장음표시 사용
671쪽
Argutias Symbolico in figura ct fiaος αρ. XXII L
Om dc facetarum , qualis est de Alexandro Agolante, qui Romam iter faciens iuvene comite, qui se Abbatem Angluna ferebat , Cunia nocte quadam ob angustiam diversorii uno lecto uti cogerentu , cognovit secum filia Regis Angliae concumbere, quam uxorem duxit. Talis est fisul a Masilii Lamoreria, de alia de Petro Vin Hostem
de tribus Florentinis, qui caligas adiudicem Marchisianum injustraxerunt. Omnes sunt deceptiones era. Ab eadem hac figura leporem mutuantur praestigiae ma mum est illusionti, quas in familiari vita alter alteri exhibere sistet. Unde adeo ridemus, cum scamno surtim subtracto aliquem improvise concidere videmus. Et hinc in risium Eluta est aula Gallica, quando Rollo, Iortissimus, sed idem rudissimus Normannorum Dux pedes Caroli Crassi Regis osculaturus, illos utraque manu sustulit tam invenuste
ut Regem prosterneret. Et generatim pauca sunt ridicuti seu i verbis seu in factis, ovae non propter inopinatum sint ejusmodi a rve adeo ex figura tua deceptionis nascuntur. Omnes enim rident eu cum non taud vident este objectum quod exspectabant, seu non s. rantum, seu non tali, seu non suo tempore, loco Velsitu appareat, seu retario, actio, passio, instrumenta opinioni non respondeant,ut dictum est Theorentate de ridiculis.
Habes hic Lector intelligens paucis verbis explicatum quio id de FORMA totius artis bolicae generatim dici potest. Quantum ad MATERIAM pauca licet adjicere iis, quae supra attulumus. Quod enim ad MATERIAM REMOTISSIMAM attinet, .illa satis exquisite egi principio hujus operis, ubi de argutiis corpor
Aguratorum ostendi omnem substantiam corpoream ctvisibilem, ea testem aut sublunarem, naturatim Vel arrefactam materiam essecommunem
omnium symbolorum, quae posita sunt in occulto animi conceptu
exin imendo beneficio rerum visibilium, sculptarum, pictarum, aut maturalium. Porro diXi etiam, quae cerni ne eunt corpora, mat riam esse symbolorum, Veluti aerem, ventum iam, dummodo oculis specie quadam visibili siubjiciantur. dc qualitates, ut virtutu, milia,scientia, errorω, imo spiritus ipsi es divinitas ita repraesentari possunt, ut oculis cognoscantur. Gnsubstantia imaginaria O Ch marica ab intellectu fictae huc pertinent. Denique demonstravi, qu modoseptem tiri ι simplicibus aut mixtis sta armis , vem ι, Ini auDisjtiroo by Coos
672쪽
ν uouitata in ινλι significentur. Ex ovo intelligitur nullam esse in hoc universis rem, quin artis huius materia sit remota. . t. At si de' MATERIA PROXIMA'quaeratur, iam tum c stentii unum quodque symbolum aeque ae omnes verborum argutiata revocari ad TRIA RHETORICES GENERA , Demonstrativum, Deliberativum ct judietate, cum dc symbolicis figuris L are vel viatverare,oadere aut dissuadere, aerustre aut defendere liceat. Dixi amplius , sicut genus memo in rivum amplectitur etiam argumenta theoretica ct philosephica, quatenus eade in oratoria et se induit, sic
etiam simabola quae sua natura sunt argutae figurie multa sunt e cogitata docentia rebus eruditu ct iis. reticor quomodo symbolicis figuris Astrologi vim ainorum, Chymici.operationeS metasiorum
aere ac aiciarum Xerbalium , alia Asorata, alia pa- thetlaa. Unde communeniomnis malesiae symbolicae cognitionem Parare potes.
Sed, mvis, ari findolica persectum finem a me imponi nompine nisi de omnibqs3mboli, is deneribus Uciatim agam, quod idem into Oinfite . Etsi enim intelligemistificere pol, ο e' ruis locis de rigusque symboli fontibus indicavit Nihilominus .
