장음표시 사용
231쪽
Et quotquot dubias υescere vidit aristas ,
Declina apiens teneri contagia menti. Te quoque, Rulle,fugit, maturae vinitor uvae, Etspurco damnat itantia carmina muso, , 63 Car-
esus anni in duas partes divisonem In Decembrem,& tempora messs, aestatem , brumamque significari, quaei licet in unuire cum priori vi significationis reincidant, melius tamen sensiti hujus loci quadrant , & in partem desumpta videntur ex altero Martialis , videlicet lib. ro. Epig. Ioq. ut sodales
Paucos , Ur veteres , σ ante brumas
Triginta mihi , quatuorυe visus Ipsa protinus ά υἰά saltites. 6 I. Et quoiquot dubias Aristae extremae spicae partes, quae primae arescunt, & veluti spinae quadam frumentum ab avium minorum morsu tuentur: Ita ex Cic. in Cato. ; Dixit dubias, quia ut sapius accidit vi ventorum acta arundinum in morem undique volvuntur . Quod autem respicit intelligentiam hujus loci accipiuntur a Sediano pro ipsa aestate , eo modo , quo Virg. Eclog. I. Ps aliquot mea regna videns mirabor arsas. 63. Te quoque Rulle tye. Philodemus fidissimum sempere pertus est Rullum , utpote prae omnibus aliis amicis moribus suis accomodatum : Hinc eum fugere, & vitare maximum sane opus , specialiqtie dignum monumento . 63. Maturae vinitor uvae c. A vindemia, quam metro descripser l, satis quidem inepte , & apud Arcades recitaverat I Hanc pridem maximis encomtis , & laudibus ad coelum usque tulerat Philodemus, nunc damnat, palinodiam recantando .
6 . Et spurco Ure. Dixit fluitantia spurco miisto non solum, quia in iis de vindemia agitur , sed quia sunt incondita , tu male compacta: Forte ab homine ebrio metaphoram sumpsi, qui vini vi correptus , per vias incedendo, hinc inde labat, iaquasi fuit; vel potius fluitantia nuncupavit,ac si vino innatent.
232쪽
6s Carmina, quae quondam no ris Potiribus ipse
Laudarat nimium , caesisque incidere truncis 3 serat Arcadiae, bene responsura , CREANTOR
Carmina, quae quondam Ure. VanItatem RullI designat, qui in laudem sui ipsius effusus est , nesciens deforme est de s ipse praedicare , falsa praesertim , ty cum irrisione audientium imitari militem gloriosum : Cic. I. ossic.. 66. Coisque incidere truncis yc. CarmIna, amantium praecipue, sicut & nomina arborum corticibus a Pastoribus incidi solita abunde , & eleganter probat Ovid. epis . Heroid. , ubi Patis Oenoni scribit in haec verba :Incisae serυant ae te mea nomἰna fagi :Et legor Oenone falce notata tuae . Et quantum trunci , tantum mea nomina crescunt e Crescite , ty in titulos surgite rite meos .
Populus est memini )suviali consita ripά , M in qua nostri littera scripta memor .
Popule , viυe precor , quae conina margine ripa , Hoc in rugoso cortice carmen habes .
Videtur hunc morem imitari voluisse Rullus Pastor ArcadI-cus , ideoque sua carmina truncIs incidi optasse, & praecepisse; Moris servantissimus Philodemus est , ideo apposite ad Pastorem incisionem carminum in arborum corticibus designat;nam Pastores in medio lucorum, aut ipsis lucis proximi inhabitant,
aut Certe amoena arva arboribus consita , maximeque conveniunt Arcades.
67. ere. Sensus est , Philodemum damnare inepta Rulli carmina prius laudata , quae author dicit bene , imo optime respondere , & consona esse legibus Arcadum ab ipso Philodemo conditis. 67 CREANTO Reye. Tria verba, aut his assinia, quorum frequens usus in legibus Arcadicis, sermone veterum Latinorum jam obsoleto , & ad normam legum duodecim tabularum compositis; Has autem vide typis Antonii de Rubeis Romae vulgatas anno i 696. inter erudita opuscula Ia: Vincentii Dd Gra-
233쪽
Er FuAT, ET SuNro, scriptaeque in marmore Legi. Auin etiam vesana manu discerbit utraque
7o Somnia Lucretj, nec te tua, Pindare, lauruύ ;Protegit,hTacconfato exhalavit eodem
Tristem animam; Crasso digesta volumina libro
GravInae . In eis si quidem leges , esto pro sit, creator , rem ove ror , pro creetur , renumveatur ἰ adfunio , retineto , eligito, assumito , Iunio , dividuntor , dispertiuntor , commisiitor , fuat , iterantor , & similia , pro odsint , retineat , eligat, assumat , sint , dioidantur , depertiantur , committatur , t , iterentur &c.
