장음표시 사용
481쪽
dum Episcopale ciun arce Principis situ & opere elegantissima, de Eremitica ditio Ittendorisensis r porro S. R. I. oppidum Buchomium, magni olim nomianis & mercimoniis ditissima & stequentissima urbs, visituri deinceps longo continentis in mare excursu, Longa Arga, castrum inprimis nobile, & pagus Comitum Montsoniorum; dominium itidem Uassertintaicum, cum arce riu dem nominis praestante cernitur. Ultimo libera urbs & Imperialis Undavia, quae non nisi ponte & navibus aditur, situ & opere munitissima , mercibus stequentissima, in Augia sita spectatur. De quibus quoniam passim in pringressis ii istoriae plura dicenda venient, topographim lacus Bodamici hisce ces phonem imponimus.
ULtimam in conditionem lacus quando hic inquirimus, ex omni parte mutatam ab hodierna reperimus. Magnitudinem enim si spectimus, longe majorem olim hodierno suo ambitu futa, ex historicis constabit, accolas kidem diversissimos agnovisse probabimus, non tot urbes, non alia castella littora ejus, sicut hodie, omine, ut verbo dicam, sylvis pleraque squaluisse,& secundum Marcellinum, horrore laeum B amicum inare ran fui ri
xatura locorumstcrii eum temporis inclementia refragante, donec tandem M.
mara illa virtusqsobria iere in Uueris Iarum, ex inferius diatis patebit. II. Magnitudinem lacus olim ampliorem fuisse, diximus. Atque id facile liquet ex )ictis Ammiani: addit autem Stu fius, ex Ammiani ver his colligi posse, Rei nemo oppido propinquiores olim aquas Acronianas,
quae natura nimis palustroe erant, defluxisse : at vero, postquam saxa arma. que, quam torrens amnis Brigantini secum ex Alpibus deductam, Iacui inimi serat, continens aequavisset, factum esse, ut & lacus incurvata suasorma, quae ipsi alias Acronium nomen dederat, missa , recto ferme lapide simul cum Rheno sit desapsus. Nee sane nos haec Ammiani sententia fallet, cum exponentiam testem advocare queamus- Quis etiam accolarum tam hospes in rosione, ut ignoret, quantam quotidie arenae molem supra dictus amnis anuis immergat ita ut vel maxime exinde liceat colligere, ipsum hunc amnem alias alveo suo olim ad Hardam vicum usque delabentem, tandem Augiam majorem prope Brigantium oppidum produxisse, qui tamen antea superius aliquanto in lacum B amicum uias evolverit aquas. Videatur Mumpsius Lib. V. qui ibi. dem alia exaggeratorum lacuum & marium exempla refert. . IIL Ad accolas quod attinet, fuere Rhaeti, Vindelici item dc Hebvetii, vetustissimae nationes, quorum quando nomina, ortus, sedesque dot monstra.
482쪽
monstraverimus, haud mistra Iaborem nostrum sore credimus. Animus auia ecm est de singulis memoratu digniora tribus sectionibus tradere, ouarum Prima continebit Rhaetorum, altera Vindelicorum, & tertia denique Helveti xum praecipua acta. Sit ergo
I. I. RHarti, qui quasi eaput totius lacus tenent, dicti & orti sunt a duce suo Ab eo , qui quidem populos hosce,'natione sua Tuscos, Italiae olim incolas maxime potentes, a Gallis devictos, avitis sedibus amissis, ad Alpes tanquam sua tutaque sibi domicilia deduxit, incultam terram ipsis distribuit, in proprium cuilibet inhabitandum locum assignavit, suoque nomine ipsos Rha tos appellari voluit: quae gens etiam posthac ita est inerata, ut omnem tandem Tuscorum facilitatem humanitatemque quasi abnegaret, solum linguae sonum, licet haud incorruptum, sibi a Tuscis retinens, prout de his legi merentur Plianius Hi . L. IV. C. XX. Justinus L. XX. Livius L. V. Gabrieli tamen Bucelino, gente Rhaeto, non arridet sententia, quae a Rhaeto duce Rhaetiam nomen suum mutuasse tradit, rato scilicet, de Rhaeto isto, quisnam & an umquam fuerit, non constare, & si maxime fuisset, multo ante natum Rhaetum hoc nomine regionem istam appellatam esse. Ita autem in ta nologia fuasi ab initium prooemii disseriti mariam a mare duce qui Dominant, haud improbasiliter primum nobis agore fune visi, siquidem ejus nomini Princia