Dictiorem no iam tibi insinuare non re is, sed alia, quam coguras, via, quae dc ad exitum perducti opus, nec ullius rei necessa comtione te staudabit. S amen itaquerevocabo maximo h nobile , 'ingeniosum,-argutum symbolum quod vulgo ImPRESAM dicimus Hoetenim continentur omnes reliquorum pertiationes , quisqvis Rinpress conficere noririt, ne e rio etiam c fingere Messi emblemata, Meo 'phica, ludos per- μα res, tophriri de quemcunque symbolicum mentis nostrae stinum.' Sic autor noster de industriu fissius tragoediae praeceptat adidit,qVae est Poetices pars excestentissima. si isqvis enim fabulam eo rue lain secundum legis artes componere didicerit, qui intellexerid
renis, morer, Uectum id denique ele intilam termonis proprii dc figmrati, quae omnia pertinent vel addubitanti .im vel ad ornamentum tragoediar di is necessario persectissimam quoque componet diam, materia tantum minuta.,4 persectum quoque, ema, fabulis
673쪽
rit nos ab excesiematum p Horum
tradendas nihil amplius requiritur, quam ut constituta earum dest IM.tione differentivi adjicias. Quodsi igitur igitur artem omnemo IMPRESARLIM explicavero siumciet relli Porurnombolorum de seriones indicare , utpote quae hujus artis laudem dc persectionem in aliis alia partibus atting t.
ID EA ARGUTIARUM HE. ROICARUM QUAS IMPRESEDICuNT ITA EI.
Anc quidem Amice Lector me non aliter po it radere iudicavi, quam proposita MEA PERFECTISSI-l MA sYMBOLI HEROICI. Quia enim illorum, quae
eritimus, alia aliis sunt pulchriora , aberrationum verbnulla datur scientia nec numerus certus, dc insupera heroicum symbolum cum reliquis 'mbolis no-πι , μνώ-tia arctissime coniunctum est, nec ira ab areidenti ι satis dis riture hinc mirum non est, cur hujus artis de Diones re praecep tam disserant , imo inter se pughent, quam ipsae artificum opinisπα. Necesse itaque est, ut Idea quaedam constituatur, in quam omnes concurrant perfectiones. utut enim non omnes ad ementiam symboli heroici pertineant, omnes tamen spectant ad essentiam ρσωctissimi symboli heroici. Etiamsi quoque seu humani ingenii inium cillitate, quod finitum est, seu argumenti pugnamja, quodi cunquam Omnes circumstantias conjunctas admistit, vix fieri posse videatur, ut ad hanc ideam aspiremus: hinc tamen cognoic us, quae magis minus ve ad ideam hanc accedunt esse vel persectiora vel impersectiora symbola. Sic Plato ideam Re ρι Ci momori , dc autor noster tragoedia proposuit, sapientes a'7 pictores imitati, qui cum in corporibus mortalibus nullam sine menda ibi Mn a reperiant, . Duilired by Coos e
674쪽
Idea argutiarum ramicani , Ita dum t I rese. c. ram. Grreperiant, discipulis imitandam proponunt speciem ex idea men---.tis xxpresiam quae omni Vitio careat. Eth. 7. Eod eo nam est in perfladendi ficultate necessarium 1 qVae In artibus certas admittit leges, cum imbecillitas ingenii fuerit ut a98. ιπὰ sua autor loquitur demonstiationes exigere philoiophicas in ea re, 'Vae Aionibus populari iundamento nititur, idque pominum in hac arte symDO- utunturum. Primum, quoniam haec eX omnibus persuadendi artibus , ut demostra nobilissima, sic difficillima est, utpote qVae reqVirit m itionem pe- tioncireregrin- sed proprietate tua planam, acumen laconicum in dicto argu- qvirereia de velocissimum imin momentaneum mentis motum in compa- vitium ini ridorim cum 'oprietaracstproprietate cum persina. os. Est enim genia est.
haec. ut dixi ultima sagacis oc acuti ingenii vis puncto temporis ops Ar.
