장음표시 사용
421쪽
potentiam merendi cum prςceptoparatus coagere , si uelint, nee reuelat contrarium; vult ergo Deus oes, me. idestprςcipit , vel, obligat, ut oes alui fiant. Voluntas vero Deus, beneplaciti constaquens est diuina uoluntas ,ssisPaciterin esse alicuius coplacens, ipsum diligendo esse, aut AEducendo, seu conferuando ; hac uolum rate immediate fertur in volitum o sic dicitur Deus velle omne positiuum ,sine qua uoluntate nihil fieri pol in mundo , quia ipsis ut dictum est prima est, umma causa eslam causabilium,σhςe voluntas beneplaciti semper impletur, de hac enim dicitur in Psa OD au cunq; voluit dominus,fecit in Cςlo,oe in Terra. voluntas inguer Di nil aliud est, quam aliqua creaetura sael edius diuinae uolui statis significans, vel manipestans nobis diuinam volvvtatem: unde 'al. Magna opera domini exquisita in ori uoluntates eius, quamuis unica, π simplexst Dei uoluntas: huismodi aut va, quae uoluntates in Deo dicuntur, nobis occasonempr ent imaginandi, Deum aliquid uelle,σprimo modo, quando vult aliquid debere fieri a creatura, Gyr huius signum estpriceptum. secundo modo vult aliquid debere nonferi,s' huius Agnum est prohibitio. Tertio modo, vult aliquid nec dober eri,
nec debere non fieri, sed expedire fieri, huius gnum est consilium. Qui to modo vult aliquid, nec deberes eri, nec debere non
Dri, sid licite fieri, his,' signism est indulgentia,velpermisso. Emo modo, tu, ais id sito liciter ese, vel fieri , m huius
422쪽
sic ergo diuina uoluntas prςcipit bona sicut Deum honorare, pro- ximum amare, Cyprohibet mala ,sicut Deum odisse, proximum lςdere. Insuper consubi maiora bs dii,sicut est virginitas, pampertas, GHπ istamum de Dei uoluntate Nerna.
Lectio CXLV. NE videar laconico uti uellesermone ad uberiorem do
ctrinam eorum, quae dicta sunt in pi oxima prςterita. lectione, ex visieribus ZMagistri sient. arbit ror in pr sentiti iapercumrenda esse quesia,e, prim). Vtru Deus optimus 'bera intellectualis aha a se vehi. Dcinceps , utrum immedi rius agat per intellectum,quam per uoluntatem, uel usce uersa. Imsper, congruene uoluntas insigni, beneplacitι voluntatem diasi Maatur. Quantum ad primum, negative quidam arguentes ita fantur, unicuiq; uolenti aliquod uolitum VPit, tale nihil vult prςter illud, at ipsi Deo uidetor si ficere sua bonitas; nihil ergo aliud vult asi Ptςterea, oιs hctus voluntatis dicitur desiderium, τὰ delectatio, at nullum horum resis ritu creatura potis habere Deus: quare, me. Aginor ut dobia sic declaratur, quia rei non habitae d sideriam pςnam habet, qua minime ιn Deo es: ciliare , σύ. Deinde delectatio rei de nouo habita noua est, quae simplicitor a Deo remouenda s patet itaque minor paucis enodata verbis,
qua prius erat dubia. In oppositum se babet id, quod apud Sol. M. legitur, Di is υmnia, quae siunt, σ nihil odisti eorum, qua
423쪽
fecistis atqui diligere ad uo late attinet, cum eiussit actus, Deus ergo vult alia ast, sicilicet fecit. Pro intellectu huius quotionis, me non dilucidatione, illud Arist. ii tum nos rocul ab initio bbri secundi posteriorum in memoriam reuocandum, scilicet closione lunum supponere,m aliud quςrere, ut inpropsto noctrost: nam questio mota in Deo uoluntate esse si ponit, insuper aliud citUrit. Virum sicilicet Deus velit alia a se. His ita prmissis, nunc agmmenta soluenda, ut consequenter festinemus ad alia ciusta, adi primum ergo dicendum, aliquidposse esse uolitum, biseriam considerari, uno modo, quia est commodum uolenti, hoe uelle ex indigentia uolentis oritur , I .g. ut esuries, qua vult cibum, edi auaruspecuniam , quod uellepertinet ad amorem concupiscentiae, alio modo, dicitur aliquid uolitum, non quia uolentisit commodu,