Iem, Me Heroem magis conspicuumside θ' aut boritate veterum scriptorum reviderent , quam cognominatione easrorum, tanquam a mineo structorum, quorum omnium origines inque ctuant, atqui conditoris nomen, dum nihil ad certos ridi
nos, nihil ex talbulis publicis, omnia Hiis refecturis, usque insolidis γ merito suspectis Geruntur. Et fuerit Mintus aliquis ex Etruscis . ut ex Romanis M. Metius, Ilae is qui Misssiliam Mite exples tuis oritiarer reptas Hannibatis, qui anno V. C. DLXXXIV. Romis pratorem egit; multo tamen his Θ' ita Matia nostra antiquius nomen fuit, ita ut ab hac illos multo probabilius GD minator , quam hane ab illis , etsi propterea id minim. asseveremus. Adducit
autem idem Bucelinus alia fundamenta, quibus isthaec nominis ratio innitatur, scilicet priscum aliquod Etruscorum Numen, Deam Are iam sive Mitiam dia a qua, quod nomen Rhaetorum ortum sit, se nihil dubitare, ait. Aliam Cassiodorus, at miram habet Rhaetiae Etymologiam, a retibus eam dietam putans. Verba ejus ex Lib. VII. Ep. IV. adscribemus t Matiis namque munmmia sint Italia elaustra μουineta. cua non immerito sie oppestata esse judicamus, quando contra foras θ' agrestissimas gentes velut quadam plagarum ob acula disponuntur. Nos quidem his de sententiis lites nemini movebimus, tutiora & plerisque se iptoribus receptissima sectabimur, & hanc terram a Rhaeto duce, quod plurimis imo omnibus fere placuit, hactenus com minatam credemus. Confer Modium Tkliudum , Stumpsium, Munsterum Salios, cumprimis autem Marcum Velseriam, Illustrem Augustanae Reipublicae
Duumvirum in opere, quod de rebus Augustanis conscripsit Lib. I. ubi non Glumen L R r x
483쪽
Ium Cassiodori notationes non tam pro vera etymologia, quam allesione mi dam se habere integre est confessis, sed & antiquiorum cons um secutire, in Rham duce acquievit. . IL Sedes hujus gentis vatis variis temporibus mutatas reperimus. Mox enim a primis posse nis suae annis ab omni parte regionem suam dii
rabant, mox iterum a vicinis populis expulsi aliquantum coercebantur. niam vero pro tempore has rerum vicissitudines tradere in animo non est, de
certis sciem Rhaniae antiquae limitibus dispiciemus. III. Diximus autem superius, Rhaetos, simul ac avitas sedes ambserint, de Italia fuerint expulsi, transisse Alpes, ibique cis spinas & tran spinas, non tamen ita late dissilias, fixisse sedes. Deseribebatur autem M. Ea ultima his termitus, ab oriente Noricos Tridentinasque Alpest Oenus amnis a Martia sunmovebat; a meridie, qua Italiam spectat, Larius lacus fines Ponebat , occidentem versas Helvetici campi ac juga Mariam signabant limbtibus; a septentrione tandem confluentes Rheni, & post dilatationem, Lycuramnis & Brigantinus lacus finiebant antiquissimos Rhaetiae campos. IV. Quod Ptolomaeus & alii scriptores Martiae agros spatiosores faciunt, atque Strabo L. IH ae m. Srum us L. X. Tichudus in Iuro de Mistia non sunt ea de antiquae Rhaetiae limitibus intelligenda. Novimus enim, quod, quam primum alpina & sylvestris regio nationem isthanc esset vit, rapinae sese dederint singuli, omnique studiis eo laborarim , ut montana juga dilatarent, & steriles Alpes cum fructiseris Helvetiae, Italiae & Bajoariae campis permutarent. Deprae rationes autem hasce ita Strabo L. IR describite
Deinceps nuintium partu, γα ortumspectine, es ad meridiem vertuntur, malier mirifici tenent, Helvetiorum D' Bosem, eontermini, quorum terris immianene. Et paulo post: Omnes hi eum Italia vieinis partes a uis incursoribus .exaverami, tum miseriorum, Sequanorum, Bυον- ω Germanorum. Porror