duas votiones sub duobus diversis generi s latentes Complecti, S 3.Rh. n. in unum rarm congregatas in rebus distimilibus similitudinem in- mulio dia venire posse. Unde sapienter se . autor noster inieri admirabi- me spem lem hunc vesocis ingenii ab una re ad aliam tinjectum proficisci vel stiserea dirino furore , vel ab agilitate ingenii, Vel a pertinaci Hre charione , quid iaqvorum primum cio, alterum naturie, postremum nobis debetur, lesiis laborem ut plurimum fugientibus. terris at , Augetur vero difficultas, quod praeter in Iumentum symboli tot acuti in- aliae periectiones di circumstantiae concurrere debeant , ras sicuti genia est. in uno argumento Conjungere res videtur humanae mentis Viribus Oοο) Arimaior : sic vel unam omisiste censuram provocet fastidiosbrum aut Poὶt. ι .mordacium ingeniorum. Quo enim nobilior est hic ingenii partus si pro- eo maiori est invidiae obnoxius. Et quo magis est publicus,eo ma- pter velgis ab omnibus tanquam scopus petitur. versatilis. Accedit quod reliquarum artium piaticarum , ctoratoriarum quae- ingenii dam priscoruni Rhetorum extrant praecepta,hujus verosmaboli nul- est,uelfrila: utut sine dubio una cum poesiopictura nata sint, atque adeo πι- rore perinnum fuerit alium illorum inventorem quaerere praeter 3Ol.) natu- citi. Et s. ram ipsam, quae omni tempore omnem populum docuit IMITA- Rhet. aue RI nec poema in tur latinum aut Marcum adeo rancidum, in quo versatilis non mentio fiat limbolorum 2 emblematum. Haec vero utut inge. ingeniiniosa ab ingenio nashebantur sine ulla arte: ita ut qui laudaret ista ess, aut Kk kk Uno exercita- - isti Pin. a. Catervis a duabus causis er e ἰῶναι alia, et detur poetica habuisse originem, nam ct insitum est a natura imitaria pueris.
675쪽
ignoraret, cur essent laudanda, sc qui inveniebat, artem nesciret aciqyam inonia exigeret, talparum instar quae saepius partu nec paristus suos unquam cognoscunt. Tale erat symbolum Regis Scythiae Persarum Regi minas denunciam tribus animalibin tribusquestiis
sis, ut diximus, quod erat symbolum invicum ingeniosiilimina Corporibus naturalibus exhibitum, quod aeque iacile pictis scinti' que corporibus repraesentari potuisset, sicuti ista quae galeu simul,
lius praetinebant Colchidis Phr) giaeque Heroe Quamvis igitur haec lymbola omnium frit temporum: in stamen nata est in Italia superiori demum fecular Seculo illo erucluto quidem, sed infelici, nec literis minus illustri, quam discordiis tu .hido. In medio igitur praeliorum & studiorum ardore, cum Duces animosi bellarent in litorati ingeniosi inter se certarent, invasitania mos Curiosa raedam dc mira aemulatio signa militaria ingenista, acutis eruditisque argutiis animandi. Sic igitur non lum Duces cum Ducibus, sed equites cum vitibus inventis se m tuo pungentes non ingenio minus qVom manu pugnabant, imb aurius saepe vulnus interebant acumine argutiarum Mam gladiorum is Paulus Jovius altera Comi gloria persipicaci atque erudito ingenio praeditus primus est artis hujus parens, quam aemulatione Andreae
Alciati Nobilis Medolanensis, qui pater est argutiarum moralium- in infleminis, procudit. Jovius igitur a multis principibus & privatis rogatus, multa excogitavit Hieroiis,quaedam aliunde
