장음표시 사용
181쪽
E. αν isses non est frigidus desecus: sed calidus de secus, ac vi abstergendi praeditus: Et in loco humido liquescit, quod a terra alienum est.
Quod de Sale dixi, idem de Sulphure dici potest. Et inesse illud
omnibus φλογι is adeo notum est, ut probatione non indigeat,de Philolophi doctissimi etiam Peripatetici hodid omnia φλογῶ propter
sulphur talia es e concedunt. Per pendatur & hoc exemplum, quo etiam Fernelius ἰ lib. s. Ph . cap. I. utitur. Si lignum viride igni admoveatur, flammam non concipit, donec humiditas aquea exhalet. Ne que tamen quisquam opinetur, ni
hil nisi aquam e ligno viridi igni
admoto exhalare. Nam mordicatio illa, quam oculis infert ille vapor, fatis docet, aliud quid praeter aqua resolutam huic vapori inesse: quod quale sit, mox dicetur; satis est, si jam pareat, puram putam aquam non esse. Postquam illa aquea humiditas absumta est, maxima ex parte oleaginosum illud Se pingue, quod Chymicis sulphur est, licet omne sulphur pingue non sit 9 in-sam mari & flammam liberiorem , nec ita sumo permistam, dare incipit. Restant tandem cineres, quibus Ial residuus est, i aqua affusa a terra iacile separatur. Ut vero etiam obiter meam de eo,quod ex lignis accensis exhalat, sententiam aperiam , Chymicos equidem vulgo Mercurialem illam
humiditatem dicere,& Paracelsum v T XI.
kb. 1. Parum. eap. a. in ligno quod es- fumat, Mercurium esse, atque ita volatilitate Mercurium definire, scio. Uerum iis non assentior. Evolant enim de alia igni admota, evolat aqua , evolat sal volatilis, de ille ipse est, qui oculos serit, atque illum salem in sumo, qui ex accensis lignis attollitur, inesse, non solum mordicatio, sed Ac natura fuliginis docet, e qua cum urina Sc sale communi sal armoniacus conficitur. Evolat & elevatur etiam sulphur. Vertim an praeter aquam, salem volatilem de sulphur, quorum triunullum Mercurius eis, aliud adhuc quid νolatile detur, & tale quidem,
quod levi etiam calore In altum
evolet,hic jam, ut ingenue id fatear, ex sola volatilitate , quae' pluribus communis,id decidi non potest,sed aliis indiciis opus est, quibus tertiuprincipium probent Chymici. Ego
an commode Mercurium spiritum illum oti θερωδη dc έm ανάλογον is απων dixerim, infra videbitur. Non indocti certe Chymici eum admittunt, & in spia ritu vini sulphur a Mercurio distinguit Frater Basilius Ualentinus, cap. de Vino: Idem tamen monet, Mercurium a sulphure vini vix separari posse, sed si accendatur spiritus Uini, una cum sulphure evolare, de eum insignem victoriam in certaminibus Chymicis assecutum esse,
qui sulphur vini seorsim nancisci possit,scribit. Sed hoc, ut dixi obi
Non vero solum in plantis,sed de
182쪽
metallis ae mineralibus sulphur la principia exhibeant; satis est, si
manifeste deprehenditur.Et,ut cla- corpora monstrent, in quibus extissimus de in Philosophia Peripa- cellunt. - , tetiea nulli secundus Cornelius verum contra haec multi multa ..tura e Marti ni in praes in Georg. Agricolam, objiciunt. Primo Erastus, a. pari. sesamin scribit: Sulphur deprehenae in omni- Dufur. eontra Panuces. Principium φη ν λbus metalticis, excepto auro; Sulphur, illud Ac propositionem, quae tamen