Atabiti mi R eorum baltei fune Runeantii ε Geuantis. Ex quibus Strabo ius verbis in hoc colligere quivis poterit, latrociniis de rapinis deditas gentes,
alias pauperes, sibimetipsis hac in re semper providisse, istosque terrarum v euis kectasse, unde sibi alimenta sumerent: quo omnino fieri potuit, ut hinc inde terminos dilatarem, & sic permultos cum Italarim tum Helvetio nagros ad suas traherent partes, quia tempore Iulii de Augusti Caesarum laetum
legimus. Hos tamen agros verae & antiquae Rhaetiae limitibus cur accenseamus, nulla nos movet ratio. Ptoloninam autem quod attinet, credimus, illum
Rhaetiam talem desinetae, qualem aetas ista im conspiciendam stiterit, Rha tiam scilicet secundam, sive Vindeliciam cum auitiqua conjunctam. Vide Stu tam Lae e. m. Atque haec de finibus Rhamar. V. Populos tandem hujus aruiquissimae nationis varios brevibus λstemus. Varie ainem a diversis scriptoribus divisam esse totius Rhaetiae gentem, reperimus. Aliter enim Strabo, aliter Ptoloniaeus, aliter alii distinxere, nos ex singulis usque optimis tutissima legemus, & ita hanc historiam tractabimuri ut Rhaetiae divisionem ad quatuor munda plagas accommodemus. I idius Tsinudus Glaronensis, & post ipsem Stumplius in Granicis, accurate nobis Ri tiam discriptam reliquere , & si ingenue fatendum esset, dix alios trutius nos sectari posse diceremus, quippe qui tanti in historia finitimarum regi num , imo totius Imperii Romani viri fuere , quantos unquam Orbis literatus
vidit. Posuere hi inter primos Rhaetiae antiquae populos Engadinοι I qui ON
484쪽
bus Rhaniae ab ortu spectatae contermini sunt, & ab oppido & tractu Engadia
nomen habent; quod Rhaetice ita sonat, en code Ino, i. e. ad opis Oeni ; de
sic Engadini isti popilli sunt, qui ad fontes oeni domicilia sua collocarunt. Huius tractus inferior pars Tiros si Comitatui hodie subdita est, altera vero stipinor scilicet, quae simul & spatiosior est inferiore, Martiae hodienum adis scribitur, & dicuntur incolae Juniternitam. Porro ab ortu Rhamam termianant Vennones, populi ad Athesin amnem siti, quibus sub cominentur, qui hodie Vallem Venustam incolunt, & qui in valle vulgo Munsterstes dicta, iatem arvis Malleriis c Messallem inhabitam. Et haec de istis qui orici leni habebam Miaetiam. g. VI. Ad meridionales quod attinet, Stumplius ait, eos suisierimno tes, complectcntes simul Vettolinos, Bregalios de Gampos sui inos, qui omnes transalpinas occupaverunt sedes. Vettolini quidem dicti sunt a vini sera valle Tellina, & quidem post immigrationem sitam in has terras. Plinius nim de his populis scribens, lib. III. Q XX. putat, forsan accidisse, ut hi tim Vennonctes dicti, postea temporis mutato in his terris linguae sono, moNVennones, mox Vel tolini sint appellati, & sic usu loquendi hanc denominationem ita valuissse, ut per istos vocabulum Vestolini clic enim vel in praese
tem diem audiunt ad nos quoque devenerit. Hi populi ab ortu supradiactos Vennones vicinos habent, a meridie Camunos Canunos) vocatos, de hodie Venetorum Reipublicae addictos, a quibus Alpibus secernuntur, qua in occatum vergit Comensis lacus, & Triumpilini sic dicti populi fines ponunt; qua autem in septentrionem Penninua mons, vulgo der Hertinger 'a reliquis Rhaetis vallem ellinam disterminat. Reliquis duobus, Campolichinis& Bregaliis populis valles, quas occuparunt, nomina dedere. . VII. Occidentem versus Rhama nobis init Lepontios & Anitios. Hi populi juxta St onem & hisce in locis nomen ab antiquis acceditum retinuere. Lepontii quidem partim superioris, partim inferioris Rheni sontes attingebant, & contradistinguebantur illis , qui Lepontii nurisii dic bantur, traminaque Helveticum Urensem incolebant, & illis Leontii Viaberi vocabantur, ad Rhodanum domicilia sua habentes; iterum illis qui Tisno fluvio alacebant, Lepontinis dictis. Unde autem his omnibus Leponti rum venerit nomen, nostrum non est definire, cum tot eruditi & antiquissimi
