Silentium sacrum, sive De occultatione mysteriorum apud veteres christianos, dissertatio. Quam in academia Holsatorum ChristianAlbertina, praeside Christiano Kortholt, ... publice ventilandam exhibet Johannes Dethlevi, Delv. Dithmarsus

41쪽

mus, leti Iudith cincilium Nicanum inter Canumires computas , qui sibi vi t , quod idem in librorum Salomonis praefationescribit .Ecclesiam libros Iudi tibia, ae Macha

Morum. legere quirim , sed inter canonicas Scripturas naurecipere. Sic item Stapletonus, lib. in Principiorum fi dei doctrinalium cap. xii, dum expendit illud Hieron mi testimonium, subjungit, videri eum id referre ex a ma ranium. Nam alibi, inquit, aperte dubitat. . XX. Interim si maxime concedamus, Concilium Niemum librum Iudith vere in sanctis Scripturis reputasse, quaeritur amplius, qua ratione id secerit, & an eoi

pso hunc librum in canonem referre volueriti Card. Baronius, loco num. I memorato, digitum helcimendisse

Hieronymum existimat ad Acta Nicenae synodi, in is, .us obiter citatus idem liber inventus fuerit. Quod si ita est, non magis inde conficitur,librum Juditheae canoni. cum, quam quod canonici sint liber Assumpti is hi sis, ac liber Sermonum mysticorum Mosis, qui in ejusdem Synodi Aetis, & quidem cum elogio Scriptura, cit ii reperiuntur. Vide Gelasii Cyziceni Commentarium Actorum hujus synodi parte ii, cap. XHx. Et sane non statim Canonicum esse censendum, quidquid, etiam suli Seriptura titulo, a veteribus sive Conciliis si e Patribus laudatur, vel mille, si opus esset, ostendi posset exemplis Sie librum Hermae, quem ipsi Pontificii pro apocrypho habent,ita citat vetustissimus scriptor laenaeus ib.iv, casu xxxviI, quem locum Eusebius repetit lib. v Hist Ecclesicap. lix, & Athanasius Epistola pro decretis Nicenae sy odi apologetica eundemque Scripturam divinitus is eiratam appellare non dubitat Origenet in Rom. i. H.

42쪽

Athanasius, in gravissima de aeternitate Uerbi disputatio. ne. probationem petit ex libro m Esdrae, qui itidem, ipsis: Pontificiis fatentibus, est apocryphusue Anabrosius, de resurrectione mortuorum, supremo judicio, animarum-

que habitaculo agens, libro de bono Mortis eap. x, adli- briam n Esdrae, omnium consensu apocryphum, provo- ca. Quod&observavit nominatissimus ille Iesulta Benedictus Pererius; cujus verba. in Danielem lib. HS . Nec mirandum accida; lectori, me usum est Antentiis nisi

Darii oriae: qui non modo non est canonicus, verum et . iam ut apocryphus a Patribus resectuου est. Equidem sequu- in in hocsum B. Ambrosium, qui in Ebro de bono Mortis eum fim lorum oriae, quem nunc memoravi, b nomine Esdrae, es eum metua laudesntentia, ad con, mandam fidei nostra doctrinam, qua est de resurrecta ione mortuorum, adhin

in epistola vigesima prima , quam scri

ad noromianum ,s ait, si rom quartum Esdra Mendum esse, qua in se anima carosis esse natura demonstretur, in ebilus horum nuga de ipsius substantia confutentur. ' 1ta quoque Eusebius lib. vi Hist. Eccl. cap. xui, de Ct mente Alexandrino ejusdemque πωμαnων libris agens, , inquit, mἰς Κτο των tam γ=- ων ve ας Uritur in istis etiam earum Scripturarum restimoniis, qui in contradicitur, seu, quae non admittuntur in Eccletia tamquam Canonicae e producitquerno si inter alia apocrypha, exemplorum loco, Barnabae geClementis monumenta. Et quid' annon in ipsis sacria Isteris Gentilium etiam scripta citantur e nonne Aposto- lus Paulus, agens cum Atheniensibus, Arati testimonium

