장음표시 사용
131쪽
Ia 3 mycent, posteriores suo , nunc magis nunc minus sensibili, afficiunt: idas partes nunc aggrediuntur, nunc cum hisce intersitantur & sub hac commotione iisdem auerationem quandam inferunt : subinde etiam in remediis Occurrunt quaedam principia, quae ad diversos & selectos humores peculiarem redationem habent,
prout id ex simplici judicare licet: an vero haec relanitatur diversitatestiunt adhuc sub iudicelis, neque quoad omnia subjecta & requisita sussicienter comprobatum est: quare consultius esse judicamus in reabstrusa & ancipiti potius rationem Sc judicium suspendere,
ain opinionem multis dubiis VeXatam obtrudere et quae nAlterantia operantur in partes solidas, quibus non seque tatim materialem qualitatem ita conciliant,uti contingit,quoS refluunt,attenuant,in volvunt nervisant &c: sed casdem ad motus is disponunt, unde operantur in motum tonicum, qualis partibus stractis & textis familiaris esse deprehenditur : sed dum alterans quoddam remedium ita immeagii tonicum motum immutare haud potest, propterea requiritur990bs in talibus partibus, mediante quo remedium pempi uri illiusque esse sin tales partes observatur & secundum talem apprehensionem & perceptionem motus vel augetur, vel ULmuitur. inde etiam evenit, ut remedium oblatum Alteratio nis effectum causetur, licet in quo alteratio nunc succedit, haudpertingat: Ut ensis vero qui ad plurimorum Temediorum modum operandi medicamentosum concurrit, neque a remedio ipso fluit, neque corpori est proprius, sed naturae competit, ut ita secundum praedictam nostram ertionem in ectu Alterationis recte producendo& dirigendo, multis modis deprehendatur natura: dantur vero etiam Alterantia, quae praecipue praeter sensum, ita accipiendum , etiam cum aestima-
132쪽
notitii magis inlaotescet: sed dantur etiam quaedam Alterantia quae simplici tuo effectu operamur , dum hu mores ves diluant vel impilant, porte vel emo lavit vel e oeant; imo dum si din & acri mas obtundtint , ten
peram, extenuant, aut hebetant: &C. Jnterim ut antea monuimus statoris hujus Alterationis apphcatio in usum
vitae 3 sanitatis citrecta, ipsi naturae competit: unde sciendum , quod uiplurim lino Alterationem 'inducendam motus naturae vitales reqIlirantur, quibus medianti s oblata remedia tam humores transferri debent, imo quibuscum ipsa remedia cum fluidis partibu ubi gi & eommisceri possunt: imo dantur Alterantia, quae in dia, mas tantum partes operantur, neque aIias adeo assiciunt& irritant ; ut in hac circiumstantia omnino diversitas , sensibilitatis in diversis portisus accusanda st ; & credimus quod in hoc passu trivialis materia medica aliquo naevo & d fectu laboret, dum modo constant remedia qUae pluS Operint inventriculum, es in intestinam duodenum, alia in in testina crassa, quaedam in pleXum m senterii Sc Venue Portae, aliqua in Pulmones, alia in renes: unde judicamus quod alia adhuc remedia in rerum natura prostent & constent, quae in alias etiam partes θ' elatiorem suam emcaciam eXserere possint, modo illa eXacte constent: & hoc fundamento nihicremimus Draxin persimplicia i interdum homines valde pties & indocti. cum contumeliosa quassi herbula & radicula, ut aiunt, citra ullam muD cu suspicionem tam stupendos & mirificos effectus proferunt,quos aliquando Doctis simi Experientissimique homines proferre haud posthini :an communea illa Cephalisa, Cardiaco, Hepotica, Sple-n tisa Ut rina indiscretim hujus indolis sint, de eo merito
133쪽
bus adium fuit in Ddsertatione D. Praesidis de Durhiis vexatis materrae messicae.
