Pervigilium Veneris, ex editione Petri Pithoei, cum ejus & Justi Lipsii notis itemque ex alio codice antiquo, cum notis Cl. Salmasii et Pet. Scriverii. Accessit ad hæc Andr. Rivini commentarius. Ausonii Cupido cruci adfixus, cum notis Mariang. Accurs

발행: 1712년

분량: 255페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

161쪽

Argutar intortam sollers modo copulat, aut Nune Concisam premit, ac brevibus disinguit epodis: Nunc densum , nunc grande sonat , nunc tinnit acu

Crebra gemens, nunc ad medias adsurgit ab imis Vocibus: hine summas validis modo libras es' areet Spiritibus. Mox deinde silens, similisque dolenti Infuscat vocem, tacitisque immurmurat umbris. Mox fractos inter gemitus, iter inque cadentes Integrat , pleno revocat sua carmina quesu; Prolixam intendens animosis vocibus auram rmaque tot lituos tormentaque musca vincit Garrula nativisque modis , simplice voce. Atque haec eadem instrumenta, seu ut Plinius quoque vocavit, tormenta musica miris modis temperata, errantiquasi digito perculit Venantius Fortanatus finis ιoties commendati vers. 3O.

Hine Philomela suis attemperat organa cannis, sed & sonum quoque in aere refractum, acute finxit: - Litque repercusso dulcior aura meis. Quod ipsum proprie est adsonare , ut echo solet. Quo loco neC me , nec Calamum continere possum , quin Petra Lotichii Solitarienses argutissimum de Philomelae musicci cum sui vocisque imagine inito certamine adscribam figmentum :Dum sedet ae dulces iterat Philomela veretis,

Pendula qua Sitreas arbor opacas aquas;

Ab is erilem subjectis spectat in undis, Blandaque vicinis vox redit icta jugis. Illaque dum queritur, simul ipsa videtur imago Emula sub ramo dulce virente queri. Dum stiges , vere volucrem putat esse quod umbrε

Ei fibi divisi carminis arte parem. Persat , inmidia maerens tabescit inani, Certa, vis vincat, victa desa e mori.

162쪽

AD UENERIS PER UIGILIUM. 13r

Omnia depromit discrimina gutturis, omnes Elicia, innumeris flexibus usa, modos. Postremo multas frusera dum certat in horas,

Sque repercusso decipit ipsa sono. Unguibus, , rostra 'mulacrum invadis, ca' assi ,

necaturas inscia femur aquas. Pusit , exanimem vicino cespite texit,

D se genus lethi commiseratus, Acon. Addidit , situlum: Falsus quam perdidit error, Daulias hIe viridi conditur ales humo. Infelix fatum' quae laudis tanta cupido es ΤFallor, an ta Miseras nos imitamur aves λοῦ Haud male quoque motus Amoris duci ab ore musco existi mandum est, qnod de Hercule & Orpheo tritum est. Ceu egregie quoque declarant pauci quidam veteris cujusdam Chrisiani verseuli, quos in ealce MSc. Climacis seu scalae Ioannis Axia si qui inde vulgo Climacus , Sinaita, quod in eo monte Λbbas fuisset, cognominatur Libra rius adscripserat:

Uers 87. Et neges queri sororem de marito barbaro

Prognen, scit. Philomelae sororem. Quamvis enim plurimum causae habere videatur Hulandi & querulandi de con- iuge tam immani, tam incestuoso , & vere barbarissimi Thracum gente oriundo; attamen laetari potius, &, quod elapsa sit, jubilare eam dixeris. Nisi quis & hic quoque de Philomela adhuc continuari putet sermonem, ut apud Statium Papinium gravissimum Poetam lib. a. Silva inter aves humanum sermonem conantes , non hirundo, sed luscinia poni merita fuit; . Et quae Bisonio queritur soror orba cubild ... Ia ' ' Hos

Disit ipso by Corale

163쪽

i; E ANDR. RIVINI NOTAE

Hoc certum est , non satis liquere ex fabula, in quasnam aves hae sorores mutatae fuerint. Humerus Odus. T. narrat , quod Acdon Pandarei quem Latini Pandionem vocant filia, vere novo in arborum densis foliis sedens, atque frequenter Vocem personantem verians, filium lugeat Itylum , quem alii Ityn vocant.

