장음표시 사용
21쪽
sed imperfectae, hoe es habentes malum aliquod natura. e , pro eunt effectum naturaliter malum de consequen-ri , non per se : quae sunt eaus e non liberae ct perfectae , hoe es non habentes malum ullum naturale, et neeυ rio habeant , utpora creaturae. malum metaph reum , si non producunt effectum sine ullo malo naturali, strovenit ex aliquo ipsis extrinseo i edimento: quae tandem rant Pussae liberae , a producant effectum eum aIiquo mala naIurara, cum possent producere Isne tuo, malum foeprovenit ex dominis quod illae habent in Dor actus et arque s debussent esctum iIIum g ne eo malo stroducere . Dis hoc motam, re ectu effectus, naturale , est res ecta caussae matum morare , quale stariter es omnis iratas es
rur eIiam omissio , utpote effectus quidam negativus . Fproducatur ab ira , eum deiseret eum non producere. 26Φ. Sect. VII. De Caussa efficiente & finali mali moralis. Propos Deus non es caussa efficiens neque mediate, neque immediate ullum malum morale: sed es tam illius ea sapermissius,quampermissionem Deum recti fine velle lumen ipsum rationis humanar inuadec e sed generalem dumtaxat huius rectitudinis rasionem, non vero determinatam aliquam in particulari , quac adc uata sis, detegere ρο- te s. 268. Sect. VIII. Corollaria circa subie mim , & caussam efficientem , finalem. & formalem mali . Coroll. I. Subjectum euis is mali es aliquod bonum. 29 . . CoroII. II. Caussa directe e sciens malum nulla es. - 20 i. CoroII. III. Caussa de eon quenti e Pens omnis mali natu raIis es ve olus Deus , vel Deus at oe CreMura . 223. Coron. IV. Caussa formalis cui sis mala, per stuum δεδιμυι matam eonfimatur in esse mali , nulla es - 29 . GroII. V. Caussa finalis omnis mali proprie talis, essemper I aliquid extrinsecum irae maIo , ct quidem kouam alaquod vel verum , vel apparens . 29S.Corsi. VI. Solutio celebris Atias Sopbismatis , Deus auς duit
22쪽
ORDO DISSERTATIONIS DE PULCHRO.
Seet. I. Definitiones & Di visiones pulchri. AH. I. De MIGrisudine tum in genere a tum vera, o apparenti. SO I. - Art. II. De Palebritudine essent aIi, ct naturali. 3cia . Art. III. De Pulehritudine an elati . gos. . AN. IV. De Palabri dine ex solo ingenio, ingenio. I ut cientia . . 3OL, Art. F. De Pulchritudine Dirituali. ct corporea . 3o6. . Art. I. De Pulchritudine absoluta. relativa. 3Og.SRR. II. De Bonitate d tae de Pulchro in genere definitionis. Propos Notae pertinentes ad notionem adaequatam pulebri-xudinis in genere funt bonitas rei intris ea , multipli citas diversarum paratum sive realium , Me aequivaleu- coalescentium in unum , ordo ad sim intellectivam . Utitudo ad eam delectandam. R II. Seet. III. De quibusdam opinionibus circa naturam pulchritudinis . Propos. Fundamentum pulchritudinis non es multas. 3 ao. Propos II. Pulchritudo essentiatis ne a Deo gaidem ae
Propos III. Pulahritudo vera , feeundum M. quod di eo de bonitate , es aliquid reale ζ nee dependent ab hominum Uiuione et Meundum vero id , quod dicis de ordine ad vim intellectivam , postilat jurietum verum . Is 3- Propo m Pulaueritudo non es objectum particular spuentiae , quae disingui debeat in homine ab lassus potentiis sumspiritualibus, ut intellectu , ct voluntate , tum ma . d reri
23쪽
terialibus, ut qu/ngue sens ur vulgo notis . 328. Sect. IV. De iis quae pertinent ad notiones pulchritudinis spiritualis , & Corporeae . Propos. I. GIchritudooiritualis bene de itur, bonitas intrinseea entis spiritualis ex pluribus divers7s persctionibus quodammodo coalescena , ρώπ per sui cognitionem delectat. 3IO Propos II. Pulchritudo corporea bene de itur bonitas iniri eea objecti si bilis seu audibilis , eoalescens ex pluribus realiter partibus , quae per fui cognitionem dei Nat. 33 Sect. V. De Bonitate divisionis pulchritudinis in spiritualem , ct corpoream . Propos Pulebritudo bene dividitar in pulebritudinem spiritualem , ct corpoream. 3 7 Sect. Ul. De Bonitate divisionis pulchritudinis corporeae invisibilem dumtaxat, & audibilem. Propos. I. Pulchritado eorporea bene dividitur tu ordine ad
