장음표시 사용
221쪽
Sanctaque esset laudatfuspiria Vatis ;saepe ad trutinam, macraeque expenderat
Gram-tentiales , qui Inter Davidicos enumerantur: Innuῖt autem adulterium cum Bersabaea, de homicidium Uriae a Davide Rege perpetratum , & lacrymis expiatum . 36. Sanctaque Iesses e. David e Iesse descendens , unde Iessius patron iniicus et Iesse Pater Davidis Matth. I. , qui &Isai dieitis Ruth. . 35. Laudat suspiria Vatis V e. David dictus poet7ce vates , fuit enim maximus Propheta , ut ex scriptura diicimus ; Veteres siquidem suos Divinos appellavere vates,uti habetur apud
Virgil. 6. AEneid. Tuque o Sancti Oma vates Fri scia venturi .
Forte S ita dictus David , quia Psalmos, Sc HΠnnos metrice scrIpserit , ut notant qui hebraicam linguam callent ;nam vates idem ac Poeta: Eligat quisque , quod magis veritati , sensuique hujus loci contonum dijudicet.
saepe ad trutinam e c. Trutina , qti e est statera VitruvI. lib. 2. , translative pro judicio frequenter ponitur. Hinc Persius Saty I. Casligare examen in trutini , Iuvenal. Saty. 6. Suspendere in trutind , tandemque Horat. I. Serm. Saty. 3 In trutin2 ponetur eadem . Addatur Apul. , qui sententiam trutinatam vocat gravem , ει reelc examinatam , necnon Cicero lib.2. de Orat. non artisci , Da populari quadam trutin, examinantiar . 37. Expendere ad artes lyc. Ad regulas , ad normam , &ad praecepta artis ; nam ars etiam ita accipitur , ut coitet ex praeceptorum collectione , uti Ars Donati, ars Prisciant :Unde Livio est , ars ordinata praeceptis , idest in praecepta relata a
37. Macrae t c. Id est , purae recte loquendi , recteque scribandi scientiae , quam macram Se lanus appellat a nempς
222쪽
S Α τ Y R A I V. L I p. I. 199 Grammaticae olitus centum deprehendere medas
eloquii, Superisque indicere sagrum . o Denique cum Caelo gessit se mitius,injam
Antiquum vanospolia υit Numinefatum, Dilectumque jubar,Lucisque crepuscula damnat,
exIlem , & nullius roboris . Colligo sensum hujus loci , ubi de Philodemo dicit Lupus , non amplius Psalmorum phrasim,
& locutionem uti barbaram, & minime latinam taxare, atque per regulas Grammaticales examinare , sicut & reliquos Sacrae Scrῖpturae libros . 38. Solitus centum e c. Plurimos hujusmodi errores se facile indicaturum protestabatur . 39. Diυini eIoquii c. Opponit putidae , grammaticalique Philodemi censurae eloquium , quod est sermo facundus , & potens , additque Ditiinum ad conciliandam authoritatem , addendumque sententiae pondus . Hujus nominis eloquium vim ,& dignitatem repraesentant Apule. ibi et Platonis eloquio moni- . tus , non nobis solis natos esse, Stat. q. Sylv. q. Votentis eloquii virtus , Ovid a. de Pont. eleg.2. itor eloquii, Auson. sect.2. in Epiced. cultum eloquium , Claudi. ad Olibr. et s. fertiae eloquium . Recte tandem Divinum eloquium Sacram Scripturam nuncupat, quia d Deo venis, ut inquit S.Chri st. ad Galat. I., nec minus recte reprehendit Philodemum , qui eidem rethorica ornamenta contendit contra fidem veterum Patrum , testante Ainbros. lap. Luc. , quod Scriptura habent sermonis rhe.
sso. Denique tre. Idest , non adeo male sentit de Divina
Providentia . qI. Antiquum vano Uae. Videtur innuere pridem eum omnia, quotquot evenire hominibus solent, fato tribuisse, nempe necellitati indeclinabili rerum omnium , actionumque nostra-rlim ς non autem Deo primae, & aeternae earum caulae, ut Christiano convenit profiteri , & credere . a. Dilectumque jubar es e. Lucem universalem omnIum virtutum semen ei se docuit; Hanc modo damnat sententiam.
