Emanuelis Thesauri, ... Idea argutae et ingeniosae dictionis, ex principiis Aristotelicis sic eruta, ut in universum arti oratoriae, et inprimis lapidariae atque symbolicae inserviat. Accessêre ab autore adjecti tractatus duo; alter de argutis concio

641쪽

De argutis is scriptionibus. Cap. XXII.

Metaphora ian ., aut oppositu astrictis sint positae, ut pote ibus laetaniugerest',

642쪽

- Natura debita iv tria reddita ,

Legio vere Martia . v. - . A Patrio Numine nomen adepta. ut iidem Armorum Deus

Urbem hanc gentibus 3 vos huic urbi genuerit,' In fuga, foeda Mors: in Victoria, gloriosa. Mars enimfortissmos pigneratar

Pii impios occidistis, octa .

Itas, dum impios mulctant inferi; Vosiveras interseris, triumphatu, Brevis vita, memoria piterna. ssiva ius viso longior est,

gloriam quaereret per mortes Actum igitur praesar vobiscum, Olim Fortissmi, nunc Sanctissimi milites. orum virtus p Ne vel oblivione me elicentia insepultast: z . Immortali sepulchro Senatus cavit. Ingentes Exercitin Punicis, Gallicu, Italicis bellis, : Majorem feticitatem habuere non pra mium. Ais utinam mavora possemus , qui maxima acce-

643쪽

De argutis in 'rionibus. op. XXII.

Vos hostem Amonium Furentem avertisse , redeuntem repulisse, AEterna hac moles, aternitati te Bituri Hanc quamdiu blectabunt oculis vos lingva A-

aventur.

Pro mortali conditione, immortalitatem cons 2. iaculos au i

Nonne quam parva, armatione comparatum, utioni accommodatum iit. nstat enim Tullia.. nam rationem audim esse Ravitia est,hahelectu iucundiorem, ob fierentiora incisa de concinnitatem armore arae periodos rudem duriores iacit, sed pilam. acutiores. inantum mo ad amgutias, est in isto elogio acumen floridissimum , quoa Hr unissis temporibus visum ies auestum fuit: QvlasDe gis hine te iris

Martiae comparas Busdem sinaim κ' - 'o 'servabis eum istic gerere per nam senatoris ,me Oratoris. Unda illud Senatus Consultum siustinetur gravitate, ho ogium ingenu Iraesertostensationem, estque eo argutius&floridnii. Hae confiderationes mihi iuveni ansam dederunt novum si cuimus elogio 'Tum Caesareorum excogitandi i quod lapidariama ι ii tiri or i. H. accommodatum est. Longe malis me excitavit illὸd Gellii iii ham, Quod ne syllaba quidem mutata per membra dc versiculos da pessi in hanc formam e

ui verin nobilitas, magna opes medium ingenitium, iam, ur agu 'exrra vitia, avam cum virturibus ' 'η. - manet inckrio I nee menditator. Pecuma ahena non Vpetens,sua parcus, publica avisuri Amicorum Libertorumque,

644쪽

Ubi in bonos ιmradisset , ne reprehensione patios :ini in matis usque ad culpam ignarW. Sedelaritas natalium, o metus temporum, obtentui oin Duo egnitia erat, Sapientia volaretur. Dum vigebat aro

Militari laude apud Germaniis floruit , Proconsui, Africam moderate; Jamsnior, citeriorem Hsaniam pari, ista,

Major privato visu, dum privarin fui

, Et omnium consensu.

Capax imperiti nisi imperasset.

Hoc elodium Tulliano isti conseras εἴ multa occurrent, Maediscrimen styn Oratorii ct iapidaris, orationum er inscriptionum tibi' adi cor Non tente consideranti aperient. Tullii istud est paulo manius cum m eae eanum S simplex thema comprehendat: Hoc Taciti est plenius , cum dem est hi quaelibet periodus aliud thema constituat, ex qxm novae sublimesque florical argutiae nascuntur.3 Istius materia magis inpatheti , hujus vero cutis σ litica, quae inscriptiones reddit minus teneras , sed magis graves. concera lud fere semper in una Oppositionis stiperficiariae figura ludit , hujus tris A

oppositiones Moni O siistinentur, quo ad historias adeo remorus 3. Rh. M. alluditur , ut quaelibet vox integrum Commentarium requireret . as, Ar. Illud denique numerum habet molliorem dc rotundiorem: hoc du- ibib. Cum riorem magisque abruptum. Unde etsi dictio Ciceronis orationes conferum magis ornet, haec tamen Taciti iusti iptiones potius commendati tur Histo- Inter orationeν enim ct Inscriptiones eadem intercat dii serentia, quam rariquide etyi. autor noster reperit inter Oratorium styluin dc historicum, in certa- ex quibus illum vocavit concertativum, hunc e ystum. Hinc adeo minibus notuis hodiernos elogiorum do inscriptionum conditores , dum aetusti, pluasin aemulantur Tessianam, acumen obtundere Iesalentiariam. Et ratorci contra υθέ si populo de cathedra recitares illas inscriptiones, quae autem, lectu sunt iucuncii mae, aures auditorum raderes S urbanitates V, nicum i dereitur rusticae. Ut de me dicam,alteriim hunc stylum, utpote gunta r a ad legendum aptiorem , in elogiis Caesarcis praetuli , quanquam mi- grestos via Ff ti 3 Ium dentur.