solos sensus visus ct auditur. 34o. Propos II. Nullo pulchri do cogooscisor a Brutis. 36 . . DE
24쪽
ONUM dari extra controversiam est . Cermii enim sumus ex intima experientia esse 'Ahi 'Rδλ .Hςm naturalem in aliqua o ecta sive spiritualia. ut scientiam, sive corporea, ut sanitatem: sed duod
Deum vidisse singulas res a se creatas esse bai,. Quid 'vi 'in
sit bonum, non ita facile explicatur. Quare idea Boni sestex illis, quae in omnibus tam modo reperitur; Nam si omnes aptant bonurest illud aliquo modo concipiant , cum nihil
qu n praecognitum . At an eadem sit ei am iri Ira , equidem dubito. Observamus enim non
25쪽
ut re aliqua in medio posita non solum judicia hominum circa illam varia sint , verum etiam Oppolita , ajentibus his, negantibus illis eam esse bonam . etiam ii illi remoti ei Ie videantur ab omnibus Causis , quae rectum & verum judicium possent impedire . Audimus Isaiam clamare , i Vae qui dicitis malum bonum . ct bonum malum . Novimus Salomonem commendari, quod postulaverit a Domino, ab ut posseς discernere inter bonum malum . neC sibi, ut ait S. Ambrosius , cs usurpavis, ut Adam, boni ct mali scire dissantiam. sed intelligendae ejus gratiam oravit. Quod exemplum in mentem revOCat tristem primorum hominum Casum, qui de siderio acquirendi scientiam boni & mali 4 , qua primus mendax Diabolus promiserat ipsos potituros per vetiti fru-duis comestionem , quasi quodam ariete e statu innocentiae in illum damnationis misere fuerunt deturbati. Uerum si clara dicenda e it hujusmodi idea , quemadmodum contendit Cardinalis Palla vicinus, illam colloCans in earum numero, quae per se notissimae sunt s , certe quidem apud indoctos tam longe abest, ut distinista illa sit, ut Socrates apud Pla tonem queratur esse etiam Philosophos , qui boni quidem
exempla , nullam vero Certam atque communem ejus notio nem proponebant. Ad hanC igitur acquirendam primo COntendam, eaque stabilita eas, quae ipsi subjiciuntur species, adnotabo et de quibus omnibus deinceps singulatim est diffe
ARTICUL Us I. De Bono in genere.
z. o Onum signiscat id, cujus attributa positiva sal- B tem per rationem nostram distincta sibi invicem S toti
26쪽
di toti conveniunt . Quare Bonitas significat convenientiam , quam inter se habent unum & alterum saltem per rationem nostram invicem distincta . Allatam definitionem huius nominis Bonitas esse communem , planum erit , ubi ostendam illam esse definitionem rei. Solum hic adverto cum
Suarea si) , vocabulum convenientiae interdum sumi pro eo, quod alicui persectionem aliquam . & quas utilitatem
affert, interdum vero pro eo, quod eit Consentaneum nat rae , etiam si nullum illi commodum afferat. Sic maxim
conveniens Deo dicitur misereri, & liberaliter se communicare, non quia Divina Natura Perfectionem aliquam de novo acquirat, sed quia illud proportionatum eli ejus perfectioni, ct magnitudini . In hoc secundo sensu , non vero in primo sumitur Convenientia in generica boni definitione. - 3. Bonum primo dividitur cum Aristotele ca) in verum . S apparens. Verum dicitur illud, quod tale in re est, quale aestimatur: apparens vero quod aestimatur quidem, non tamen est in re. Quot autem modis dividi potest bonum v rum, totidem dividi potest apparens; Nam in omni specie boni error. & falsa eκistimatio potest intervenire , ct in Omdine ad movendum appetitum aequali fere modo se habet, utrumque bonum , Nam bonum verum non aliter movet,
quam prout apprehenditur, & judicatur elIe bonum e ergo
bonum etiam verum in ordine ad movendum appetitum Convenit Cum bono apparenti, quod pariter movet appetitum , in quantum judicatur esse bonum . Quamobrem ad se revera Optime rediisse Comprobavit Horatianus ille mente
stui se eredebat miror audire Tragoedos , In vaeus ictus fessor , plausorque theatro :quando tandem cognatorum opibus, ct vi medicamentorum expulsa insania . . . Tol me Oeeidisis amiel , Non uervasis , ait . euisse extorta voluptas, Et demptus per vim menti graIi mos error.
