장음표시 사용
151쪽
disponentium, nimirum medicamenta sic dicta INCI D ENTI A, quae denominatio illum, exprimit
quo in materias substratas operari creduntur & traduntur: dicuntur itaque peculiari notione & notatione In eidentia remedia, quasi subjecta potentioris e scaciae, quae in objecla crudiora, crassiora&magis refractaria operantur & quae nulla hei resolutis io commotione aut μlutione disi ivi & attenuari possunt, quare tali instrumento acuminato & incidente opus esse, quae essicacius & intimius penetrant: ob id Incirintia remedia, vi hujus denominationis stant in correlatione quadam,cum humoribus
6i oribus, tenacioribus, mucidioribus; neque seque haec remedia tam simpliciter cum massa fan inea Commercium habent, sed remus cuim hiamoribus muelis ero sis mintestinis , primis viis, quin ipsis etiam pulmo nibus obhaerescentibus & amictiones suas causantibus, quales mssiores quoniam obtilioribus resolventibus medi- Camenti S non obtemperant, ob id potentiori & essicaciori aggressione& ingresone tractari &subiugari merentur .ssante hac alZegoria, quae Incidentia medicamenta Concernit, iam vulgara opinio, lulaeunter phi eos Scchymicos fio ret& fluctuat, defatibus, mox praecedenti animadVersiOni ad Iatus ponenda erit, viaelicet, quod folia nil nisi aculei, hastae I cuspides, si vegladioli, mucrones, pugiones &c. existant, quae in substratas materias operantur ; & haec non alia est, quam colliquans atque dissolvens; quando enim Inaecstna remedia humiditate solvuntur, tunc in substratos humores muciris ingressum
nanciscuntur, quoS mediante aquoso vehiculo essicacius penetrant&Mterluino cur vero non omnia salina subj
Ela hac inciseria vi praedita sint, sed quaedam etiam mUc insitatem coagulent Sc in spissiorem ac vilescit irem consistentiam convertant, nondum inter physicos& chymicossetis
152쪽
fili de perspicue demonstratum est; unde in subtiliorem modum operandi, Mosalina quaedam remedia incidunt, describendum non delabimur, ne ob cura, initia cillia & vana Proponamus: est interim reiatio materiarum ad se invicem multiplex, in qua recte agnoscenda & comprehendenda longe majori studio rerum physicarum indagatores solliciti esse debent, quam in eruendis obscuris, subtilibus &intricatis causis, sive scientiis τοῦ λογι operosi : inde etiam est, cur per assimilationem, ne medici nihil dixisse vide
antur,quaedam remedia inci entia nuncupentur: Vera enim
proxima & simplex ratio cur acida coagulent & amara imcidant phdisicos & comicos, quod cum illorum pace dictum ei Te volumus, alte & constanter latet : neque in hoc defectu micro copia utilitatem aliquam unquam hactenus attulerunt, cum quibus forte Agurae salinarum particularum explorari dabuerant: neque etiam exacte describi potest, quo mosu incidentia operentur, an videlicet salia illa incidentia in humores insultent, hosque pungant &quisnam genuinus impulser sit, qui haec salia in motum transferat, id certe perspicue non potest, neque seque haec , si quoad omnia requisita tantam utilitatem arti medicae afferret; quare merito a tantisspeciosis & inutilibus subtilitatibus abstine. mus: illud ad minimum ex effectu, quoniam rationes a priori desunt & speculatorem d*stituunt, ni quisquam nomina gere & obsura principia obtrudere di supponere adeoque per petitionem principiti philosophari malit,3 col- digere & observare licet, quod cum humiditate aquos soluta talia soli a facilius & efficacius operentur & quidem
per modum sic dictaei fioni , attentiationi & ditatutionis: hinc solis fontana, cinnaqu extenuata climSincidunt, flampulverulenta, inde est cur acidulae, thermae,sul anglicanum,
153쪽
'a, pulverulenta & commania Agesivae exinde concludimus, quod hunc Incisionis effectum multum aE Promoveat materiarum &spisi arum sussiciens humectatio & dilutio: habent vero etiam incidentem talem qualitatem subjecta salino Diphurea Sc quidem sibi
ita,neqlle admodum fixa, quae per morum caloris adeo impelluntur, ut fp iores , quas offendunt eficacius
incidant & dilf. ani, hujus indolis sunt Zisgiber . or AAquilo, Synapi, o pue& diversa aeria & simul amara iuhjecta,
velut Cochlearia, Fumaria, Isuorum principia subtilia salino- sulphurea facilius per motum caloris exaltantur S in materias circumiacentes mucidas projiciuntur : quod vero talia subjecta incidentem suam enicaciam in pulmones &renes extendant, ex illa spciali relatione materiarum ad s. invicem fluit, qua una materia in alia facilius haeret, aliam facilius inerri 6c eum alia secilius congreditur.