223쪽
etoo Q. SscTANI Semina virtutum, qua nostro in pectore nasi Credidit; ut laeti caules nascuntur in horto 3 Lignipedum, quos Phoebus amat pinguiq; beatur
. Caules Ere Ex ea luce virtutum, ut dixi , semina, quasi caules, di fungi in campis, & In hortis nasci absque ulla ingenii cultura autumavit, extern Is tantum ipsius radiis cooperantibus, velut operantur Solis radii respectu plantarum . s. Lignipedum Ure. Qui calopodiis utuntur ; quae sitiat calceamenti lignei genus , prout docet Galenus Tnerapeu.Γib. 9., illi non student , neque erudiuntur , sed ty Iuxta proυerbium eadem forma omnes calceant; ab hujus calceamenti usu dixit Sedianus , ac si lipneis pedibus incederent . Agnoscimus in nonnullis ex Religiosis ordinibus ; in jis praecipue , quos Minoris Observantis S. Francisci denominant Catholici, vulgus autem appellat occolanti, nam Zoccolo idem Italis, quam calceamentum ligneum . Seetanum puto de his hoc in loco dixisse Lignipedes; quandoquidem eis etiam cauliculorum culturam appingit, quoniam cuicumque ordini , quae sub Franciscana Regula militat, serendi , colendique quacumque ad esum olera apta sint, studium impensssimum est, quo necessitati Fratrum semper mendicantium, nihilque sub dominio, seu proprietate possidentium etiam in ipsa communione prospiciatur q3. os Phoebus amat ire. Relative ad caules , qui Solis
radiis secundantur, quemadmodum, & caetera olera, arbusta, Plantaque, quae a terra producuntur ἔ de quo Virgil. testimonium profero, ex Macrob. lib. I. Salum. cap. I 8. in fine : Hinco Virgilius inquit sesens liberum Patrem Solem esse, y cererem Lunam , qui pariter fenilitatibus glebae , σ maturandis fru
gibus , vel nocturno temperamento, vel diuturno calore moderantur. Georg. I.
Vestro , ait, si munere tellus Chaoniam pingui glandem mutavis arῖ . Ibus mire consonat Assyriorum de Solis potentIa Theologia , quem unum a uti potentissimum Deum adoravere , se
224쪽
iungentes tamen Deam nomine Atargatim, quibus duobus rerum omnium summam potestatem tribuerunt, Solem , Terramque intelligente, : non quod nominis multitudine divisam eorum per omnes species potestatein enunciarent , sed argu mensis, quibus ornabantur, ni ultiplicem duplicis numinis prς- stantiam significantes . Quacumque autem argumenta Solis
rationem loquebantur: Nam simulacrum Adad id Soli nomen apud eosdem insigne cernebatur radiis inclinatis , quibus monstrabatiir, vim Coeli in radiis eme Solis , quid mittuntur in terra'. Atargat Is vero simulacrum sursum versum reclinatis radiis insigne erat: monstrando radiorum vi superae demitsorum enaici qu1 cumque terra progenerat . Ha C pene ad luteram ex eodem Macroo. Satur. I. cap. 2ῖ. delum simus, plurima suppetunt huic confinia documenta,quibus Solis concursus ad secundandam terram necessarius probetur; Mitto ea libenter in re cuicumque notissima. Sed iterum ad nostros cauliculos . 3. Pinguique e e. Sic etiam fimum dixit pιπνem, Virgd. r. Georg. v.So. , stercorationiS necelsitatem, utilitatem praescribens :. Nec saturare simo pingui pudeat sita .