Cujus opinioni & Ooidium in Disola Sapphus suffragari

unt: 1 Sola virum non ulta piὸ morsissima mater . Concinis Ismarium Daulias ales Ityn. Atque idem rursus ad Liviam, vel verius Pedo Albinovanus de morte Drusi:

Deses Threicium Daulias ales Lyn. Probus quoque , non reprobus Virgilii interpres , prodidit Prognen in Aedona, id est, in lustiniam, & Philomelam in Chelidona, sive hirundinem fuisse mutatam: id quod Arsotelis test Vonio a. Rhetor. fulcitur , ubi hirundo CPhilomela virgine facta narratur ; & a Varrone bb. q. de

Lat. Liu. adfirmatur, ubi lusciniola luctuose canens , ex Attica Progne in luctu facta avis dicitur. Chelidoni quoque seu hirundini linguam exsectam a Tereo Anacreon carm. I a. meminit. Nec Virgilius ablusisse videturi, Sileno:

Aut ut mutatos Tere narraverit artus;

sitias illi Philomela dapes, quae dona pararit, quo cursu deserta petiverit, , quibus antὸ Infelix sua tecta supervolitaterit alis. Atqui boe Progne fecit, ait Servius in Bucol. ubi EIthraeus rrectius quidem dixisset: Atqui hoc pariter tum Progne fecit a Nam & apad Ovid. lib. 6. Metamorph. fab. 7. se ferit Progne, jugulam Philomela resolvit.

164쪽

AD VENERIS PERVIGILIUM. I 33

Et post:

- It o que eaput Philomela cruentum misit in ora patris. Verisimilius tamen est, magisque receptum, Philomelam in sui nominis avem , hoc est, in lusciniam, cujus Musica nihil amabilius, versam fuisse , ut scribit Sabinus iste pres Ovid. addita ratione , quod haec inter canendum Crebro has voces edat: ΤΗPE'ΥC ΓΛ PT FAN, conquerens de Tereo, quod amputarit linguam: sicuti Tereus in Gpupam mutatus , fertur, uxorem cum sorore persequens, & quasi adhuc filium quaerens: ΠσΥ Π σΥ, ubi uia sit clamitare. Progne vero filium lusens miserabiliter sonare: I T Υ 'IT Υ, qui ΙΤ Υ c seu Phasianus est pollutarum mensarum juxta Pausaniam in Phoco maledictum exordium. Quae ipsa Varinus ex Scholiis Arsophanis , & postea Eο- thraeus atque Sabinus transscripserunt. Quicquid sit, maxima injuria Philomelae illata est a Tereo, Vere proprieque barbaro , quare & illa magis, quam Progne lugere auditur. Nam&sic Attius vetustissimus Poeta in Tereo apud Nonium, merula emaculante:

Tereus indomito more atque animo barbaro Conspexit in eam, amore Mecors flammeo, bDepinus facinus pessmum ex dementia COUngit. linguam Verb, antequam praescinderet, ita apud eumdem prius adfatus est:)s suamem linguae sonitam, , ὀ dulcitas Con pirantis animae. Intelligatur sane per Terei puellam luscinia, symphoniaca ales, & amatoria, tum profecto & hic versus 8 . de eadem erit capiendus, & mea quidem sententia ita perscribendus:

Et neges queri eamdem scit. Philomelam) Sororis de

marito barbaro.

Nisi quis SORORI malit, quod & nobis potius visum, ad I 3 cam

165쪽

eam plane faciem, qua iterum Statius Epicedio Patris dixerat :

- - murmure trunco

quod gemit, , durae queritur Philomela sorori. Id enim fabulae magis & rei convenit, ac si luscinia hirundini, aeque matutinae avi, & germanae quasi, suum infortunium narret, & conqueratur. Unde Palladas Antholog. sis. I. tis. ωι & H. Megiferus r

Hoc est: cur totos, Philomela, Hes, miseranda puella, Confaemis trises flens iterando sonos 3

Virginei an foris tantum te maceras ardor, Incesus Terei quem male carast amor.

