장음표시 사용
521쪽
Metaphora ometra Dereptunss. Cap. XVI. Scἡ salsior est imitatio Pathetica , quae gestu aut voce alienos ut lectus ridicule proponit, risium movens Comite sit, quod dicitur. Cujus exemplum nobis facetissimum rcliqvit c. r. apud Ciceronem Crassus irridens affectuosam adversarii peroratio. Si astro enem: PER TUAM NOBILITATEM, PER VESPRAM FAMI. di urLIAM, inquit Tullius in sto concio ritaeret, nisi ista lenia σvultus Er vocis imitatio 8 P ER TU AS S TATU AS uero cum dixis er aspera
extento bracchio paululum etiam de esu addidit, vehementius risimiu. unito
Ejusdem generis sunt responsiones quaedam friFidae aut ridicu- nustamiae, cum propositum sit calidum aut asperum, quae itidem verisimili habent vetudine non servata auditorem decipiunt: tIt ista sienis apud Naevium ris imqvi a filio rogatus e ploriis Pater' respondit : MIRU M NI tudineis. CANTEM, conrimu tus sum. Quis ejusmodi argutiam serio jocolam ab eo exspecta siet, cujus gulaeiaqueus erat circumdatus. Sed magis ridicula fuit haec Tettamenis, qui cum sententiam judicum, quae capitis ipsium condemnabat, audisset, ridens discessit, ct cum
quid rideret, rogarctur, respondit: Qia mulctam datis mihi , ι ama nemine petii. Et hujus generis erat rei ponsio Bardullae, cum die Sababati patiuulo proximus sistatium hoc ex ore lacerdotis acciperet :Bono sis atmimo , hodie ea nabis in paradisi, respondit: Melim ut locum meum occupo. Sabbato enim IVu me Ioleo. Cui similis est hare: ignavi cuiusdam responsio, qui cum Leonidas ante praelium milites corpora curare jusisset dicens: Hic prandere, caenabis is apud inferos , res γndit: ad prandium acceptor ad coenam renuntio. Constantioris animi erat responsio militis Hispani, ex illis qui Romam diripuerant: quem cum Andreas Aut ia condemnasset, ut velo insutus adjectoi ustulo panis bis cocti mari siubmergeretur, panem aspiciens dixit:
Hoc mehercule parum est panis ad tantum potus. Denique iub hoc genere comprehenduntur omnes exprcssion assectuum, qVae nec tempori nec loco nec personis nec aliis circumstantiis conveniunt atque ideo auditorem decipiunt.
Haec vero figura, quae ut vidisti, idissimum est consuetudinis in vita civili condimentum, vividissima etiam inscriptionibus lubministrat lumina, non solum illis quae facetae simi & ridiculae,
sed etiam gravibus & heroicis, quae mordacitate adsperguntur , ovando singulae clausulae argutis acuuntur. LXemplum O o o a aliquod
522쪽
- ε 3fetaphora octava me t-D. Cap. XVI. ali avod rudi penicillo adumbratum dabo , ut in illo perficiendo ti
Imperator, Caesar, Augustus, Pontifex Max--, Patria Pestis rissimo Genitori misis, ut Soli Lutum. Patrium imperium illustrius fecit ex adveri. am excito fuerit ingenio rogas 2 Statua consule.
Clava Imperium aullicatus a Virtute scilicet: Abgravi morbo fratrem expediissunere sestinato:
Gateris virtutibus non tam claruit,qJam caruit.
Vigilanti us in Triclinio: Menuis mus in GD
Omnium retro Principum liberalis musLauro: Per summam charitatem annonae,
Imperii jolia divisit in scorta, Conjugis Fastem felix. Nam reciproca fide
Uxor Uiros: Vir uxores exteras aque odere
ut castissimi Infantes bellaria ue ga Reos, ου Innocentes pari beneficentia, Ad coenam rogatos, nitido excepit gladio. secunda Mense, post carnes Carnifex.
