hominu malas uoluntates adimpleri dicitur, et uis in Christi morte. Nam Deus Christum mortem sustinere uolebat, sed non Iudeos
440쪽
Iudeos inferre, m Christipassio Deo placeret, non tamens Aiplacebat, inquantumpςnali uit, at inquatumsalutifera.Non secussanctorumpassiones diuersis causis sandiis placere, dispiacere possint. Sic finitur liber primus in eo, qui est is omnium, insculinculorum. Amen.
Lectio CLII. VT tandem extrema imponamus manum huic lib. primo Magistri lent.duo circa dicta Magistri crussita exorinabimus quςrentes primo. Utru nostra uoluntas diuinae possit conformari uoluntati: aeinde, Utrum omnes teneantur ad suam uoluntatem conformandum diuina. Zantum ad primum, pro parte negatiuaprimo sic arguitur: confirmitas suorum in unafrma conuenientia es, at diuina uoluntas,'nostra nequaquam possunt in aliqM unafrma conuenire, nec secundu Jeciem, nec secundumgenus, quare inter eas comrmitas aliqua esse non pol. Pr terea, relatiua ςquiperantia ad conuertentiam iucuntur ,sed confirmitas relatio ilicitur Hulerantiae: ergo si nostra uoluntas confirmari diuinae diceretur uoluntati tunc et diuina nostraeposset
voluntati conformari, at hoc minime dicimus: ergo, σc. Ex alio latere quia uoluntas vere obedientis conformatur uoluntatipr L pientis: igitur multorum uoluntas diuina coformabitur uoluntati.
Pro determinatione huius negotiν scire debetis, qusionem banc Cc a. de