Scriptores sileant, licet forsan ficile ἐτυμ, probabile produci posset. Hoc notatu dignum de his populis invenimus, quod licet alias de ipBrum ortu ceristo non constet, Plinius tamen loco laudato de ipsis prodat, Herculem olim Alpes cum exercitu transeuntem, hos quasi praesidiarios cuti Commentatores addunt reliquisse, atque montium juga ipsis defendenda distribuisse, quae etiam ad haec usque tempora obtinuerint, ipsisque sint dominati. Quod a tem hi Rhaetiae populi fuerint, probat Strabo L IV. & Stumpsius L. X. e. XL Quod ad E. tuatios, nec de horum nomine rationem Etymologicam scriptores suppeditant; corrupte hodie dicuntur Ta refuit, ab oppido quodam Tave Quo dicto, quod occidentem versus ad caput anterioris Rheni est shum. Α, his orti sunt, ut autumat 2Egidius Tlaliud , Tuveratii sive Tvverasci, de quo tractu non satis certo constat, si tamen conjecturae hic locus esse possi. sedes ipsorum fuere Ilantium inter de Disenum oppida. Et haec de oc dentalibus Rhaniae incolis. g. VIIL Restat, ut & S tentrionales tractus invisimus. Hic autem
primi & in meditullio quasi totius Martiae, Canini populi occumini. Diati
485쪽
ri sunt a cana, quam incolunt, terra & hodienum quoque hoc suum antiquis, simum nomen retinent, ad differentiam aliarum regionum, quibuscum foedere non deletum canae hujus Rhaetiae incolae sunt juncti. Regio isthaec sita est M diolanum inter & Brigantinum lacum. Curiam totius regionis caput agnoscunt,& incolae sibi persuasum habent, Constantium Caesarem castra ibidem & curiam Imperialem habuisse , cui & hodienum Curia urbs nomen suum debeat. Hoc talem de his gentibus observandum, quod quousque sese olim cum Runcantus & Cotuantiis extenderint, Rhaetia antiquissima & quae fuit tempore Ivilii Caesaris genuina, terminos suos produxerit, de reliquis autem, quos supra memoravimus populis, quod ii tempore belli Romani semetips, Rhinis genuinis junxerint. . IX. Runcatios, quos Caninis Boream versus proximos, & Are nio lacui aliquanto propinquiores diximus, quod concernit, im ιωτατους Strabo aestimavit. Unde ortum ducant non exprimunt scriptores. Stumptas ipsos
ame incolas hujus regionis fisisse putat, quam Tusci post Darei dicti, Alpes oecupaverint. Posterioribus seculis regio ipsorum Huchenum dicti est. Et sene sit persunt hodie arces & oppida, licet diruta pleraque, quae in memoriam sui Runcatii, aut quod uialumus, Ruchengauenses Germanicam enim n tionem fuisse multi autumant, & a Strabone, prout de aliis vocabulis Germa- manicis actum, lithoc quoque lingua Latina expresso, Runcatios esse appellatos condiderunt.
g. X. Poximi sent Cotuantii, cavis Corvantii qui Curiam, ut 6e
Matiorum oppida prope adjacent, & Alpibus suis ab aliis populis terminam. tur, Debebant nomen siuum jam inde a Strabonis aevo Corio-valli, quam tenebant, Churinalb hodie dictae. Canino foederi populi sunt additi, &se
per antiquissimi Rhaetiae genuinae incolae fuere. p. XI. Ulterius Alpes Rhaeticas transeuntem Sarumetu populi excipiunt, dicti a fluviolo Sara, qui in Rhenum aquas suas evolvit. Terminus eos inter & Runcatios caput ditionis, oppidum Sarios est, ab incoIarum nomine dictum. Termini tractus sunt ab ortu Rhenus, ab occasu Castra Rhetica, nunc instera dicta.