645쪽

Hypeta. rum non sit, si stylus utpote adolescentis aetatem redoleat, sit jura vividior quam solidior. Has itaque duas inscriptiones pro ideis de exemplis INGENI SARUM & ARGUTIARUM ex omni antiquitate propono, qV

modo stapra ideas elegant nictra Marum inscriptionum commonstravi. Unde intelligere licet inscriptiones ingeniosas esse eas, quae sententiam in Assetaphora pliadum ponunt, eique au adversionia stconsecutiones admirabilex superstruunt. Etiamsi vero iis usurus dec rum debeat respicere: is tamen qui ingenium exercet,poesicas audacesq; condere poterit.Facilius enim ab eo quod nimium est,addiocritatem revocatur ingenium, quam ab eo quod p*rum est, ad mediocritatem attollitur.Ut taceam epigrammata non esse nisi insci

ptiones ingeniosas metro d*vinctas. inare inscriptionem illam arcus triumphalis,quae apud nos Augustae I aetoriae extat, quam ideam simplicis sed inscripti nis dignam de senatu dc Augusto supra laudavi, assumas,dcomisi honorum titulis id est,thepa consideres:

IMPERATORI CAESARI dcc. S. P. R. QUOD EJUS. DuCTU AUSPICIISQUE GENTES ALPINAE OMNES, QUAE A MARI SUPERO AD INFERUM PERTINEBANT, SUB IM PERIUM POPULI ROMANI REDACTAE SUNT

In hanc sensentiam seu hoc thema mille modis arditἡ II bit' dere, in plura sicili cet themata particularia illud dividens S animaZ3 versionem aliquam ex figuris ingeniosia uni me aceommodans

ovales exempli causa currente calamo tibi indicauo, ut eariun occii Done acutioresmediteris. Sit igitur primum thenis p

646쪽

ab . , Casam hasta deprehendit: inferos quos Manes perscruratura: si popuI, Romani Hostes occiderent. Δυsta uni populo Romano, Alpini populi omne , quo ' No. u. rura robore instruxit, nivibin has , ferro amavis, ros a resb- ,

quot morιbus vastavit , momentos cubuerinst in reliquι mor-rale Mi di ant , cum mor altum bellicosissimos defendere natura universa non floruerit. Cerne quos qui in montibus Augustin debellavit: citra κιο v. fabulam dixeru , Titanas ab Jove fulminaras. Atque sic per alias figuras ingeniosas arguta enthymemata invenire poteris. Nunc aliud thema formetur:

IN ALPIBUS TRIUMPHALIS ARCUS ERIGITUR. Ορομία

in Romana victoria nihil esset impervium , S. P. α R. usi Me--. Dabam Natura claus , portum aperuit. Proporri Fod besso universi orbis ιncendia , civilin Alpinis extis. Oppositis. ino stare in lusim uno tempore, Alpes aperis, ct Janum etinis. Ineluctabili ου Aspium claustris praestata hoepat actos'i- ν ρ π- raculo , Italia respiravIL Hae eadem porta Bestum abiit, ut Augusim in ravit. D. , x et in superbis Alpium jugis jugum imposeis, os exfe- v v ra Nationes omnes , I aiam ingredi ne possint , quin colia sub- ---

DP, AUGUSTUS FERRO ATQUE IGNI ALPES EFFODIT. Laeisi xv, ut d conrea Augstam sabit e Astes ceciderunt. et Casaias victoria, eos Alpibus nasci debuit. Eo in . . . Augustin Alpes depreot αι momium altissimis Capitolio

647쪽

Augustin terrarum tremor, Alpes invertit.

lotyl. Contra sese Alpes rebelgarunt. Nam ferrum arvo e seri' rentur nullibi erat, nisi ipse dedisse πρ A a cauru a-- juga, Romanis aqvας Casar e/---

-taph. EX A LP IUM RUINA TRIUMPHALIS EXTRUCTA

Dum Casar eviseeratis Aquin, m meritis: isse, ut, peritrepidarunt. ρ Senaris , Populineis Romanin. Ut filis montisin nudari pop.li, agnoscaπν iam seselis Romαπῶ, monte3 auferre, a Wam

aegere non poterat e pax rigusti amu, nisi Alpes pro

ALPINORUM ARMA , .TRIUMPHALI FASTIGIO IM.