6. m. illud etiam hoc ordine in re adhuc notari debet,
quomodo in corpore vivo Alterantium modus operandi eo ordine procedat, ut vita &sanitas exinde necessarium suisum fructum acquirat: alias talia remedia potius in praejudiacium vitae aeque facile operari possent, ac in illius emolumentum; ex quo denuo inculcamus, quod Alterantium remediorum si Iutam effectus primario utplurimum neque in remedii neque medicipotest iste consistat, sed naturae directorio subjectus sit, quae propterea etiam aliquando Alterantium effecitum phras cum erroneopla Ie modo cum periculose successu & eventu applicare solet: neque etiam necesse sem-Per est, quo talia remedia crasto quodam sopido sive solino si Vesulphureo principio operentur , quoniam in pida, aut
simpliciora terrea, aut mucita nota, aut parum sapida etiam eximias causari solent, uti terrae bolares, sigillatae, ustae&c. eximie adstringere& incrassare possitnt: neque tamen eapropter refellimus, quasi Alterantia nullo salino aut sulphureo principio operentur, siquidem hae principio multum omnino valent ad motus humorum & partium solidarum alterandos, provocandos & supprimen dos: talia principia vero tenuitatis&essicaciae sunt,
dum v.s aliud sulphur est magis otiaginosum & vaporosum, quod vocant dampelli, feti quale in castoreo, opto, mo- scho&c. existit, aliud est magis indolis, aliud est subtile volatile tim a ius crusius , aliud resinosum &ώaHamicum, . Iiud magis terreum Sc macrum esse deprehenditur, quoddam non solum cum sulphure, sed cum salino principio conjuncto simul operatur ; id quod etiam circa Ialina principia notare convenit: haud tamen consultum S utile erit , in modo operandi remediorum exponendo, ini-
134쪽
mis diu ejusmodi meditationibus insudare velle, qualis dis- cinissecto magisph cs, Mam medica esset & magis ad corpus nimium, quam ad corpus applicari posset, unde de eadem utilitates in medicina vix promitti possent; quare uniali indagatione brevitati potius studendum esse judicamus & in demonstrationibus subministrandispesi ι- rati inhaerendum esse censemus: neque etiam adeo penitusAE solatae st Theoria P0sico Medica, quin evidenter Sc solidas rationes atque demonstrationes de diversis Alterationibus suppeditare queat, ut non necesse sit ad obsicuras ct occultas. aut plane e os qualitates mumiales, astrales, magneticas,
archeales&c. proVocare; uti vicissim temerarium conamen esset, explicationes rationales & ab omni suppositione &a milatione alienas, quae proxime ad hominem applicari possunt, nequ* pQr-&metaphoras cum functionibus humanis comparantur, obscuris expiscationibus annumerare velle, sed in eo symbolum sapientiae, Jum cuique,
tueri & exercere: interim etiam neque Alterantia excogitanda sunt, quorum modi operoniaeque imaginarii sunt,
aciesia remedia; hujus indolis Scharacteris sunt, remedia quae acidum hi ochondriacum destruunt, quae fermentum p
regrinum ex ug Lurat, quaespiritus reficiunt, illustrant aut augent, quae calculum frangunt,maac pulmones consumtos regenerant &c. qu*madmodum enim nulla talia remedia
dantur, ita illorum modus operandi describi non potest: hinc in praecedentibus non sine iusta & praegnanti causa m
mimus, quo ante' artifices de remeditorum est bus certi esse debeant, antequam de illorum modo operandi serere &speculari inchoent; alias labor ille aeque esset, ac speculatio de montibus metalliseris in Planetis,de hominibus & animalibus brutis Pythagoricis in luna, de qualitate aquae & vini, in Venere obviorum subjectorum: & tales errores merito in Alterantium traiitatione indicandi & pro
135쪽
IN vide evitandi sun ne frustraneum & inutile opus tractemus: neque etiam huic tractationi aliquam lucem affundet, si julictat veteres, certos esectilum gradus supponamus :&licelsius aut minus speciem non Variet, tamen sectum quidem mutat, unde suffecerit in eo acquiescere, an aliquod alterans vel magis vel minus suo charact/ri satisticlat: otiosa etiam illa erit specillatio, quando huic Theoriae de modo operandi remediorum, illam de gnatura piant xu immiscemus, aut quando certos ostrorum in os supponimus, & distinctis planetis & in hisce gradi-hus attribuimus & hanc theoriam ad praesentem animadversionem applicamus,quae Paracelsi lea,Crolliana & inter recentiores reichteriana &Cardiluciana sententia neque ratione neque experientia ingenua i probata esto
Misahacpraeparatione Scintroductisne generali ad subsequentem speciali orem tractationem progredimur & s1gillatim diversas Alterationum species percurremuS ; quoniam vero plurima Alienavitis partim humores, partim m tus simul assciunt, ita non peculiarem ordinem servare possumus, ob adprincipaliores Alterationes inissa serie, quae nobis placuit explicabimus: ad Alterantia nominis& frequentioris usus vulgo referuntur A D S TRIN G Ε μTIA, quae cum humoribus S motibus commercium habent; proprie quidem talia remedia vel incongruas apertiones &vacuationes occludere vel laxioribus partibus auctiorem iactorium motum conciliare debent: genuinus & simplex Adstringentium essectus consistit, in partium flexilium essicaci confrictione; adeoqule partes huic esse subiecitae ita comparatae sunt, .memante motu tonico nunc relaxari, allibi ve- queant ;& quoniam hic motus tonicus vitalis est, ita non aliunde depende quam o natura, quae eapropter
136쪽
Vessponte partes talespexios, nunc remittat Sc relaxat, Mibi vero comprimit, coarctat & constringit, quid quod interdum tam contumaces adstrictorias occlusiones committit, ut vix Adstringens remedium comparem effectum edere posset, testimonio oppressorum Haemorrhagiarum ob praegressum terrorem : quid quod ipsa passim tam partes fibrosas constringit in paroxysmis febrilibusfrigoris, inspasmis & eon.
