Emanuelis Thesauri, ... Idea argutae et ingeniosae dictionis, ex principiis Aristotelicis sic eruta, ut in universum arti oratoriae, et inprimis lapidariae atque symbolicae inserviat. Accessêre ab autore adjecti tractatus duo; alter de argutis concio

발행: 1698년

분량: 807페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

651쪽

Nec tamen dolet.

vetitit ammis immori, non est mori', Frigida ipsa Duma

In Rogasi flamma Retaom ardorem sentit. Denique ordiis universis Dulces in flammas liquesceret , si regnaturo vivere iuberetur. Apage InviderHanc ad flammam ni cales,

Adamaae es, non adamam.

Secunda Inscriptio.

- . Philippe Ter Maxime. Η . . Genialem Augusta Sobolis felicitatem

Terrarum orbis gratulatur

Sensit depondere ipso te ae Austriacastirpis auctarium, magnam animam Hinc natalis iis profaribus 'Flammigerantes evibrat Scopulos: -- Excaecanda Invidia, fumiseros intensas globos;

Metaph. Crede; mentiri Tesius nescit 'vert. si a confrias amoris Flammas Synceris e montibuae expectorat;

Et inclusa dudumsu tria

H ευ ρ. E ruinarum thramento excludit. Itaque

652쪽

Ita ve ut sospitaba referat in Coelum vota, Diligentissimum nuncium Gogat, flammam: a vocali fremitu, eloquentibuae tinguis, Nostrorum pectorum amores testatur.

Quanquams queat ignis expendi ;2Etna favida es. Ignis friget.

Tertia Inseriptio.

t ascere Heroum Heres fesicissime: Magni Solis Hesperus, Magna Hesperia Sol:

. Negalis domus Columen-Culmen:

Avis decorus, avorum decuου:, Tam omnibus clarus, quam charus:

Non tu exili Fama tuba Sed flammigenis Montium Bombis resonandus Alicubi nasceris, ubique nosceris. Jam tota Insubria in montem assurgens, Tibi attremit, tibi ardest: et Vibrati s er bin candidum Aguam Natalem,

Regale tuum nomen

Aureis lammarum pennis inscribit Caro Jam Senatus Populin Mediolanenses Per te is icitin Qe desinens o Pro te staficitus esse incipit. Θρ-μ.

653쪽

' taph. Itaque ad Hustrem Aram hanc fidei testιm

'. Expiabili flamma Votum firmante;

Tot tibi perpetes Annos annuit ἔ-

ot praepetes fulgurum fulgores f

i po ex monte coruscabit. 1

Alludens ad Montem aetnam , qui cum nivibus tectus sit, in flammas erumpit.

. e . .

'Cerne maior μμώ. Ver θ emat in Nive, Hyems vernat inflamma in iv. E iamina fulminibus cominuunt. Ac nec Cato invideat Te me,

on iis videbis perdia Ddera N pernoctes Soles, Ei lucifugas fugare curas.

Dixeris e monte Crium nasci rencsideribuae cognatos cernes Cometu,

Regnis, Regibus, Populis Non lethalia ,sedὶata omina deferre'. i aureo tractu fulgentes,sugientes,

σμα. - Gregatim sparsim proserpentes Pru It winam noctem istaminare uenia inam noctem istaminare ue

654쪽

Abibunt, obibunt: Aureumque in imbrem recident. Hac aspexeris , dices; Aut Jupiter nascitur , aut Mars perit; '

Aut utrum γα

In his exemplis animadvertis, quanta hoc genus inscriptionum festarum dc animi causii fiet irum licentia recipi it figuras ingeni ias. Quin etsi unam tantum in uno membro figuram notatania vides, nihilominus attentius consideranti tres quatuorve figurae sumul complaeatae apparebunt, ita ut unum membrum pluribus figuris illustretur veluti noctes Magni Solis Hester- , AOP Hseria Sol.