. XII. Tandem Estiones, sive ut manuscripta habent, & quod ortui nominis propius est, Mones & Brigantior populos reperimus: illos quident a dextra Rheni parte, Comitatum Phaniensem chodie Veldlarchensem & Valutem dulcem, quae Teutonibus VadinE, seu corrupte Vaduta est dicta, tenenis' test hodie dicuntur Est e rger, quo nomine, ab antiquissimo regionis pago Eschens, de monte Esthenensi desumto, omnium seculorum accolis venerer nec multum a Strabonis vocabulo, quo hos populos exprimit, abesse put mus. Equidem si conciliationi prolixae hic locus esset, facile vel ευφονίας ergo, ex Estonum vocabulo Estionum Strabonis sormari posset. At vero quoniam brevitatis gratia haec nobis mittenda sunt, pergimus ad Brigotior, quorum nomen, uim & regio, in eodem, quo olim, statu, in praesenti ex antiquitate reliqua sunt. Stumpfius cum Ptolomaeo ultimos versus Germaniam Rhinantiquae populos esse scribit, Strabo e contrario Vindeliciae illos tribuit, in cujus sententiam & alii probati Scriptores abivere. Qui Historicorum pedipetuus dissensus hactenus etiam obstitit, quo minus certi fines, quibus Rhaetia a Vindelicia olim fuerit ditaminata, ponerentur. Habebant hi Brigantii, qua maniam vectabam, vicinos ab occasu Bovi ci lacus accolas, a Septentri
486쪽
TVindesiclos, ortum & meridiem versus, regio ipserum per Alpes ad tria miti iacia se extendebat, & cerim Rhaetos socios agnoscebat. Vide Stumptam Di quorum cultu tempore Augusti de postea Rhinta viustris sitit. Ceterum quod Regulam nonnulli his insuper addunt,aci fortassis ex eo est, quod Rhaeti et liquando ipsorum tractum prope Rei neccium tuum, hodie a praeterfluente Rheno, bas Neinibal ober in ingem dioim,
cuparint. Sed quoniam ratio non suppetit, qui noviter capta terra primis e genuinis sedibus Rhaetorum possit accenseri, merito etiam illos hic praeteri mus , & Helvetiorum Turgoviae omnem Rheni vallem tribuendam censemus, cui etiam Rhaeti postea denuo concessere. g. XIII. Paucissima veterum Rhaetorum monumenta ad posteros per venere, namque omnia pene aut nomina sua permutarunt, aut prorsus peri re , quorum tamen priori apud Historicos sortassis facilior erit locus. Elonam neri potuit, ut cum isdera ista tria omnibus notissima pangerent. singuli sese sius partibus addicerent, adeo ut deinceps alii Grisines, Germanicevsraulddundina vocarentur , quibus intersunt Runcatii, ex parte etiam C tuantii & Canini, citra Alpes juncti his sunt Vettolini; alii Coenobiam foederis ut Canini, in quantum Curia urbs ipsis dominatur , Ventiones item &Engadini populi, ut & Gampol schini: Suserioris finderis socios novimus esse Lepontios, utriusque Rheni partes tenentes, & valles Lugescenses inhabitantes populos. Brigantii & Estiones Austi iacae domui hontagio se obstrinx runt, Sarianetes autem ad Helvetios transierunt, prout quaeque suis locis prolixius tradiderunt Stumpsis de Kgidius Tu hudus in Chronicis suis. Et mechactenus de Rhaetia, pergimus ad Vindesiciam.
Ux Rhaetia In Vindeliciam licui Bodamico vicinam transimus, cuius nomendi ortum, stum & populos breviter proponemus,' simulque illustrissimae Vinis delicorum urbis Augustae conditorem, & alia de ipse notam digniora tam
ύ. II. Vindeliciar nomen a Vindae seu vindi & Lyci tonsuentibus dedocium videtur Vide Crustum P. I. L. H. e. X. A ML Suev. O' Illustrem Vbrum Marcum vesserum L. I. rerum Augustinarum. d. III ortum suum Vindelicos ab Illyricis gentibus ducere, Clure rius libro de Vindelicia ae Norico e. LII. reserti non addita ratione, quae a tionem probabilem reddat. Vel seriis Tuscoriam prolem esse, haud secus ac pios Rhaetos credat, simulque cum istis duce Rhino, victos a Galliae populis has terras immigrasse , non tamen omnem ab initio statim occupasse regionurru iud
487쪽
sed mesatis inperam suum protulisse. Quibus interea artibus, qua rerum
vicissitiidine, quibusque temporum intervallis id factiam, nono veterum n his reliquit , nec nos tot seculis post nati divinando assecuturos esse sperandum est; prout prolixe de his & eruditissime disserit in Hi ria sua Auina
m maxime Reverendus m. D. Praeses. . IV. Limites varii varie tradunt. Cluverius, accuratissimu alias Germaniae antiquae delineator, fines Vindeliciae ab Oriente positit Oenum amnem , quo Noricis disterminabatur ; ab occidente Bodamicum lacum, quo ab Helvetiis summovebatur; a septentrione, qua Germani primum Marcomanni& Naristi, dein in Marcomannorum fines transgressi memanni fuere conterimini, Danubium flumen: at a meridie certum nescit, ηens: Quibus sinistiso motis fuerint distincti, perdissicite es dictu, quandoquidem non in oppidis Ium , ne in nationibus quidem luter se eonsentiunt authores. Et haec supra jam observavimus. Sic porro Strabo definit, sed aliter ac Ptolomaeus: alii iterum aliter, adeo, ut nec ex his antiquissimis quidem satis certa nobis ita rire liceat. Interim Vel serum simul cum Crino & dissero, accuratissimis amtiquae Germaniae Scriptoribus, ex stercore aurum collegisse credemus, eorumque septentias, quantum fieri poterit, sequente inciso contrahemus.
