장음표시 사용
241쪽
ros doctos, & in amicos liberalissimus, de quoJuven. Saty. 7. ii tibi Maecenas λ is nunc erit Proculeius λEt Horatius . Vioet extento Proculei ut revo . Notus infratres animi paterηi . Forte Idem, ac qui Proculus Mart. Epig.7 I iiD.I., de quo viro humanissimo,& Patricio sc habet . Vade salutatum; pro me liber ire lubebis Ad Proeuli nitidos o ciere Lares ere. CVos pete, nec metuas Iastui, timenque superbum: Niala magis toto ianua psepatet.
Nec proprior, quam Phoebus amat,doctaeque sorores ς . Non vertera cocco ere. Coccum granum ex arbulculi
Ilici simili, quod ad purpuram tingendam adlii tur , atque
primo loco uti nobiliore, ponitur a Plin. l. 2I. c.8., ubi dicit . Animadverto tres esse colores principaler , uncim an cocco , qui in roQ micat; de quo etiam Strabo lili. Io. Frutex Fuillonius , cuiaubarent grana, quibus sit color lanarum praecipuus. Huldem saepe meminit Martiat. lib. 3. Epig.2. de suo libro. Et te purpura delicata velet Et cocco rubeat superbus index .
Lib. s. Epig.2q. ad Bassum fictum Equitem :
Et lib. Io. Epigr. 75., in quo conqueritur muliones locupletari, Poetas vero negligi , N concludit . Cocco mulio fulget incitat in . PII nc coccinatos viros, pro viris, qui veste cocco tincta utuntur, dixit lib. I. Epigr. 97., sicut & iplas vestes cocco imbutas , tu-eεν scoecana lib-q. Epigr 13 ' . . . , et Discrimen autem vestis purpureae a coccinea habes a Ur acilib. I. Miscet. , quem vide . Hodie tamen confunduntur colores coccinei, & purpurei .
242쪽
9s AUFrioquesudet depingere murice lanas
Coum N o T ae a Frisque murice tyc. Qui piscis marInus ex concharum genere, ex cujus humore fit excellentissimus color , quo Vestes pretiosiores tinguntur , pretium ab ipso colore praecipuEhabentes ' De hoc Pers. Saty.2. V.53. Et Calabrum coxit vitiato murice vellus . Virg. lib. 9. AEneid. Vobis picta croco, e ustenti murke vestia , Martῖal. lib. i. Epig. o. Olidaeque vestra murice . Lib. . Epig-q. Od bis murice Delos inquAratum .
Non qukumque capit saturatas murise vester, Nee n desidiis convenis se eoiori Quod autem Sedianus eum Assyrium vocet, duplicIter accipῖ potest: vel ad denotandum eo Assyrios , plusquam alias gentes, uti consuetos, utpote qui sint molles, & delitiis, luxuique dediti, commune malum omnium populorum Asiaticorum , unde eorum mollitiem recte taxatJuvenal. Satyr.3. v. I 9. exabusu unguentorum, qui ex Syria mitti solebant, ibi quia, etiam ad exterorum luxum provocandum parabantur, di
O ius Asseris sic legendum Dorieans censet pro assiduo
Syrophanta udus amomo . Currit, Idume.e Srrophenis incola portae .
vel ad indicandum tantum in Syria, quae teste Plinῖο lIb. 2I. c. s. cum Assyria, ut plurimum a finitate nominis confunditur, pretiosori murice lanas tingi , praecipuae apud Tyros ejuidem egionis populos, ut innuit Mart. l. Iq. Epig. I 6. . ubi princi se agit de sanis Tyriis, quas nobiliori colore timnas praedicat , quain Lacaede monias; narrans eas a Paride Helenae , has vero uti deteriores Laedae ejus matri dono millias.
Nos Lacedemonia pastor donavit amicae taeterior Lada PurFura matris erat.