27쪽
At cum bonum, quod in se tale eit, possit vividius cognosci, ct firmius judicari elIe bonum, quam illud , quod in se tale
non est, magis quandoque bonum verum movebit appetitum, quam moveat bonum apparens: quemadmodum majus, Sccerte magis Constans est gaudium nascens ex ponssione veri boni, quam apparentis dumtaxat , cujus existentia nequite se nec diuturnior, nec robustior errore quo producitur squi accedente vera cognitione illico evaneicit.
. o onum tam verum, quam apparens dividitur in I bonum in se . & bonum alteri. Bonum in se significat id, cujus attributa positiva per rationem dumtaxat no it tam distincta sbi invicem & tota Conveniunt. Ita anima ra tionalis est in se bona, quia vis intelligendi volendi & alia similia, quae per nostrum modum cogitandi in illa, & ab illa distinguuntur, sibi invicem & toti animae conveniunt. Ita pariter homo est aliquod in se bonum, quia sibi invicem conveniunt corpus illud, ct illa anima propria hominis, quae etsi realiter inter se distinguantur, attamen relate ad hominem, seu compositum humanum distinguuntur solum per rationem. Bonum vero alteri signifieat id, quod alteri a se realiter distincto Convenit. Ita quaecunque a nobis prorsus distincta adhibemus ad victum & vestitum, bona nobis sunt. Definitiones sunt juxta aliorum acceptionem. Si C Pol- manus dixit, si Bonum es ens eonveniens sbi alterive . Et Durandus statuit. ab Formalis ratio boni es ratio convenientis , ita quod bonitas es formaliter ipsa eonvenientia: qui deinde advertit, c3 bonum per prius diei de eo, quod est eonveniens rei intrinsecae , ct per habitudinem ad tale bonum dici de ris , quae conveniunt rei extris eae. Quod iure observat , quandoquidem boni nomine absolute prolato intelligi
28쪽
solet bonum in se , & cum bonum alteri volumus significare, hoc ipsum additum exprimimus. Quare Bonitas in se significat convenientiam, quam inter se habent illa, quae per rationem nostram tantummodo distinguuntur . Horum convenientia cum siti intrinseca ipsienti, bonitas in se est intrinseca enti. Bonitas vero ad alterum significat convenientiam , quam habent inter se illa, quae realiter invicem distinguuntur . Atque haec dicit potest conintraria ratione honitas extrinseca.
Yvon, qui articulum de Bono scripsit in Gallica Encyclopardia bonitatem ad alterum dixit si consiliere in ordi- De & relatione, quam unum habet ad alterum: quae definitio ex subjecta quidem materia. de qua ibi agit, cognoscitur conspirare in illam iam positam , sed attentis verbis Con Venit etiam malo ad alterum , cujusmodi e It supplicium, quod certe dicit ordinem & relationem ad alterum , ct malum proseimi illi est , qui eo afficitur.3. Bonum in se dividitur in illud , quod est bonum per se, seu a se , ct illud quod est bonum per participationem
seu ab alio . Primum est solus Deus r secundum est quae Vis Creatura . Nam csa omnes erecturae, inquit S. Ausustinus,
habent quoddam bonum suum , integritatis suae , σ perse monis naturae tuae . Divisio est communis apud Theologos cum S. Diony so l , vel Amstote. libri de Divinis Nominibus, S. Augu stino , qui frequens in ea eli, & Boetio c3). Audiatur S- Augustinus, cujus sunt praediasta etiam nomina M. Se tentia Catholicae d istiuae aliud dicit bonum , quod fumme sic per se bonum eψ , ct non participatione ulterius boni , se propria natura, ct essentia , aliud quod participando bon moe habendor habet autem de illo summo bono , ut bonum sic , in se tumen wanente illo, nihilque amittente . Eamdem di visionem observant a non semel eodem S. Doctore c7 in si
29쪽
Duavit etiam Christus Dominus, qui bonum per se expressit, ubi dixit, ci) Nemo bonus , ns Dius Deus ; quoniam a bonum quo bonum es, is es: homo autem eum bonus es, ab illo bonus es, quod a se ipso esse non potes. Quare insensu etiam opposito ad bonum per se sumi potest, quod idem
Dominus malos vocaverit ipsos A Dostolos, quos alloquebatur
dicens, Vor cum Istis mali, nosis bona data dare Uiis se.