Maeque ignoto Deo sacrae inscriptionem ad fidem veritati Fi faci,

43쪽

faciendam arripit. Ast xvii, tr. u. Audi quid hane in

rem Adamus Tannerus tradat,quo maledicentiorem ii stem Protestantium Ecclesia vix umquam est experta, Theologiae Scholasticae Tom. iii, disp.r, qua v, dub. I, 26. Ergone, ait, qui astega fur, sacri erunt et Eris igitur sacer scri or Epimenides Poeta 3 cutis istud a CasPaulus ny. i. vers. ii. metu ο ι φευς , o si Cretenses semper mendaces. sacer etiam erit Menander i cujus i sinarium citas i. r. 1M ver i. 0ώλίαι καηλ. Corrumpunt bonos mores colloquia pra- va. Sacer denique erit Aratus, ex quo in testem vocato h

missi hium istud profert idem Paulus o. i7. vers ar. Του γή - ἔο ρ ων. Ipsius enim & genus sumus. nae forte

non tam honor ce citantur Poeta i ii quam Propheta vereris restamenti λ Sane Paulus cum Epimenidem adducit , vocareum proprium Cretensium Prophetam, ejus queresimonio tanquam verum aperte com probar: quod vix ita de M sese dieit Ergo EX DIA PER SE CITATIONE AE cuius GERI NON GFFicIENTER COLLIGI R, EuM Lmam Essa cauM EI CANONicua . Sic Tannerus Jesulta. adde tandem his quae habet Augustinus lib. xiii contra Faustum Manichaeum cap. xv. SibLa. seribit is, ct Orpheus,

er nescio quis Hermes, sesi qui alii Hares, vel Theologi, me rupientes, vesphilosophigenitum, de Filio Dei, aut de Patre Deo, ver radixisse seu dixisse perhibeotur, valet quidem GEquid ad Paganorum vanitatem revince,dam , Nox tamen AD Iarolluas Aucet ORITATEM AMPLECTENDAM. Consereundem lib. xlix de Civitate Dei, cap. XLvir, & junge porro Irenaeum lib. iv, cap. xxv, Eusebium lib. vi Histi EccI. cap. xlii, Theodori sum dialogo ut, nec non Nico,

44쪽

. et

Dum i Papam in epistola ad Michaeleta Imperato

rem, Thomam parte I, quaest. I, artum.

XXI. Card. Hugo,in Expositione prologi , de quo nunc agimus, Synodum Nicenam librum Iudith in nu-

mero sanet

compurasse assirmat. Atque ita etiam Marcus Anton. - de Dominis, lib. vii de Republ. Eccl. cap. I ,36. Et sane

Hieronymus ipsemet non tantum prastione in Prover. hia hunc librum diuerte is annumerat quos Ecclesiasio. Ium legit ad Mi cationem euens, sed & hoc ipso, quem nunc tractamus, loco, eodem respicere videtur, dum ejus usum sequentibus commendat verbis: Accipite Judith, viduam C finis exemplum, o triumphasi laude perpetuis eam pracemis declarate. Hanc enim non se um seminis sedo miris imitatum dedit, qui Cugitatis elin remunerator, virtatem ei tagem tribuit, ut invictum omnibuου hominibus et ineret, o insperabilem speraret. Quae vero ad mo-:rum tantummodo aedificationem in Ecclesia legebantur, ea non statim canonica auctoritate polluisse.&idem Hi ronymus jam jam memorata in Proverbia praefatione conceptis verbis docet, & similiter aliunde satis superque constat. Vide Athanasium in Synopsi,Rufinum inexpo sitioneSymboli, Philastrium haeres. I xxxiix, Gregorium M. lib. xlx Moralium cap. xvi; & ex posteriorum sesu lorum striptoribus Radulphum Flaviacensem lib. xiv in J euli. cap. ι, Hugonem de S. Victore lib. de Scripturis& Scriptoribus sacris cap. vi, acalibi,Richardum de S. Victore lib. u Exceptionum caut verius Excerptionum: .

sunt enim tu hi Exceptionum libri Richardi plane iidem qui priores libri Excerptionum Hugonis) cap. ix.

