장음표시 사용
251쪽
ars m S E c T A v I Nec candela nitet;sed pressa cadavere nigro Extra
N o T ae . tuos vero efferri In testicis , pauperes, & plebeios in Sanda pilis , ex Sueton. In Domitiano cap. II. Cadaver esu pum Sandapilae peν Vespillones exportarum , ex eodem Martial.lib.S.
ssandi, in angusta sarcina Son opii. ' . . . e Hinc Sandapilarii , qui pauperum cadavera in sandapila e ferebant ; Imo Iuvenali mentio fit Fabrorum Sandapilarum ,
qui inter vilissimas , infamissimasque personas connumeran tur ; nam ipsis socios facit nautas, fures, fugitivos, Iervos,car- Mifices , gladiatores , latrones Sc.
In Denses aliquo cum percussore iacentem
Pirmixtum na&tis , fiaribus, oe fugitivis Inter Carn des fabros Sandapilarum IIo. Cui pupildus ere. At non universim omnium desunctorum vespillonem agere vult Sectanus Philodemum , eosque tantii in comitari vult, quorum funeribus Pupillus albus Praecinit, nec candelae accenduntur . Per partes explico , Ocper Rupillum album intelligo puerulos Illos , quorum orbita tem parentibus defunctis , atque infelicitatem miserata Romana pietas , in unum collegit, ac adhuc colligit , de in quodam Collegio S. Mariae in Aquiro cohaerente educari , ali , & i in bonis artibus erudiri curat , qua cumque ad victum , ad tum , ad studia , ad pietatem necessaria subministrando . Hi igitur , qui veste alba quotidie induti incedunt, frequenter aufunera vocantur,ut cadavera defunctorum ad sepulturam associentur Ecclesiasticam . Huic autem piae domui modo praeest titulo Patroni Petrus Card. Otthobonus V. Canc., Aulae 8.Omanae decus , & amor; qui pueros pietate , ac bonis artibus institui summa cum laude ardeatiuitne ibidet . . III. Nec candela nitet lye. Funeribus Christianorum candelas cereas praeferri vetulit ismus , pii stimusque Ecclesiae Catholicae mos , ut plurimis probant argumentis Gretserus de
funere Christ. , di Sponda. tra t. de Sacr. Coemeter. , quibus
252쪽
Extra Flaminiam pondus deponit arena. Ergo novum calamo Philodemum parce ferire:
addo Baron. , qui Annal. Eccles ann. 3Io. de funere Petri Patriarchae Alexandrini agens, ait, sublatum ejus cadaver magna pompa cum Hymnis , Cereis, & incensis ex more , &sepulturae mandatum : Quod & in Constantini M. exequiis factum asserit Euseb. In ejus vita cae. 66. At quid exempla confarcino in re notissima , & longa , piaque tot Rculorum consuetudine praescripta pro jis , qui in communione Ecclesi defuncti , & ad pium religionis ritum , cultumque induota , non quod mortuorum cadavera lumine egerent , prout blate ravit haereticus Vigilantius apud Hierony., cum ex hoc capite luminaria sacris Christianorum ritibus abjudicanda censuerit , uti Idololatriae crimen praeseserentia , & proxima , imo simillima Gentilium ritu i , de quo Pers. Saty. 3. V. Io 3. , ubi de divitum luxu in funeribus :Hinc tuba, candelae : tandemque beatulus alio Compositus lecto , crassisque lutulus amomis In portam rigidos calces extendit .
Virg. XI. AEneid. in funere Pallantis, o v IdIum 3- Metam. Inre Narclii, Tacit. a. Annal. in fune. German7ci , pluresque alios , quos legere est apud Tirchmannum lib. de funerib. Ro
II i. Sed tro. Sensum totius dictIon Is sic colligo : Philodemus , dicit Sectanus, se plebejae gentis, vilem, & abjectum adoo efficaciter fatetur , ut non erubescat inter eos etiam vensiliones enumerari, qui pretio minimo conducti, non nobi-ium , & ingenuorum funera curant , sed ea tantum inpinitentium mereticum, aliarumque hujusmodi 'cis personarum, quibus Ecclesiastica sepultura denegatur,& extra Portam Flaminiam absque ullo ritu in Cryptam quamdam , quae posita
dicitur a Muro torto retruduntur .