. U. Pertingebat aurem juxta hos Vindelicia ista a lacu Brigantino. iusitoque es oppido Lindaugia dicto, inde ad oenum usque amnem, qua se
in Danubium exonerat. Hinc Noricum, illinc Rhaetiam & Helvetiam spectans, a Germania magna Danubio distinguebatur; versus Itaham ad extremas
tandem & humiliores Alpes sese porrigebat. I. VI. Ad populos uod attinet, Vindeliciam quidem complures
complexam esse, unanimiter asierunt: quot vero & quosnam habuerit, in definiendo multum inter se discrepanti Murimi ponutu Lycates, Isarcos, Co semetes, Viruncinates & Catenates, Breunos insuper & Genaunos ηunt, v ros fidisse Vindelicos. Quod autem nonnulli ex antiquioribus & Estiones &Brigantinos insuper addant, superius diximus. Nos absque multa praemissa auctorum disceptatione ad singulos redibimus, & brevibus uniuscujusque gentis sedes in tantum significabimus, in quantum nobis Veneranda antiquitas eas reliquit.
. VII. Ad Lycates ergo quod attinet, fuere isti populus, qui Lycum amnem accolebat ; primaria Vindelicorum natio. Metropolim habebam Augustam, totius Vindeliciae caput, quae urbs, quam primum Vindelici jugum Romanorum, rigida licet cervice subierunt, colonias admisit, &jussu Augusti
Caesaris praesidiarios excepit, qui, quantum fieri poterat, eam excolerent &ad coercendos Rhaetos Vindelicosque aggeribus vestirent. De nomine autem conditoris Octavii scilicet Augusti, merito Aurina diω est. De quo nomine hoc unicum ex Vel sero memoratu dignum addimus, quod haec urbs ex inn ineris prope coloniis, quarum splendore plerasque provincias hic Imperator illustrarat, una Vindelicorum superet, quae nomen non mutarit,& coloniae diagnitatem post tot seculorum aetates adhuc tueatur; cum reliquae , quotquot silere, aut perierint finditus, aut nomine aut libertate, auq utroque simulfherint mulctatae. . . VIIL Isarem Vindeliciae populos tenet regio inter Lycum amnem de liarum sita, de cujus nomine etiam gens uarcorum est condita. Caput
488쪽
os regionis erat Isinisca, hodie Monachium dictum, sedes Hectorasis Ser miseriorum Ducum Bavariae, M litium enim fluvium sita, & splen i stas Per filii totius Ducatus.
I. IX. Brios quoque recepere Vindelici, licet alienissimam gentem, quaeque a Marcomannis Maroboduo duce, Bojoharino pulsa in has terrastrativgressa est, quas in hanc usque diem oenum inter & Isarum fluvios clariusimo nomine obtinet: vulgo Bajoarii, Bojoarii &Briarii, unde Bavaro nnonam c perperam tamen Aventino judice γ coaluit, dicti. g. X. Consuanetes, Viruncinates, Catenates, Breunt & Genauni populi, unde dicti & ortum suum traxerint; item quam Vindeliciae partem tenuerint, latere nos Iubentes setemur. Quod tamen Vindelici fuerint, H latius poeta & Ptolomaeus Geographus testes cila possimi. Nunc de Hesveti dicendum criti
SUperest, ut & ad meridionales lacus Bodamici accolas iniquissimos, ne
vetios scilicet, pedem conseramus, eorumque historiam, sed per coinsendium tradamus. ortu eos filisse Gallos, Stumpsius probat I. q. c. L. nat esque ipsorum refert ad ea tempora, quibus Caji Julii Caesaris aetas incidit Hoc mortuo, Helvetii simul cum Sequanis, Rauracis & Equestris chodie I schaballis a successbribus ejus Impp. Romanis Belgicae Calliae sunt accensi. eorumve ditio dein per se Belgicam constituit Provinciam, quae dicebat Septimor Maxima, cujus caput Vesentium c Bya erat. Ex qua Belgii in suas Provincias divisione issm, ut & Helvetii , cpii Mias Cesto-Galli dia , bantur, Cest Belgicorum nomine, Plinio, Ptolomaeo & aliis venirent. . II. Nomen suum urule duxerint, variae stat recentiorum sente tiae r ex antiquissimis tamen stilptoribus, licet alias bella ipsorum cum Roma.nis & alitu gentibus, aliaque accurate