523쪽
ps necem. Unicum amantem unice amat it seipsum. Caeteris verax, neminem fefellit incredulum. Suadendi a tem exercuit non Prosa, sed Versutia.
Nam quicquidlibuis,cui statim 'astilo serreo. Philosophia adeo dissin, ut Phuosophosomnes δε-
Sola Juris prudentia delectatuου qua caruit, Centum viralis Fori prolixitatesummota Lites omnes Edico diremit, parte Nec Marti minuae Fam Minerva sacerrimus, a manu infestia legiones delevit Muscarum, Bis navali pratio fortiter interfuit in arena.
Bambaros omnes imperii hostes juperavit barbarici Bis triumphavit , vicisse nelarus. . Heu fati criment tanta promeritus Cafarons μου es vulneri ι octo tantum.
Cum morte tamen acriter luctatus pnxerat nis Bas in Deorum album statim relatuae, Deorums omnium consensu Caesi reiectus Maximum sui desiderium Romanis reliquit ca-
524쪽
De Propositionibus Metaphoricis,
quibus continentur pulcherrima dicta arguta & Allcgorica.
'Rioribus capitibus declarare praecipue laboravimus cto sipecies METAPHORAE SIMPLICIS, quae scilicet
formantur, Ssaepe in una cespe in paucis verbis unam notionem eXprimentihuS COn
sistunt: ut si dicas IGNEM, Han, REGINAM FLORUM &bellum NAUFRAGIUM REIPUBLICAE. Has vero non porsectas argutias dicimus, sed semina aut RADICES per sectarum. Ex illis enim singulis provenient felices isti humani inge nil fhuctus, quos suis locis abunde indicavimus, ut principia illorum cognosceres. Sed hic constitui has ab istis separare dc per gradus
te deducere ad perfectam cognitionem PERFECTIMIMI ARGuTi A. RuM GENERis , in quo ultima Vis humani ingenii cernitur. Persectiores itaque illas esse dico, quae beneficio sic a men iis operationis formantur, qValis est ALLEGORIA h. e. continua alio metaphorae simplicis. Quare tot esse species Allegoriae, quot metaphorae apparet, cum detur allegoria proportionis, alia attributi onis, alia homon)mia dc sic ciet rum figurarum supra expolita ium. ALLEGORIA PROPORTIONIS est, quae a metaphora proportionis veluti radice Mopullulat dc propagatur.Sic cum amor translate dicatur ARDOR,Phormio Terentianus ab hac radice alle goriam duxit argutae huius propositionis: Hisce ego illam dictis stalibi INCENSAM dabo, ut nς restingv- , lac missi exstiliateris. Sici . Nonnius. Diqitigod by GOrale
525쪽
avgutissimus etiam iocus est Tullii in Pisbnem, quo nullus acutior legitur in tota illa oratione. Cum enim is genere suo superbiens
gentem suam appellaret SEMINARiuM TRluMPHORuM , Tullius comtinuata est moriar ex isto, inqυm Seminario triumphomm nianisi aria da folia Murea re alis. Pariter pro Sextio, cum disiorἀ- civita metaphorice vocasset NaupRACtuM, ab hac radice allegoriam contium at in hunc modum : Cum vero in hanc Reipubl. NAVIM, ereptis Senatui gubernaculis , stuctuantem in alto tempestatib- seditionum aed ordiarum, tot elisses, nisi ego unus dedit- essem, ocursura videremiur. cte. ' IIbi simul respicit Iphigeniam , ut tempestas sedaretur, mactatam. Et in Pisonem. Ne tam fui timiam, ut arvita maximis turbinibus ac fluctibus ReipubI. NAVIA uber inem, sal maris inportu collo Uem,sontis tua nubeculam ficie enim crat fusca mol COLlega tui contaminarum ritium cerat enim orescetido penim rem.
hae postremae allusiones argutiorem reddunt Allegoriam , qu niam his accedit homcnymia. Sed in his allegoriis verba metapb rica declarantur verbis propriis, sed ista Horatii magis est aenismatuca, quae lectori relinquit accommodationem ad interim μυλ
O navisi referent in mare te novi
Fructin. Ο qυid agis 3 fortiter occupa
Portum. 2Nonne vides, ut nudum remigio latus
Et malus celeri faucius frico Antennas gemant insine fumbin Vix durare carina possint imperiosiuae AE or 3 vix tibi sunt integra sint . e .