De unica ergb ave tres illi praecedentes versiculi , non de avibus sororibus loquuntur, id quod vel hic, qui jam instat, docebit: Vers. 88. Illa cantat, nos tacesmus o quando ver venit meum puuando faciam par, aedon , ut tacere de am Z JSic equidem tentabam. Nam cum Lipsius recte in praecedentibus duobus notam rogandi deleverit, in hoc tamen versuum pari relinquere illam cum Pithara omninti debuerat. Nec enim plane praeter causam toties signum illud irrupisse credendum est. Puaerit ergo Pertigilii Scriptor a Numquid non & ipse aliquando ver suum pariter, ut caetera animalia , habiturus, ejusque adventum percepturus fit cssmque multis carmen Philomelae commendasset, eam ipsam porro adloquutus interrogat: & quando tandem ipsi quoque, veterno & torpore hiberno omni excusso, responsurus, & paria fasturus esset, tam amoena praesertim anni

166쪽

ADVENERIS ΡERVIGILIUM. ris

tempestate. Atque sic quoque ille , quisquis fuit , auctor carminis de Philomela apud Pithoeum, adfatu Lusciniae illud conclusit :Porrige dulcisonas adtentis auribus odas: Nolo tacere velis, malo tacere chelTu. Ubi mendose legebatur: Volo tacere cupis. Mens autem ejus haec videtur , quod cantor ille malit suam chelyn requiescere, quam Philomelam tacere. Contra Noster alternis Musicam avis & hominis, atque ita suam quoque audiri cuperet, saltem ne perpetuo tacere cogeretur , sed quoquo modo ipsemet avem quoque aseret & repraesentaret. Pari sane clausula finitur verni temporis descriptio in Anthologia lib. I. C. Riuershusio interprete: Cum cantu perstrepat ales; uuid ni conveniat cantare hoc tempore vatem y uitis taceat, dum cuncta vigent, dum cuncta loquuntur 'Videtur autem ibi Graecus Mondimus hos duos Vatem &avem ita voluisse contendere invicem:

Nec de nihilo est , quod Dion us quoque , sub imperio Augusti orbem habitabilem qui descripsit, de Cycladibus

meminit, quod gratulatoria sacra Apollini choreas quotannis ducant universae ineunti dulci primum vere, quando in montibus procul ab hominibus Retificet dulcissima luscinia:

Quod si vero audax nimis alicui videatur nostra haec emendatio, quod ehelidon in aerina mutata sit, illi adeo mirum videri non poterit , cum Philomela aliis quoque nunc in hirundinem, uuuc in lusciniam, ut antea dictum, conVer

167쪽

se perhibeatur. Nec etiam tam longe a scriptura priore secessum, cum in codice Pithaeo-Lipsiano ita legeretur:

suando faciam ut celidon, ut taceret desinam. Unde alii Petronii Editores fabricaveranti suando facit muta chelidon. E quo Pitharus, ac Meiletius legendum duxere:

Quando fiet muta chelidon, ct tacere de am '

Quod Q. facit, ceu Goldotus, Lotichius Ne. habebant, metri ratio non admitteret. Quasi vero in tertia regione paedia dactylum aequiore animo toleraret. Quocirca vel hic quoque mallem:

Quando fiet muta aedon ' --

Haec enim cantum suum tempori aucto aestu finit, ubi hirundines hieme demum conticescant , ceu ipse quoque . I Ateius animadvertit. Cur erg6 Poeta noster tamcliu dis- ferre carmen , & Voluptatem suam debebat , qui post hiemem jam exactam , non quando iterum ea Ventura esset, sed potius, quando ver sibi quoque jam venisset, inquirebat. Itaque optat, ut matur c cessante Philomela , ipse quoque canat , nec semper taceat. Quorsum videbatur spectare, tametsi contrarium , Vetus Epigramma apud Pirharum, in clamosum & furiosum Pygmaeum: Corpore par merulis, es par 2lamore cicadis. Hinc differs, quod te tempora nulla vetant.

Dum loqueris, quaerunt cuncti, Tox cujus ab ore ῖAtque sonum alterius corporis esse putavi. Miramur, tantum accipiant qui memyra furorem,

Ut sit forma levis, clamor , ira gramis lIta quidem R. Puretus, adplaudente Opitio, in primo verrisa pro querulis reposuit. Sed ipse, ni syllaba secunda ve- et, crederem scriptum fuisse: CVrpore quιrquedulis qs par, clamore cicadis.