inquam, combustibile, quod re flam- est Hippocratis,Aristotelis & Gale. Vmam conripiat, odorem sulphuris ni, quo dicitur; Res quasvis in ea re- vulgaris exhalet, vero verius est. Et si selvi, re quibus constant, non ita simvero aurum excipiat Cornelius pliciter admittendam esse censet Martini, tamen de integro, sicut& cum multa in ea corrumpantur, ude aliis lapidibus de gemmis id ac- quibus non sunt composita Iuthu-cipiendum est, quotum missio ita mores in excrementa vitiosa,vel ca- est exacta, ut igni non cedat, sul- ro in vermes. Verum adhibeatullphvrque ita fixum, ut ab igne non sane aliqua limitatio , dc dicatur accendatur. Si vero restivantur,in - de ultima resolutione esse pro post esse iis sulphur inflammabile, sacile tionem astam accipiendam,vel rem experiri est, de qui id non credit,au- quamcunque resolvi in ea, ex qui rum fulminans a Chymicis nomi- bus actu inexistentibns, tanquam natum praeparare discat, atque sub partibus materialibus , compostae phur inflammabile etiam non sine est: non vero in ea , e quibus re Sperpericulo, nisi id recte tracta vetit, substantialem materiae transmuta operietur. Posse autem inflamma- tionem generata est. Nihilominus bilia ita figi , ut non amplius ar- subsumimus : Ex hisce principiiPdeant, Ae contiit, ex fixis inflamma- actu inexistentibus f sicut nimirum bilia fieri, Chymicis notissimum . elementa a mi inexistunt in misto
est. Et quamvis non diffitendum ea seus, butyrum, serum in lacte uefit, illud sulphur ψγλοιῶν, quod in oleum in amygdalis vel nuce mO-
resolutione missorum exhibetur, no schata constare corpora naturalia 3 esse primum, purum principium, de ita ut per reselutionem & separa quo loquimur: tamen id probatio- tionem inde secernantur, non Vero ni nostrae nihil obest. Peripatetici per substantialem materiae trans etiam ex resolutione res ex elemen- mutationem, quod vult Erastus, ex dis constare probant: interim pri- iis omnimodo generentur. Alii Pina pura elementa nullibi monstra- enim libenter concedimus, res re*ossiint, cum nec lucidissima de turales per corruptionem in multae splendid illima scimma rei alienae transmutari posse , ex quibus noneommistionem effligiat. Itaque nec constant, v. g. sanguinem Sc parte
rauci obstricti sunt, ut pura δε corporisin pus , cale uni carnes im
183쪽
vermes Uerum non de corruptione de transmutatione, sed de resolutio. ne Axioma illud loquitur. Ultimam tamen cum dicimus resolutionem, non eam plane intelligimus, quae fit
in elementa : cum natura tam facilem in resolvendo sese non semper praebeat , & in hisce principiis Chymico saepe subsilendum sit. Potest enim quid dici tale vel simpliciter vel secundu quid tale: quo posteriori modo de Chymicorum
resolntiones in ultima fieri dicuntur. Quod ut re ne accipiatur, sciendum, Deum Sc Elementa 6e haec iis posteriora principia suo genere quidem persecta condidisse, cu suasormas habeat,per quas sunt, quodiunt: non tamen sui gratia praecipue condidisse , sed ut aliorum essent principia. Neque Chymici primum inter Elementa 6c alia corpora persectiora alia mista respectu scilicet magis mistorum simpliciara intercedere statu erunt , sed alii etiam doe issimi Philosophi idestatuunt,
etsi alio modo, neque omnes istis, quibus Chymici, nominibus appelIant. Ex Hippocrate de prisca medicina locum supra adduxi, ubi eX- presse docet, in hisce inesse amarum, saltum,dulce, acidu, acerbum, insipidum &similia, eaque misceri& mutuo contemperari. Ex Erasto etiam integrum locum supra ascripsi, Idem vidit de docuit doctissimus Philosoph. Philo Mocem cus,
ra enim ordine & per gradus quosdam a simplicibus ad persectiora constituenda progreditur , neque quodlibet ex quolibet, sed hoc ex illo generatur, id eoque etiam non quodlibet in quodlibet, sed in determinatum resblvitur. Qui vero resolutionem onanem in Elementa
usque fieri naetuunt, principium pe tunt, & illud, quod inter Chymicos