m. Uere nigro Urc. Mulierum piarum,sed simplicium sententiam respicit , quae hujusmodi impoenitentium cadavera semper nigra , & ponderosa depra dicant. IIJ. Er o no Oiam calamo σο. Conclusio hortatoriae Lupi ad
253쪽
Nulla oritur tibi laus ἀ carmine , splendida
quando 1 Is Virtus delevit veteris vestigia culpae . Tunc egosubridens,vultus ad Uerba revolvo, Excus-
ad Sectanum, ut a Satyris in Philodemum poenitentem abstI
neat. Quem autem haec eadem Satyra veterem hominem exu;ise dixit, nunc novum induisse refert: V. nostras notas ad hanc eamdem Satyram πι 2o. , ad illa scilicet verba , ετ veteram a
II . Nulla oritur tibi re c. DetractIo enim est, quae virtuti , non vitiis maledicit, Erpoenas dat , ut inquit Plutarch. in Apoplit., quisquis bonis maledicit, quandoquidem gradus primus virtutis est , ChrIsostomo , alienae virtuti applaudere . 1 I6. Tune ego subridens tyc. Risus Sectani non ad amorem, sed ad irrisionem pertinet , eo modo , quo eum dat Turno , Virgil. AEnet 2. 9- v. 7qΟ. Olli subridens sedato pectore Trarnus . Et Marentio lib. ro. v.7 2. Orodem occidere volenti. Ad quem subridens mixta Mezentius ira , Onc morere : As de me Divum Pater,atque hominuminex Viderit.
Et formidabile ridens. De Marte Claudian. 2. Eutrop. Subrisit crudele Pater . De Venere Apule. lib.6. Asin. Contoriis superciliis subridens amarum . Ita ex Graecis Appian lib. r. Civit. de Mario. Cum ironia subridens Marius . De Juliano Ammian. lib. a I. Cui amarum ItiIianus subridens. De Tiberio Tacitus q. Annal. Torωus , aut falsum renidens vultu. De serente Hercule Philostiatus lib. 2. Icon. rident horrendum , de de eodem Euripides in Tragaedia hujus nominis. Loquutur est eum risu horribili . II 6. Vultus ad verba revolυo trc. Contumeliae species est
oculis , Se Intuitu notari: Huc respicit Seneca lib. 3. benefic., ubi
254쪽
SATYRA IV. L 18. I. 23 IExcussi ue manu cbartis, quas fores tenebam iro Lupe quam vereor, dixi, ne debilis usu Decipiat te rerum aetas. Utina aperet taed
ubi cap I7. Poena est, quod omntam designatur oculis , aut des.se judicat ; de infra eodem libro: Inteν ora Latiat, in te oculos referunt, nec non Virgil. l Ib. II. AEneid. v. 3. signori oculis ultro ἰmplacabilis ardet . Et Tertulti de Pallio cap. . In re omnino contumelIosa di XIt, ετ acie Agere ,'Er digito destinare , Ur nutu tradere. Ad hoc in-dIeandum usi sunt Graeci, conjectante Germano, verbo, 'υπο- quasi obtueri , ta perversis oculis aspisere , idest δενδΓλλων, qui Ionibus est subsannare , ly nutu oculorum mordere , Vt de 'estore Home. , lib. I. Iliad. απὸ σά, 'uxων ς Sunt siquidem strambis, & retortis oculis. Inde & συλλαίνων torquereo cu' irrisione , a quo σιλλοὶ genus Poetarum maledicum . Hinc Appian. I.Civit. In simili sensu dixit acerbum intuitum: Hyppocr. in Coac. Praenot. oculum distorte intuentem: Plutarch. lin 'ta Catonis Censorii , amariaentius intuens , de invita Pyrrhi aspexis vehementer. III. Excussi que manu Uvartis c. Hoc etIam expressuum affectus irae , & indignationis, quem & proiectione chartarum, quas piaemanibus habebat, voluit significare, quasi moderationis impatiens. IIS. O Lupe quam vereor Ere. Verba sectant falsa de Phl- Iodemo opinione Lupum delusum esse opinantis ex rerum humanarum inexperientia , quam adhuc ei negabat aetas ; quasi diceret cum Aristot. Ethic. 6. , qMod Iuvenis non potest esse sapien3, quia prudent/a requisit experientiam , quae indiget tempore . . Quandoquidem Thales apud Diogenem lib. r. recte monuit : Sapientissimum omnium tempus esse , cuncta enim invenire ; unde Aristot. Ethic. o. Multitudo temporis facit expe-II9. Utinam saperes V e. CandIdam Authoris nostri In Satyris conscribendis mentem habes Lector ; dum nullo percitus odio , aut Invidia talia acriter Philodemum mordet, sed l
