장음표시 사용
161쪽
dia illa ferosis evacuationibus facilitandis di eX pane ex- simulo is inserviant: quippe qui ille est, qualem hactenus indicavi inius, quo Antiscorsui operari solent.
LXIV. Ne vero famigerata illa EDULC O R ANTI A r
inedia oblivioni tradamus , ill oxum hoc ordine mentionem injicere Placet; antequam etiam horum operandi modum explicemus, necesse esse judicamus, quo a plebejoillo Edukorantism sensu dissuadeamus, quoniam simplex D catio Corporis per hanc qualitatem nullam dire mstilitatemhstet Versatur vero Edulcoratio circa humores acidos , arseros , acres , sive ut juxta com nem Hltim loquamur circa sanguinis,quae quia ua se spectata a naturari & lana erasi discedit, adeoque Vario modo ad corruptionem disponit,subinde etiam corporis textas i&stringas moleste iniicit&simulas, imo teneras S subtiles partes membranaceas plane aggreditux & corrodent' quodam effectu violat,propterea in eadem prava sic visiosa qualitate aliquali alteratio ite & xorrectione indiget; & haec emendatio ab opposito suam denominationem nacta cui vulgo aciditati Sc acrimoniae dulcaedo opponi solet; -- dico vero sensu illa eduDorantia appellanda sunt, quae DI humorum os asiam mus De emendant, quo naturalis nil sana crosis iisdem humoribus ; ubi frustra δει- eis sapor&qualita humoribus conciliatur, quoniam ipsaeiulces substantiae facile aesunt & in simile corro vum actu dum degenerant : neque tamen propterea homines, de viola dulcia penitus res midare & exhorrescere debent e Edulcorantia vero sensui & usui medio accommodata non .sunt, quam qu* impuritates illas, quotquot sanguinis ae crinam uaduXerunt, removent & e-Mucunt & hoc nomine omnes evaςuationum species esi
162쪽
comitern essemim habent, dum corpus & praecipue humo resis illis materiis, quae & qualemciliaque ali- causantur, liberant: quaecunque etiam consilia &auxiliapraecavent, quo minus materiae acres , D Anae,sulphureae nimita quantitate intra corpuS ingerantUr,
Illa remotive operantur, quo humores eis orentur ut quaecunque adminiculae vcrationes tali proportione promo-Vent , qua ingestonibus respondent, illa edulcorantem ess ctum habent: &hic is fisi simus edulcorationis modus est, qui oeconomiae exacte convenit & rationi seque ac experientiae exquisite quadrat: quodsi etiam artifex quamcunque aliam speciosiom methodum edu=oranti esse- Aui destinatam adhibuerit, hac praecedenue neglecta, tun cura mere palliativa & fucata est, siqui dem impuritates salinae modo quadanteum involvuntur & noxius illarum effectus
ratardatur, sed eo ipso sub mixta tali qualitate &consistentia eaedemocconvulan- ,ut denique involueram&vehiculum talium una cum principali materia peccante corrumpere & nocEmentum suum rizeminare victi Ioel, ut ultimus dolus priore in: ex
eo inferimus quod securus & cerus E- dulcorationis modus atque effectus in tempestiva & legitima reliquus enim edulcorationis modus ad hunc collimat: ita enim Edulcorantia queaedam operantur dum ab orbem acidari binosos Scc impuritates, quo sensu, usu atque esse nu ab Edulcorantium numero accenseri possunt , per haec enim remedia illarum heterogeneitatum ac D corrigitur & infringitur, quo minus suos effectus exse-Tere queant: eadem ratione diluentia, humectantia edulaorantem ericaciam habent, dum partim salmas acres impuri'
lates dilutione tali infringunt, partim ad Deλcitiorem & copiosiorem evacuasionem Praeparant
163쪽
ejusdem census atque valoris sunt ges tinosa , mucilaginosa, pinguio, lacticiaia,pullacra, emui sua & quaelibet δε liciora ole a& lententia, aestaginas illas materias quales humoribus acrem & salinani dui crasiam conciliant, involvunt, demulcent, elubricant& Coercent: proprie vero sic dicta duccis3c Edulcorantia hoc loco onge minimam sibi vindicant Partem, cum magis Isico, quam medico usui respondeant: quicquid tamen dulcia pro hoc scopo conferunt, mediante muciugine sua connexa essiciunt: sed cavendum interpretatione &applicatione edulcorantium deinde conficiantur, quale quid evenit, quando per internum luctis usumnoimuinquam so-smodici affectus misigantur: ubi frustra quidam ad fimpli-
rem Mulcorantem lactis effectum provocant,aut salia illastimulantia, pungentia & rodentia in ejusmodi affectibus accu sint, ubin sex lenitio majoris vahis est in tali effectu,
quam ominos illa& aburus Edulcoratio pissica , quae satis
sepe concurrentibus Circumstantiis non respondet: error
vero hujus mala: Edulcorantium interpretationis & explicationis exinde proveni sie Videtur, quia Mulcorantia remedia de participant, quaecum aeidis principiis mixta saporem Causantur, unde quidam
medicam acisignarunt, lenientem vero & involventem substantiae qualitatem neglexerunt, inde factum ut edulcorationis effectus hominum animos occupaverit, man musisti. Oebisit versu ben : huc pertinet,
quod juxta commune aestimationem dulcedinis benignitas&fuavitas praeferatur, aciditatis vicissim malignitas declametur, ut propterea& varii medici & reliqui homines Edui corationis methodo, iuxta pleboum hunc sensum subscriabant, cum tamen per justas evacuotionum Promotiones opti. ma Malcoratio Obtineatur.
