장음표시 사용
281쪽
z s 8 S g c T A N I Atque Tigellinum, Panoma arpasque minores,
rum unam tantum , quia simillimae Inter se , refero .
ac si dIcere voluerit hominem exterum suIdem, sed Inter exteros iacile Principem ingenuitate , virtute, & morum probi
23. Avarus captator apud Iuvenal. Saty. I a.
Hujus & meminit Mart. lib. I. Ep7g.87., cu tit. de NovIo Micropsycho, & sordide parco . Alterum ab hoc Novium illum este puto, de quo loquitur idem Mart. l.7. Epig.7I. , qui periti silinus calculorum ludo . Sic vincar Noυiumque, Publiumque Mandris, vitreo latrone clausis .
Selige igitur .an eum potius velis primo, an secundo m do dico 23. Doctumque Fabullam S ei Hujus frequentissima ment oapud Martialem, quem consule, illud de eo ex Epigr.J I. l. I a. tantum afferam, quo quis nam suerit, cujusque ingenii vir dignoscatur. Tam sepe nostrum decipi FabxIἰum, quid Miraris, Aule λ semper bonus homo tiro est ν24. Atque TIgellinum I c. Nomen hominis perditi, &fl gitosissimi , de quo Iuven Saty. I. V. IS . Pone Tigellinum, taeda lueebis in AIὰ , flantes ardent, qui 'o gutture fumant .
282쪽
N o T ae. Et Martiat. IIb. I. EpIgr. 2 o. Tιta ne Thermis , an Iavatur Agrippa , An impudici balneo Tigelliat pDe hoc fruissimo homine , qui temporibus Neronis vixῖt , harehabet Tacit. Atinat. lib. I q. Validior Tigellinas in aniami Principis , ex intimis libidinibus assumptus e fusius autem Histor. lib. I ' cap.72. Sophonius Tigellinus obscuris parentibus , feda pueritia , imodica senectd , praefecturam vigilum , G prae-r D , Ur alia premia virtutum , quia velocius erat vitiis adeptus , crudelitatem mox deiadF, avaritiam , tr υἰrilia Icelera exercuit zcorrupto ad omne facinur Oorone , quaedam ignaro ausus, ac postremὸ eius desertor , ac proditor.
q. Pansam ere. Pansa Praesectus, sed injustus spoliatoruit, apud Iuven. Saty. 8. V.9S.Cism Pansa eripiat , qutaquia tibi Natta reliquit . Sectanus vel tale nomen ex hoc Iuvenalis loco desumpsit , vel 'Potius ex Plin. lib. I I. cap. s. , cui Pansae sunt , quibus lati, ac pansi sunt pedes , qui a Graecis Πλατυ πόσει vocantur . et q. Tarpasque minores es c. Huius nominis nulla , quod sciam , mentio apud antiquos autores ; probabile est ab iplhmet Sectano edictum esse , ut& sequens Maltini . 23. Barrum S c. Ejusdem conditionis ,& hoc nomen esse autumo, nullus enim Barrus apud Scriptores prisci aevi: Quia tamen saepissmis in eum lioster invehitur Satyricus , itaut inter primos , qui ejus sales , jocosque meruerint , reputandus sit , non abs re erit de nominis origine aliquid divinare ; nam etsi forsan scopum non attigerim, saltem tentasse uon insucundum erit . Nolim opineris Lector Barrum pro Bardo , & stulto acceptum , forte ex imitatione Persit Saty. F., 13 S., qui pro Bardo dixit Barum . Eheu Baro , regustatum disῖto terebrare salinum Ure.. - . Etsi alibi de eodem Barro a nostro Satyrico scriptum . Crasso de Iabere totu . A x χCoriiseus. t
283쪽
Implicat bis iaυam, summis digitisque tenebant Fifctilia ,'tumidis sufflabant pocula buccis ,
Pocula ab Odmasio multum laudata Tyranno .