tibi primum obseri as duplicem Metaphoram PROPORTIONIS, qua Regius infans dicitur respectur ni talibus ipsius illustrati, Huterin vero respectu Patris, tanqVam stella Blem si sequens Postea apparet OPPOSITUM in vocum inversione de contrapoliatione, AEQVIVOCUM in voce Helyria Hi aniae, Italiae ct stellae communi, de LACONIS MLIS in tacitatautione ad publicam spem turbulentissimis illis, quae tunc erant, temporibus. Sed quoniam argumentum interdum requiret, ut inscriptio metro illigetur, si thema adeo succinctium sit, ut disticho expli cari possit, dubium nullum est, quin hoc perspicue arguteque comceptum prae aliis metris placiturum sit. Verius enim Heroicus cum Luico mixtus scriptum reddit populare S medii generis Tale est d ichon statuae crudelissimi Imperatoris subscriptum ei civis ne et Irareae magna ostirpe Neronem' sutii hic matrem, sustulis ιλ purem. Item hoc Didonis imagini subscriptum: l . iii, i Infelix Dido I nussi bene nupta marito , . et Hoepereunt ροῶ . hoc fugiente per ι- , IEt hoc Epitaphium catull Corinnaei'

' Latratusures, cepi mutus amantes. r

sc piacui Domino sic piacui Domina .

655쪽

. σοι

De argutis Inscriptων M. αρ. XXII. Et hoc apud Ovidium .

phystida Demophoon letho dedis hostes amantem :

Cum enim fidem sesellisset, illa sibi manus intulit. Eadem ratione id Ovidius epitaphium Didonis concepit duabus animadversi nibus superstructum: Praebuit stareas se causem mortis o enstem: Ipsa sua Dido concidit usa manu. inscriptiones pro exemplo concisarum S argutarum servi

poterunt , cum unaquaeque sub ornatu contrapositi vividam allusionem contineat , eamque adeo praeciseconceptam, ut ne verbulum

otidem, vel demere, vel adjicere, vel mutare liceat. At si thema hos fines excedat dc ad decem duodecimve porrigatur Versius r J-bos adhibeas suadeo, qui quantum ad metrum quod antea monui cast3J- . quamproxime 99;. acceduntad familiarem sermonem, & int Rh- versum iv prosam veluti medii simi. Sed ex altera parte idem veri Ja-μ- sus epitheta admittit tanta gratia, ut in gravissimis materiis eundem magno pondere & majestate incedere videas, veluti hit

nocte pulsa dubim emiser dies

Er nube maestum Avalida exorisur barax omnia Lumenque mma erse iactis ea gerens, ore. met, inin mensuram qVoqVe ct numerum inscriptiόnum Elutarum eum jambica esse optimum senties, qVi plurimum ex jambis trahit. Quod ob ex re servavi in Inscriptionibus, quas jussu Magni Caroli Emanum, Primis maxi- cipis nostri, e licandis tabulis in magno atrio rivulorum di positis composui. Miraculum certe picturae, ubi doctissimi Europae penicilli inter se certarunt, ut heroicum maxime argumentum, quod in Annalibus Principalis hujus domus proditum exprimerem, videlicet Rhodum adversus Turcas dc Saracenos ab Amedaeo IV. Sabaudo, qui insignia dc nomen Magni hinc retulit, defensam. In cuius perpetuam memoriam Amedeus V. cognomine Viridis, o dinem Equestrem instituit annunciationis, quo scilicet die festo praelium istud dc victoria contigit. Sicut igitur thema tam erat copiosum, qVam angustum cujusquem a dia

656쪽

Dea guto - θριγκώ-Cap. XXIL σοι que inlcriptionis spatium ad quatuor versus modo restrictum: sic imitandus mihi erat Corgias, qui periodis versuum aemulis auditores detinebat & decipiebat. tInde adhaesi metro Janabico, sed ea libertate, ut narratio St sibiecta animadversio poetis videretur oratio prosia 6 prosae scriptoribus ligata. In prima tabula exhibetur Ame- deus cum equitibus suis e portu Elvens, ut Rhodo succurreret vexillo usus crucis candidae. Inscriptio est haec.

Solvit aus irato nobilis heroum classis. Pro ere crucem, vota proventis sequens Spera Ottomannis clauo navigiis Rhodos me victa fou Thracia hebescet luna.

Altera tabula repraesentabat Rhodiorum ducem a Turcis occisum Sequites occisi chlamydem Amedaeo offerentes adjectis precibus, ut locum illius Occuparet.

Dextris iam principiis Rhodium principe agitta necat. Supplicat Amerio crucifera menti chlamys. Non illi Vidua crucis moratur preces θPericulos stemmata imperii capit.