POSITA . inoeem Mespasia, Naturam non alio cossius 'Moaves emolisse, quam ut Romanorum Trophaa longi. rons cerentur. Hae de Alpinis stolia* timete careri. Senatus Populinarυe Romanis Alpinaram Spolia Caelo sentavit: uν Superis quoque minareturo caesari restrissenna m

648쪽

Augustin arma A mm medusi, abracara, Alpib- restituire μ' π.ωι exarmara hostium temeris- μῶmeo armu terreatur. En Alpinorum Arma Caelo proxima, ui se προσηπι ρυη 'ν G. Δ, non confra Romanos, sed contra Superos dimicare. Huc Apinorum Arma ιn Trophaeorum conrasa me ἔ in . perant extem esse, cum anfe Carserem ceciderunt. ct Decep. Spoliari amstant, qui contra Romanos armantur. Lacon.

Miud Thema sit hoc: ALPINAE MOLI AUGUSTI NOMEN INSCRIBITUR. In occidua uatia Plaga Triumphalis Misur Arcu : in di IR . D.

urna lucu arbiter Sol, anie Caesaris Trophaa quotid procumbens, suos in Vsius nomine rarios extingvat. Nun minor Moles tanto Nomini se eisι : neque satis ex ossi poterat Augusti nomen , nis Alpes deprimereη η . O . D. Senarus Populusque Romanus: ur quamdiu Alpe surcην, 'Pup. Augusti Nomen consistire . Otim a Paenino Annibale cognominati menIes, felicius ab .guso nomen accipium: Maum ciam Augustι nomen, Alpium an . εαμ- impune porreas patefacere.

mansumsir Augusti Nomen, expende z Alpes. deseresst, Ultanum Themat

'DEVICTARUM GENTRIM NOMINA, SUB AUGUSTI NOMINE LEGUNTUR.

649쪽

Dere . Gratui obu Alpini populi ue quos Romana beneficoria i , lustri donavis servitute. Detituissene me a Noamina; nisi omnia Inctor e Liebru in iacem praduxisset. Μινι in vobὼ aqvae

profueris , quam de staris ,bes Novo Tris philompa δ Triumphatoremno arm CHam repere. Vimen seis Augusti Nomine vestra Nomina comisum Fornice excepta: ut ambiguum sit vosne Triumphator premar an

Felires Victi: qui cum Victore, in eodem area, de More ars obtivione triumpharun . Age nunc & ipse periculum fac ut sut

' idiora adhuc & vividiora enthymemata de eodem themate excogμ

test vel uno reperto mille alia se aeerient. . . F. . t. - .

Sed ingeniosae istae ar tiae maiori licent in cerio genere 1 -iptionum,quae animi vcl ostentationis causa festivis de moenis reo hus inscribuntur,usiurpari possunt. Cum enim themata ita concupiantur, ut vehementer sint admirabilia:permissum quosve est exo cedere limites praecipue m Metaphoris, hyperbolia significantibus, tripo-up. - , τρο*M, O astiterationi . Exempli cauta , 'valtior inu rLptiunculas a me compositas dc inter ignium artificiosorum repraesentationes in festivitate ob natum principem Hispaniarum is moexhibitas in medium asseram, annoratu admarginem figuris , uncio argutiae sunt ductae. Si quis morosiormeis me exemplis uti reprehendat huic idem quod Autor Rhetoricorum ad Hermnium in te dem re judicat, respondeo. Ut taceam, si aliena in hoc genero exempla in promtu essent, libenter meis me parcitui um suille. Pra

et quum amumentum s aculi seceram MONTEM AETNAM, ii,

cujus ossicina novo Achilli Vulcanus arma fabricabat, cujus inveniationis iundamentum erant duo versius Torqyati Tassi in nativit,' talem magni Principis pariter cantati p

in limine ossicinae ubi praesente Thetide Vulcanus cum Cyclopibus arma fabricabant , hax inscriptio praecipuum argumentum inducabat: in si iligod by Cc oste

650쪽

mrve mnam flammis fariam Novis sonantem Cyclopi Erigit. Facile apparet argutias huius inscriptionis in Metaphora illa, 'Vam aspecie adstecum vocamus positas esse, videlicet I nauati is

eris ad naraum Principis, quae postea fit allegoria continuata, nurnuum in armo A 'tas,in ο ina Mulcani, in unum fibricatis, in Fh gibω, h. e. Turcis , contra quos parabantur arma. Sic igitur figurae omnra, blemata, si bola inscriptiones inluminosio hoc theatro ad thema illud respiciebant, ga.dia nimirum natalitias miniolo gnium arascissorum repraesentata, qVod praecipue indicant qua- . tum inscriptiones angulares imposita quatuor eminentibus S i

Prinia Inscriptio.

Proporri

M est optimum nasci Regem, quam montem quiddam mirabere. Nam is ignita interitura nascitur in . --.