243쪽
rat, de non sol verat. Emit lacernas millibtis decem sessus Drius coloris optimi. Tandemque lib. 9. Epigr. 23. Ut lutulenta sinat Tyrias mihi mtita lacernas De murice , quem conchylium Cooum scribit, meminῖtJuvet Saty.S. Spartana Chlam , conciblia Coa . Ubi plurima nos paucorum verborum complexu docet, scilicet Spartanarum, videlicet Lacanicarum, Laceda moniarianaque vestium colorem, quem tamen Tyrio inseriorem elle supra ex Martiale dixi, esse pretiosum , lanisque ex eo tin iis .militare indumentum magis decorum confici solere , ut es are tradunt Plin. lib. s. c. 36. , & Calliodo. lib. 5. Epist. a I. Secundo in Insula Coo, quae est Urbs, & Insula in Mari AEgaeo circa Cariae oram, te: te Pompon. Mel. lib. 2- c. 7. a inveniri haec conchylia quae ut inquit Plin. loco est. storem tingendis expetitum vestibus in mediis habent faucibus ) necnon ex eis vel fimenta tingi . Certe de Cois veitibus alii plura tradunt Authores , sed nullus ex his , praeter adductum Iuvenalem , conchyliorum, muricis in ea Insula repertorum mentionem facit; quin imo contrarium suadere omnes uno ore videntur , no n tantum quod de iis sileant, sed quod solii in doceant vestes Coas tenuissimas ex Bombyce fieri solitas ad foeminarum ornamentum , sed non honestum, ut videre est ex Horatio l. I.
Cois tibi pene videre est , Ut nudam: ne crure malo, nesit pede turpi . Quarum inventionem Pamphylae cuidam foeminae ex eadem Insula tribuunt Arist. de Hiit. Animal. lib.6., Plin. l. I I. c. 2 a. confraudandae gloria excogitatae rationis, tit denudaret foemina
vestii ; ad quod videtur alludere Tibullus .
Illa gerat vestes tenues, quas femina Coa Textiit, auratas dispo uitque vias . Viros etiam usurpasse has vestus levitatem propter aest; vam prodit Plin. lib. cit. c. 23. in hac verba prorumpens . Os ecpuduit has vestes usurpare etiam υἰros , ἰeυitatem profiter insiυam .
244쪽
lestes . At Coo relicto Apellis , & Hippocratis celeberrIma
Patria , ad coccum , & muricem , etiam paulisper redeamus . Conjungit Petr. Arbiter. in Satyrico . . Poeta aut non concυ-
liatum, aut coccineam tomentum habent. Forte utrumque colo
rem per particulam disjunctivam, uti diversum, voluit denotare . Quidquid sit & coccineum, & conchyliatum sub nomine Purpurae confunditur; quam Graeci πιρ έραν nuncupant. Ita accipiunt Authores , qui ejus meminerunt, praecipue Iuvenal. Saty. o. V. IS . , ubi ejus fiammeum., &igneum colorem opti me explicat. alii esse decet, quos ardens purpura vestit .& Horat. Ode r. lib. I. Nec purpurarum sidere clario Desinit usus. Hinc ex colore nomen ipsum Graecum πορφὐα,, quod flammeam sonat: Eam etiam sub ostri nomine agnoscimus ex Graeco idiomate desumpto, cui conchylion , ex quo purpura, se murex trahitur docente Vitruv. l. 7. c. I., &Iq-, 'ότριον propriuappellatur , a quo ἔινεον ipsa conchylii sanies, qua color conficitur . De usu hujus vocis nunc etiam pals m Authores tam Latini, quam Italici nos certiores reddunt: Ex antiquis tantum afferam Virgilium Poetarum Latinorum Principem lib. I et
aeneid. v. 67. Flagrantes perfusa genas ta c. Indum sanguineo veluti violaveris ostro . NobilIssimumque Poetam Valer. l.q. Argonaut. I da nurui sparso telas mactilaverat ostro .