sed alijd decet tamen uolente,ut liberalis qui vult dare pecuniam. Si primo modo, Deus non dicitur uelle alia ne, non enim bonorunostrorum eget.At ecundo modo, tunc dicitur uelle: nam deceti bonitatem diuinam comunicari rebus creatis, nec non manifestari in eis. Nune ad sermana rationis adductae dicendum est, quod cuicunq; uscit aliquod uolitum, nil aliud velit tanquam commodumsiuum , quia nullo alio uidetur egere;pot tamen aliud uelle ob alterius commodum, nec non propter suam decentiam , oescca de Deo , ut iam prpactum. Ad alterum argumentu debet negari, qt o Badius uoluntatissi demerium,vel deles latio, at ille tantu, qui ad concupissentia amorem pertinet, qui dicitur esse amor commodi promtis,vel absentis habiti, uel non habiti, de quo argume tum currit: at nos in Deo haud ponimus talem amorem, nec talem actum
424쪽
Hummi tatis re pectu creaturarum .sed tum amorem, quo muli eis bonii ob sitiam decentiam. Et bςc deprimo qu sino. Circa secun ana versaturi leue quidem erit manifestare, Deum erit
tellectum ame: nam res opposito modo coparari solent ad Deum, ad nos, ouia Dei scientia est rerum causa, ornostra a rebus causata, at in nobis, ut norunt periti in arte, est motus a rebus ad intelle iam, oe mediante intellectu ad uoluntatem: ergo e con
trario et euenire, . se in Deo, ut in i Vsiit, sicκν tum
strum modum intelligendiprimo motus a uoluntate in intelleetu, deinde ab intellectu ad res. Sisic, ergo Deus dicetur immediatius agere per intellictum, quam per uoluntatem. Pr erea τm quodq; immediatius dicitur agere, per quod magis uvi similatur, at Deus rebus magis similis dicitur, vel res ini Deo ius quantum ad intellectum, quam ad voluntatem: igitur. In opposivum videtur se habere ipsa veritas: nam primus adfusLionis rerum est ipsa uoluntas: quare, σc. Pro restonsione argumentorum uelim uosscire, circa quotionem duplicem inuenm motam: nam quidam arbitrantur,Deum vel Angelum immediastus altinssere esectum per intellectu, quam per uoluntas , alij uero, quota οἴ Vente aproposito, idest cum elictione siue creato , et creato, voluntas magis de prop/se habeat ad rerumproduetionem, quam intenctus, hic modus illis melior apparet. His ita positis, nunc argumenta e medio tollantur, insuper ad aliud quω- tum properandum. Potest ergo dici ad primum, res comparari opto sito modo ad nos,er ad Der, quo adscire, quia cognitio nostra, e sicientia dicitura rebus cassala,scientia vero Dei est rerum B a.
425쪽
3 sp IO. PAVLI PALANTERIIems ; AElfppofo scire li modo si habet Decis ad res erraru
producendum, uti nos adproducen 7 res artis .iales , suan- immadvor, utrobiq; immediatius se habet ad rerum pilai L onem voluntas, quam intellectus. MIec d Ym argumentum, Ouando
per illud ut med attos, per sis merce , vel octus ipsi,pot dici, hoc minime veritatem habere in hisicloaesimi per artem: nam artisa non dicu r os Agar est, - abckt quod in ipsise principium agendi linum, suem facit:
vel dicatis ad miηorem, cit res non magis Deo semilantur cinam tum ad intelle tiam, Ouam quantum ad voluntatem, oe Ba ruit
'umeni g. His duum crusvis adiutur tertium, dam clunitur. Vtrum uoluntas congrue distinguator in voluntarcm simi, σιem acui. Mihi pr- onte uidetuis, quianon: nam Deus nihil operatur, nisi lime igitur OB Dei operatio ad beneplaciti voluntatepertinet, at uoluntas gni distinguitur cyra beneplaciti voluntatem: igitur operatio no pertinet ad frui uoluntate, cuiusti en oppositium habetur in textu Magistra sint. Insiper, aut illud, quod Deus viat uolamtate igni, vult uoluntate beneplacituatit non. Si non: ergo ignasm alsa, quisis gnatum no concomaat. o isto rustra ergo una contra alteram d/ynguitur. Pro de term:natisne itaq; huim dissi vitatis fire ditetis, is distinctio moluntaris diuinae in uoluntatem beneplaciti, o I m dicitur δε--:n uoluntatem proprie dictam, ν meneplaciti uoluntas, Ppraedicitur uoluntas, vel iniussitius uolendi, quo aluiuid sibi placet, uoluntas uel o sui uocatur Dei uoluntas