g. XL Brevibus etiam aliqua de ABSTERGENTIBUS notare lubet: haec enim in tantum Evacuantium numero eximere placet,in quantum materias excremeruuias ad faciliorem evacuationem praeparant : haec praeparatio vero in illo
effectu consistit,quod has materias , partibus filiis adhaerentes,abstergentia olvant & ab hoc vera libemati adeoque Abuersio vi vocis nihil aliud est quam materiae inutilis' paratio& remotio a paralbus &organu vitalitati inservientibus, ne materia talis successive vel partium illarumstructuram laedat, vel Gmearundem impediat &sus- flaminet: δc talis Abstersio vel interne vel externe successit: in quidem Abuerso medica & pharmacevtica involvit hi oris & simul impurioris materiae a partibus sinis& integris, aut etiam a partibus exulceratis unde inphthisichectica, sive in ulcerasione pulmonum
154쪽
que internarum partium abstergentia remedia locum in-Veniunt; quemadmodum etiam externae ulcerationes superficiales is fractoriae δή valde es caciori quadam Abstersione interdum indigent: est vero effectus abstersorius diversus, profat circumstantiae Variant: etenim quando partibus cribrosis in-& adhaerent spissores impuratates, timc communiter praedicta incidemia
remedia ab Drsioria qualitate praedita sulit, dum soluta salia viscositatibus se insinuant, hasque diluunt, eluunt, is ommuatque volubiles reddunt, quo posthac facilius transprimi & separari queant: & hujus facultatis sunt folia illa seniose iter va anzara Scilix iose : quin ipsa illa salia
seponaria alcalma est dem utilitatissimi, 4 iae cum acidis &inquinamentis primarum regionum Congrediuntur,
ut sub motu hoc,quo acida & oicalia inter se conveniunt, impuritatibus illis acescentibus1nobiit iis concilietur & hinc Ieterogeneae tales substantiae facilius removeri &emoveri queant: non minus subiecta pharmacevtica cum materiis Di ori &simul impurioribus in corpore humano modeste fermentanti obuerseia hac virtute praedita sunt, qualia sunt dulcia, medita, prunata, paululata, mannata, tamarindinata &similia: quin ipsa etiam therebinthinata mediante seulphureo resin a &folina sua substantia,alia pictores,nm acido serosolymphaticas materias dissolvunt, codiquant, attenuant, eo qu eipso abstersonem adjuvant, non alio quam tali dissolutorio& resolvente modo atque essectu: ad hunc ob resiorium effectum vero ex una quidem parte remedium, ex altera Vero, concurrit, peccantem alterat , colliquat &resolvit, hiec eandem posthac e viis atque partibus proprimit &ultimaιm abstersionis es'iectum commilitici. Pro indeo iram dantur externa abstergentia, tuae sordes viscidio- ab ulceribus removent, non alio operandi modo, nisiveispissas materias ressibendo Sc subtili atque essicaci motu
155쪽
pervadendo,uel fermentativa Commotione cossi quando S p enetrando, vel ptica quadam quisiciate corrodendo eoque i-l,so in nrobiliorem con stentiam convertendω: hujus indo- is sunt de odita amara&therebinthinata, medita & corro vo : simili etiam ratione & operandi modo medita remedis micera pulmonum, hepatis, renum abstergunt & repurgant, dum mediant anguine ad praedicta loca pertingunt, cum impuritate ulcerosa acer acori grediuratur & si ii em fer