164쪽
Placet ellam hoc ordine DISCUTIENTIUM remediorum mentionem secare, illorumque modum operandi indicare; praemonemus vero quod inter Re - , ventio St Aperientio aliqualis convmientia, sed etiam vicissim Uuaediam i tas intercedat: hoc disierimen in eo
consistit, quod 1 sicutientio magis commercium habeant cum contus cibκs somnationibus sto bus , obstructionibus &insium rati vhtis, ain Resolventia Sc aperientia ; deinde di scutientientia etia magis sese ad topicam usum extendunt, quam reliqua, licet discussio etiam per modum resolutionis procedat : ita enim non existimandum est , quasi internus discutientium usus lasem effectum involvat, quod remedia hujus nominis ita simpliciter ad locum meritam pertingant& in illo cum aliqua vi materias haerentes & extra legitimum progredientem & transeuntem motum constitutas, es Aera dispergami & distrahant, sed modus internis iucussio. nis alterius est condicionis, Di tientia enim remedia communiter &prinvstrio participant de principiis copiosis& Milibus fulphureis, opulae si liberata & attenuata, Insuperque in mamm sanguinis recepta fuerint, eXcitant & a genimorum intestinam in sanguine, qui per se ad My enuationem& resolutionem imo connexam discinonem materiarum mi contribuit : proinde vero etiam incitatur sub quo augmento reserbentur a reserantur, humores
uni progressi suo motu impediti succe M absterguntur &aveduntur in sanguinem recipiuntur iterumque inpriuinam motum allue progressum reducuntur, ut conse
quenter Discusso succedat : tanto facilius hoc contingit, si ad Acum ectum a natura particulari directione & proportic nata activitate humorum congeritur , sub quo vegetiori & uiso Moriainuxu humores jugnantes aut in sta u
165쪽
delapsi successive in circumferentia& ambitu suo abraduntur donec haec Di l cuilio medit rum stagnationis&stas eos attigerit, adeoque penitus ad fatalarem &necessarium effectum &eventu na pertigerit: &in hoc terno discutiendi modo namra humana perquam Nero sesse deprehenditur, quae eo dirigit, quo Discu Diris effectus , nudus enim hun)O in impamus non absolvit negotium& aeque facile ad Zamrtiones &s s inducendas, confirmandas contribuit, ac d sem dissipandas, ni remediorum discivientivira icaciamphusicam rann in genere dirigat , ne noxam paria quam seorsim ad iocum asse reum appliciet, quosai taris effectus proveniat: haud enim ullo jure, ut lave ratione eX -- rephi eis &mechanicis Causis, eXCluso hocpalmario naturae
concursu, Discumonis effectus deduci & explicari potest. Hierassis suis ionibus &petitionibus primipissimis min Contentus esse malit, praeprimis cum virtus Discussoria reme- hujus nominis non sit quoniam haec remedia in humoribus primario Sos sicistiaessicacia, per modum &motumphviscum intestinam commotionem augent, 'quae li' cetresolventem effectiam post se trahiati tamen altioris momenti est, omodo hic resolvens esset tus ad loemn ectum promo Ueatur, aut quomodo tam diu continuet, donec ad
locum affectum pertingat, quomodo praesentem stagnationem Ss in aggressitatur, quomodo vi suaphusica cum justa proportiouerespondeat ictioni nam si inter o reflvens &nulla intercedit, frusera tunc eXPe elaturώlutam effectus& eventus : quod externa discuti' entia attinet , tunc illa communiter non olterius indolis
sunt, quamulphure φm y folinae, quae partibus assectis
applicata illarum tonum augens & nervma Virtulte
roborant , inde evenit , ut ibbter centra sagnationes aut poes huminunxi essicacius transprimantur & sub
166쪽
ortiori tonica partium con ictione dis luantur , dis L. tantur & ita discutiamur; vel haec principia subtilia & volatilia intrantporos affectarum partium & cum saguinea Dente se commiscent, proinde motum intes m augent. praesentem stagnationem & fasin potentius invadunt,grediuntur, ingrediuntur , resolvunt, dissolvunt & discutiunt: id quod tanto facilius contingere potest, quolr--us haec subtilia & mobilia principia praesentem labem