Hujus rei utilitatem agnovere, quicumque egerunt de re agraria : Iudico M. Cat. de re rust. cap. IIo , i laeoph. lib. 3. de caus. cap. 2 q. , lib.q. cap. II., & lib. Histo. c..f., Pliv. lib. II. cap. 9. , Palla d. lib. I. cap. 33. ; Affero autem expresse Colu- mel. lib.a, cap. rq. Omni Io vna praesent medicina est , ulsereore adsuυes , tr absumptas υίres hoc velutipabulo refoveas; quae& I heophras. 3. Caula. cap. 7. attulit, totain fertilitatem a stercore provenientem ad res duas referens : quoa terram βι- 'at, calefaciat. Unde Virgil. 2. Georg. v. 366. praeceptum
a d superest. , quaecumque premes οἰrgulta per agror
urge o pingui:qs.. Beantur Urc. .Huc refer praeceptum illud de habendo sterquilinio , quod praecipuum inter ruifica praecepta,eX Cato.
cap. s. de officiis villici: Sterquilinium magnumstude,ut habeas, stercus sedulὸ conserva , ex Varro. lib. I. cap. II. Secundum vilis tam duo oportet habere sterquilῖnia tyc. , & tandem ex Pallad. lib. I. cap. 33, Stercorum congestio locum suum tenere debebit. Ea-
225쪽
Stercore. Teia et ita in poena abricata nocetum,
N o Y ae . dem villae, de nua laudati Authores,& horti , de quo noster Setianus, regula : Sed hic novum , non aliquod ex veteribus praceptis perspicio : Herbarum quarumcumque , & praecipue brallicarum assiduus usus ventrem solvit; usum hunc non obscure Ligni pedibus tribuit, unde abundat ad stercorandum hortum materia .Quantum ad verbum beare, quod terret sic stercoratae applicatur, scias velim idem esse, ac *cundare, exemplo ducto ab Horat. , qui Epod. I 6. arva beata , & I. Epis. Io. ναι beatum dixit , idest hoc , S: Illa fertilia esse . Tela etiam in poenam lyc. Ultorem malorum Deum satetur, ex quo Scripturam Sacram legere coepit, nec repudiavit , ut barbare , & minus latine loquentem ; Forte id euinedocuit Da v Idis locus Psalm 6.-θerantem autem in Domino misericordia circumdabit. Mirum , si
hoc nescierit, in prophana , ut ipse jactat Philosophia , atque Theologia tantum eruditus ; Novisse equidem debuerat Iovi Ethnicos fulmina tribuisse: Sic apud Virgil. AEneid.q. v. as. inter diras , quas sibi Dido imprecatur , si Sicliso fidem frangat , ea est . Vel Pater omnipotens adsetat me fulmῖne ad umbras. Idem scrIpsit Euripid. in Andromache . Adde Ovid. I. Metamorph. de Gigantibus , quos Coelum invadere superpositis Montibus temerario aula tentantes sulmine percussit , dc e tinxit . Τum Pater Omnipotent missoperfregit Obmpum Fulmine , excussit subiectum Pelion Ossa , Obruta mole suά cum corpora dira iacerent tre. Et lἱ b. a. de Phston te mundum incendio ex malu ducto Solis
curru consumente . At Pater Onanspotens ta c.
Et dextra libratum fulmen ab aure . Expulis , Nec dissimili modo de Encelado Virg. lib. 3. v. 378. Fama es Enceladi semjustum fulmine corpus Urgeri mole hac et
226쪽
Aut consata puta quammoso Numina Πυo . Hinc es, quod molles socios , madidamqui
Et de Typhoeo aeschylus in Prometh.
Nam in petcordiis ictus Deiectus, ν tonitruoseactus est visuus. . Hinc nunc inutile , in protensum corpurJacet juxtἀangustias maritimas Sub radicibus AEthngis ignescens o Plurima ad propositum comprobandum in promptu sunt, sed taceo , quia jam simplicis notae limites excessi. 7. RestituitqueJovi mentem V c. In res humanas providentiam , quam negaverat , omnia , ut innuimus, fato tri
q7. Necstuppea eredit, aut σc. Imo & potentIam ; seu poclus Deum esse fassus est , quod pridem forte negasse crediderat , inque Atheismum propterea incidisse , atque inter eos enumeratum , de quibus Piaim. a. Dixis insipiens in corde suo, non est Deus . 49. Hinc est , quod molles serior ta c. Ei mInatos , & qui Moribus corrupti sunt, Mart. lib.9. Epig.6o. Inspexit molles pueror. 9. madidamque tabernam c. MadIdus non tantum aliquo liquore re spersus , sed ebrius , ut discimus ex Plaut. iii Omphit. Faciam,m sit maitidus sebrius; ex Mart.lib. I. Epig. 7 I. Flecte υias hae , qua madidi sunt tecta Liei . Et lib. s. Epig. 23. Estuat ut nostro madidus conviva Miafro ,
uem permutatum nec Ganr meae velim .