68. Script eque Ere. Loquitur de legibus ipsis Arcadicis , quae in marmore sculptae visuntur in hortis Farnesianis , ubi Arcades convenire solebant, antequam novo exilio plecterentur, & ad Montis Aurei radices, subjecitaque Monti prata
69. in etiam vesana σe. ProsequItur Lupus Philodemi- resipiscentiae , & conversionis indicia enumerare , videlicet, quod discerpserit, & laceraverit Lucretium, Pindaruna,& Bacconem ς Authores, quos, uti prolandioris sapientiae numina, pronus , venerabundusque adoraverat , & in quorum gratiam cateris, custiscumque eminentioris notae forent, in-1 ultare non veritus fuerat. 7o. Somnia Mereti ta c. Quia nostrae fidei ejus de natura rerum principia contraria sunt. 72. Nee te tua Pindare eve. Diximus supra,Laurum a fulminis ictu quotquot ea teguntur defendere , si vera tamen illorum , qui ita de ipsa philosophati sunt, sententia : Illam Notam videat Lector . a. Crasso digesta volumina ta c. His repudiatIs ad legunx studia se contulit se Philodemum Lupus refert: totosque de juris prudentia libros perlegisse, quos Digestos vocant; quia hi inter Iustinianeos Codices non minimam Iuris Civilis partem faciunt, & in novum , ac vetus digestum divisi Iurisperitoruiri
234쪽
S τYRA IV. LIB. I. 2DVolυuntur, tabuloque legit peccare vetantes
Et clamosa υagis successit Curia musis ; 73 3ura, forumq; placent, ct barbara nomina discit Causidicus. .d rides 8 Vidi ego; Rapula nuperi Cum
3. Tabulasque legista c. Leges, per quas non solum crimina prohibentur , ted etiam puniuntur . Forsan de Legibus Nir. Tabularum intelligit. 7ψ. Et clamosa vagis S c . CurIa , ut habet Festus, locus ubi publicae curae geruntur, de judicia exercentur, quam Graeci
cουδευτήρὶον , & dixere , Plutarch. nuncupavit, nec distinat liter Cic. q. in Verrem . Ut in Curia Dracusis , quem locum illi βουπιυτ,FLν vocant . Quo autem ad
attinet, hic non solum locus Collegii, Iudicumque colligendorum , de quo Pausanias , sed & in Agesilao , ac Cleomene apud Athen. est , archiυium , quod tabulatum dixere Cic. & Virgil. Geors. 2. v. Ioa ., nempe armarium s& j nitrumentum publicum , in quo acta publica asservantur , Suidae, SI Hesyclito , cartopblaciι- , in quo public.e scripturaeserυantur . Virgilii autem locus iam citatus ita se habet . cecferrea iura , Infauumque forum, aut populi tabularia vidis. Insano autem foro clam6u curia optime respondet ; quadrantque illa Propertii .
Et υetat insano verba Ionare foro .