At ne longius a mente nostri Satyrici abeamus, Illud affrmamus eum noluisse hoc loco Philodemum fullonem agere , sed totum id ait,ut ipsum argueret,quod alicui dignitatem aliquam Ecclesiasticam forsan Cardinalitiam jam parasse jactavisset ,
ideoque adhuc Romae maneret, ut opus ipsum compleret. Cardinalibus siquidem purpurea vestis est, ut oculis cujuscumque patet, hinc dicti Patrei purpurati. Qui color ad Eminentitumam eorum in Ecclesia Dignitatem dei lotandam ipsis traditus est a Summis Pontificibus , ut Regibus , sicut inquiunt , aequipararentur , quandoquidem jam ab antiquo Regibus tributus ut proprius, ta peculiaris, fuit. Firmant hoc Virgil. Georgic. a. v. 9, Illum
245쪽
IIIum non populi fascei, non purpura Regum
Seneca, Claudianus, Statius relati a Deirio . Imo & Imperatoribus, Caesaribusque , apud Herodiarium lib. I. Commodo datur cασιλ- ι os viis , qui. lib. 2. Nigro IIορσυραν nuncupat, & ut tandem nobilissimo teste omnes comprehendam, addo Greg. Nagiang. Orat. I. contra Iulianum , qui ita de Imperatoribus scripsit . enim sistis sunt coronae,diademata , σ nitor , seu μοι purpurae . Si quis autem antiquiora de hoc more monumenta desideret adeat Severum Sulpitium qui libro r. Sacr. Hist. vestem purpuream Balthasari assignat, ex eo quod Daniel. s. num. . dIcatur. visumque tegeris scripturam hanc, eτ interpretationem eius mani estam mihi fecerit purpura vestietur, num .i6., Si vales scripturam legere , tr interpretationem ejus indicare mihῖ, purpura υestieris , & num, 29. Tunc iubente Rege indutus est Daυid purpura es e. , G praedicatum es de eo , quod haberet potestatem tertius in gnos . . EX.quibus
datur ilitelligi jam ex tunc purpuram Regiae dignitatis insigneelse, hinc ad Cardinales merito hodie translata , qui Ecclesiae Principes tanto iacularibus eminentiores , quanto Spiritualia
temporalibus sunt. 9s. Depingere lanas S e. Quis cocci, muricis , & purpurae color fuerit contendunt Scriptores . Veriorem , uti putamus , sequemur sententiam, scilicet secundum antiquos disterre coccinum a murice, seu purpura ; id in prImis suadentibus verbis l. Si cui tana 7o. g. ult. ff. de legat. 3. , ubi dicitur z Purpurae
oppellatione omnis generiι purpuram conisneri puto , sed coccinum 1:on conisueἷitur ae c. fucinum , U' janthinum continebitur . Pur, uram , seu purpureum colorem ita siquidem describit Plin. lib. cit. La et jumma color sanguinis concreti , nigricans aspectu , idemque suypectu refiagens. Unde em Homero purpureus dicitur unguis. Alterius generis purpura , coloris scilicet violacet nigri cantis, ut scribit Virg. q. Georg. v. Violae sublucet purpura nigrae Cu; consentiunt Horat. l. a. Epist. I.
Iana Tarentino violas imitata veneno.
Et Cornelius Nepos, qui obiit sub Principatu Augusti , apud
Plin. Lib. 9. cap. 39. Me Iuυene violacea purpura vigebat . Quod a uictu ad colorem ex cocco consectum pertinet, is non violaceus
246쪽
Consiris adjutus Cinnae, vafrique Cuculli;
di grana , o carmisino , de quo Autliores supra citati perhibent testimonium , & pr. Vsertim de ejus fulgore Mart7a L ibi adductus. Haec distinctio nominIs satis rigide usque ad aevum Agum servata, & ex ipsa coloris qualitate desumpta , sed postea additus est rubor ille eximius,ut clare liquet ex eodem Plinio. Inde factum ut iam purpureus caeperit sumi pro colore splendenti, & coccineo; Inde vestem, qua Christus indutus e it per
summum dedecus , coccineam rei te accipere possumus , nani
quamvis Marcus cap. 23. eam vocet , &Joan. c. I Q. το πορφυHν ἰματιον, attamen Matth.clare C. 27. Xλαμυ δα κοκκίην,
re Lucas ἰσθητα λαιλω c, nomitiant , Ubi vides ut purpura Marci, &Joannis dicatur a Luca splendida, & a Matthaeo coccinea' quod nulli bi reperias ante aevum Augusti dictum sui sie ab aliquo ex illius aevi icriptoribus. Quidquid autem sit de his
coloribus , satis est ad rem nostram, & violaceum , & purpureum , & coccineum vestibus Cardinalitiis aptum , utroque enim utuntur pro temporum qualitate , in pervigiliis enim Sanctorum, in diebus luctus Ecclesiastici, poenitentiae, & Quadragesimae color adhibetur violaceus, at tempore Paschali, solemnioribusque festis, diebusque laetitiae splendida, di maximErubicunda purpura amicti incedunt. 95. Constria adjutus G e. Duos habuit consiliarios Philodemus, quibus dirigebatur ad opus, quod inchoaverat perficiendum, Cinnam scilicet,& vafrum Cucullum . 96. Cinnae G c. Cinna Marianis , & Syllanis temporibus omnium crudelis sinus, quatuor consulatus itinctus , qui ob nimiam saevitiam lapidibus ab exercitu occisus est . Non liquet an tanta crudelitate hic noster Cinna praditus si, imo contrarium verius esse suspicandum, nam tantum vIces consiliarii subit, nisi forte potius seritate lingv,,quam serri homines enecare profiteatur. Cui conjecturae ansam dat Martiat. lib. i.