Se ipsos in controversia est, probationis loco asserunt. Interim hoc libenter concedimus, vix ullam eo porum mixtorum resolutionem sive natura, sive arte seri pose, quin etiam uni resolutio in Elementa a liquo modo, & ex parte fiat. Ut enim Elemeest a & principia haec ad
ejusdem misti constitutionem concurrunt: ita in resolutione utraque inde rursum separantur. Hoc saltem statuimus , totum mistum non resolvi in Elementa, sed multo maximam partam in principia seu mista
prima abire. Eivideant,qui contra .rium sentiunt, ne dum ea,quae in resolutione a corporibus mistis resul. tant, pro primis Elementis,puta Ua porem adscendentem pro aere, IN
quo rem destillantem pro aqua habent, murem farina aspersum pro domino pistrini, ut Scal. loco utar
Licet vero principia haec mista persecta dicatur, nihilominus alio inrum missorum principia esse posisunt. Nam perfecte mixta dicu tur respectu imperfectῆ mixtorum,& quod in suo genere persecta sunt,&. quod sunt per suam sera m sunnon tamen talia sunt,quae tui gratia
184쪽
DE PRINCIPIIS CNT MIC ORUM isi
fimpliciter sint, de M seorsim exissenti peculiarem corporum naturalium speciem constituerent, sed ut
ceu aliis missis simpliciora & --gis exquisita si milaria aliis corporibus mistis persectioribus nobiliorem materiam praebeant. Neque absurdum est, dicere ea actu esse. , cum e Philosophorum scripta S nia ri lsi nur m sit, actum sumi non lantum pro existentia, sed etiam pro eL sentia, quam quaelibet res per sormam suam habet. Interim misto
rum principia esse possunt. Nam Scipia elementa sunt corpora In suo genere persecta. 6e habent suas se masa per quas sunt., quod sunt, &per quas a se invicem differunt de disparantur: & tamen sine ulla absurdua te ex iis mista componun'tur, & ex quatuor elementis fit unuinctu. Non anim forinae Ieu elementorum seu principiorum Chynuc tum officio sermae tum iungunt Ar, sed citrii ad operosiorem compositionem factae sint, sormae etiam e rum sermae superioris dominio subjiciuntur Sc materiae Vices sus inent, ut Zabarella, de gen. σ inter. c. a recte docet. Et sicu t ob elementa praedominantia missa vel calida, vel frigida dicuntur: ita ob principia ista, acida , salsa , inflammabilia, Odorata. Sicut vero lignum non dicitur ignis vel terra: ita nec sal vel sulphur. Dum vero mistum corrumpitur, ut aliae partes in ignem, aliae in aquam , aliae in aerem, aliae in terram ; ita &aliae in sal, aliae in
.sulphur abeunt. Et sic concedo , in omni corruptione missi etiam. alii quid generaria id est, sormam misti interire, de ex uno plura fieri, id est,
sermae, quae antea materiae ossicio fungebantur,jam formae ossicio su gi incipiunt, Mater aevarum ut hac clariora fiant', duae distinctiones notandae. Prima est, duplicem esse materiam, aliam immanentem , aliam transeunte νε -- ammanem est, quae in te materiata &essee a permanet. suam naturam retinens: ut lapides, ligna sunt materia domos , elementa Corporis
misti. Transiens est,quae non m/Rςx viri M.in re effecta, sed mutatur & sorma accipit aliam , ita quidem ut priorem recipere nonanissit. Ita chyIugest materia sanguinis ε sanguis corporis humani , ac partium in eo
omnium nutrimentum. Licet enim
alias dicamus sanguineas, quod nais . turae sanguinis propinquiores esse
videntur, qualis est caro: tamen etiam caro non amplius sanguis est. Ac ubi sanguis caro fit , priorem Tormam deposuie, non ex parte tantum, sed integre etiam. iNihilominus reliquat etiam omnes, & ipsa ossa etiam sanguine nutriuntur.