merustivam commotionem suscipi iurat, eoque ipso hanc saburram ulcerosam mobiliorem reddunt, quo ab affectis partibus faciliusfecedat, ut aliqualis r pnrgationis effectus consequatur.: tanto magis vero hic Abuersionis effectus facilita tur& promovetur, quando sitissiciens luminatio conciliatur, inimpuri ates una cum remediis sic didiis abstergentibus in diorem consistentiam convertuntur : praeterea etiam Abuersoriam vim habent tenerioramueli Minosia gelatinosa remedia, quae cum consistentia
sua spis incula futtiliore asinas, sialphureas aut sit fas sub
Baiatias, intimius&subtiliu partibus S membra naceisadlhaerentes, involvunt, implicant & eluunt, ut deinde eb melius, &facilius a partibus illissparatri & ut vulgo dicitur ahqergi possint: hii in m tussiac; i, catarrho rho Matodest, rheumatismo, affectibus cholericis talia abstergentia simplici, sed sessicaces,securo Sc utili modo Conducunt: denique s gulam ille modus abstersionis est, quando oblata quaedams sest remedia non modo diversas materias colliquant continentes & contiguas simulant, quo ad easdem copiosior humiditas advehatur & cum hac contentae materiae spissiores emo tantur & mobilitentur, quo denique eo facilius ab illis partibus, in quibus hactenus haeserunt, removeri & abstergi queant; ex quibus animadversionibus nunc liquet, quam diversus sit modus, quo sic dicta remedia abstergentia operantur , Pro-
156쪽
ut ipis causae dc occasiones, abstersionemi requirentes, discrepant.
XII. Progredimur jam ad ABSORBENTIA remedia, quae
singularem usum Sc in Medicina Practica habent, quorum modum operandi, ne quisquam sinistre illum
interpretetur, nosse etiam eX pedi et : est Vero Absorbentium appetatio iterum anaMisa, ubi minime sibi quisquam persuadere debet, quasi Absorbentia remedia Amplisi &com=nuni quodam effectu alias materias devorent , ingerant&insuamsub famiam convertant ; vel quasi vaginae instar alia spicula salina in cavitates suas recipiant, recondam & o cludant, ut haecώlio sylvestria, peregrina & inimiea corpus assicere & laedere haud queant: illud vero in genere sciendum est, quod haec Absorbentia medicamenta aliarum inateriarum praeeipites noxios efficacias hebetent, enervent, sh- tundant & velut resorbeant, ne sui Iuris maneant & in sim-Pllici concentrata sua qualitate noxam pariant: hinc talia Absorbentia subjecta, aliarum materiarum essentiam quidem non immutant aut invertunt, sed priuinam illarum qualitatem variant,ne adeo nociva & suspecta stiliaci ratione haec Absorbentia remedia variis aliis operationibus therapeuticissumserumni& Abstergentibus, Aperientibus & nonnullis ali cooperantem si iam utilitatem conciliant: sunt itaque Absorbentia medicamenta utplurimum terrea inlida cor Pora, quae propterea cum nullo speciali & specioso foliuo principio operantur, nisi quisquam coicar eo an almam substantiam accusare velit, quae tamen in simplisi & communi Abybrbem Sc refracta illli dosi admodum exigua& ViX notatu digna est; unde reetius cum terreo suo principio fletim illum effectum sic imictum Absorbentem perpetrant cou grediuntur itaque Absorbentia secundum effectum, nomini tuo competentem, cum materiisselims,sicritas, acidis, sti-
157쪽
mulantibus &nonnunquam plane corro vis: & sicut ineL.& quaedam ob tergentia remedia folinae indolis sunt, quae aliquando cum in pida tenaci mucositate commercium habent, ita cum materiis salinis pugnant: & tales materiae nonnunquam in partibus haerent, aliquandoper humores sunt diffusae; uti nonnunquam ferum acre, vadit alsum, per massam sanguineam dispersum per Absorbentia remedia emendatur:& quemadmodum ad