Quae duo simul juncta non multum inter se discordant. Potius dicam , quod cium nomine Barri apud Poetas elephans ligatur , ex quo sarritus dictus fuit mugitus ille , quem edunt Elephantes, iprobabile est ab emphatico , & sonoro dicendi
modo , sorsan & a mole corporis, a qua & crassitiem, &tudinem , dissicultatemque ingenii deducit , Barrum dixille . 23. Rombrcina Hactenus tabernam , quam subjit Sectanus duce Vlpidio novimus , sed quam tabernam penitus ignoravimus , genericum siquidem id nom en , suoque egens distinctivo . Dilcimus modo eam esse , in qua Potio ex illo fruticis Arabici semiue, qui vulgo Case nuncupatur, Coia
23 Uana Ure. Ad abstergendum os , si forte ex illius potionis nigredine sordescat: Dupliciter autem observandum perapte bombycinam mappam dici: Primo , ad denotandum morem populorum orientalium, qui tantum bombycina tela,& quidem varii , sed nigri cantis coloris ad hoc opus utuntur 9 Secundo, ad insinuandum hujusmodi telam bombycinam sic coloratam , & pictam magis aptam esse , quam lineam , quae alba ut plurimum est , & facili sis exhibet maculas , si quae impactae fuerint ex ipso hujusmodi decoctionis colore . 26. Summis , dehisque tenebant σc. . mi' potio sorbetur valde calida, imo dum ebullit, fictilia, in quae transfunditur, adeo calefieri solent, ut manus ea sumentium pene amburant, propterea summitate digitorum dicuntur teneri, hac enim de causa maxima cautela sumuntur. 27. Et tumidis a Dibant pocula buccis Ad temperandum calorem ejusdem potionis. Sic buccam pro oris flatu dixit etiam Iuvenalis SatV. 3. V.262. . Et bucca foculum excItat .
28. Pocula ab ud H Ure. Delitiarum loco habetur limpotio apud Turcas , imo apud omnes Orientales , de qua re Videre
284쪽
SATYRA V. Lia. I. 26 Icursitat huc, illuc calida malus inintor undae 3 o Corradens loculos ,-vafra callidus arte Obserυat madidum labrum,nigramq,salivam. Parte alia occurrit theca Crispinus eburna ,
Hidere est Natronum In suo discursu de Saluber. pol, Caliue , seu Ca&,& apud eum pag. 3 s. Alpinum lib.de Plantis AEgypti
cap. I 6. , qui sic Ex his seminibus Idest, quae nascuntur explanta Bonn appellata omnes tum M ptii, tum Arabes paroni decoctum vulgati simum , quod vini loco potant , venditurque is publicis oenopoliis , non secus quam apud nos vinum , Alique ipsum vocant Cabua . Haec semina ex felici Arabia portantur . Usus
porro ab AEgyptiis , & Arabibus ad Turcas , ab his ad totam postmodum Europam promanavit ; Quod autem dicatur multum laudatus a Tyranno Odrysio, animadverte Turcarum Regem pro ipsis in universum Turcis accipiendum esse , omnes enim eque , ac ipse Rex sorbent, & laudant Caliue , & simul observa in hoc dicendi modo quoddam Emphaticum , & ma gis sublime, quando non vulgo tantum , sed Magnatibus sipsoque eorum Dominatori charissima esse scribatur hujuscemodi potio . et9. Calidae malus institoν undae σe. Institor proprIe dicitur, qui a Mercatore negotiationi alicui est praepositus , nos Faltordi Bottera inuncupamus; Hujus generis hominum est potantibus Cassi praebere , pretiumque redimere. 3o. Et vafra callidus arte σe. Iis , qui biberunt Caliue necessa rio est nigra saliva , & madidum os , & est veluti signum institori vasto notandi debitores suos inter caeteram turbam aqitae frequen t tabernam , nec tamen bibit. 32. 'Parte alia Divisim , ae separatim ab his huc usque recensitis .
32. Occurris tye. Fit obviam , ut moris est hujusmodi hominum tales thecas prae manibus habentium . 32. Crispinus ere. Hujus viri characterem e Iuvenale disce : Patria esterum habet Saty. q. v. aq. , nam A gyptium Ale
285쪽
xandrinum facit, ac Canop7 vernam; Sorte servIlI natus', ut ibidem , r e Saty. I. v. Io a. dicitur, maximas acquisivit divitias, quas idem author recenset, praecipue cum illitis nimium, di intemperantissimum luxum mordet eadem Saty. q. arguens de pisce sex sextertiis ab eo empto . Hoc tilSuecIntus patria quondam Crispine pamro , Hoc pretis squamae λ potuit forta se minoris Piscator , qaιam piscis emi . Provincia tanti
Hunc porro sic natum inter equites Romanos ascriptum suIsse narrat idem Saty. I. v. 27., imo & magistrum equitum factu in Neronis tempore ; ejus autem mollitiem ita reprehendit .