Cuius mea opinione haec est sententiar O Sexte Pompeii novi morin animi tui juvenilis tibi rasin bestam tempestasum excita- 'buην. t boulte, quidcogitaερ occupasortirer suillam, eam qVe firmiter retine rivola tibi paten Nonne vides te a S ci
526쪽
ro Propositinuus Metaphorisis. Cap. XVII. cibus tuu rurpiter esse deserium, exercitumque tuum a Caesare ' oppressum' An nescis sne pecunia nec exerrim me imperisines eorum consestere posse ' Vix integra legiones tibi resant. Ad c Sus allegoriae Horatianae imitationem integrum elogium sub imagine naufragii in Patriarchis meis conscriptum reperies, quod di industria conseci,ut intelligeretur etiam in inscriptionibus aeum esse perpetuis allegoriis locum.
Etiam in rispoNsis vehementer delectant allegoria continuate,
qualis erat haec Atheniensium Marcique Antonii. Cum enim hic Athenas magnis copiis ingrederetur se BACCHUM serens domitorem Orientis, Athenienses se urbemque suam , quae a Minerva donominatur, ipsi tradituri, quod antea nunquam acciderat: Mine sam inquiunt, o BACCHE pater virginem ad hane usque diem tib θοndemm in Conjugem. Quibus respondit Antonius: Accipio ,sed
mille talenta doris nomine Impero. Sed Athenienses : o Domine , at- ροι Jupiter matrem tuam indotatam accepit. Plures ultro citroqui
resiponsiones in eadem allegoria continuabantur. Sed dos sine ulla metaphora solvenda fuit.
Ab eadem figura proficiscitur APOLOGUS, qui nihil aliud est
Uam metaphora proportionis continuata , quae animantium hominispecie indutorum exemplo instruit homines. Quod cognoscere licet ex duobus Apologorum exemplis ab ca 3. autore nostro pro- , ah.e.ao. positis alterius Stesichori, alterius vero AEEpi. Stesichorus enimis. b.m Himerensibus dissVasiurus, ne corporis custodes Phalaridi darent , talis .st nMτat eqVum cervi ulciscendi studio homini libertatem sitam rea si fidis=ι didisse, ireno in OS accepto. Et AEsopus cum causim tueretur , .isfia Demogori capitis damnati ob crimen peculatus, sapiens memorat consilium vulpis, quae noluerit ab erinaceo sibi excuti ricinos, qui, οἱ iis corpori diu adhaeserant. Satius enim credidisse perferre illos qui Dὸ-ον. -& saturi parum sanguinis ducebant, quam recentes &- ' sitibundos in locum eorum successuros.
Hac Allegoria proportionis texuntur qVoque nonnullae DESCRIPTIONEs ΑRGuME, quaerem describunt continuatione qVadam at-rributorum metaphorieorum, ex singulis Catι oriri secundum naturam
rei similis ductorum; ut si rUam voces REGINAM FLORUM,
componere inter te potes attributa rosa st regina ab una hac meimraphora Diuiligeo by GOra le
527쪽
Pascit apes. Pramis ararit bonos.
Crocem circulin. Margarit Aureum diadema. Habit-. Atque ita restia ae doteram litares,vistine inperatisno vera
, ut in indice Categorico dicebamus , investigari S ad silas Categorias revocari possunt, cum nulla sit circumstantia, quin alteri respondeat, etsi , qVod autor noster monet, relatio illa propriis verbis interdum non possit exprimi. Ex hac igituGedemone primum petes metam 3 plues, rubea finis e. g. dioena Pisisti AM EPOMIDEM res, deinde propostiones meta- φνώ-da .