Cum Insania conjuneta rabies , quam foro attribuit Papin. 3. Sylvar. . & arma , quae Ovid. . Trist. Eleg. Io. Qui autem de tabularIo disserentes Authores audire cupit, adeat Liviuiulib-qῖ. , Cicer. pro Archia , & lib. 3. Natu ., qui tandem plura desiderat de actis, quae ad tabularium referebantur a consumlat Lipsum in Kb. 3. annal. Taciti. 73. Et barbara nomina discit ta c. Nulla apud leguleios linguae latinae venustas , imo barbara plerumque locutio , ut legenti jurisprudentum consulta obvium est. 75. Causidicus σύ. Pro Iurisconsulto, Advocato ,& Patrono , qui in causis, judiciisque versatur . Vox Ciceroni I
235쪽
Cum peteret notum Philodemi limen , ct ora
de oratore , Iuven. Saty. 7. v. Io5. , aliisque optimae notae Scriptor; bus usurpata . 76. Vidi ego circ. Horum , quae narravit , se testem Insinuat Lupus , Philodemique non tantum patrocinium, sed ex patrocinio victoriam mi ieram quandam viduam consecuta in esse aia serendo 2 Exerat nunc e luis foribus, quasi troplicum, palmam Philodemus, & antiquitatis amantillimus vetustum moreIn servet, de quo Iuvenab Saty.7. v. II 8. Rumpe miser tensum jecur , ut tibi lasso Figantur virides ,scalarum gloria, palmae . 76. RaptiIa nυρον Te. Misera , N pauperrima foemina, cui pars non ultima , nec minima patrimonii, Gallina , quam fures ei abstulerant. At non tantum miserrima foetnIna , sed &Meretrix obolaris,ut videre eli apud ipsum Sectanum Saty. Io. In fino Moerensiue in limine taber Rapula , Er adυentum seri suspirat amantis . 77. Cum peteret notum σe. Non notum ipsi, quae fortὶ erat solita etiam noctu ad amatorem suum accedere , sed jam iam Curiae , ubi causas litigantium patrocinabatur . 77. Et ora Ire. Doloris maxima nota, cum fit impetus in propriam faciem'. Plura hujuscemodi habent antiqui Scriptores . Virg. I 2. Aneid. v. 6o6.
Et roseas laniata gena1 . Senec. ad Marciam cap.6. Ingerantur Iacerato pectori manus, es
in ipsum faciem impetus flat. Proprie autem apponitur ad scemineam actionem exprimendam, nam nulli bi , nisi quo loco de foeminis agitur, hoc legitur expressum: Id ultra allatos testes , exprimunt Sophocl. in Antigone de Ismene .
Faciem deforma Misdefaciens formosas genat.
236쪽
SATYRA IU. L 1 st. I. et I pPercutiens, misera ese, viduamque vocabat ,
Cui sublata fuit furto gallina ; sed ipse
Idem denuδ de Hermione in Andromache , Ovid. in EpIst. Oenonis ad Paridem, Calaber lib. de Briseide . Alios innumeros libenter mitto brevitatis amore.
78. Emiseram Ρ1e, viduamque lyc. VIdua semper persona miserabilis ex legum praescripto existimata , ideoque ad ei succurrendum plurima pri vilegia concessa, ut constat ipsi Philodemo , qui excellentissimus Iurisperitus jam evenit , ac ejus patrocinium , ac tutelam coram Iudice sescepit . Adde etiam, quod se Viduam vocabat ob ablatam pallinam , & merito , quia cum sit publica Meretrix , & proinde filios habere n queat , nec virum habeat, pro tota ejus familia gallina erat.
8. Vocabat tyc. Maximae vociferationes in dolore non Insolitae. Has Virg. Ia. AEneid. v. 6Ia. Latino in miseranda uxoris morte concedit. Multaque se iacusat . Harum mentIonem habent Homerus. Omnes eum ululat manus ad Palladem protendebant. Et Tacit. . Hist. Ubique lamenta conclamationes , eT fortuna capta Urbis. Negat tamen has cum fletu conclamationes viris; foeminis tantum, atque adeo Rapulae nostrae concedit Pacuvius in Nittis.
Conqueri fortunam , non lamentarἰ decet:
Id viri est officium isetur muliebri ingenio additus. 9. Cui sublata Dis Ere. En doloris causam in muliere, patrocinii vero in Philodemo: Admiretur hujus Satirae Lector Sectani ingenium, qui ex minimis maximum deducit argu mentum ad convincendam Philodemi insaniam , eumque ut risu dignum in omnibus palam proponendum So. Lacomas abstergere lyc. Abstergere est idem ac purgare, quod dixit Ovidius 9. Metam. siccare . crymaι ex pollice siccat.