mutuatus est & omnia naturali me is lumine considerans primo artis leges adum avit potius quam expressit. Sed accidit symbolica arti quod traulicae, in qua ira vis carinam Atlas invenisse dicitur, postea alii remum, alii gubernacuIum alii vela, quibus ventos sustin ret, adjecerunt, cum inventis aduere ficile sit. Vestigia igitur Imvii plures alii Pliuologi presserimi, qui exquisitiori lima succestu temporis expolierunt artem adeo pulchram sic magis magitave per fic re stud unt. Quamvis autem tot patres agnoscat imiholum H roicum, quot Circe matresi Iplbrum tamen lententiae adeo inter se distant, imo pugnant cui antea dixi ut Veritas inter manusqVae rentis clabatur. Idque adeo fit pluribus de causis, quae iblant ingeniosissimas quasque docti inas perturbare. Primum quodqViclam in hac malinia ita versati sunt, ut potiua extollerent symbola civitum
676쪽
tum atque potentum , quam verum quod 1 vendum esset magnopere curarent , qui adeo e res in prioribus tymbolis admisis sequentium nobis leges resiquerunt, cum tamen quilibet docens ut ;or. Philosophus noster loquitur debeat quidem amare Socratem, Ooa Ariamare Platonem , scd hisce omnibus praserre oritatem , veneran- ι. Gh. σ.clum aeternumque intellectus Numen. Alii porro ut acutiores fiam Amicus runt in penetrando de recentiores in componendo, sic facilius in ter se censuris collisi sunt. Est enim haec consuetudo illorum cygnm micus Sorum , ut rostris se mutuo petant , iuxta illud Hesiodi: Musicus musi- crates,sed eo , WEta toeta infestus., horum certaminum cum simplex lectora licet amia idoneus audex osse nequeat: fit saepius ut veritas innoxia condea ei ambo
innetiar. Sed fbrtissirin ratio est arcta cognatio quae inter heroica de s data intercedit: ut, sicuti gemellos apud poetam no Enwm est ipsa quidem mater discernere, nec sito quemque nomine appellare potuit, sic iidem huius artis autores nesciverint nomina ac pridce' ipsis ant ita heroici si boli ab emblematis, hieroglyphicis, caeteriSque Omni- 'nere. tus I, lis seu naturalibus seu repraesentatis leparare. inibus a cedit quod autores illo tempore de ARGUTIIS nihil quicquam in- audiverint, in quibus tamen origo latet vera-unica duarum nobilissimarum artium omMlica O -Maria, quarum neutra a perfecto symbolo abesse potest. Cum igitur isti ri los , non sontem huius artis fuerint secuti, fieri aliter non potuit , quin de praeceptis eius confuse loquerentur. Nere tamen non cum primi glaciem stegmrint , tantam merentur laudem Ob ea , ae recte dixerunt , quantam veniam , sicubi aberrarunt. Eleganter igitur Bargalius, postremus , optimus scriptorum , quos de hac materia legerim , in suo inducat symbolo successoribus relictam esse facultatem propius hunc scopum seriendi.
Huic itaque operi perficiendae artis SYMBOLICAE Jamdiu est,
quod me accinxi , non stium studio nobilissimum hunc petendi I sum , sed necessitate quam alia mea mihi scripta imposiverunt addu- us. Cum enim suscepissem magnam AR GLIDARUM ARTEM quam ipsis nomine involutam dc sepultam deprehendi eruere a que in lucem proferre , i litve solius Aristotclis ductu, cuius oraculum , utut obscurum , nihilominus attente auscultanti nihil non revelat, dc fidem datam reliquis omnibus partibus hujus generis e
677쪽
t.bi Ah. positis liberassein et videbar mihi debere adhuc orbi admirabilem i. Ethae r. nunc tantae matris partum. QuaIe non aliud , quam Dusdem Ari Dahia s stotelis oraculum consulens, de his symbolis libellum i aratum con- opera, ut ieci, ut te argumento magis populari & heroico dc a multis ami- νε se dissi- cis,qui scriptumViderant, Valde expetito. Huius itaque compen-kiuiis, dium cyoddam hic dare constitui indicans methodum , qua inue. indit .. stigavi DEFINITIONEM perfectissimi symboli, quod unice huic tractationi propositium.