In tertia conspiciebatur navale praelium, in quo Amedaeus silao manu Turcicae classis Praefectum occidit.

Dum fervet maritimo Marte minuae, Impia Ducem pia Dux classis mactat Amedam: Pasipitat orbata capite impietas ferox et Alludit

Rhodum nutantem virtus unius tenet ad Verba

In quarta classis victrix naves & captivos Rhodum reducit:

Fama volatum velis anticipans victor

Suis ligatam rudentibus Asiam remulco trahit. dum t

657쪽

is natat barbaries inclusa ergastuos: Rhodiosi portus, quos mare cupiit, timet.

In quintaEquites gratias Amedaeo agunt, eumre coronant I

Metu liber svore captus equitum ordo Gratiis ais osculis vindicem cumulat dextram - Huic servatricis praemium asseritur frondis: Et qui tot piamas dederat, laurum accipit.

In sexta Amedati triumphus Rhodi actus reposentatur:

Radiat superbo magnus e curru victor, Novum tit lem miratur Rhodos.

In septima Amedatus terra dimicat contra Saracenos et

Becunda laurus lauros,victoria victoria aris: Semeis madidus is it abstergi mucro , Reducta pelagor ad terris praedones venatur, Et crucis hostes hosiliter cruciat.

In octava edaeus Regem Saracenorum oceidite

Per nubes telorum fulgurat Amerii ferrum, Et ritu fulminis alta robustius quasians, De tot barbari, Principem Saracenum petit :ιώ- a. Exinde Rhodiis reddita es serenitas.

Frenitaso In nona equites rogant Amadaeum, ut loco Aquilae candidam cr Movi. cem insignibus suisinserat, in aeternum yictoriae testimonium, quoaurenuit ,nisi Imperator consentiata

658쪽

Caesar annuat abnuit praemii ergo Defensa crucis schemate mutare Aquilam, amboria aullic Beroldo astruxit sar. Tanta est magnanimo in pectore modestia.

In postrema Amedaeus imperatoris concessu candidam crucem in campo purpureo pro insigni assumit:

Probante Augustigrande argumentum capit.

Servatum crucis candorem cruento inferens

clupeo. Heras gladio MAGNUS, nec clupeo minor. - Nam quid essecerit gladius, clypeus docet.

En , Lector ingeniose, quomodo ab octo sontibus figurarum ἐπρο-- Disserum proficiscatur, qvici vid in omni oratione seu dicta seuser pia 'argutidciententiosi elucet. Restat, ut bre iter commonstrem, P modo ex iisdem figuris nascantur argutiae omnium syristolorum. Sit itaque postremum caput

ANSITUS

AB ARGUTIIS VERBORUM

AD ARCUTlAS SΥMBOLORUM IN FLGURA AUT FACTIS.CAp. XXIII

X superioribus recordamur idem argumentum , DL

VERSORUM INSTRUMENTORUM videlicet

ves actionis imitatione expressum , diversi poeseos gen ra constituere , videlicet Ethicum est Mimicum: quod

659쪽

De Argutiis symbolicis is jura ctfacto. Cap. III. ex autoi e nostro 20 sub initium hujus operis declaravi. Sacri

Poet. e. r. ctum Iphigenia ab Homero cantatum poema est: ab Euripide in Sce-iromam na repraesCntatum est tragoedia. Hinc adeo demonstravi, unam eam ijm difff- demque METAPHORA U, quae alia non est, nisi poetica imitatis munt inter repraesentari posse , aut verbu, aut rebin , aut altionibin animatis. Ma