descripserint γ nemo rationes hujus donominationis vel verbulo protulit. Posterioribus seculis primus fuit Henricus Glareanus, qui nomen Hesistiorem antiquum Teutonicae linguae vocabulum, ex Heli & Vener compositum, afirmabat, quasi scilicet dicas Helivet aer sive Hinveneros, nomenque hoc ipsis ab Idolo Plutone, cui in distributione re gnorum patris sui Saturni, omnis plaga versus occidentem cesserat, impositum autumabat, quoniam scilicet idololatrica isthaec gens necessitudinem idoli jamjam, at vero olim Regis sui Plutonis appetiisset, ex quo dein, sicut Plato
titulo gaudebat, quo dicebatur Ne Dellens oti ut ex Virgilii 2 eidelib. VI. patere potest & ipsi bis illasser aut deerietur I S per siscopen sint nominati Sed quam nimis longe haec sint petita, nemo non videt. ousius in is uia. Sumisis P. I. l. I. e. L. Hismo L. Ss . in
489쪽
ab Helvetio Alemanni Herculis filio, Rege suo, nomen duxisse Helvetios sibi
Dersuadet, aetatem autem hujus Regis in millenarium tertium ab orbe condito
incidisse scribit, quae sententia fortassis majorem veri speciem haberet, modo demonstrari posset, quod tum temporis hi ipsi populi lamjam in natura rerum, aut hoc nomine a primis inde minibus suis fuerint usi. Sed de re incerta,
temere nillil certi assimamus.
IIL Amplissimam autem numerose ista gens Helvetiorum i debat
regionem, Helvetiam dictam, utpote quae secundum computum Julii Caesaris in longitudinem CCXL in latitudinem vero CLXXX. milia passuum patebat. si tamen de finibus suis cum omnibus copiis exeuntes, pro multitudine hon num , & pro gloria belli atque fortitudinis, angustos terminos se habere arbistrabantur, qua re etiam moti, ut deinceps tantis bellis cum Romanis sese implicarent, & mox victores, mox victi e pragiis discederent. Vide de his , larem, Strabonem l. IV. Florum L. m. e. LLI. Orosium L H e. XVI. ex recentioribus inprimis Stumpfium L IV. Granie. Helvet. IV. Claudebatur omnis reno ipsorum, juxta Caesarem , una ex parte stumine Rheno, latissimo atque prosendissimo, qui agrum Helveticum a Germanis dividit ; altera ex parte monte altissimo, qui est inter Sequanos& Helvetios; tertia lacu Lemanno & flumine Rhodano, qui Galliae Provi clam, Sabaudiam dictam, ab Helvetiis dividit. Hactenus Caris lib. I. BAE. Gall. Accuratissima haec quidem veteris Helvetiae intra suos limites foret dosaiptio, modo & australes addidisset fines tantus auctor. V. Stumptas hune desectum Caesaris supplemrus, ita antiquissimani patriam suam terminare videtur, ut Helvetii versus ortum siti spectarint Catilianos campos, & caput Acronii lacus ῆ qua in meridiem vergit, A tuatios &Lepontios populos; ab occasu vero semper Helvetiam a Gallis secreverit danus amnis & Lemannus lacus; Boreae tandem imminentes Helvetios M, nus & Iura mons a Gemianis & Rauracis summoverit. Vide cironici
V L Commoda antiquae Helvetiae quod attinet, multa ad ipsos pulos ex aquis Bodamicis & Rhenanis, cum in alimentis deportandis , tum in mercibus permutandis Omni tempore redundarunt. Ceterum Historici incia. tam regionem fuisse & sterilem tradunt, praecipue qua Alpibus imminuerit,
ubi non erat, qui manus aratro admoveret aut terram excolaret, potius omnia
armis strepebant, rusticosque labores peragere dedecori sibi aestimabant inc is, Diaci campos avide quaerentes, imo subinde arinis bellisque infestantes. Qiue tamen sterilitas terrae, studio ac labore posterorum, quos bellicosa ista mens reliquit, Deo annuente, desiit, ita ut arbores quotannis tantam Buctuum varii generis copiam producerent, quanta non solum Helvetiis, sed & finitimis sincere posset, modo tamenta adhuc ager ferret, cujus desectus hactenus aliunde, praesertim ex Imperii Romani horreis restitutus est. VII. Omnis autem haec Helvetica terra, quanta etiam fuerit tempore Iulii Caeseris in quatuor pagos dividebatur. Notandum tamen hic, quod pagus Caesari non denotet vicum ex paucis quibusdam domiciliis constam rem , ut nonnulli istis inerudite exposuere sed tractum terrae & habitati nes secundum flumen praeterlabentem extra , sive dein castra, sive urbes contineat Pagus enim, ubi observavit Glaremus in emimotariis ad Pulium