Altera est , duplicia esse rerunia. 'Meseia naturalium principia, alia commu- ώpliei nia, quae omnibus aeque insunt, alia propria, quae cuique generi peculiaria sunt. Cum ergo iam de corporum na-
. turalium reselutioneqnaeritur, verum est illud axioma, Res quaelibet resolυιtur in M, ὸ quibus constat, de
185쪽
tranreunte. Ita corpus naturale mia da menti loco praesupponi cone Bum quodWis resolvitur in elemen- dit, convitiis impetendus, aut Phyta 1 resolvitur in principia Chymi- scis ad unum omnibus contra dic ga ι quae licet aloerentur in misto, re dicendus sit. Dissentiunt enim, si non tamen in eo plane abolentur, ut libi, hic m ter se Physici. Acutismsed uniuntur, ut reis edocet Aristo- mi certe Philosephi hic haerent, at- teles. Non vero caro vel os in san- que inter eos Iul. Caec Scaligerem guinem res ilvi potest: quia dum, ere. ror. fatetur, se non facile dicere ex finguine fit caro Uelos, sanguis posse, uir zm sententiam masis pro naturam suam antittit,& aliam Ar- bet, in hic humana caligine. Itaquemam induit. Ideo que male argu- quemlibet in re dubia suo sensu ab-mentatur P. Palmarius, e lapid Phi- undare permitto. Ut tamen meam loseph. dogmatis. eap.ro. si omnia in sententiam libete aperiam, re hinc aquam, oleum & salem abeunt, ex inde diligenter pensitata cum iis iliis illa non venisse. Non enim haec jam facio, qui elementa secundum sint transens, sed immanens ma- sermas integra in misso remanere steria. Ressoluta nimirum sunt ex mi- ac dum mistum in elementa resbusto, non gmerata. Et ut verbo me vitur , elementa redire non specie explicem, eodem modo principia tantum, sed numero etiam eadem Chymicorum in mistis aliis inesie statuunt, atq; in ista sententia persi 'statuo, quo in iis sunt elementa, Sc sto, donec se Iidis rationibus con hine etiam eodem modo in resolu- trarium monstratum suerit.Solis v. ione prodire. Et proinddi non ut autoritatibus vel Scoti velatius ali- partes integrantes materiales ta- cujus me moveri non patior Neque men partes non absurde dici pos- enim unius Scoti, qui in suam sen- sunt, ut & elementa mixti mixto tentiam, quam non sine causa Fe inesse,u ti ex lapidibus, lateribus, i, neI lib. βό ol. c.3p. 6. puerilem,serernis domus, & ex osse, membrana, inanem de portentissimam nomi- carne instrumentum corporis, ses nat, Latinos plerosque,dum Uete- totum constituere mixtione, ficut rum Philosos horum disciplinam, elementaia Qua ratione autem ele- permistionisque rationem assequi
menta inmissis, insitit, diceret ca- minime voluerunt, ut idem Ferne-pite sequenti : quia tamen nec ista lius loquitur, pertraxit, autoritate iniqua jam versamur controversia standum vel cadendum mihi existi- fine istius quaestionis explicatione mo. Etiam docti viri fuere Philo- intelligi satis potest, aliquid de ea ponus, Albertus, Timara, Avicen- dicendum est. Est vero quaestio val- nas, Fernelius, qui contrarium sen- de intricata S dissicilis, ut nemo , tiunt & acriter defendunt, ita qui-
η si in hac ab alio dissentit, neq; sta- dem, ut nonnulli ex iis scribant, tam id, quod in quaestione est, sun- eum qui ipsorum argumenta lege . Disilired by GOoste
186쪽
nis molaeis lapis sit, manus datu in lutione principia ista. investigare. rum: dc qui aliter sentiunt, sophi- Itaque ut de resolutione natura Ilsias agere. naturae operibus impo- nihil dicam us,sed de violenta selum nere, veteris disciplinae splendorem per ignem, Ignis non nisi ignem g