vulsionibus, nec non in contracturis ut medicamentum quoddam vix facile occurrat, quod tam repentinos vehementes effectus causari possit: neque etiam in corporis Capacitate seipsum hoc motu instruere &dirigere queat, licet meodem haec materialis aptitudo sui, quo tali motus specie
& gradu assici &dirigi poD: ob id illi respectus pluisici mi
nime confisndi ni sunt i talem itaque , qui adpri,ctioni, in corpore vivo occurrenti, aequalis esset, remedia in fleere aut persem corpore inimali excitrare nonpossunt: hinc asserimus quod motus adstrictionis a natura humana pendeat, quae in vitali oeconomia leniori hujus motusgradu absolute utit ei andiem eis uapotesate habet: quando enim eadem naturam aliqua parte hunc motum tunc copiosius illam humores confluunt, quando vicissim hunc motum auget, tunc magis humores re uni & retrocedunt : quidquod mediante hoc tono natura evacuationes augere iterumque minuere & reprimere potest: inde sequitur, ut in uni visionibushumorum atque fluxuum, nec non in obfirmatione Scondensatione partium provocandis artifex cum adminiculis instructus esse debeat, quae in motum certo modo operari possunt: quo fortius enim Kac tonus intenditur, eo certius adprictioner & retropulsiones consequuntur, quo vero hujus toni augmentum est, eo magis partes robo
paulur Sc lassicienti firmitate atque densitate instruuntur, ne laxi es. dc conseque ter debiliores existant: & his mο-
137쪽
Adstrictionem provocandi naturalis est, licet propterea non indiscretim applicari & exerceri debeat, dum cum adpringente effectu in medicina practica eximii sepe er-
committuntur: datur vero modus non tam ad
strictionem, CNam Xuum octausionem conciliandi, qualis aeternaturans existit: dum enim humores in pigon .rar, tunc pervias suas, sive stupori & cribra, sive vaseula Commodo progredi non possunt, inde contingunt gnationes, inspissationes, occlusones, ases: quaecunque itaque rem media coagulant sexus compescendos disponunt; &hic modus esu i rgis perfamiliaris quam est, quando Hones humorum ex ulceribus, aut vulneribus provenientes compescere volunt; sed quia hic mod maturali ordini magis repugnat,in quo natura humana magispinua' est,
propterea etiam talis adstrictio variis diseuitatibus & damnis est obnoxia. g. V. Effectus Adstringentium mericanuerit seo usque rarae directorio subjacet, ut minime semper necesse sit, quo adstringentia remedia adiuum locum pertingant, in quo aifrictio fieri debet : quis enim adeo credulus fuerit, quasi in excessivo mensium fluxu, aut in haemopti , aut narium Harimorrhagia, oblata remedia ad uterum intrapulmones,adnares pertingant: interim cum in hisce Deis extra ordinem natura Cum evacuatorio actu occupata sit, ita evenit, ut eadem essectum ad ictionis, ad quem per oblatum adstringens remedium concitata fuit, ad ejusmodi locum transferat & applicet,
in quo depraesenti magis sensibilis & operosia: cujus motuumst elatioris directionis varia paradela phaenomena, quae in moralibus negotiis occurrunt, suppeciitari possent, si tempus & occasio permitteret: id breviter indicamus, quomodo anima humana saepius accidentales functiones, in illa loca
transferat, hi quibus cum aliis sonticis negotiis R magis
138쪽
effectu provocatio adgenus nervosum rem exhaurit:quom Ο do enim oblatuni adstringens remedium nervos afliCiat, curi aduleFuπι, pulmones aut nares& cur non alios pinthoc negotiopeculiari&difficiliori adhuc directorio opus esset: ita ut in tantis tenebris vagari necesse haud sit : proinde etiam eadem natura effectum mitioris adstrictionis &ita dictae tonicae roborationis, ad quem per oblatum remedium genetrii excitata fuit, initis loca applicat, in quibus aliqua lis molesta atonia sive debilitas adest is quemadmodum in quo ralibus negotiis, homines oblata auxilia applicant, ubi aD flictio angit: enim vero oblatum remedium adctringens mox inventrisulo ad adstrictionem inducendam Operatur, quod vero aut intestina adstringantur, ubi in hisce locis adstrictione opus non est, sed in aliis Deis, altiori directorio competit : interim aliquando cum damno contingit, ut ad adstrictionem semel commota natura, non modo in remotiores regiones essedium adprictionis transferat, sed & in propioribus simul eundem effectum exerceat, testimonio mensium Haemorrhoidum , cum aliis obstructionibus hypochondriorum contingentibus 1mo disserunt subinde effectus gradus adstriction a secundum sensibilitatem subsectorum , ut sane culpa non in teneritatem corporis conjicienda sit, sed in vehementiam & incontinentiam-; Unde etiam evenit, ut homines corpore robustri coeteroosuun admodumsensibiles interdum existant; propterea tamen ad effectum adprictionis non semper crassa offensio aut sensatio requiritur,cum intimior etiam offensio satis sicacem es vigilantem sensationem opposi tam reperiat, ut non aeque necesse sit, quo aliqui dolores aut crassae perceptiones concurrant, quo nobiliora enim sunt interna viscera,eosibi illor& alacrior est interna sensatio: ob id remedia adstringentia non semper cum crasso acido,aufersti
139쪽
sero, acerbo, pracosis operari debent , quoniam subtiliora principia perinde eundem adstrictionis effectum provocare queunt solemque: imo remedia vicissim non eras apidaesse deprehendunti arsed subligi suo sapore admodum quidem modo adstrictionem causantur, qui effectus vero nihilominus fortis est; uti quorundam hominum quidem&tac ti, sed admodum tenaces sunt, de quibus vulgo
dicitur: stille agas'ex graben aut sieg. Si itaque motus οὐ
strictionis est de prosapia motus ionici, si hic tonus, Ut fusius alibi demonstratum fuit, est actus naturae & non corporis, si natura motuum exercitio &-in humano praesidet, quis poterit siectum a frictionis vel remedio nudo vel corpori adscribere Θ cum Vero totum naturae δε- minio subsectiann siti idni haec ectum adprictionis in opiis sui corporis partibus administrare poterit: Maare remedia adstringentia sunt tantum sive causa impinens, opam amplectitur natura Ac fecuniis illam hanc*ec terra hance dummodussonisiadrministrat: objecta enim movent Meamzixaminensus secundum illorum objectorum mnem& conditionem motus cum in moralibus. tum in exercentur,prout hujus phaenomeni innumera specimina in moratibus functionibus occursanta
Posteaquam in praecedentibus curatius explicavimus activitatem & concuryum naturae madministrando &airigendo effectu Ad rictionis , brevibus adhuc praesenti consideratione inquiremus in remediorum ad ingentium , quishuseC medicamenta siciant , quo adprictio consessu sur; haec enim animadversio ad medicamentortim indagationem & relationis medicamenti erga naturam explicati nem pertinet; ne vero otiosis S obscuris, aut plane fallaribus speculationibus inhaereamus, succincte significamus,
140쪽
quod remedia partim holia craisus & potentius aut subtili is acida, partim sin iterrea calcarea , subt1- Ita exsiccantia possideant principia : utraque vero Frincipia habent qualitatem in issoκdi &incrassandi haec coagulatio humorium libero motui 'progressivo valde praejudicat, ut propterea naturae intersit, quo humoribus suis infahum ducendis operam det: id ipsum 1aoncertius aut emcacius fieri potest, nisi partes ligas in quibus adpringentia remedia haerent, primario quidem conseringat,& ex iisdem illos humores reprimanopuern adstrictionis
tum in ida loca mox transfert, in nunc natura Vel per alios motuu gradus operosa est, vel motus necessarios amisit& intermisit, ut mediante hoc motu adstrictorio n iisdem locis vel fluxus immodicos retineri, vel de ciens robur ite-Tum restituat; quod vero aliquando adstringentium usus noxii sint perversis horum remediorum ordinationi adscribendum est, per quam ipsa etiam natura adperversum & inopportunum adstrictionis motum seducitur : & cum re media ad ingentia partium obrigescentiam sive compressor mn constrictionem inferant, ita natura hanc stricturam in locis ectis citius administratintido habito respectu, an semque in illis locis humores suspectis coagulationibus expositi sint: sussicit, quod haecpra amictio, quae ad adprictoriam
hanc commotionem primam ansam suppeditavit, in alio loco contigerit; facile enim natura ad insolitas commotiones invitari & incitari potest & solet proinde dantur remedia adstringentia, quaed siverseru partium discrepantiδεν b, Iitati aliena sunt, unde ejusmodi partes confringuntur, quo remediorum illorum accessus& ingressiis a partibus illis avertatur &praecludatur: quare adstringentia qui dam m agis membrMuaceas, alia tunicaceas, nonnulla muyculo μ' partes citiusalterant: dantur itaque adprimentia me