45쪽

mum Occam Dialogi parte iii, tract. i, lib. iii, cap xvi, Franciscum Ximentum praefaticae in Biblia Complutensia, Iohannem Driedonem lib. i de Ecclesiasticis scripiuria & dogmatibus cap. iv, aliosque. Imo vero lecta o lim in Ecclesia suisis scripta, ipsorummet Pontificiorum confessione non - canonica, exemplo constat Epistolae Clementis Romani ad Corinthios perscriptae, quam aetate publice in Ecclesia suisse lectam, Eusebius &Diony sius Corinthius testantur; ille lib. ni Histor. Eces. cap. xvi ; hic apud eundem lib. iv, cap. xxm. Sic item inter libros non- canonicos,quos in Ecclesia pra egi scribit

Athanasius in fragmento xxxix Epistolae εορ α κης, numerantur Mαχη-1 τ fima λων, Doctrina qua vocatur Apostolorum, num sorte innuunturCatibnes Apostoliciὶ & ο noiμ υ, celebris videlicet ille apud

antiquos liber Hermae, cujus jam supra meminimus num. xix. Et quid' annon ipse fatetur Pere ius, hodie etiam. num in Ecclesia Romana legi, publiceq; usurpari, quae nequaquam Q in canone scripturarum s Verba ejus sunt, loco supra laudato: siti id ego ejus libri iv Esdras Ambro- .sium, Curianum, aliosve Patres probatores se laudatores memorem; quum ejus libri sin entias aliquot etiam Cisi liaca Ecclesia in sacrosancta Misse m sterio , ct in publicis suis.

precationibus,usurpo e si quidem per singulos annos inferiarertia Pentecostes Missam orditur ab ea sententia, qua inucispite libri quarti Epria legitur: Acci te iucuMditatem goriae vestrae,patiis agentes Deo, qui vos ad caelestia regna vo cavit. Et ex eodem capite insolennitatim Mar0νum d cantaristia: cmodo coronaotur, ct accipium primam.

46쪽

XXII. Restaminus ex Hieronymi verbis,quae nunc, expendimus,evincere satagit,Synodum Nicenam librumi Iudith sic in numerum sacrorum librorum retulisse, ut idoneum esse censuerit ad fidei dogmata confirmanda.

I a namque scribit: AFerit sanctissimis Docior, apud Hebrao Alrum Iudith numerari in sanctis libris, qui tamen non sint idonei ad dogmata fidei comprobanda: deinde, hi la Dareum sententiae e poni Visana S ausioritaim. Igitur, teste mero mo, reice a Synodus librum Iudith ita

retusi in numerum sacrorum librorum, im eum idoneum essere,fuerit ad dei dogmata confirmanda. .

XXIII. Verum inavero, quod haec sit mens Hie ronymi, de eo mihi quidem nullaten; s liquet: & longe prolecto aliud ipsa s. Patris verba, etiam nudetantum inspecta, quemvis abunde docent. ' Scilicet non ideo in morat ille, Synodum Nicenam legi librum Iudith computa illa inter saci as Scripturas, ut auctoritate hujus Synodi ostendat, perperam isthunc librum censeri roborandia fidei dogmatibus inidoneum ; sed ut indicet,quamobrem libro, qui 'alias inter apocrypha sit, hunc honorem ipse habuerit, ut in latinam eum linguam transferret. Sic Gnim Hieronymi textum fluere evidentissimum est: Tam. etsi liber Iudith ex iis unus est,qui apud Hebraeos pro apocryphis habentur, nec ad firmanda dogmata judicantur L donei, nihilominus illum cum ceteris Veteris Testamenti libris in latinum sermonem convertere volui, qui synodus Nicena eum intersanctas scripturas computasse

legitur. Quod ergo dignum censeret librum Iudith, qu Latine verteret,id Niceni Concilii,inter Scripturas i cratissum librum computantis, apud Hieronymum es-

47쪽

Deli auctoritat. Quod vero euidem induxe it computatio illa, ut auctoritatem libro Iudith canonicam adversus Iudaeos assereret, de eo tantum abest ut in prologo Hieronymi quidquam habeatur, ut potius contrarium inde manifesto eluceat. Si enim librum hunc pro canonico recepit Hieronymus, eccur non ita eum interpretatus est, ut verbum ex verbo transierret, sed tantum ut sensum e sensu ' Annon epistola ci ad Pammachium. quae de optimo genere interpretandi agit, ipse hoc discrimen assignat inter suas translationes sacrarum literarum& aliorum scriptorum, quod ibi verbum e verbo exprimere soleat,heic sensum de sensu ο Majoris evidentiae calsa sic argumentor: , Quem librum Hieronymus ita transtulit, ut sensum dumtaxat de sensu expresserit, non autem verbum e verbo, illum non habuit pro libro Scrip

turae vere eanonico;