obterere de inquinare. Non equi- nerat, nullumque. mistum Produ-dem ignoro, sed eorum opinionem cit. Cum ergo in violenta resoluo
olim in Phy sicis secutus sum, A ver- tione per ignem quaedam e mistis mende Zabarellam, cum negare no prodeunt, quae ab ignis actione seu possent, elementa in mistis rema- per se, seu per accidens, seu gcnera
nere, ne vero in regra remaneIe sta- tione univoca, seu aequivoca Prove
tuerent, Dujus tamen rei nullam , nire non potuerunt, ea in mistoeausam evidentem habuerunt .ad. fuerint, necesse est. sicut nimirum Armarum refractionem confugita elementa, dia illud Vinculum uni se. Uerum refractici illa sormarum nis solvitur, quodque sibi relinqui- merum figmentum est, ut a Latinis tur: ita etiam principia Chymica, contra Averrois sententiam dispu- quae antea suo formae nobilioris d tantibus satis monstratum est A neqι minio ser iebant, neque ob alioru
ullam Avertois de Zabat ella pro admistionem deprehendebantur sista sententia rationem saltem pro- forma alia eorrupta jam manifesta babilem afferre, de monstrare po- sensibus fieri incipiunt,ita ut sal qua
uerunt, formas elementorum reci- antea latebat, partibus alias exha.
pere magis de minus, & gradus ali- lantibus in cinere maneat, ficinde quos habere, ut aliqui tolli possint, levi negotio separari dc ad oculum reliquis manentibus, scd simplici- demonstrari pollit. Et qui fit quaeso,
ter saltem illud assirmarunt. s generata icta sunt aliorum corru Er sit sane,ut non eo, quem volo, ptione, O re lutione, quod oninia modo elementa sint in mistis, ta- corpora naturalia in ista aeque non men cum nemo iam absurdox sit, ut abeunt f Non enim generatur quod-
elementa nullo modo remanere in libet ex quolibet, sed hoc ex illo ιmistis dieat, de elementa in mistis neq3 Corrumpitur quodvis in quia remanere neget, de modo vero sau libetitem controversia sit: quicquid Phi- Ideoque non ex quovis corpo-losophi de elementis inmisto rema- re per eundem ignem eadem sanentibus, Se ex mistorum genera- lis vel silphuris copia educitur. N tione iterum emergentibus, quod mirum ex absinthio, sceniculo, si rationi consentaneum est , statue. mento,uitis de similibus sit satis eoiarint, ide de principiis Chymicria L piosus, ex aliis vero plantis pluri- firmare potero,de cum iis ex resolu- bus , ut cucurbita,cucumere dcisitione mistorum elementa indagere milibus,paucus ad modum elicitur. liceat, mihi etiam fas erit, ex restis dc quidem non semper ejusdem
187쪽
plan8 naturae, sive ex determinatione in qualibet specie id fiat, sive ex admistione corporis alieni Deinde verum est idem axioma plerumque de principiis salte communibus, non ὀe proximis. Miscibilia enim illa communia manent in misto , proxima autem generationis principia plerumq; non manent, sed omnino nomen, naturam, ae definitionem mutant: Tistum hoc in totum hoc mutatur, ut sanguis in carnem. Et proinde regres 1us Ac res lutio ad proxima princi pia non datur. Ita ex ovo fit pullus,& omnia ovi in pullum mutantur, omnemque potentiam an iserunt,
qua regressus fieri, & ex pullo iteruovum fieri possit. Plerumq; tamen hoc fieri dixi, de in animatis omnibus hoc locum habere existimo, ub,
sormam induit: ita mistis non animatis, quousque hoc extendendum
sit, suo loco dicetur. rastini a Deinde illud hic nonnulli obj
resolutiones Crunt , Chymicas resolutiones non - μιμη esse naturales, sed artificiales: Axio-