metapiame, eo modo,pio Dum nominatur metophorace nomine i
426쪽
ν ei, esui--, ut imago Herculis. His itapossis, argi Hopum in hunc modum ei it satisfaciendum, quod uoluntas igni, quae est operatio, non distinguatur a uoluntate kneplaciti, quasi non sint uniformiter de eodem ,sid quia uoluntas beneplaciti est proprie uoluntas, oe operatio Dei non dicitur abluntas Dei, nismetaphorice, I .g. ut Dum Gicut quando dicitur urina sana. Ad alterum argumentumpotest dici, quod illud auod Deus vase volantate signi, qaandoq , vult uoluntate beneplaciti , nec ob id Irustra una contra alteram distinguitur: nam 'cundam eandem
raetionem uoluntatis nomen viriq; non conuenit, ut alias dictum
RII ANTENTIAE, QUA DICTUM EST, ETC. Distinctio XLVI. tactio CXLVI. QUAE p phic Magistersent. in superiori Astinctione
de Dei loquutus si uol talesecundumst,staholute, - arbitror uosscire; ut ergo prsens choereat illi pr declaratae, intendit nunc uerba facere de Dei uoluntare quantumini ipsium esse tu. Diuidatur ergo bn distinctio in tria segmenta, in quorum primo re peEtu bonorum diuina uoluntatis essectu
Iangitur. Insiper ressperiis majorum idem declaraetur . I Demum qμarundam authoritatum determinatio ponitur. Circa primum moraturi aliquantulum dubitabimus, nu Deus aliqw2 abluerit.
427쪽
vult Deus OA homines saluos fieri, e r tamen Me sfactu, neesse,quia tot si oppositum contingit, Deus er eo aliquid uelle dicitur, quod nec fit, nec factu uit. Petterea vesua filios Israel congregare, quod et non evadium ; non ergo oι' qua vult Deus,hicta dicuntur.Pro intellectu huius rei debetis pro comperto habere, beneplacitum diuinae uoluntatis per impleri, quo siupposito, non illa duplici instantia obstante, quomodo obsedita intelli ei di beant, audite. Dὰm ergo dicitur, qJ Deus vult ok homines saluos fieri, sensius est, quod quicunque homines saluantur sola Dei uoluntate saluantur. Rur us quando dicebatur, quod voluitfilios Vrael con
gregare, qJ tamen non effaritum, sensus est, ql qui defuse IE ad
congregantur, la Dei uoluntate curegantur. dando vero apud Io. primo dicitur. Illuminat omnem hominem venientem in hune
mundum, hoc minime intelligi debet, qδ ολ ab ipso illumirentur, qui in hunc mundum venerint ,sed quod nullus veniens in hune mundum illuminari dicitur, nisiab ipso. Et hςc deprimo puncto. In altero fecundo in ordine,ut quidsentiendum sit de Dei τι 'untatere 'edia malorum,cognostatis,in hanc dubitabimus modum, a scilicet mada fami Deo volente. Circa materiam hanc duasiunt opiniones, quarum unam partem a Frmaliuam tuetur,altera verone aliuam. Prima supponit, quod Dei voluntati nihil resistere possit; tuncse. Si Deus non uellet, malafieri, O esse, tunc illius omnipotentiae posset resisti sic, non ergo Deus esset o otens, sed hoc negare penitu usu est; debet erra eocedi,qJ Deus velit mala feri, σ esse. Prςterea,vel Deus vult fieri, aut non vult fieri,sed non vult ea non fieri: igitur vult ea fieri. Mino e declaraetur,
428쪽
si Deus uellet non fieri, numiuatn fierent, cum eius voluntati nihil resistere posse. Demῖm nonne Deus vult omne bonum' at mada fieri bonum est,mnis esset bonum, proculdubio a Deo minime fieri permitterentur, Deus igitur vult malafieri. hera opianio neoativa aperte docet, Deum non uelle, e esse, π malafieri, ne mor culpae uideatur Deus esse,ut recte D. Aug. testaetur. Imsuper,siDeus mala fieri, cir esse vellet, iniquin esse videreiur,saesa causa, cur quis deterior fieret; non ergo concedendum est, qJ Deus mala fieri uelit, nec quod uelit non fieri mala, quia sic mala nunquam fierent ,sed quod non tuli e eri, quando dicitur, quod mala fierist bonum, restondeatis dini duplex bonum, σsimpliciter, G elicitum:primo modo negandum est, ql mala feri sitfmpliciter bonu, siecundo vero modo sic, quatenuscilicet ex malis bona elici possunt. Hic obiter quoo unum notetis, in 'otuplici sicilicet aesicrimine bonum esse dicatur: nam aliquando datur bonum in se,. facienti, V. g. vi dare eleemosynam pauperi d non propter Deum: datur aliud bonum in si,m facienti, in ei, cui fit, V. g. vi prςdicare fidelibus propter Deum.Insiperdari solet aliquid malum in scor facienti, ex quo tamen accidem