interna & externa ulcera tale acre serum amuens corruptionem auget,aut quemadmodum ipsa talis ulceratio ejusmodi acres humoresgenerat, ita proinde in tali amictione Absor. medicamenta non eXiguam utilitatem habent: nititur vera Absorbentium operandi modus illa rela ne &combinatione, qua acidae materiae erga terras macras & liccas sese habent: inde e chymicis simplicissimis experimentis comstat, quando vel magis vel minus concerurati liquores acidicum terrestribus tabibus corporibus commiscentur, hinc contingit, ut acidi illi liquores terras adjectas aestiolvant,cor rodant, cum hisce congrediantur perfici tenus dem adhaerescant, ut nunc crassor quaedam miXtio succedat, quae
tamen facile iterum dis .lvi potest : quare quaelibet mole-cula ex acido & terreo principio constat , unde etiam imposterum acidum illud menstruum non amplius sui iuris est, sed corro am suam incaciam Ioporem , odorem Sex parte etiam colorem amittit : etenim sapor acidus &effectus corrosivus in fringuntur & hebetantur, quod idem est. ac acidae materiae adjectam terram absorbeant, i. e. in nexum & mixtionem suam complectantur : & hic est modus,
quo eadem Absorbentia etiam in corpore vivo operantur,ubicunque enim illa tales humores salinos, acidos, corro vos Sc bilisses hi eadem aggrediuntur, solvunt, absorbent, sed eo ipso in sua acrimonia misitiuntur,
ut proinde connexaesimulationes evilescant 4 varii perni-
158쪽
ciosi effectus extinguantur : & hic effectus longe simplicior&evidentior est, quam sit obscurum quoddamsulphur aut falin Aisrhentibus M alare vesimus: moderamine vero opus
est ii Absrbemialeriantibus inservire debent, cum facili negotio evenire possit, quo sub siserabori iEorum ordinatione suspeetae impostationes & incrassationes inducantur; in
quocunque itaque affectu aliqualis vera aerimonia adest, ibi Absorbentia remedii a genuinum albam effectium ediant , per Absorsentiaci neque seque necesse est , quo semper in aliquo morbo cra aclidi as, salsedo aut acrimo- adsit,cum Absorbentia corporajisce vis,leniter,ior & essicaciter remissius acidis liquoribus combinentur, uti hujus veritatis multiplicia tam , Mam necis- us artificialia &ch mica experimenta prostant. Ad ANTISCORBUTICA remedia horumque modum operandi procedimus, ubi brevibus praemonemus ne 1 corbulo ac sando & antisorbulisis genis faciles & pronos nos exhibeamus, sed secundum hujus asifectus indolem &qualitates prudenter judicemus : etenim seorbutus cist morbus plane specimeus, quare antiscorbulisa remedia specialibus qualitatibus praedita sunt it quae licet etiam in a affectibus aliquam afferant , tamen iis dem non cum tanta essicacia Sproximioriconvenientia pro sunt, ac scorbulo prodesse deprehenduntur : & ita quidem est malum complicatum , Consistens in len-
sescente sanguinis i tudine, seri acrioris jiosa collectione & d eiente mixtione cum sanguine; sive ut Hippocrates in Libr. de Prissa Medicina de selibM dicit; ubi quid horum secretum, atque i umi mei ofuerit, tune se consspicuum est. se hominem laeti : hinc antisorbutica talia runt remedia , quae lentescentem hanc sanguinis spissitudinem dissolvunt , θmpham & mucositatem coagulatam intimius
159쪽