Quia autem in tabernis *pe s pius ebrietas ibi convIvantibus obvenit, ex eaque ebrii prosiliunt, recte , ac eleganter quamvis minus proprie , ad ipsam tabernae qualitatem denotandam hoc ,πὶ ris trai; sertur , quod N in aliis rebus non insolens Poetis .
227쪽
et o Q. S E A N Iso Devomet, primo repetitsub vespere tectum, Conscius in Cyatho quantum peccaverit uno .
Frustra illum Citifus bluseri noctis in umbra
Expectat plenis numeros corde tabellis,
Atque anima toto repetita in margine cerae .
Tu quoque morsa doles,indulcisaucia curu
so, Et primo repetis sub υespere ae e. Nec amplius noctem insumit in Lupanaribus , meritoriisque tabernis. I. Conscius in albo Ge. Philodemus Calabrorum more vinum devovet, litus sola aqua sitis ardorem extinguere . Noctiirno quodam , secretoque intrlicto convivio, tribus tan-thm Philodemi carissimis amicis disci imbentibus, hortatus fuit, ut vini , quod tunc miscebatur, excellentiam gustaret: Is spreta Calabrorum consuetudine , unicam tantum ejusden sphyalam bibit , statimque inebriatus est. Paucos post dies prodiit in lucem haec Satyra , qua inspecta , idem Philodemus ausus elidicere , Secta num aut Angelum , aut Diabolum esse , dum facti huiuscemodi notionem habuit. 32. Frustra illum Citisus V e. Pl. ilodemi amicus, de quo diximus Sat et . ,& R., qui vespere urgente frustra expectat amatorias tabellas sibi a Philodemo deferendas. a. Sublustri σe. Ex imitatione Virgilii V. AEneid. Et galea Eumalum sublustri noctis in umbra
Sublustris umbra idem est ac lux lubrica, Sidon. epist. 2. lib. 2.33. Plenis numerose corde se. Epistolis amatoriis , queis cor meum , anima mea , & similia ad amorem exprimendum, gratiamque amasiae captandam inscribuntur , quas ab hac frequentia numeroso corde plenas dixit, & quidem ele-santissime. Sic ut vides peritissime lenocinium exercuit Philodemus , quod modo deserere profitet ir . S. Τὸ quoque lyc, Dolentem repraesentat Quartillam In
expectatione Philodemi suorum amorum cociscit , ac fidissimi Ministri. I. Et
228쪽
N o et ae . s. Et dulcἰ N e. Id est, dulcIs amorIs telo vulnerata : nam etsi proprie vulnus ad aliquam corporis partem referatur, attamen ad animum metaphorice retulere Scriptorum Princi-Pes, praeeunte Cicero. ad Attic. lib. I. epist. Ia. , ubi habet, Ammum saucium circ. Maxime autem dictio haec adhibita fuit , cum de Amore acium : Nam eidem Cice. pro Coel Io est , Saucius sevo amore, Lucreta lib. q. Mens saucia amore . Quod porro dulcem curam dixerit, factum ex imitatione Statii, cui a. Sylva. I. Dulces cur.e : Dulcem siquidem amorem dixere Mart. lib. I. Speetacui. Epigr. 23
Cum peteret dulces audax Leandrus amores
VirgIl. AEneid. 6. v. SS. Dulcique aflatus amore est . ia tamen non sine cura unquam datur, idest sine sollicItudine , hinc factum est, quod in eo amarorem cum dulcedine plures donjunxerint. Latinos Scriptores primum prosero Ovid. a. Art. Me procul lites , ta amarae proelia lingua ,
Dulcibus est υerbis mollis alendus amor Et Virgil Eclog. 3. v. Iost Et quisquis amores.
Aut metuet dulces, aut experseιur amaros.