255쪽
sεcTANII et o Consuetudo mali tenet illum, O tramite eurvo Labitur in praeceps. Aluamvis sit fabula vulgi, Nonne vides quanto perffus pulvere anhelet Cum Tito, ct Citio, dum deoorat axe citato
N o Y ae aut a vitiis illum abstrahat, & aliquando sapere doceat. Ieto. consuetudo mali tyc. Consuetudiaem alteram naturam nuncupavere Aristot. Physic. a. S. August. lib. 6. de Musica , unde ab illa divelli non facile quis patitur, imo ea ejusdem consuetudinis vis, teliante eodem Aug.in Enchirid. cap. 82. ,
ut peccata quamυis magna , G horrenda , cum in consuerudinem veneris , aut parva esse , aut nulla creduntur : usque adeὸ, ut non solism occultanda , vertim etiam praedicanda , dinumandaque cre-
Iar. Quamυὼβ fabuIa vult Philodemus. Huc quadrat , quod supra ad v. 96. huius Satyrae annotavimus , si casui , sensuique hujus loci testimonia ibi allata aptentur: Maximum est famae detrimentum displicere vulgo cujus judicium , licet suspectum plerumque sit, tamen. ei displicere vehementer , in ditium evidentissimum est malitiae , de praejudicium ad emendationem. I 22. Nonne videι quan to tre. PertInaciam tandem Phil
demi in malo demonstrat hoc exemplo;quod scilicet adhuc jactabundus per publica Romae compita curru vehatur cum Cutiso , & Tito nobilibus juvenibus .
03. Dum deυorat tyc. Ex Iuven. Saty. I. v. 6ω deductum. Dum pereolat axe citato Flaminiam Scilicet dum curru celerrime Incitato , velociter viam FIaminiam quasi pervolat, & devorat. Iuvenalis habet Femolat , Seditanus vero deυοrat; uter ne rectius , de efficacius se expresserit diligenti eruditorum inspectioni relinquimus , Pro Seetano meum calculum pono. I et Aa e citato Uc. Partem pro toto , axem pro curru P suit ; imitatusJuven. loco cit, , nec non Saty-q. v. III. ibi . Dignus Aricinos , qui mendicaret ad axes . I 23. FIa-
256쪽
SΑτ1RA IV. Lig. I. 233 Flaminiam ξ mo non Philodemus 2 ubique Ias Importunus ades; recitat, bi plaudit, amatq; Muorum conjux, pulcher, lepidusque videri.
modo non aufus, nemorosae moenia Circe
ium colit, ct tetrico funestat gutture manes
Ir . Flaminiam N e. Flaminia Romae v Ia coiisularis a Flaminio Consule strata , ab eoque sic dicta : estque ea ,.quae per Portam Flaminiam ad Tyberim si tam , Ariminum uri te ducit De ea Cic. in Phi. Tres viae, ae supero mari Flami aia , ab infero Aurelia , media Cassia . Hoc tamen loco tantinii accipitur pro ea parte ipsius viae , quae ab aedibus S. Marci ad ipsam Portam Flaminiam ducit , ubi frequentior concursus solet exhiberi , diciturquc, la Sirada dei Corso . Vel saltem pro ea, quae a Porta ad Pontem Milvium recto tramite deducit quo aeris captandi gratia,ut plurimum,aestatis tempore Romana Nobilitas praetervehitiir. Iast, o non Philodemus p ubique Concludit in Phῖ-lodemo esse eamdem, quae prius ei erat, importunitatem, arrogantiam , superbiam , jactantiam , & vanitatem, ex qua con sequenter incorrigibilita arguitur ipsius.