Quas, ut si dicas: Momentum temporis regina forum purpuream n nomen 'idem eoronamque eripuit. DeniqVe descriptionem allegoricam , proportis
notionibus sententiae tuae congruis ingeniole di ositis, ut allegoria ab ortu rota ad mortent floridajucundaque dictione continuetur . -- inde quidem tibi ipsi tentandum relinquo. Sed etiam, quod s. ditumno aut noster dudum admonuit, eadem facilitate mutatis vicibusAt ni ora rosam allegoria regina, reginam rore alleboria rosa depingere tamen δε- .ucci, vae est metaphoricae proportionis inversio' eius μ P p p inae Wra sine
Arist. 3. Rhet. e. Oponet ira nitivionem Wa ex proportione Δgitur ad utramquepartem reddere.
528쪽
Mo De Propositsoni AfumorisD. p. II L. Quae de metaphora prvortionis dicta sunt, eadem transfer ad metaphoram ATTRlBOIONIs. . Unde non minus ingeniosae lepudaeque allegoriae ducuntur, veluti haec Ciceronis a LAUREA H gnis periculis parta amittis longo tempore viriditatem. IIbi urea Vocatur victoria, quae est metaphora attributionis, rota autem allegoria significat domin triumphalci degenerare tandem ct ignavos homines pro- dueere. Et Panegyristes pro eo qVOd imperium Romanum temerit te Crassistolia ct decus suum interparthos amiserit pro imperio accipiens h. e. insigne pro re ipsa quae est metaphora attributionis
andem sic continuat: Infelicα ALPE , inviso Numine avarisissimum sicuta Imperatorem, inter barbarorum tela implumct irriseque cociderunt. Eadem attributionis allegoria duo servi Plautini Sagaristi. O Gulus argute inter se iocantur, quorum prior cum furatus e set pecuniam pari boum comparando destinatam, nummos illos V cat BOVES Cum igitur Toxylus prehendere vellet crumenam , in qua erant nummi Sagaristio dicit: Cavesis a cornu. T. set dium ' S. . ia BOVES BINI hae sunt in crumena. T. Emitte foras, ne eneces fame sine ire pastum. i. e. cur retines hoc argenturata cur non illud conssimimus S. Enim metuo utpossim in bubilem Vicere, ne vagentur i. e. sit promo ill , vereor ne mihi eripiantur. 4'. Ego' uiciam t. c. da mihi ipssis, probe ipsbs impendam. Et quoniam. abstractum pro concreto etiam est metaphoraruir sonis, ut supra d cui , unde AMOR tanquam Numen pro affectu amoris ponitur argutam allegoriam in eo posuit Anacreon: Puellam AMO REM ad januam cum arcu astensem frementemqυe vidi , in o U
ades o fovi, tum tDjam calefactin telum mihisatim insistrict
ridens abiit. Et Julianus AEgyptius ab eadem radice hanc duxit uom nedierem corolla , AMOREM reperi inter rosas hunc ala correptum in vino demersi bibi,nunc mi, saevi - Anacreontis autem
sententia est: msi uasti iam, -- , use 'Viciar,fore ut is ossea succumbat. - sinum esse Iomotum intemperantiae. Et Mhis diutius impinorer, reliquas sex metaphoras tuo ingenio percu re, ex quibus emorescere Videbis allegorias continuatas, quarum..exempla in singulis metaphoris a nobis expositis reperies. a : Diuili do by Coral
529쪽
ARGUMENTIS METAPHORICIS ET VERIS ENTH MEMATIS.