Subdo Graecos : Sapphum apud Hephestio: cum allusione ad
in Hypoli. J ωαὶταυ- 'αx,ιαὸ θ' ἄμα : Amare Suavissimum , o puer, idemque amarissimum, tandemque Plutarch. . Sympos. q. 7., qui voluptatem , & cruciatum , qua amatores irretiuntur, quo dolent , vocat γλυκίπιρκει, dulci amarum, sicut& Orpheum , qui amorem ipsum pariter eodem nomine nun cupat . Vide quanta trium tantum verborum compIexu meti
rus sit noster Satyricus ; quod in simili re nullum veterum tam feliciter assequutum fuiste mecuin confiteberis . o. araula ine. De inartilla vide , quae dixῖmus In Notis
229쪽
tauodque magis supeas, faciem non amplius
C. HELVIO. C. F. COR. CELERI. AET. C. HELVIO. FELICI. PATR. TESTAMENTO. FIERI. IUSSIT. ARBITRATU ARTILLAE. LIB. M. VIBI. PRISCI. HER. L. PLOTINI. PHOEBI. HER.
Ex qua InscrIptione evidenter Quartillae condIlIonem serv7lem tantiim esse habes, domῖnIs tamen suis caram, hqredem qite constitutam ; Unde nil dubium quin hanc tantum, seu ei simi- Iem in suis Satyris, quoties ejus nomen pronunciare clanti gerit, respexerit . 7. Togatum t e. Non vilem , abiectum , & putIdum . 7. Faciem non amplius ornat σe. Unguentis non delinIt, qualiter antea facere solebat. 38. Consilio speculi exe. Speculum consilIum formae dIcItur, quod consulatur ad ornandam faciem , ut habet Martiat. I.s. Epig. II. C. Num form. e speeulum, diacesque capillοι Pergameo posuit dona sacrata Deo Ille puer σc.
mando autem eo uti datur hominibus, de effoeminatis intelligitur 3 sic capiendus idem Mart. lib.6. Epig.6 . Sed patris ad speculum tonsi, mratri quo togata Filius: Patrῖs scilicet effoeminati, qui pilos vellebat ad speculum ad Instar mollis Othonis , de quoIuven. Saty. 2. V. 99 Ille tenet speculum pathici gestamen Olbonis .
230쪽
SarvRA IV. Lia. Ι. 2o 7 Cons Eospeculii cultosque infronte capillos, Hirta quibus dederat Sa0rorum barba decorem 6o Parcius excruciat buxo,fassusque Deo bres,
38- Fictosque ἰn fronte capillos tyc. Nec adeo capillis ornatulus Incedit; Gestare solitus Philodemus fictam comam , vulgo flavi coloris , leniter flexis, lblandeque intortis capillis , quales Ganymedi tribuit antiqui- stas , ex quo Ganymedeq comae dictae , quae arte flectuntur , & ornantur; sc Virgil. s. AEneid. v. Iq7. Apollini dat. Mousque suentem Fronde premit crinem figens, atque implicat auro et 'NeronIque Suetonius cap. 3 in gradus formatam: Abuissum hunc suo tempore maxime viguisse scribit, dum reprehendit, Senec de Brevit. vii. cap. I 2. omodo excandescunt , si quid ex iuba decisum es , si quid extra ordinem jacuit, nsomni
6o. Parcius excruciat buxo u . Philodemus capillos sios colit, assidue pectendo . Dixit autem buxo, ad denotandum lfrequentiorem usum pectines conficiendiex hac exigua arbore, luel quia caeteris durior sit, vel quia cariem non sentiat, Le- fpide siquidem Satyricus mordet Philodemum, dum astititiam ipsius comam ex inculta Satyrorum barbi consectam esse dixit, ideoq; parcius ille pectine excriiciat,utpote rigidam,hispidam,& incultam,adeout huc spectare videatua illud Juven, Saty,9.
6o. Fassusque Decembres Ure. Idest, aetatis suae annos , quos antea celare nitebatur. Partem anni pro toto poruit , ut jam Martialis lib. I a. Epig. IX.
multos repetita post Decembre Accepit mea , rusticumquesecit
Auro Bilbilis , superba ferrρ . December anno finem imponit; forte hac dIctῖone usus ad annorum lytegrita n denot/nd m i nisi mavis, S sorte effica-