490쪽
C aerem, deducebatur a voce Graeca και πάγη, quod sontem denotat- Confer Stum uin L. m e. mVIIL Sunt hodienum intra Juram montem, Rhodanum & num quatuor prorsus in Helvetiis fluvii, de quorum nomine pagos istos olim conditos iuvie serunt scriptores Et nominatim quidem erant Ur, Lunagus, Ursa & Arola, quorum descriptiones ex Gareani notis apponendas ducimus, si prius monuerimus, quod elerum pagis interdum ab aquis leu fluminibus, quae ipsos permeabant, interdum ab incolis, imo & urbe totius tractus praestauissima, nomen inditum sit, pro diversa ratione suus & loci. . IX. Nunc ad singulos, quos recense us, artara, in specie πω venimus. Primus Helvetiae fluvius a Glareano in dicitur, de quo in Notia
vid Iib. I. Com evi de best. Gad. n. II. ita disserit: Ur genere se vim, ρομαλ- quorunda- non temere conjectantium, eritiae dieitur dis Uri ' a facta
longo te, de arti A mae, Π ari in autem producte dicitur , quam singam uerrem eum Germanica tinguia non habeae, sicut me Grisca, μν verterunt iscimur. de Romans qui nobis ostraria antiqua eo ruperunt nomina , Taurum vocaverunt. At Helvetiorum linoa Dur pronunciat, is regionem ad centem
Durgeu. Hoc ultimum vocabulum etiam ad posteros pervenit, & Historicis yel hodie probatur. Hic solus in tu immensum Melcere solet, torrentis in modum, navibus tamen non aeque aptum esse, ipsi accolae testantur.
. X. Alterum Limagum produximus, de quo Glaremus is et timetur
a d Claronenses oritur, ac in media ipsorum regione Serni tam alterum exostera vise dela um amnem accipit. Dein e infra Urnas, duorum incorum
nomen es 9 super laterietuo pontem ita voeant 9 ex lacu Hefenio occepta aqua Marebam, qui fuit olim Helvetiorum in malos Aris, D' Helvetii ita termianum υocant ac castra Itbatorum cis' hicie Leo .tiamnum no men manet Gastra diseminat. Hine laeum Titurinum ingrestis ad ostia ejus Tigurum amplissimam Hemetiorum urbem dividit i mox A as, vulgo Baden memorabilem in Hibvetiis locum, propter critias ipsi aquas, Graeci Θερμας vocant, detiabitur. Deire haud ita longe insis Arela miseetur. Constituit hic amnis pagum Tigura
num, ab Oppido Tiguro dictum, Germanice g. XI. Sequitur Urse, quo de sc disserit Gareanus: Ursis fame, quem
vium transpositis duabus prioribus literis, vulgo Rufam dicunt, in summis Alpibus, quibus hodie S. Gotbardi nomen est, oritur, ac recta ad septentrionem Iabitur. Ursiam primum vallem Matieam, dein Uriam Taurificorum, gemtis Gallica reliquias venit, tibi lacui miscetur, qui Uror, Mitios, S varios Lucerinos quatuor BDa eisitates 9 alluit. Arro dein riginis amnibus fusi reptis, Bre arten er Meringen oppida lapsus, infra frugas Arola commiscetur.
Pagum, quem constituat, Gareanus nobis non reliquit, & prout L c. in Notis ad DL Caesar. n. 3ν. videri potest, ipse haeret, quo nomine sit appellandus tractus, quem Uria guvius alluit: num Tauriscus a Tauriscae gentis reliquiis , qui hodie sunt Uri Atqui illi longe postea occupasse videntur has sedes, adeo, ut ab iis tempore Julii Canaris pagus non potuerit denominari ran vero Tuginus Θ Tugium enim oppidum quod praeterfuit, juxta Strabonem, antiquissimus Helvetiae locus videtur. Nos inter eruditos de talibus non arbitramur, integrumque judicium Lectori permittimus.