1 mius attenuant , serum etiam acre liquant & sundunt sive resoDunt & ad faciliorem se & Excretionem praeparant: pro hoc scopo vero non communia Resolveniis & colliquantia remedia satisfaciunt, quae lentescentem illam spissitudinem non satis intimὸ ingrediuntur atque penetrant, neque etiam propterea haec Antis corbutica spec alia remedia tam facile aut liber oluer aliis sanguinis bi iudinibus & simplicioribus & communioribus opponenda sunt,ni suspectas umefactorias sanguinis commotiones causari debeant,unde &usus & modus operandiArarascorbu-ticorum remediorum singularis & Derialis est: requirit vero ientescens spissitudo sanguinis non debilia sed e caesa remedia, unde vulgo dicuntur Antisicorsutisa remedia cum sale acri volatili praedita, quae eopotentius, eoque m-timius alios humores invadunt &penetrant: quando it que haec Mi& mobilia in curpore solvuntur, &eum caloris motu impelluntur, tune massam sanguinis spissam & serum acre muellaginosum pytenter invadunt, subtiliter & esseaeiter divellunt atque d1 lvunt, quae salia cum de volatili qualitate participent, ita non modoDeilius humores spissos simplices aggrediuntur, sed & in falsedines as scorbuticas aeque facile operantur, adeoque dyscrasiam ferosam & connexam spintudinem sanguinis
specialem essicaciter alterant & invertunt; & quanquam alia resolventia remedia in scorbulo non itasemius inutilia existant, tamen tantum non essiciunt, ac haec Antificorbutiaca remedia, quorum salia in mutilaginoisserosam substantiam magis, quam in sanguinem simpliciorem operari deprehen untur, hinc in scorbulo non tam facile orgo cas conamotiones Causantur, ac alia resolventia sulphureo- remedia, tuae plus de sulphureo principio participant , quod emcacius ad intestinas spume octorias commotiones concurrit; contra in Amisorbuiisis remediis soliis
160쪽
salina principia praesulphureis abundant, unde magis
quantem essicaciam habent: non vero propterea omnisu
principio destituta sunt, sed is id & satis incotale sulphur possident, testimonio fumaris Sc Cochleariae: sed haec ipsa etiam Antiscorbuliso si adhibentur liberali manu aut indiscreto usu in subjectis flori ris sanguinis &mobiliorum humorum, imprimis in infantibus, tunc per hoc suum copiosum sal acre subtile immoderates Commotiones turgefactorias causantur; ex quo phaenomelao liquet, escaciae talia remedia sint, quae herianus Acorbulo opposita esse deprehenduntur, quae propterea non promiscnὸ ordinanda sunt: neque etiam tam scorbuti praesentia accusanda, ubi alia calamitas morbosa assiigit, alias haec Antisicorbulisa remedia secundum suum Deelaism modum operantia veram & genuinam causam non aggrediuntur &ita contrarios effectus edunt, aut ad minimum illa circumspectio adhiberi debet, ne esca ora talia Antiscorbutica medicamenta nimis secure nimisve copiose exhibeantur, quae regula praeter alios morbos etiam praecipue in ectu Dpochondriaco servari debet, quam potens & insimius ille operandi modus remediorum Antia sorbutisorum facile moleste assicit & exacerbat , ni cum remediis talibus exactum moderamen servetur: de reliquo non parum hunc Antiscorbutisorum modum operandi ad fautorem effectum promovent diluentia adminicula, quae spissos humores humectant&emolliunt,serosoS vero
temperant, extenuant &in sua aerimonia enervant : neque vero tantum haec Antiscorbutica medicamenta humores
alterant, sed eo ipso naturam alliciunt & invitant, quo praeparatos tales humores melius &facilius excernat,quid quod subinde propter hoesIoere, quo Antiscorbutica gaudent,