iam Methodus inveniendi Definitionem pem dilidi; fecti mi Symbosi. . . ,
sicut omnis ars humana seu liberalis, seu sordida alia non inviis
si ordinata soles praeceptorum ad opus esiqvod dire rum dc oin praeceptum nascitur ex desinitione ejusdem artis & objecti sui u sis. ab N . au tore nostro Desinitio vocatur principium a st νη 1 1 of veri, sic quoad iis isto n est dς63 at α.M J ς tenebris. Et contra reperies θω- , inde quodvis sariis
zz Tham derives 3o dubias disciVM. . . , . Ιἰ νη ρ tribus vero faculis, quibus autor Definitiones schol sum. rum difficultatum tenebris obrutas investigat, prima inom v. ιos. minis, quod cum sit xei sisn Galae signum arbita pbi, necςsse est nisi nomen sit prorsus inconveniuns ut in Μ. α' brevis de consuta definitionis generalem notionem rei Pi a isa - - Altera est EXEMPLAR Indisidui, quod genere ab omnibus probatum laudatumque sit,. quomodo a peririctionibus Oedipi Sophoclis in tragoediis: Iliados in Epopolia des. .. com uia tanqVam abiblutis prototypis idem autor propri i. ., tatem dc pCriectiones harum poeticarum disciplinarum petiit, eo ηρ 'ρ saeuia est COMMUNIS OPSIO eis , Mνi bem vel si - φ .ν. si his V Q7- eum verisimile non sit in Ouinibus omninii , , , decipi. Iisdem igitur faculis dubia vestigia indagabo, ut perveni p.. , latentem dioitioncm perfectissimi Symboli quod σeror mAt st u
678쪽
taV dicinit In prest cap. xVIV . G Plinius Secundus perversam ait grammaticorum sitbtilitatem,ri rar sedis eluredo derivant,tanquam a .lendore poliri arris: cum nomen eam isset, acceperit a luton,quod significat t urnam sculpturam. Et sane ro sd iis motissimis seculis inglorius eratmiles, cui furi r erat scutum hoc est, sisem ali, nullo symbolo aliquam actionem repriPsentante figuratum. Dissere is τι set λitaqvo SCUTUM a CLYPEO: hic enim aliquo symbolo ornatus liris die illud erat nudum. Resert igitur nossequomodo Graecἰ , Latini, Dam ieris i in GaG, cstpeorum at eadeo in ignoran, loricarum Vasea r/em dc deniqVe asse i ιι, figorum a clypeis tanquam exeinplum ab exemplari translata risimilis ni fiuras nominaverint , S lic quoque heroicum nominabituro f. Sumbolum. Graece igitur secundum Plinii Et mologiam vocantur GLYPTA, mae voex a causa in , --tali videsicet scalpro desiimia est. Etiam SYMBOLA quomodo Herodotusmilitum Cariensium notas militares appellat. Et Plautiis de sigillo militis impressis loquens: Miles hie rei vis 5mnium ἰmpressum in cera. Et hoc vocabulum delum est a causa uermalis eratissima, videlicet ab arie symbolica, quae sumbolo h. indicat sis tentiam latentem.
Virgavis latind Uricat SPECIMEN locunis de Ipse, quo Rex Latinus insigi ii utebathre in galea, quod nomen eanden, vim habet ac besum. Sed alibi vocavit ARGtI MENTUM, simbolum scuti quo Turnus utebatur describens, quae erat vacca JO. Et Plinius de praelio gigantum , cim Minervae insculpto loquens, utvictoria intelligeretur, quam Pallas in ista pugna retulit , fi ras illas vocat
mentaram ct inbuit tantum. Et haec vox dum est a causa fis mauinteriori h. e. quod ex argumento si tudinis argutias praesertia. Fit enim argumentatio a figuravis bili ad Ieriens Iami Udilam.
Itali nostri IMPRESE vocant a causa quae Vox reliquis mnibus est significantior, quandoquidem hoc genus sym oti homico proposibi vel. m fgnificando repertum .a Mi vis bolures alias indicantibus distinguit. Unde trigidissima est illorum etymologia , qui Italicam vocem: IMPHSA , Iatina IMPRESSIO de ducunt, tanquami esset figura impressa de s pia. Qua ratione im- lata bentium esset fion D νωῖ Sed etiam nomen fueres et . si eo laco, ubi de s bolis agitur, satis intelli ri nihilominus in se spectatum esset ambiguum, dum ignoretur , utrum accipiendum
679쪽