Fris. Idem autem volens significare bonum per participationem alibi dixit hominem bonum, Bonus homo de bona Mesauro cordis sui profert bona . 6. Bonum alteri dividitur in bonum honestum delectabile & utile . Haec divisio communis est cum S. Thoma cs post Aristotelem 6 . Ea et si cadat etiam in honum in se. praecipue invaluit Circa bonum alteri, tum quia ratio honi, duae explicatur per convenientiam, Clarius nobis se prodit. um termini, qui inter se habent hujusmodi convenientiam, sunt realiter diltincti, quam cum distincti solum sunt per rationem' tum quia de hono Philosophi disputant non eo principaliter fine, ut illud cognoscant, quam ut illud sibi comparent 2 applicent. Ceterum quod divisio illa cadat etiam in bonum in se, fit planum ex eo, quod ut ait Suareg, 7 ni
hil es alteri bonam, nis quod in se es bonum, perfecti
nem habes aueri convenientem . ARTICUL Us III. De Bono honesti naturaliser m moraIDer . . onum honestum dividitur in bonum honestum nais a turaliter, sive in ordine ad naturam quamcunque, di bonum honestum moraliter, sive in Ordine ad. naturam
Bonum honestum naturaliter significat id , in quo est
30쪽
eogitante. Atque quando unum & alterum distinguantur invicem solum per rationem , illuo erit bonum honestum in
se naturaliter et quando vero distinguantur realiter erit bonum honestum alteri naturaliter . Peripatetici admittentes appetitum etiam in rebus inanimis. honestum naturale illis etiam commune vocarunt , ut
eonstat ex S. Thoma I id , in quod appetitus se quodammodo movet. Quare id, in quo motus appetitus terminatur , dixerunt bonum delectabile. quod pariter in res ipsas. inanimes cadere affirmarunt . At inferius planum fiet tri- membrem illam partitionem boni in honestum delectabile aeutile propriam esse naturae dumtaxat cognosciti vae, adeoque illorum haec honesti naturalis definitio admitti nequit. Melius veteres. Philosophi, ut colligitur ex Tullio ca bonum honestum in se naturaliter vocarunt honum naturae . Idemque esse bonum illud,quod alii vulgo appellant transcendent ala , inferius ostendam. Interea intelligi potest quale sit istu a bonum , quod dicitur transcendentale, hoc est ad nullum particulare entis genus pertinens , sed super Omnia quodammo do ascendens , ct omnia sibi subjiciens Ex his patet, quid sibi velint haec nomina , bonitas honestatis naturalis tum in genere . tum in specie scilicet veI in se vel ad alterum . Sic ad Bonitatem honestatis naturalis in se pertinent proprietates essentiales rei, inter quas respectu hominis sunt sanitas, integritas membxorum & vita ipsa Nomine enim hominis intelligitur vulgo ille , qui habet Cum natura humana eas perfectiones, quae ipsam comitari solent pro statu suae existentiaria Quare siquid eκ illis in aliquo dest , dicitur quidem homo, sed vel caecus, vel claudus, vel Cum alio addito opportuno ia Sic ad Bonitatem honestatis actalterum naturalis pertinent proprietates aCcidentales rei ,.quales sunt respectu ementiae humanae sanitas ct integritas Corporis , ct respectu hominis , suimet actus positi vi , illi etiam qui dicuntur indifferentes , ut comedere & ambulare , Nam hi distinguuntur plusquam per rationem ab homine di