I 27. modo non ausus G c. Ejus audaciam , caeteraqtie
jactantiae, & vanitatis inditia ulterius probat novo eXemplo , reserens apud Tusculum cantilenam quamdam sub nomine Bionis Cratet recitasse, praedicasseque eam velut e coelo delapsam , & doetissimam ; tandemque in sui laudem ita excens fle, ut nauseam audientibus moverit,tunc praecipue cum qilorum cunique aliorum famae minime parceret . I 27. Nemorose Maenia Circe V e. De Tusculo intelligIt ,
quod conditum sertur a Telegono Ulysis, & Circes filio ; qui Clim Patrem imprudens occidisset, relicta Ithaca in Italiam venit, ubi Tusculum in Latio condidit, ut dictum est. I 28. Et teirico funestat G c. Ideli inquinat , quemadmodum jam Juven. Saty. S. v. 18. de homine criminoso ait totam funestare samiliam.
257쪽
I elegoni Sanctae procul o discedite Musae ,
Σ3o re onat pelvis crambeque recocta Bionis
Verberat a tiriculas, ct Tusulas na fatigat. Haec tamen insano damus, atqugnoscimus ultrῖ ,
vel potIus inquietat voce rauca, & turpi , qualis Magorum In incantationibus fingitur esse , cum anim .e defunctorum ab eis evocantur, quemadmodum in Sacra scriptura dictum fuit Pythonissam inquietasse animam Samuelis . I 29. Sancte procul σe. Abite , nam sermo , quem recItae Philodemus, non est dignus , qui audiatur a Muns caliis , MVirginibus . I 3 o. rua resonat pelvis ire. Vas aeneum ad abluendos pedes destinatum, uti habet Varro de ling. Latin. Vocem Plutodem; assimilat Sectanus repercusso pelvi, qui raucam , di dissonam emittit , IRO. Crumbe repetha σc.Hanc dIcendi formulam habemus apud Iuven. Saty. 7. V. I q. Occiait miseros crambe repetita Magipros. Graecum proverbium expressit . Crambe enim proprie species brassicae apud Plinium lib.2o, cap-9., quae r cocta , & recalfacta fastidium, & nauseam parit pene morte molestiorem . Sie ex Iuvenalis sententia miselli Magistri, dum eadem discipulis suis toties repetita inculcant, taedio , & molestia pene occiduntur . Tanta noster Satyricus nugas Bionis auscultantibus non minatur , sed solam aurium verberationem , fatigationem , & maximum tεdium ; prout in similibus regulariter accidere solet. 13 I. Tusculosigna fatigat Urc. Statuas scilicet marmoreas , quae in Tusculo visuntur , forsan eas , quibus celebre viridarium domus Pamphiliae , vulgo nuncupatum, Reivedere , ornatur . Ad vivum igitur eXplicat insulsam Philodemi recitatatione ma
258쪽
SΑτYRA IV. Lia. I. 23sDum mihi non vendat peregrino codice nugas , nuper Tata Dis excudi oemina praelis , fi 133 Magnum trans alpes nome actura Sioni, Ecquis
l Honem , dum etIam statuas prae nausea laborare , & fatIgari ostendit , ac 1i dixisset cum Hora . I. serm. Saty.9. Cum sudor ad imos
I33. Dum mihi non υendat N e Historiolam narrare pla-Cet , super cujus laeto adeo indignatur Seetanus . Audi: ad Endymionis Comoediae calcem , quae edita fuit Romae paucis ab hinc annis , ejusdem Typopraphi praelo excussis , appostus fuit sermo quidam sub nomine Bionis Cratet , qui idem ac Philodemus est , ut ex nostiis Satyris patet. Doluit Bioni , sive Plii lodemo se alteri , saltem in ordine libri, posthabitum. Hinc rationem, qua suum opus in capite libri locaretur, postposito Endymione , excogitavit, ut famae pretium sibi augeret; crediditque se facile consecuturum , si novam fingeret editionem peregrinam , & exteram . Ita factum est , solaque libri fronte immutata apud viduam quamdam Anastae loda mensem ad actum simulavit, ibique inverso ordine Endymionem libri appendicem effecit. Sic igitur immutato titulo inscripsit , Di coriis di Bione Crateo ; fallatoque loco, Romae successit Amsts- Iodamum , verumque Impressoris nomen implevit Vidua S c. Hanc metamorpitolin passus est pauper Endymion , nec ullus amantis Dianae benignus aspectus eum tutum reddidit ab inju-l riis ambitiosissimi Bionis . . II q. Mulier Batavis e c. Batava praela pro Amst lod
mensibus ; Amsis ledamum Civitas insignis , & quasi Regia Bataviae, quae hodie sub nomine Hollandiae vulgariter agnosciti Ir.