. uer retiarum motiarem , iit de re seu adtione significata an symbolo significante. Gallia, ut mox dicemus pulcherrima debemus exempla heroicoruuia 3 symbolorum, illa vocat ARMOIRIES, quae vox tamen idem ove valet, ac familiarermaseu insignia, estque adeo Mausa materiali, in qua extant Symbola. Alio nomine iidem Galli vocant DEVLSES Italice Didis, utut diversia admodum nominis ratione. Galli Gnim suum Dresse ducunt a DEUISER. quod significat brevi bus diris rudere, unde proprii' pertinet ad Gria STMorum, mygis quam ad corpora, sed Itali suum nomen derivant a DIUIDERE, qu niam symbolis factiones inter se dignoscuntur. : Ex omnibus hisce vocibus generatim id intelligitur symbolum huiusmodi sua origine inventum eise , quo tan Nam signo in clyseo significaretur heroica aliqva actio, seu peracta seu proposita . Inde nullum ex his nominibus adeo proprium est huic sym lo, ut itum extra orationis contextum a reliquis symbolis illud distingvere valeat, nisi alia vox aut si lex aut composita differentiae loco adjiciatur. Unde Graeci possent dicere UEROGLYPTA i. e. sculpturas heroicas, ut distiirgverent ab HIEROGLYPTIS , quaesiant lculpturae mysticae. Latini ARGUMEN rA HEROICA aues, SYMBOLA HEROICA. Italice usu satis cognita est vox IMPRDSE, ubi de symbolis sermo est. Sed quoniam ita homonymiae obnoxia est, huic tollendae vocari posset IMPRESA SYMBOLICA Nos hic quidem appellavimus ARGUTIAS HEROICAS, cum tanta de iis hic agamus tanqVam argutia ιν specie: convcniens quoque erat nomen mutuari ab hoc eius genere meoplavsico, adjecta
disserentia specifica. Atq incut Videbis fluent miniae praecepta& a reliquis argutiis cisaltan. Transeamus igitur ad alteram coimiecturam
si vanam ex amulis heroicumgutaribur 'maxime probata fuerit i
Ne litem inter ambitiosas Dos de pulchritudine agi alanx, hic sequar, stilius famae arbitrio videor mihi detemere posse Lud vici XII. Galliae Regis symbolo palmam tribuendam esse. Hoc rat Hystrix undique aculeos projiciem, avi Halananiater EML
680쪽
quas Italἰ dicunt Imprse. cap. XXIV. Di S ET COMINUS id est horis meas er procul O feriam. Primus hujus artis faber Paulus Jovius commendat illud, ut Iuliariata line τοι activiscareu eximium. Bargasius, qui ultimam huic aristi manum imposuit,uffirmat i a non Iecundum snter argutias hero u locum obtinere. Deliique civilibet scriptor dc quilibet homo seu
summi seu mediociis ingenii illud admiratus est usque adeo, ut de inimici hujus Regis illud dic timuerint ed laudaverint:
Sunt tamen quantum ad amorem Osiqnificationem diversae lassi modum opiniones, quas expendere dc diiudicare necesse est, ut virus argutiarum fons cognoscatur. Compilator quippe hieroglyphicorum Pierio annexorum refert hoc symbolum ad Ludovicum XI. qui Carolo Duci Burgundiae, at o T re p. crprocul dis pcrpe
sin fuerat, isto minatus sit. Juvenalis urimus, Favinus d. Autogr phum Fecistis cuiusdam Gali ci adjiciunt, cum Carolum Filium
baptismo lustrari curaret, hoc symbolum excogitasse. Contra Ty- potius idem adscribit Carolo Duci Bumgundiae, qui Liniamico sibi virino ct Imperarori remoto minatus sit , audax certe sententia de digna amesace Carolo, nisi Typotius nomine caroli deceptiis fuisset. Nam Monrealis, Sammutant Sautor Relationis statuum symboli inventorem nominant Carolum Ducem Aurelioensm , qui Burgundicae sinionis implacabilem in Dum est an inis paterni vindicem se professiis sit, adjicientes qu0d is symbolum hoc dederit Equestri ordoni: visitati quatuor nimirum equitibus formidabilem hanc ieram cum dicto adscripto Achati insculptam in pectore circumfercndam tradens.GSed ut dixi, Jovius , Capaccius , Bargalius, Paradinus e calii muld odorico XII. laudem inventionis tribuunt, inirmantes cum primum in lorica hoc animal pra tulisse sine dicto, sed in veritilis de monetis animasse cum dicto LMINUS ET COMINUS: munantem seprope ιμώιmfactiones GalNasuis armis oppressurum eroculis. ra Italia consiliis ct cala .negotium facturum, acuaeos adeo calamos
intelligens. Alii denique duas opiniones conciliaturi autorem fr-ciunt Carolum A retanensem ct Ludovicum imitatorem, adjicitq PMassinus talia suisse insignia Maesensia, quae haereditate ad Ludovia cum pera enerant, Mae circumstantia ad argutias detegendas ne parum iacit. Quin autor resationum afficit aliam circumstantiam
kitu dignam, Ludovicum diu usum cita iussise corramia cum dicto - illo