Ciam pars Niliacae plebis , cum verna Canopi Crispinus Iorias humero re υocante lacernas Ventilet aestivum digitis Iudant bus aurum , Nec su erre queat mafris ponaera gemmae .
Ubi legis Tyrias vestes , idest purpureas, S annulum aureum ad equestr a sigia a denotanda optime appositum, Equitem Romanum designandum puta . Cater una hunc initio Saty. .acrius etiam perstringit, ea usque libidinem, adulteria, stupra, atque sacrilegia detestatur , appellando eum, Monstrum nulta virtute redemptum A Oitiis, aegrum , soliuque libidine fortem . Collῖge haec omnia, ac forte fateberis conditionem esse nostro Crispino vilem, sed divitem fortunam , mores tandem corruptist mos . 32. Theca eburna U e. Capsulam eburnam , vulgo bacchῖera , prae manibus habens . Apud .veteres thecam poni pro capsula nummari .i , calamaria , α pro quocumque loculo, in quo quid recondi solet, non me mentiri sinunt Grammatici , testesque sunt Mart. libaq. , cui eit theca calamaria , Cic. ad Attic. lib. q. 76. , qui habet thecam niammariam , N 6. VCrr- , ubi ibeca υaforum ; quam vocem ad rem frumentariam traxit Varro de re Rust. lib. I. cap. X., Iu quiens; Proinde ut granii heca sit gIuma, tτ apex arisa; Quamvis autem theca hoc sensu sumpta optime ad nostram, in qua Tabacus reconditur, re .
ratur , attamen locum expressum ex veterum Scriptorum monumentis non damus, quandili herba haec , de ex ea pulvis it
286쪽
SAYYRA V. L 18. L 263 Et nasi fatiare famem depulvere odoro Invitat. Multos haec capsula fecit amicos.
Iis penitus incognIta, modernoque usu , ut statim dῖcemus, inventa, & in morem indueta est Unde parcat Lector , si pro imas notaS, prout nobis esset in votis, eruditae antiquitatis Istimoniis exornare non liceat. Unum addo thecam hanc a Crispino exhibitam , ideo eburneam vocari, quia Seetanus noster moris servantissimus, hanc in praesentium positam , &quidem ad luxum pertinere agnoscit. Est eten Im etiam in hac minima re suus luxus, variatque non tantum ejus forma, sed & materies, prout fert qusdam mali consuetudo , quae nil intactum relinquit, quod non corrumpat: Pridem enim thecas has vidimus aureas, argenteas, testudineas &c., his modo reprobatis eburneae , & quidem affabre elaboratae successere .
33- Ri no aliare Sensus 'est Crispinum sponte pulverem ibi servatum offcrre non petitum; eumque non sim plicem, sed odorum, & ad luxum maxime accomodatum . Qigod ad phrasim pertinet, vides dari nasci famem hoc pulvere satiandam , & bene agnoscis translatum a ventre ad nasum;&modo, quo transtulere ad aurum , Ovid. ad Pisonem . Imperiosa fames auri.& Virgil. 3. AEneid. Auri sacra fame . ad honores Florus lib. I. cap. et r. 'Inexplebilis honorum fames. ad caedes , & sanguinem Stal. 2. ThebaId.
Luxuriata fames multo cum Ianguine .
Et sc de pluribus aliis; ut bene percipis, fames , pro Immode rata cupiditate auri , honorum , & sanguinis , apposita est . Ita & de tabaci pulvere noster Author accipiendus , mordens quorumdam intemperantiam, qui ejusdem capiendi tanto vi eio laborant , ut quasi rabidi, & inexplebili ejusdem fame Iaborantes , ne momento quIdem abstinere queant .