taliter elicitur bonum,ut mala, quae fiunt ad pulchritudinem vn uersiSed dicetis,omne verum nonne a Deo est ' sed malum fit rio verum: ergo a Deo. R ssondeo, quod hic duo consideranda sunt, dieium, σ res dicia. Bene ergo concedi pol qJ ueritas,
quae est in hoc dicio sit a Deo sed res AEla, sicilicet ipsum malum. minime est a Deo, π hec de particulis a uabus presentis nostii
Amonis. In ultima particula relinquetes inania multa pi missa
429쪽
usionis partiseniori fauentes, quaesensioru testimonise pleniri
vpprobatur, dicemus, Deum non uelle mala non fieri, nec tamen velle non fieri, neq; nolle fieri, omne ergo, quod vulseri, no Goe omne,quod vult non fieri, nonfit .Fiunt autem multa, quae non
vult fieri, ut omnia mala, licet qicquidAt, Deus fieri permitia. Ei hπsatis.
Lectio CXLVII. CDcaprςdeclaratam distinctionem duo notatu digna clu
sita occurrunt, alterum quorum est. Utru Dei uoluntas semper escaciter impleatur. I super, Vtru Deu erimata uelit. Pantum ad primum. Pro parte negati sic arguitur. eritus Ois a causa proueniens,qua impediri minimepot,neces rius est, at non ola, quae a Deosunt,necessaria dicuntur: voluntas igitur Dei,qua mediante P ducis,quicquid AEducit, impediripo quare non semp licaciter impleri dicetur. Prςterea, nonne Deus
mult oes homines saluo eri es atqui non oes saluantur: igitur Dei voluntas non semper impletur. In oppositumst bal et illud sopi. xii.Subest enim tibi cum voluerisposse, at voluntas illa, cui subes potestas,idaciter impletur: ergo.Pro intellectu huius e usiti duo notanda erunt primum est, ero Dei voluntas infasibilites pimpletur, loquendo de beneplaciti uoluntate, nonsigni. Iteram est, quod quamuis infallibiliter impleatur, non ob id aliam rebus. necessitalem
430쪽
necessitatem imponit. Primsi patet, quoniam diuina uoluntas agit per potentiam diuinam exequentem illud,quouscientia dictat, σvoluntas imperet, quae cum in se impediri nequeat, bino semper impleri in Ebbiliter dicitur. ΘΗntum ad secundum , qt diuina
moluntas nullam rebus necessitatem imponat, patet, tum quia res creata huius necessitatis capaces non sint, tum quia, cum Deus sit Mens libere, non potest per talem antonem rcns creatis necessita tem imponere. Nune argumenta oluenda,'primo primum, per distinctiostem de duplici cadis, agente una ex necessitate naturae, libera altera. Argumentum currit deliciu re tecta causae entis ex necessitate natura, non re pectu libera. Ad secundum argumentum, dum dicebatur, Deum uelle des saluo rei, sed non silui ant: ergo. Restondetvr secundam Damasicnam , author talem hanc debere intelligi de uoluntate antecedente, non cons quente, nec id mirum: nam in hominς duo confiderantur, nasura
primo, ut est ordinabilis in beatitudinem; insiperpersona, cuiuι adliones uni bonae, uel madae. Si bona silvifiunt homines. Si malae damnantur, quia a fine ultimo per pravas actiones deuiant hoc modo Deus talessaluos fieri, minime vult: quare, o c. ΕΗ fito primo bis paucis verbis quoto, accedit secundum, ubi quς- ritur. An Deus malafieri velit. Primo assectu uidetur esse dicendum, quod sic. Nam Deus vult omne bonum, o omne, quod ad iniuersiperfectionem confert, at mala fieri sic bonum est: igitur,oc. Minor patet per Diori, tum iiii. de diuin. nomin. ergo. DG inde, si Deus est author gratiae, ita er naturae,at Deus vult mala pρη fieri, q tame' natura bonu priuant. Igitur Uimili uidetur,