237쪽
Iamque bono jubet ese animo. Dictare libellos Protinus aggreditur galli patronus ab acti,
SIc per translatIonem dolorem dictum sult CIcer. ad in Frat. l. a. Epist. I 2-, abstergeresserum eidem Iq. Philipp. ,&abstergere luctum 3. Tuscul. SI. Iamque bono esse e e. Idest confidere de bono exItu causae, sequutus in usu optimae phrasis Cicer. de Divin. I. Bono animo te iussisse esse, & ad Attic, lib. I. mare bono animo es, necnon Livium Eono animo esse jubere . Itaut totius propositIonis sensus sit, non solum ipsi Rapulae lacrymas compescendas, & ab ulteriori fletu abstinendum , sed efficaciter consolandum , &de optImo rei eventu ex Gallinae recuperatione confidendum , iplo Philodemo jubente , & patroci
Si. DAZare luellos ta e . Apud Legulejos libellus diversis modis dicitur, nam libellus accusationis, conventionis , repudii, & luiiusmodi ; ni potius it c libellum , pro consilii consectione posuerit, ut videtur indicare quod statim sequitur , ex quo consilio per adductas rationes, & Iurisconsultorum placita , causae justitia apud Judicem resultet. C terum dictare Iurisconsultorum phrasis propria est, unde dῖctare actionem , est idem apud eosdem , quam impingere, & dicere rationem , ut advertit Birdaeus , ex Paulo in l. Non distinguemus, g. Illud , D. de recepi. Arbitr. Sed hoc tale erit, quale si actionem velit dictare, hoc est, actionem instituere , formulam intendere cum aliquo experiri apud Iudicem , quod & idem Paulus ii, l. Si servus, D. de Noxa l. act. expressit per illud, Iudicium dictare . Videat quaeso Lector, nullam in Sectano lineam esse , ubi pleniismenios, plirasisque non servetur, rei, de qua agitur, acco-
82. Galli patronur Erc. Iocum ex more miscet , illum furti ablatae Gallinae defensorem nuncupando; Patronus squidem defensor est in Iudicio; de quo nomine Paedianus sic distinguit . defendis aliquem in Iuuicis , aut patronus dicἰtur , si
Orator est: aut advocatus, Gjus suggerit, aut praesentiam suam com-mrodat amico : aut Procurator, si negotium susce it: aret cognitor ,
238쪽
S Α Υ Y st A I V. L I p. I. 2ISCui rubrica DCet Marcelli proxima primae . etiam Baslum deprehensum in crimine
8 3 Et entem puerum merito tutatur ab igne ;
si praseni caussam noυit, ursic tuetur, vi suam . Non tamen Itarigo rose distinxere Authores , nam patronum generica significatione quemcumque causarum apud Iudicem defensorem nuncupavere, uti habent Plaut. in Mostella . uι pro me causam diceret, patronum liberaυi . Cic. pro sext. Conυentus Capa.e me Drium patroniam adoptavit s& Ovid. I. de Arte . modo patronus, iam cupit ese cliens .
83. Cui rubrica Doet Ge. In promptu lex est, qua Rapulae bonum jus fundatur , nempe l. Marcellus a. D. de Abigeis , quam Vulp. lib. s. ad edi tum dictavit , Iustinianus verbdige-1tui novo inseruit.tit. de Verbor. signis. , qua contra rapto res disponitur, atque ita pronunciat: Marcellas apud Iulianum notat,verbo rapuisse, T scissum, ta fractum contineri, π οι raptum; ex qua infert Gloss. , quam citat hic patronus sub nomine rubricae , Rapulae actionem competere vi bonorum raptorum. Sed in Iudicio sisto contra Philodemum patrocinantem Gallinam . Sed de dolo non agitur in re minori duobus aureis , ut D. de dolo l. Si oleum f. fili., & l. seq. At palmam cedo , nam furtum etiam in Gallina comm7tti prompte nimis suggerit Patronus noster ex s. Gallinarum Instit. de rer. divis. ibi : Et qui
lucrandi animo ea animalia detinet , furtum commIιtere intelligitur.