Emultos haec I c. Satyrice: nam Parasiti plures ita liceat nuncupare qui impendio parci , hujusmodi tabernas salia ve
287쪽
33 β Ρmquam sideliciae l9 Phoebo fervente bosilium
Exiccare um soleat conductor ,hi am
aliave publIca loca seenuentant , ut 'alIenum pulverem naso sorbeant sub amicitiae titulo , vel praetextu, & interim proprio pareant; vel dic hos tandiu se amicos ei ostentare , quamdiu de eodem pulvere se ingurgitandi illis commoditatem proprio
sumptu prabuerit, hac cessante amicitiae etiam finem imponi. 33. uamquam , deliciae In laniam pulverem hujuscemodi sumentium redarguit , qui eo deliciari censentes , n sciunt tamen plerumque putidissimam rem naso excipere . Quidnam hoc λ Sequentem notam consule . . . 33. Phoebofervente bovillum V c. Amore lucri capti venditores fimo equino , vel bovillo , ac etiam humano , ignis, vel
Solis calore exiccato , & In pulverem redaqo adultera n d; Nescio cur sic turpiter confectum Anonimi liberculus nuper Basileae impressus , pulverem Batellianum vocet: nisi quia rusticis , & bubulcis, qui parvi emere, & pluris accipere optant, tantiina a Conductoribus venundetur ; Batillus enim ferreum instrumentum similitudine palae , quo. paleae, quo pruna ab Agricolis colliguntur, item rusticum instrumentum , quo ad sacos, fossasque in agris faciendas utuntur, prout habet
Varro de re ruit. lib. 3. cap. I 6., nec non messorium ligneum ex ejusdem aut horis testimonio lib. I ' cap. s. Ita tantum in incerta , eademque obscurissima re divinare licuit 37. Sculpto quae Erc. Hic saepissime , & ut plurimum pulvis Ille tam questus, adeoque celebris, qui in aureis, & eburneis thecis, plurimis odoramentis delibutus reconditur ad usum , & ad luxum hominum . 38. Multus tibi Mentor U e. Idest In thecis affabre sculptis,& arte ductili, diligenter elaboratis ; Mentor enim in vasculis celandis fuit mirus Artifex, uti docent Martial .lib. 3.Epig. qI.
Inserta phialae Mentoris manu ducta Lacerta vivit , timetur argentum .
288쪽
S Α τY R A V. L 1 p. I. 26sMultus ubi Mentor servat , opercula Amicas.
Haec est, quae nigris huc mitti dicitur Indis
lib. . Epig. So. Etsiqua fuerunt. Pocula Mentorea nobilitata manu .
Solus Menibreos habes mores a& tandem lib. 8. Epig. I. Qui labor in phiala λ docti Vos, anne Μννonis γMentoris haec manus est , an Polyclete tua pAddo Iuvenal. Saty. 3. v. Ioq. , qui Provincialium rapinas redarguens , inter caetera habet. Rara sine MenIore mensae . Coelatoris huius excellentiam resere PlIn. lib. 3. cap. II., quantoque in pretio ejus opera fuerint, inquiens r Lucius verὸ Crassus Orator duos scyphos Mentoris artificis manu caelatos habuiscenetum feci tertiis. 38. Servant tr opereulatre. Idest , thecae hae eburneae facts sunt quoque luxuriae irritamenta , & corruptiis mo more In earum operculis amicas, meretriculasque ad vivum pingendo; unde servare amicas , pro earum imagines exhibere positum .
Haec est yc. Ironice , ac si dixerit; hic est pulvis extam celebri herba confectus , quam ex India ad nostras Regiones asportamus , in usum nostrum convertimus , .cidoribus exquisitissimis paramus , plurimo precio emimus, ac saluti prodesse autumamus ; cum caeteroquin e foetido stercore compositus latrinae potius , quam naso debeatur . 39. nigris huc mittitπc. Non ita late accῖpienda haee propositio , ut dicamus omnes Indos esse nigros , nam & plurimae gentes ibi albae sunt, non 'secus ac Europeae: Verificatu e tamen de aliquibus, quod satis est ad nostri Sectani defensam. Unde habet Martiat. idquid Erlibrea nuer inoenis Indus ἰn a ά . Cum autem non meum sit Indiarum chorographiam instituere,
nec de causis hujuscemodi nigredinis, quas potius naturae, Li hujus-
289쪽
sio Herba, tamen capiti prodes, fluidumq; cerebrum
Emungit, modῖ, parce utaris, nec tua damnet Oscula perpetuo conjux manantia mucco .