se, aut tialis Domitianum adulatorie vocat HERCuLEM , significaturus eum. Odgeia esse domitorem hostium, ut Hercules erat monstrorum. Et haec eis nere di rat Metaphora in verbo posita. Eadem Metaphora Domitianus se mersis L ipsum laudavit statuar Herculis capite adempto dc sui capitis imagine reposita. Et haec erat Metaphora in fastis ct sed inanimi posiavit quod ta. UtraqVe eandem sententiam indicabati Domitiauin est an idam νω diseri Hercules. Quod si idem Domitianus nudus cum leonis exuviis de ci fas, aut Va in ludis comparuisset, monstra oppugnaturust haec metaphora sodm. misset in obesto, sed animato dc actuosb posita , quae spectatoribus do vis ri fuisset jucundior. Dico amplius metaphoram quamlibet in posuram allegorica quadam continuatione reddi posse figuram proposutionis dc enthymematis arguti, non aliter ac de figuris verborum est dictum. Qua ratione si quis statuae Domitiani in Herculem muta tae colum de iusium apposivisset, consecisset integram hanc propositionem: Est Domitianus ervidem Herculeu,sed aeminaim ct talis, συalis inter ancillas Omphales Regina Ddiorum colum er fusum duxit. AH, ,. Porro sicuti argutiarum verbalium aliae sunt graias aliae ridiem V p factorum s rreum argutiis eadem necessario locum habebit differentia. Nam si Romani truncatae Domitiani statuae st imposuissent; haec metaphora fuisset Dicto ridicula, cum mat ria sit vilis dc ignobilis. Unde AEgyptii stultum Simperitum reeraesentaturi eorpus humanum capite asinino pingebant. Sic ex picturis de sculpturis, ut 29s. autor noster admonet, ridicula a gravibus distin guuntur vilitate dc deformitate objectoi um. Unde picturae Polia gnoti erant gravissima, utpote qui heroes dc diuinitates pingebat rPaulbnis imagines erant ridiculae , utpote rerum Vilium de desb i- zhis r qVales erant qVOqVe Ludii picturae. Eadem ratione tragaedia II., G-S , quae mores dc actiones heroicaι imitatur, comoedia h.' ridicula , qVae mores actionesqVe humiles orservitar exprimit .

- - parat amιtation- poeticarum unamrvamque talas disserentiae sertiri.

cesse est

660쪽

De Argutio 'Mauris in facto. v. 6Ira σου Sic in Epicis Homerus in Achille heroic- , in Margiterauisulas acti nes exhibuit. Denique quae de Metaphora in factis dico, eadem de omnibus octo accipienda sunt, atque adeo secundum nova hanc observationem statuendum , quicquid arguti lepidique in

theatru ,persinatu ludis in quacunque reseu acii ne humana, natura vi, divina occurrit , id omne harum jurarum ex aliqua proficisci. Tragica εἴ gravissima PROPORTIONIS METAPHORA Grat ista Tarquinii stiperbi, qua nuntio filii sivi de civitate Gabiorum ,

quo dolose confugerat, consilium petenti facto mentem suam aperuit. Nullo enim resiponsb dato in horto tantum inambulans Virga tapaverum capita, qVae reliquo flores eminebant, detruncabat, id scilicci innuens, referte filio meo, ut evita Ire L occidat: Ac nostra erit civitas. Eni Metaphoram politicam in facto non verbis posutam. GraVis itidem erat brutaphora proportionis in imnio Cyri, qui tribus vicibus sibi visus est utraque manu comprehendere seum, quo significabatur eum tribus decenniae imperaturum esse. Et Ayilao squae Galba sacrificante victima viscera in antiqvam S ruinosam quem cum transtulit, significavit, eum ad Imperium sed admodum sinem per

venturum. Sic tot aliae somniorum, aenimalium, natura ipsius argutiae, aliquo proportionis symbolo nituntur omnes. Unde interpretum peritia in metaphorae ingeniola evolutione erat posita. In eodem genere ridicula erat Metaphora Marchionissae Momtis Ferrati , quae ut erat prudens ac honestissima matrona, cum imtelligeret Philippum Luscum Regem Gallorum Italiam ingressum ad se diversurum esse amore potius formae suae adductum quam Oinportunitate itineris invitatum, excepit eum convivio multorum quidem ciborum, multorumque miluum, sed qui omnes euastinuvarie conditis constabant, significatura ut ipsa declaravit dad aliaeposset animum advicere. titutenim mulieres habitu, honoribus, forma ditarant, Omnes tamen sunt mulieres. Sed Rex alio 1 cnsiura etaphoram interpretatus erat, putans , totgallinis sinegalis id vetile, nullu in isto palatio gallinas esse pro Rege gasio, qVomodo idem simbolum ad eundem 'em sed diversa Astaphora trahebatur. Riducula qVoque suit proportionis Metaphora, qua studiosi quidam din

SEARCH

MENU NAVIGATION