attingunt: frustra itaque talis discussio tentatur, ubi stagnatio aut stasis intrinsecus haeret, ad quammiorem regionem remedia discutientia non penetrant inde colligere licet, quid Discutientia topicam Peripneumonia. Hexatiside, &c. prosint, ubi potius effectus qualiscunque etiannDiscussorius forte consequitur.rnudae naturae activitati &directioni adscribendus est; dec amplorae usu externo seorsim haec monere lubet, quod illius principia fragrantia, non modo secundum hunc jam traditum modum operentur, sed quod etiam poros cutis adeo emcaciter ampli-
fleent, ut ab intra sub discussionis effectu genita subtilia apospasmata serosa facilius exupirare & ita eo melius &sincerius Di cino effectum limpetrare possit:
obcandem etiam rationem eadem camphora extrinsecus
plicata diaphoresin facilitat: . denique differentia fectu discussorio annotanda & inculcanda est, quod rFr sonis adstrictoriae aut potentioris retropulsionis essectus alio modo in gradu procedat, quam qui propiori sensu discinoni annumerari debet: de qua re supra ubi de ad. fringentibus sermo fuit, actum est.
Cum in praecedentibus circa diversam talem speciem Alterationum occcupati fuerim S, P humorum atte
167쪽
Is snustionem,discussonem,commotionem &promotionem concer nunt, ita nunc oppositam quandam qualitatem perlustrare Volumus & praecipue hoc ordine IN CRASSANT Ι-U Μ modum operandi explicare cogitamus: sed ipsa haec denominatio satis clare exprimit modum operandi, wes in eo consistit,quando partibus fluidis 1nobilibus & ad commotiones atque emotiones pronis, tales caus & talia inurumenta atque adminicula applicantur, quae iisdem aliqualem rudinem Sc erassitiem conciliant, quo minus suspectis illiseommotionibus emotionibus obtemperent: nunc Vero
ex ipsa humorum inquirendum qualis videlicet humor facilius obnoxius sic, ubi facile patet quod serum in se spectatum non modo ob tenuia principia. sed Scob mobilitatem suam plus altenuationi quam inspissa- tioni expositum sit: interim in genere de irassa sanguineuconstat, quam valde propendeat in ora item & coagulationem, adeo ut multiplices Causae eo contribuere observentur: in hac massa sanguinea vero nullus humor facilius suspe Etam talem era item assumit,quam mucilago & i mpha,quaPIe qui succi stilus eo dentiae eorundemque principiorumunt, ut ab aliis principiis & qualitatibus facile in hanc crassitiem converti queant: θ ha enim gelatinosam habet indolem, quae propterea re igerata vel debilius commota vel cum salino principio inquinata facile s Oftudinem induit: mucalago vero quando non sussicienter humectatur, aut negligentius commovetur, vel cum acido subiecto imprae, gnatur, perinde facile crassitiem assumit : quapropter aliquando incrassatio succedit, quando ii mores segni us, debilius & negligentius circulantur & per partes sorofas transprimuntur: huc sedentarium & otiosum vitae genus
Caciter Contribuit: ea propter tempore, ubi ho mines non tam vatide corpus exercent atque movent, quam
alio, humores spisssores ct crassiores existunt, e qua θυ tu
168쪽
ne sumorum varii proVeniunt: vicissim per vegeristrem & frequentiorem commotionem corporiS roolutiones,apertiones aue Giones therapeuticae promoventur 'S. facilitantur : porro incrassantur humores, quando illud simplicissimuni adminiculum subtrahitur, per 'quod succi diluuntur & attenuantur, videlicet quando sussciens humectam denegatur, undeparcuspotus S solidorum copiosa aut sussieiens ingestio sanguinis & connexorum reliquorum succorum spissitudinem & cro item conciliat, licui
contrasimplicissimus&naturae maxime conveniens ille est modus, quo succorum crassities emendatur, quando interne corpus sussciente humectatur & majori copia, solida ingeruntur : porro incras antur humores, quando frequens refrigeratio corpori inducitur : frigus enirngelatinam in xantum inspissat, quoniam motus caloris gelatinosas moleculas ne conglutinentur &spissitudinem induant:θjus Contra Vel densantem efficaciam habet,vel privative M incrassationem humorum concurrit, dum sub Oodem gelatino e S mucilaginosae moleculae coalescunt, reliquas etiam tenuiores particulas una in idem coagulum εχ spissamentum transferunt: hinc
homines multum in frigore degentes sanguinis spissitudinem nanciscuntur : huc etiam contribuunt bais a positive