247쪽
'Ambiguisque notis anceps, ct certa reput Littera longinquum formidat adire Tarentum: Sunt etenim Romae , qui dant, adimuntque gal
Io o Coccineos; vendunt etiam,si credulus emptor
ς6. Vaseique CucuIIi ere. Cucullum vulgariter dicImus Canaccio , qui omnibus Religiosoru hi ordinibus communis ;Vofuit ergo ex qualitate indumenti hominis conditionem indicare ; quis autem hic si incertum ς addita vox vafri callidum , de aliquid etiam plusquam callidum denotat, si GrammatIcos sequamur , apud quos ejus etymon est, quasi valde Afer; nam Afros dolosos esse animadvertunt Veget. lib. I. c. I. dicens: Afrorum dolis semper impares imus, ta Plaut. in Poenul Nullus me es hodIe Toenus Poenior . 97. Ambiguiseue notis Sensus est, Philodemum passum repulsam expavescere eam liberE nunc7ara illi , quenia, pridem certa spe optatum munus assequendi aluerat; nec tantiam pavorem liunc sibi inesse si absolute , quam si etiam ambigue nunciet . l99. Sunt etenim Taxat aliquos Romae degentes , qui effrontes, & umbram quandam potestatis temere Ostentantes illudunt Hesteris,qitibus Romana aula non satis nota ,soventes eorum ambitionem spe maximarum dignitatum eorum ope , di suffragiis consequendarum, vel sibi illos devincientes, falso injecto metu , ne noceant . Ars hujuscemodi helluonum tota tendit, ut inde lucrum quaerant; unde dolemus eorum sortem, si qui sunt; nam sub tanto P Ri Neipa nulla fraus , nullus dolus dominari valet, ex quo virtuti , non gratiae praemia , & honores proponuntur, lavor, & aurum eXulant, quibus tales homines totum jus suum tribuunt. Ioo. Vendunt etiam Idest, appret7ant in propriam utilitatem, quotiescumque emptorem nimis credulum, simplicemque inveniunt, qui eorum nugis, verbisque fidem praebeat, nesciat-
248쪽
S YYRA IV. Lia. I. 22 Incidat in laqueos, pila vel paganica vento Insetur . ale res succedat, protinus Uriam
nesc7atque se ab iis tantum illaqueari sub falsa spe honorIs assequendi , veroque titulo captandi lucri ex falsitate pro
Io I. Fila veI paganica oe e. Idest, vendunt etiam, seu melius appretiant, quoties credulitas , & ambitio alicujus locum praebeat eorum avaritiae, seu potius necessitati explendae ; de his autem dixit sub vocabulo pilae paganicae,cujus mentio apud Mart. lib. I q. Epigr. s. Haec, quae di citis turget paganica pluma ,
Folle minus laxa est, ly minus arcta pila .
Pro cujus loci intelligentia sciendum pilam paganicam Instrumentum lusorium esse rotundum ad modum sphaerae, a pagis,
hoc est, a villis ita dictam, vel quod ibi primo inventa fuerit , vel quia pagani primo illa usi sint; Hanc autem pilo, seu pluma, flatuque plenam fuisse constat, in eoque a folle, & a pila , quam trigonalem nuncupavere, differentem fuisse, quod follis maior, & laxior, pila vero trigonalis firmior, & minor fuerit: Testem adduco Mart. lib. I q. Epig.qs. Haec, quae di cilis turget paganica plumis , Folle minus laxa est, eτ mintis arcta p.Id. Ιtaut ei quaedam similitudo fuerit cum nostrae pilae specie , quam denominamus. Nunc ad rem; Sectanus noster quosdam urbanos vanissimos homines folles vento plenos vo citavit,rationemque reddidimus alibi de nominis huius causa, praecipuamque duximus a vulgari proverbio, quo de his dicimus, esse Pationi pleno di vento . Tantum vero exteros hosce minoribus pilis assimilat, quia plerumque minoris ordinis, nec magnarum Civitatum Patricii sese hujuscemodi faecis hominum manibus confidit ; cum Magnates propriis meritis, propriaque virtute freti eos abhorreant. Merito igitur pilas pa- panicas vento inflatas nuncupavit, eorum moribus, qualitati, ingenioque se mirifice accomodando , ipsorumque vanitatem, ambitionem, & simplicitatem irridendo . Ioa. Male res succeiat Ure. Sensus est; si negotii malus F f even-
249쪽
Saturni, ct toto culpantur Bdera caelo.