. N o T ae. huitisinod; populorum , quam Solis ardori trῖbuendas censeo ;mitto libenter Lectorem ad Geographos, historicosque quoad primam , quo vero ad causas oro , ut consulat Philosophos , meliusque Sacrae Scripturae interpretes , qui abunde ejus votis satisfacient. Ad rem nostram redeundo , illud pro comperto habemus herbam hanc , quae eorum idiomate Picieti, primum ex Indiis , quo nomine nouum orbem a duobus ab hinc Rculis detectum nuncupamus , advectam , & etiam nunc frequentissime asportari . Ejus historiam , virtutes , medicam vim qui scire cupiat, legat tractatulum Hispanico Idiomate elucubratum a Nicolao Monardes Archiatro Hispalensi, ubi fuse de re agitur. 'o. Tamen eapiti prodest σει Lege herbae hujuscemodi vi tutes apud eumdem Monardes , a quo disces plurimum prodesse infirmitatibus , fluxionibusque frigidis laborantibus , nec non ulceribus abstergendis , sanandisque , sicut & venenis expellendis , corpori a scabie purgando , Asmaticis &c. At eo tempore , quo de ea hic Autlior scripsit , nondum pulvis ad usum nasi conficiebatur , imo & ipsis Indis Incognitus , nam apud eumdem nulla illius modi mentio , quod non siluisset, utpote qui Indorum mores bene noverat, apud quos diutius commoraverat . Pulveris igitur ulum Europei invexere , putantes plurimum prodesse ad purgandum caput , & cere,orum a superfluis humoribus . AI. Modo parce V e. Nam qui utitur Intemperanter, incommodum sentit ab hujus herbae quivere , eo quod nimium calorem capiti tribuat ; unde plurima mala proveniunt ν. I. Nec tua damnet G c. Uxores pleraeque maritos pulverem tabaci sumentes aversantur ἰ Duplex ratio , utraque
ex Sectan o ; prima expressa, altera fiibosture indigata. antum ad illam d7citur apertis verbis ideo a mulieribus odio ha bitum , quia minime mundiciei conveniat; hincque uxorem
290쪽
Illud alυeoli praesant, ne copia fandi Deflciat . Nam po quam decidit imber, horaq; Sera es , dixisi ,sermonem extendere nescis ;
horrere mariti oscula frequenti, nigroque mucco v I pulveris enaricibus fluente ibrdidati . Posteriorem tibi dabunt medicae artis periti , quibus nimia labaci frequentia damnatur in maritis , qui ad opus conjugale tenentur, censeutes ex nimia per eum humoris cerebri consumptione virtutem spermaticam minui , & ad coeundum minus efficaces reddi. I. Illiad Ur aIυeoli tyc. Iocus, si nunquam alius, pulcherrimus , dii indoctos illos , qui ne quidem sciunt quid loquantur : His siquidem , postquam duo, aut tria verba dixere de temporis , aerisque intemperie , ac de hora nuntiavere , vel, quota sit, petiere , statim fauces arescunt, ac obmutire coguntur I unicamque opem recipiunt ab alveolo , id est theca hujus Pulveris, ex quo novam sermonis materiem capiunt; Id autem frequentillimum : Faveant huic pulveri Dii, qui non secus , ac alter Mercurius eloquentiam hominibus tribuit . Lusit in simili Horat. lib. serm. I. cap.6. loquens de sermonibu et, qui procedunt ex quadam consuetudine, M usu , quique praecipue apud ineruditos obi nent, ait:
Hoc genus . Hora quota est λ Τbrax est gallina υνο par
Mattiatina parum cautos jam frigora mordent , Et qu.e rimosa bene deponuntur in aure .
Cui, saltem quoad phrasim consonat Iuven. Saty. . v.87. ubi agens de tyrannide Domitiani, exagerat illius asperitatem , Cum quo si amicus non omnia grata loqueretur, sed etiam in levissimis, ut de aurae mutatione , de pluviis hyemalibus , de calore aestatis , de vere nimboso, & inamoeno , ex impruden- via quaedam , diceret, in mortis periculum se con iciebat . En Satyrici verba :Sed quia υiolentius aure tyrannἰ λCum quo de pluviis , aut aestibus , aut nimboso Vere ἰσcutκri Di m tendebat amici .