Staterant argutiae SEC INDAE MENTII OPERATI
. OXIS multo nobiliores atque ingeniosiores iis, quas prima mentis operatio profert. Neceste igitur est ut perfectissimae 6mniumque ingeniosissimae lint argutiae
TERTIAE MENTIS OPERATIONIS. Quin his solis
convenit ar utiarum nomen, Dod ab a umento ductum est,in quo tertia mentis i icultas proprie posita est. Hic deducam te ad recon dicam eamque siva in aecui iosam doctrinam, in Rhetorum scholis nondum satis declaratam, nisi qVod quidam ejus radius ex paucis 1 6. autoris nostri Verbis elucet, dum ENTHYMEMA LIRBANuxi aut Uxs1siTATEM ENΤΗΥΜΕΜΑTICAM nominat adeum modum, quo de I. x.ια urbanitate simplicium Vorborum docuerat. Dico igitur Enth--.i- rurbanum lau peis ectam argutiam estis illam, quae vim habet argumenti in ingeniosi, ut sunt clausulae Epigrammato , DICTA INGEsiosΑ Α et i ς1Lςs o quicqvid in prosa versia aut nascriptionibus ARGUTUS ctionem spNSUS vocari solet. Horum primum exempla praebebo, quae Iu- rvam en-eem asserant huic doctrinae, siue Uam unde prircepta fabricentur, thymema..
Sensum argutum Voco primum illum,quem interpretes Marti- bana esse alis tantopere laudarunt in Apem electro casu exstinctam:' - arva velo
Et latet oe lucet Phaethontide condita gutta, Ut Udeatur apis nectare clau suo. Dignum tantorum pretium tutit ilia laborum
credibile est i amsic voluisse mori.
530쪽
M ' De ar insentiae etaphoricis. Cap. XIIX.
Felicem apiculami quae pretiosiorem tumulum inhia Vermis quam in electro illo invenit. In hoc enim moriebaturun istis vivit, totque gemmis quot verbis ornatur. Sunt enim verba ape certe dugnissima, quaestiis mes, aculeum sententia contunent. Arsutum quore dc a Cicerone idoneo argutiarum ut inventore sic audice celebratum est hoc Timaei in conflagrationem templi Dianae: Deam ιμν non potuisse restinoere mm tempusui , φ Olympia Auxandrum parturientι Mifuerit. Ingeniose enim notaverae eadem nocte dc natum esse Alexandrum & conflagrasse templum illius Deae, quae parientibus praeerat. Acutiores stat duae argutiae ejusdem Ciceronis in Verrem , etsi Siculis illas tribuati Aui negabant m ωm nervam esse Verrinum ,
dens ad Caium sacerdotem, cui Verres in praetura successerat. Non minus ingeniosian acutumque Julio Caesam judice est diaetiim illud Sergii Galbae ante laudatum , qui cum in Libonem mutitos testes scit omnes familiares dc domesticos citasset Libone sic reprehensiis est: mando tandem Galba e triclinio rata exibis ' Cui statim responditi maiussim de ea biculoalieno. Idem dicteriorum collector pro argutissimo celebrat hoc V spae Teren:ii in Titium quendam, qui interdiu pila ludere noctu statuas argenteas confringere solebat. Cum enim sedatis quidam eius illum, cum ad ludendum non venisset requireret, respondit is: δἰ vite mirari: nam brachiam stetis. Videtur lori de bracchio Titii, de statuae brachium intelligit, eodem dicto illum Sexcusans dc accinsans Laudatissimum etiam est hoc, quod Macrobius pro exemplosa dicti affert in Oratorem, qui oblitus se filium esse salsamentarii, pro imperio loquebatur et Tace tu , -- Patre cubito se em gere se
Sed Plutarchus argutissimum dc dignum memoratu credidit . hoc Agesilai dictum: Nolite mirari, quod infectis re redierim , nam triginta me sagittainiorum miria ex Asia depulere, significans se exercitum deduxisti quia Rex pacem emerat triginta millibus nummorum sagittarii imVine signatorum. Argutissimum quoque inter Plauti acumina est hoc lenonis, qui cum puellas sitas verbis non posset ab ara Veneris, quo confuge