eventus fuerIt, ab his ciuadruplatorIbus non sibI tribuitur, sed fortunae, astrisque,ita illudentes miseris, qui in eorum laqueos incidere. Io 3. Saturni ty e. Respondet Italico proverbio, ubi dem; sero dicitur : efer nato sotto tina cartiυa costellatione; CCetcrum inominata illa, frigida Saturni liella, maleficum, S in sortunatum sydus ab Astrologis proponitur ,& quibus in ortu assiilserit,infelicitatem portendere asseritur. Id habes ex Juven. Saty. 6. v. 68. , ubi notans mulieres , quae Astrologiae videri volunt deditae, aut Astrologos consulunt de qualitate , & potentia Planetarum, addit Haec tamen ignorat, quid θdus triste minatur
Clatllis ex Propert. lib.q. Eles. I. Et grave Saturnis1dus in omne eaput . Inde derivatum, quod ,ut ait Ptolomaeus, hujus Planetae dominante stella, causam corruptionis fieri propter refrigerationem contendunt; Ex qua sententia Lucanus lib. I. Summos rigida Coelo Stella nocens nigros Saturni accenderet ignes . Et Virg. Georg. I. V. 33S. Hoc metuens, Coeli menses, ta sydera sema: Frigida Saturni Iese quo Stella receptet. Io 3. Et toto cuilpantur σc. Vel quia fuerint aversa,vel saltem non faverint inominatarum stellarum malignitatem temperantes , prout de Iovis Stella dicitur , cui tribuitur vis suis radiationibus Saturnum mitigandi, testante Pers Satyr. 3.πι so. Saturnumque gravem nostro Iove frangimus una .roq. Nos quoquς terrore exitii i c. Minas hujuscemodi habemus Satyra pra cedenti , sicuti, & sententiae poenam decer
250쪽
SATYRA IV. Lia. Ι. 227 et o s Absolvit. Gaudere juυat, namsemper in ore Lictor erat, laque que, O prompto remige pv-pis . Denique jejuni census,fesquefatetur Plebejae gentis, turpem, ue corde, notandum Omnibus, θ' vis aptum humeris emerre locatis IIo Sandapilam, cui Pupillus non praecinit albus, Nec
N o T ae. Ios. Gaudere tutiat σc. De absolutIone ab Inflicta penaper Philodemi sententiam . Vide ut bene jocum servet , &quemadmodum prius metum , nunc astabre laetitiam , cessante timore, simulare noverit . Sic ubique sibi similis Sectanus nil intactum relinquit, quod ad persectissimum rei propositae ordinem spectet. Ios . . Icam semper in ore Idest, assidue prIus exclama bat contra nostrum SatyrIcum , & ejus fautores d Icam Italice , quia habet dictio plurimam energiam Galera ,
& forte nullus , ab e flectu , nam quando desit, forte invitus quisque cogitur jejunare &c quia venditor obsonia sine pretio tradere recusat . Io8. Hebe ae gentis V e. CondIlIonem proprIam ,& at Iahuiuscemodi fatetur, contra id quod pridem jactaverat de nobilitate &c. Io 9. Humeris inerre locatis V e. Humeros locare dIcunturbajuli, hic tamen de vespillonibus accipiendus Sectan ,ut exsequentibus patere dignoscitur. Do. Sandapilam G e. Genus feretri , quo viliorum perso. narum cadavera efferebantur, prout nos docet Martiat. lib. 2. Epig. 8 I. in Zoilum, cui mortem Imprecatur. Laxior hexaphoris tuasit ιectica licebit; Cum tamen haec tuasit, Zoile, sandapila. fPro cujus Intelligentia, animadvertendum in sensu veteru nilietum, divites, & nobilas Romanos vivos circumferris mo --