quae resolvuntur. de na turali resolutione accipiendum esse. Male a Chymicis hic artem substitui. Ejus dem enim esse miscere Ae dissolvere P de quae natura miscuit, ea artem non posse dissolτere. Uerum enim. vero, si proximum agens resp. ciasν πιι Maiae, negandum, quod resolutiones Chy- ω cae ston sint naturales ; etiamsi arti sex suo modo concurrat. Fiunt
enim ab igne de calore, causi nata. rati. Exempli gratia. Cum planta
comburitur Salis faciendi gratia,il la actio plane naturalis est, non arII. ficialis. Etsi enis respectu plantae. . quae corrumpitur & destruitur,nori naturalis sit: tamen respectu agentis est naturalis. Sicut etiam acti caussa m morbificarum in corpus inostrum respectu corporis est praetornaturalis; respectu agent,s, quod secundum τι res sua Soaturales agi r naturalis. Cum a calore ignis spiritus vini in altum attollitur, non minus naturalis est actio, quam cum idem spiritus, calore ventriculi &epatis, in cerebrum attollitur, aue. cum calore Solis rex in vaporem resolvitur. Et proinde res, quae hoc. modo generantur, naturales sunt. non artificiales, neque ad Ideam . mente concepta semper opus pro venit, sed pro ignis modo & materiae praeparandae natura: unde multa casu saepe inveniuntur, & multa. praeterideam, quam Chymic9 conincepit mente, proveniunt. Herbam. equidem concidere, vitro injicereώ. vitrum luto claudere, fornaci inde et re, ignem accendere, adhicines artificiales sunt. Abiis tamen effectu .. quos cupit Chymicus, non prodeunt, sed ab igne,ianquam agentena. turatio Quomodo autem Ars natu- rae ministra sit, &quae naturae, quae artis partes sint, ubi utriusque Ο - rationes concurrunt , bene docet ariScalig. exertit. to .feia. a Longe -- rarias tu oris alterius generis sunt re artificia in .les, ut mox dicetur, quae secundum saam essentiam, &quate states s
188쪽
non natura, sed proxime ab artifice dependent, quales sunt sculpturae. Ac smi Ita .. . Debebanu potius dissi Inguere,qui δενυ, ' ista obiiciunt,cum Aristotele,y. Ph
sic. c. I. text. F. r Memph. text. yco Corruptionem in naturalem &Vio. μι-ris lentam. Naturalem enim corruptionem appellat Aristoteles μααρ- μ lis seu Fato determinatam, quae
scilicet accidit secundum legem &communem naturae cursum , qua animalia per naturalem mortem ,
mista per putredinem pereunt Acris- . co rumpuntur. Uiolentam autem illam , quae praeter cursum naturae universalem dc praeter naturae lege accidit ε qualis est mors in lenta dicombustio. Quae eorruptio natu
rati opponitur : non quod ipsa per causas naturales, entes non fiat nam Sc violenta corruptio, si causas naturales spectes, plane naturalis est sed quia contra universatrS
naturae cursum accidit. Taba rella quidem aliam inter violentam ac naturalem corruptionem d. Tetentiatur conis tuit, quod scilicet In naturali interitum istam in omnia Me menta reselvitur : violentam vero corruptionem esse mutationem totius in unum elementum, ves cali-dvim seu ignem, quae dicitur combustio, vel frigidum , quae dicitur putrefactio. Uerii in ita simpliciter hoc admitti non potestia Nam ut de putrefactione, quae longiorem disquisitionem requirit, an in unum e/ementum tum mutario tantum
fiat, nihil dicam,combustio non est
in unum tantum elementum mutatio. Nam δε magna pars terrae de salix remanet, Ac quod in auras evolat, non sol diu ignis est, sed magna pars aquae sulphuris, salis Volatilis,ut de Mercurio, cum dὸ eo dubitetur, nihil dicam : id quod facilὸ credet,
qui recipientibus' sapores Ae sum os exhalantes e rebus accensis exeipere UOler, ut in oleo, quod ex sulphidire accense per campanam fieri solet, patet: Et ergo Chymicae actionesquae dam hoe modo naturalibus opp - cumrcanuntur 3e violentae sunt,u T cum