13 S. Magnum trans A er tre. Nova , frequen ire librorum impressio , eorum excellentiam ut plurimum denotat, ex eaquq fama , gloriaque authoribus additur; Ad has aucupandas , hanc fraudem commentus est Philodemus , cum ca terO
259쪽
Ecquisferre queat meditante omnia , quae vix Antulla , mammae solitus lallare Cicerrus
Cre-N o T ae . quin alia, tritaque eadem v Ia Incedere Irrito conatu sibi succedere animadvertisset . . I 36. Ecquis ferre queat Te. Intolerantiam hujusmodi nu- parum , & Philodemicae petulantiae efficaciter exprimit ad imitationem Martiat. lib. i i. Epig. 23. , ubi Hoc quisquam ferat , ut tibi tuorum
dit major numerus Iogatulorum ,
Librorum mihi sit minor meorum
Desine, non possum libertum ferre Catonem . Epigr.qq. lib. I. in Ligurinum nimis poetam , & petulantem . am tantos, rogo, qui erat labores Tandem lib. 2. Epig. I. de commodis libri brevis.
Tercentena quIdem poteras epigrammata ferire ,
Sed quis te ferret , perlegeretque libeν pubi illud ferre , priori versu continere , posteriore pati , & tolerare significat. I 36. Meditantem somnia I e. PrIdem deliria , nunc somnia nuncupat ineptas Philodemi elucubrationes , quas Contemplatur falsis ambasibus, & figuris velatas, plurimisque nugis refertas, quas vix laetentes pueruli, & adhuc innocentes Antulla , & Cicerrus crederent . I 37. Antulla , ξτ Cicerrus tye. Pueruli , ac infantes , ut proxime diximus . De Antullae morte immatura habet duo Epigrammata Martialis: Utrumque lib. I. , Primum autem iselt II . , ubi Condidis h e natae eἰneres , nomenque sacra Dis , Od legis Antullae , dignior ipse legi . Secund)m III. ejusdem lib. Hoc tegitur citὸ rapta suis Antulla sepulchro . I 37. Mammae solitus Iallare ere. Ex Persi Saty. 3. v. I 8.hausit Seolanus : verba Persi. Posci. , tr iratus Mammae lallare recusas p
260쪽
SΑτYRA IV. L 1 p. I. a 37 Crederet Elleborum no ro , Ligurinae, poeta Funde precori delirat enim . mense libellum I o Edidit Z An poterat tam parvo tempore longas Ire , redire vias i nomine publica lucis
Iurasibi quaerit,Viduamque meretur inemptam Illum
Lalla sunt cantiones. Illae , quae a NutricIbus , AvIIs, & Ma
tribus infantibus occinuntur ad excitandum somnum, & quie
tem vagientium promovendam . Mammae autem vox tam de
Matre , Avia , & Nutrice intelligenda , μῶμμα enim Graecis pro jisdem legitur varie usurpata . . I 38. Eileborum nostro G c. Elleborum medicamentum, quo 1nsania purgatur, nam praecipuus hujus usus est in educendis noxiis humoribus principis animae facultatis sedem infestantibus, unde Melancholicis , & furiosis dari solet. Hinc factum est , ut cum cerebro minus sano aliquem esse , velimus significare , Helleboro ei opus esse dicamus, aut Helleborum edere jubeamus: Unde Plaut. in Pseud. Helleborum hisce hominibus opus est tyc. Et Martiat. lib ρ. Epigr. 9
Dulce allatisd munus pro munere poscit amaro pAccipiat, seasipotat in Helleboro .
Hoc est ea lege , ut illud potet simul cum helleboro , qui Insaniam purgat; nempe , si fateatur se insanire . Iῖς o mense libellum lyc. Varia profert argumenta , eademque demonstrativa ad probandam fraudem novae, peregrinaeque editionis e)usdem libelli, de quo supra &c. Primiim desumitur, ex eo quod utraque editio sit contemporanea , nec tam parvo temporis curriculo effici queat , libellum illum
Amstet odamum ire , & redire Romam posse , nedum ibi imprimi , typisque excudi . 1 ε - o nomine σe Idest , qua famae, & operis celebrἰ- rate meruiste potuisti, ut haec mulier propriis expensis, suisque typis opusculum tuum denuo vulgaret ξ Hoc secundum Argumentum fra idis, & doli indicativum . Ιεῖ. III m