frigida, tuae suspectam sanguinis crassitiem causantur: quid quod si homines intrinsecus frequenter valdebihi a ingerunt, eo ipso etiam ab intra ad inspisationes humorum disponuntur: de reliquis Re frigerantibus remediis alibi dicendum erix; modus in est, quando paulo ma-1ori quantitate remedia assiimuntur ; haec enim mveLIuginem Sc gelatinosam lympham tam in partibus , quam in tota Massa sanguinea coagulant; quae vero ratio sit eur acida tales humores in issent, nondiumsolide Sperspicue in physica demonstratum est;unde rectius res S phaenomena con-
169쪽
siderari &annotari debent, prout sunt & actu occurrunt. neque nos huic liti impraesentiarum iminiscere vO imus, quomodo salia acida humores gelatinosios rigent Agantque particularum Aurae huc quicquam conferant, quod demonstratui eiulatum erit)-cauta & rationes con-ssent: nos quidem deprehendimus, quod in tali aetiologia phusica multae siuppositiones magmationes, mones , petitiones principii & progressiones in circulum occurrant , unde consultius ab hisce incertitudinibus,seilllacibus subtilitatibus& otiosis meditationibus abstinemus : interim ex exper mentis obmicis observationibus relationum, quae inter materias occurrunt patet, quod , imprimis quae deIulphureo-cimoli prosepi a sunt, muellaginem limosam aut terras limoso calcareas sive simplices sive humeictatas inde frem combinationem, congregationem S incrassatio- transferant: iterum alius modus incrasoni est,quando intra quidas partes mavor copia terrefrium & mucidarum substantiarum, quae tenuiores materias obviscant volvviat, o .ect ram mymemgraviorem,crvisorem,grosinsorem &ponderosiorem reddunt; unde mensura una sanguinis melancholisi longe pondero orchoo- etenim non modo liseterrea& mucida subjecta consistentiam sanguinis impastant & incrassant, sed & eo ipso
impediunt, capaOminus vegete &essicaciter sanguis cireulari
atque isti e transprimi queat, ut proinde etiam propter hanc rationem humoribus spissitudo accedat: unde attenti practici probe norunt, calluid frequens copiosus usus absorbentium minest iis melanchuleis, in asse- diu hypochondriaco, catarcto tenaci intermissente, obis fructionibus alvi dcviserum emiat: ubi experientia sumesenter illius iniquitatem attestabitur: utut vero humorum crassities libero progressui & motui, nec non connexis aliis
Mictionibus non parum interdum, imo inplurimum irae .
170쪽
tamen aliquando in medicina practica tales casus occumunt, rata moderata incrassatio ς necessorio & utilis existit : placet inter variis alios casus tantum hoc loco exempli gratia producere & allegare illam circumstantiam, quando intra pulmones subluis materia ferosa folinosuia thurea sequestrata fuit,quae teneram &sensibilem texturam pulmonum valde amist atque stimulat,ut prooterea pertinax &superveniat: quoniam vero tenuis haec materia propter hanc suam subtilitatem erasso tali modo exturbari non potest, propterea moderata incrassatio hanc dissicultatem lenit & corrigit: quod etiam valet in illo easu, ubi nimis subtilis, pisca&corrosiva bilis in intestino duodeno haeret de huic una cum vicinis retibus noxam' mla
Famigerati , simpli is&utplurimum ieeuri usus & eia fectus sunt in medicina Practica remedia EMOLLIENTIA , quorum operandi modum ellam brevibus observare& annotare volumus, quae in veterEm m edicina Val de usta ta fuerunt: quemadmodum vero Emouimnis notio valde
simplex &perspisua est,ita etiam effectus emollitionis non Mei existit: quod 1psam enim attinet, tunC iI-la imprimis cum partibus sitas commercium habet,quae isi indurantur, condensantur, fortius constringuntur Sc propterea in necessaria sua siexilitate mo ie,m litate permea-tilitate laeduntur,tunc tali relaxatione enitione & emouitione indigent,ne damna quaedam confestim ingruant, quae libr-rum progressus sanguinis & se atque excretoriae functionis
successum proinde etiam totam oeconomiam vitalem graviter offendunt: ast quoniam h*c condensatio & constrictio viarum non navi motu nauico administratur, hic etiam partes
Abrosas assicit, ita contingit, ut, si ejusmodi partibus fibrosis emiaruntia remedia applicantur , talistas& labricitas cum removiis illis histe partibus inducatur, quo posthac motus constrictorius,a relaxatam talem