Atqui librum Iudith Hieronymus ita transtulit. E. Major patet ex laudata ad Pammachium epistola ; ubi sic

non verbum e verbo, hed fensum exprimere is sensu. Minor habetur in ipso prologo J udith, ubi profitetur Hieronymus, quod huic libro unam tantum lucubratiuncutim diaeris, magis sensum esensi, quam ex verbo verbum trans. ferens. Atque hoc i psum, quod scilicet libri J udithae auctoritas canonica ex saepe laudata Hieronymi in illum praefatione non tantum non probari , sed & conir rium inde elici possit, etiam suo tempore observavit Asm

48쪽

tonius , Archiepiscopus Elotentinus s qui, cum parte u suae Summae, tit. xlix, cap. vI, 2. Sapientiae, Ecclesiastici. Iudithae, Tobiae.&Maccabaeorum secisset mentionem , addit postea a De his quinque no=is dicit Hierony-m- in proletosi er Iudith, quod authoritin horum Abrarum ad roboranda ita, qua in contentionem mentuν --nus idonea judicatur, sed tantum Synodus Nicena in numero sanctarum Scriptararam legitur computasse. H dicit Hieronymus de libro Italia , ct idem de atiis vide. rur dicendum. Et de hac habetuae dist. v. sancta Romona in Pasia. M idem etiam dicit Nom. t. a. o c. δεῖ a Dp r et bium, sic quod isti non sunt tanta auctorat tu, quod ex dictu eorum posset escariter argumentari in his qua sunt Dei, sicis ex aliis Abris S. Scriptura. Unde forte habeni AEuctoritatem talem, qualem habent dia cta Sunctorum approbara ab Ecclesia. s. XXIV. Excipit Gretseruso dicere tamen Hieronymum, aliquid libro Iudith a Nicena synodo tributum, quod non tribuerit synagoga, sive Ecclesia si-daica. 'uid vero lilia, inquit, si non canonica ct imfustibilis auctoris, ὶ Nam Judai quoque hunc liseum

sanctis libris annumerabant. Ergo Nicaena synodus alta quia Omplius largien m declaravis. aluo 'nodi decrero excitatus S. Hieron 'mus, hunc librum Latio damara

voluit, sepositis omnibus aliis negoti XXV. Resp. Concedo, si sibi constet illa de Nina Sunodo relatio cuius Hieronumus meminit. ali.

49쪽

non tribuebat Synagoga. Fuisse vero istud eanoni- eam & infallibilem auctoritatem, nego. Quid ergo aliudὶ quaerit Gret serus Nimirum hoc, quod eum inter ceteras Scripturas sanctas computavit, qui is E clesia legebantur ad informationum morum , uti Hugo ait i quod utique non seciunt Iudaei, quippe apud quoi nude tantum inter histor computatur eustribit Hieronymus.

50쪽

Rrar samota ille e Scotti Quaekerianismi hodie

. do in suis, antehac ad omnes Europera, nostra intque adeo etiam Κiloniensem Academiam, missis, & postea in Apologia fuse expositis Thesibus,th. tiri inde,quod Spiritus s. primus est & principalis Ueritatis ductor quodque ideo recipimus Scripturas, iisque credimus. quia a Spiritu illo proteinerunt, concludere satagit, Scripturas S. non existi mandas esse principalem originem omnia Veritatis & cognitionis, nec adaequatam primariam regu lam fidei & morum ; quae nostra, eaque verissima est .sententia) etiamsi dic possint regula secundaria. Neque enim haec duo pugnant: Spiritum S. primum esse ac principarem Veritatis ductorem; sse: scripturam S. esse principalem originem omnis veritatis & cognitionis, p, mariamque sidei & morum regulam ; sed bene M. sunt consistere,

quod auctoritatem sibi fingunt Scripturae a Spiritus S. auctoritate diversam cum tamen.quod ad rem attinet ipsam, una sit utriusque auctoritas; sua: Spiritui s.convenit ob persectionem intrinsecam ; Scripturae autem sacrae ob dependentiam a Spiritu S. seu propterea,quod doctrina est

ab eodem prosecta, illoque suggerente a Prophetis atque. Apostolis in litera: relata. . .