- 83. Prox pr ere. Glossa, qua sensus legis,Marcellus, explicatur, est secunda sub liti. O. Sq. in etiam V e. Alteram Basili causam quoq; patrocinatur, qui de turpi crimine accusatus fuerat apud Praeto
Sy- Tutatur ab une t c. In poenain hujuscemodi delicti debito . 85. Li
239쪽
Et quamvis textu lex Julia pugnet aperto , Nescio quam graeco produxit codice legem ,
negat esse reos; animum res ardua torquet
dicis, ct dubi.ι pendet sententia mente .so Non haec parva quidem ; verum majora supe sunt
86. Et quamvis σc. NotIssima, clarissimaque lex contra Baslum pugnat, nempe l.Cum vir nubit. 3 i. C. ad lJuliam de adulteriis , quae sic iubet. Cum vis nubis in foeminam viris Torrecturam , quid cupiatnr , ubi sextis perdis locum λ ubi scelus est id, quod non proscis scire λ ubi venus mutatur in alteram formampubi amor quaeritar , nec videtur Iubemus insurgere leges , armari
jura g Iadio ultore, ut exqui iis poeni/ subdantur infames, qui sunt , vel qui futuri sunt rei . Hujus autem legis adducuntur Autho- res Constantinus, & Constans AA. , ut habet eadem rubrica , ex qua mors reis indicitur ; at in Iure Canonico , quod sanguinis legibus avertatur,hi criminos excommunicatione, & in Monasterium detrusioue ex Alex. PP. decreto mulctantur intit. de excess. Praelat. 87. Nescio quam Graeco tre. Aut fictam , aut male interpretatam Graecam legem afferre studet Basili Patronus,contrariam legis pratatae clarii sinae dispositioni . Sed quae lex, qua vitium alatur λ Forte hic Sectanus veteres Graecos taxat de hoc crimine culpandos. Sed nos extra orbitam ne ducant Plato, & si qui alii apud Laert. in Vitis Philosophorum. 88. Animum Erc. Arduitatem causae concipientIs ex legum productarum conflictu , a quo ob imperitiam pracipue linguae Graecae se extricare nequit; unde cogitur causae decisonem diserre,quousque inventus fuerit, qui legem, uti reo faventem, adductam , melius explicet, aut saltem eXaminet, quaenam admittenda, quaeve repudianda sit 39. Et dubia pendet σc. Pro opinione , & credulitate sententia hic ponitur, quae adhuc dubia ex addi ictis est apud IudIcem . Q ad phrasim , ea consona est veterum a meliorumque
240쪽
SAYYRA IV. L 18. I. 2I7 Argumenta viri ; factus nam nior Aulam Deseruit,Procerumquefugit confortia,quamess regiumfuspiret vatem, haberesuorum In
N o Y ae aque Authorum usui, nam Adem consonant, OvId. 3, de Pont eleg q. Dubia essententia nobis 'ec Plaut. Epid. Io.Quid nunc, qui in tantis positus sum sententiir , Euin ne ego am impune λ9I. Factus nam Ianιor aulam tyc. Nunquam gravius illusit Philodemo Settanus , quam hoc loco: nam proponens sibi majora jam dictis , adhuc dicenda de eo superesse, tantam expectationem ad minimum aliquid reducit , videlicet, quod aulam Romanam frequentare cessaverit, & negotia , quibus ipse vacabat, infecta reliquerit . Atqui jam ante disseruerat illum melius de. Fide sentire,Ecclesias, sibi antea ignoratas, frequentare, Divinae providentiae,non fato rerum humanarum eventus tribuere, pias ad Deum preces fundere, & similia . Forsan hoc minus , quam simpliciter aulam deserere ρ Nullibi magis Satyrus est noster Poeta, quam h c ; nec jam acrius eum momordit, & laceravit ejus mores, quam ctim talia majora esse respeetu praecedentium effatus est; Nisi maluerit dicere tot mala ex aula accepisse, nempe promovente ambitione, qua tenebatur ;nam aliter de aula Romana sentire Secta num minime probabile est, qui de SS. PRINCIPE eam moderante tam belle praedirat, & de ejus admirandis operibus ubique merito triumphat in his Satyris.
92. Procerumque fugit consertia Te. Queis tantum gloriabatur, & tumescebat , quasi eis superior virtute, & conditione aequalis fuerit; agnos ens sorte quod , ut ait Plato de leg. dial. 6. AEqualia inaeqaalnus inaequalia sunt, ni mensuram accia; aut quia certior factus ex Bernardi testimonio , quod admota pulchris , Iulabriora reddunt pulchra, Ur magis feda