it oxae comburuntur , quae nii combustae fu i ssent , aliquandiu
adhuc crescere,& tandem emori ac artiseeliano putrescere poterant i ex eo tamen non sequitur, quod mete artificiales sint, de quae hine fiunt, non naturalia, sed artifieialia. Quis enim ignem θ ligno accenso generatum naturalem esse neget y Artificiales sunt istae actiones; qaatenus in arti ficialibus vasis materia elaboranda certo ignis gradui objicitur. At a - ctio Caloris in materiam pi ne naturalis eiΙ. Et proinde opus, quod producitur, respectu e cientis M. materiae naturale est. Et si illud, in quo humana industria de labor co. currit,plane artificiale esset,eta an arbores , quae insitione producun-tur, artificiales essent.
Aut s ideo opera Chymi ea sint
artificialia, quia calor extern9,qua s instrum. En tum,adhibetur: cur no
etiam pullus gallinaceus a trificialiso erar, qui externo gallinae incubantis, T calorea
189쪽
calore in actum pro dueitur Id artificiale proprie est, quod formam
in mente artificis priuς conceptam ab artifice accipit.: At, Chymico etiam de principiis non cogitante, nec sormam eorum . prius mente concipiente, in resolutione sponte ea proveniunt: quia scilicet iam inerant. Artisque nullius est formas rerum naturalium producere. Et ut Aristoteles 2. Phys c.I. texta.habet, οπν-, i , έδειώ, e pulmuε-ccλης εμουτον : abam proficiscuntur, noltam insitum mutationis impetum habent. At quae a Chymia fiunt. omnia istum internum impetrem habent; caloro; saltem externum agens est, qui illam MOυτιν ορuta ad actum deducit: Chymicus vero agens naturale patienti saltem applicat: quod idem
facit medicus. Nam du medicus ranunculum aut cantharides cuti applicat, ejus quidem intentio est, ut vesica excitetur : verum non ideo excitatur , quia medicus cogitat hoc, sed quia ranunculus Ae cantharidea has vires habent, quas exserutetiam medico amplius ea de re non cogitante.
Uerum . enim Vero si omnia, quae de quaestione hac, an sciliet resolutiones Chymicae sint naturales vel artificiales,dici possunt, ad vivia resece mus. 6e quae diximus, in pauca contrahamus, de vocabulis potius, quam relis est. Chymiam artem esise, ut Medicinam, supra diximus,&nemo, ut opinor est, qui id neget. Ideoque actiones Chyauci, ut Me dici. artificiosas esse, omnino oonis cedo, Sc quo modo ianitas a medico procurata artificialis dici potest,eo modo Se opera Chy mica artificialia dici possunt. Et sicut dum artisex sarmento medullam aufert, aut lacte vel mulso semini macerat, vel urinam radicibus affundit, artim cialia ea opera dicuntur, & ut Theophrast. Itb.F. c. . ait, ars συνεργει τὴ Φυα, δc fructus hoc modo producti artificiales dici possunt: ita etiaquae a Chyinico producuntur, artis scialia eodem modo dici possunt. Interim hoc in quaestione est : An principia Chymica artificiali resolutione concedo enim hoc suo modo e misso prodeuntia, ut Sc alia,
quae modo dixinius,hoc modo producta suam essentiam naturae an ar
ei potius debeanti Seu: an talia secundum essentiam luam potius naturalia quam artificialia dicenda sint. Illa enim praecipue&Principaliter artificialia dicuntur, quorum tota natura ab arte pendet, ut domus, statua, pristula: ubi vero mutuas operas tradunt Natura de Arride ubi ars ονεργει τη-εc cunatura concurrit, opus mere simpliciter artificiale dici non potest, ted aliquo saltem modo. Hinc cum
naturae, ut in sinitate procuranda, quae propterea etiam morborum .