168쪽

ΑD VENERIS ΡER UIGILIUM. I 37

Si qui tamen chelidonis vocem mutari minime velintlicuti & patriae meae decus Barthius 1ntegro ferme cap. 6. libbao . honoratum nomen hirundinum a multis ad atum ΓΟetitque praecipue tributum , e variis ostendit. Illi hane tortean Pervigilatoris sententiam fuisse putaverint ouod cum cantillante artificiosissime Philomela ipse Poeta stuvore quali conticescat, propterea, quod illam aemulus nullo plane modo adsequi carmine valeat, atque ideli alteram saltem Mus sororem Prognen vel hirundinem imitandam sibi proponat, quae si non adeo dulciter, at diutius tamen eantet, quam luscmia, nec umquam fere taceat, sed semo e

transet. Itaque facile versus e superioribus posset α; tul , Vel potius integre, unita saltem restituta postlimii p

Quippe & Salmasiam codice miliore lectitatum est Quavdo fiam ut celidon. - . . . '

Quando ego fam ut chelidon. Et ut tandem me exspectorem , genio haud infausto sed lubente dictatam puto hanc nobis emendationem , & ad T TU: δες Au'oria cum praecedente versu revolutam

aucundisiunam reciprocationem: Ela cantatς nos tacemus. Quando ver veniet meum'

169쪽

138 ANDR. RIUINI NOTAE

Egregia vero & amoebaea avis & lyricinis permutatio lNam & ipsae Lusciniae audiunt aliquando intentione magna,& reddunt, vicibsisque reticent. Visum quoque saepe Iussas canere coepisse, & Cum symphonia alternasse, narranse Plinio loco cisato lib. IO. cap. 29. Neque sum ciebat Poetae, optare modo , ut ipse tandem tacere desinat, nisi Phoebo quoque benigne adspiciente, Musisque adspirantibus modulate simul canat. Quare & nostrae huic ultimi verbi emendationi aperte & vocalissime favet. Vers. 9O.

Perdidi Musam tacendo, nee me Apollo respicit.

Sic quidem malim, ut Apollo quinta regione exstet, quam spondaeus cum Phasio e cujus rei monitor nobis fuit politissimus & literatissimus juvenis M. Par. Thomasus. Nam& sic Ennius in Y sese r Et me Apollo ipse delectat ; &Pindarus Odae s. Nem. o

Duobus vero praesidiis facultas illa Poetica, uti acquiritur , bonitate igneae naturae & artis exercitio, ceu Horatius quoque inter alios censuit Natura feri laudabile carmen , arter tac. ita vicissim totidem modis contrariis inusu atque socordia& ingenio est ceto atque frigido amittitur. Quare Pervisilium quoque & hic & Venusina Puvenalis, vel Arataea Cinnae lucerna requiritur: sicut hic posterior cecinit: Haec tibi Arataeis multum invigilata lucernis

Carmina, queis ignes nolimus aethereos.

Praecipue tamen obtinet hie illud Ciceronis pro Archia, quod a summis hominibus & eruditissimis acceperat; caeterarum rerum studia & doctrin I & praeceptis & arte constare; Ρoctam natura ipsa valere & mentis viribus excitari, ac quasi divino quodam spiritu adstari. Quod idem eloquentiae parens Σ. de Oratore explicatius repetiit : Audivi Poetam bonum neminem sine inflammatione animorum exsistere posse &sine adflatu quodam furoris . Utrumque verti a Phoebo est. Quare Statiin optime lib. I a.

. Vii

170쪽

AD UENERIS PERVIGILIUM. I 39

Vix novus isa furor, veniensque implesset Apollo. Adienus Poeta grandis r- Deus en Deus intrat Apollo Pectora, fatidicae quatiens penetralia orrha.

Sic Lucanas lib. 6. Harsaliar

artus

Phoebados irrupit Paean ment fue priorem Expulit, atque hom-em tota sibi cedere jussi. Et Claudianus I. de raptu Proserpinae ryam furor humanos vostro de pectore sensus Expulit , totum spirant praecordia Phactum. Item: sivis Musis, ipserue licet Paeane recepto Enarrare queat tRursus de bello Getico vers s98. Hinc & la tali constituti Hesiodus & reliqui antiquissimi Poetae a Musis sua se carmina accipere Commenti sunt, inquit Barthius ad Claudianum, jubens evOI- vere Lucianum. Ita Virgilius Ecloga 9. Et me fecere Poetam Pierides. Persus Contra, ut eo liberius Poetas ambitiosos & jactabundos perstringeret, de se ait: Nec fonte labra prolui caballivo, Nec in bicipiti somniasse Parnasso

memini.

Quod idem est , ac si cum Nostro dixisset: Vuod nec Μώ-ηec Phoebo respiceretur. Nam ut verba Sch Daseae Persans, a Pithaeo εις quoque omissa, sonant: Dic rur , Pegasum equum alatum, ad Heliconis montem errandu

SEARCH

MENU NAVIGATION