medicatrix dicitur, in istis actionibus potiores partes sint,opera etiam suam essentiam naturae potius, qua arti debenti Ac proinde, si rem hanc in omnem partem ventilemus, res eo tandem redas: Rem . quidem,
190쪽
quidem, quae a Chymieis fit, sua eLientia esse naturalem, actionem ca
Ioris, qua fit, esie naturalem ι ipsummotum rei esse naturalem , eatenus Uero artifidialem, quatenus Chymi cus eam secundum artis suae praecepta vas suo includit, vel alio modo disponit, & calorem subministrat , nec alio modo esse artificialem, ,
. quam,ut jam d istum, quo simitas,
uae medici opera recuperatur,ar icialis dici potest. Plus Chymicum
conserre aut artem aliquid ad essentiam harum rerum facere,nunquam monstrabitur. Nam cum Chymia, ut &Medicina, materiam non faciat, sed a natura mutuetur, imo nec formam iaciat, sed eam in materia suo modo in existentem inveniat ,
sufficit, si sciat, quae sui sub lecti natura sit, & quod opus, s hoc agens eum hoc patiente Conjungatur νproditurum s r. Idei que finem illum
respiciens cum agens cum patiente secundum regulas artis conjungit, plura agere non potest, sed totum reliquum negotium soli naturae committit, quae Chymico etiam amplius ea de re non cogitante, sed HI dormiente, vel peregre absente, vel etiam mortuo omnem reliquam a monem absolvit: eodem modo, sie ut dum medicus pharmacum purgans secundum artem paratum in eum finem, quem mente concipit, aegro exhibet,purgatio medicamenti Ac naturae vi perficitur, etias med. cus ab aegro abeat, Ac de purgatione amplius non cogitet. Neqs.sese res. aliter habet in Chymicis operationibus, quam in aliis naturae operibus, Ac non aliud fit inputrefactione, quaest extra vasa , de aliud ex ea, quae fit intra vasa Chymica, sed utrobique eodem modo perficitur Etiam intra vasa vermes interdum ex putredine generanturν qui certe non sunt artificiales.
Neque enim quae a Chymi eis siue operationes semper fortiore dc adurente igne instituunturised per putrefactionem saltem de digestionem
non raro materia resolvenda, vasusiis inclusa, elaboratur. Nec rem ad emeres semper deducere opuS est, ut ex ignea exhalatione salsam quali tatem accipiat, ut vult Scheg
mus , sed in succini de cornuum de ossium destillatione, antequam fiat incineratio, sal educitur uolatilis, Et is quidem non in cineribus remanet,sed cum ipso humore evolat, ac vel collo retortae, vel Iateribus recipientis adhaerescit. Imo saturinae volatilis quid vero fixnm devolatile sit,dicetur capite sequentiὰ levissimo calore sursum ex ipso humore attollitur, de ipsum vini spiritum volatilitate antevertit: Nequα volatilitas salino principio aliquid derogat; cum sal de fixus Ac volatilis detur, ut infra dicetur. Contraisi terram , d qua sal affusa aqua separatus est, uras x adnras, nihil inde salis amplius elicies. Ita corpus,
e quo sulphur inflammabile jam
exhalavit, nunquam iterum flammam concipit Praeterea non equa-
libelre aequali copia sat elicitur,sed ex aliis copiosius, ex aliis paucus.