장음표시 사용
411쪽
circa caesis passim Nobilibus; nisi duorum Equitum praeclaro & immortali facinore raptus neci foret. Godestedus Serginius primus Regem texit obiceto corpore, exceptisque hostium telis , ipsum aestu, labore &aegritudine deiectum, Carelium in proximum vicum ad recipiendas vires abduxit. Alter Gualterius Castillionius , ut Regi tutum praestaret receptum , viam qua erat arctior occupat, vitiisque innum Cris Barbarorum ictis oppositus, dum vita superest irruentes arcet ; illi cminus telis sagittisque, haltis claui, de gladiis cominus premunt atque impellunt ; llic loco immotus infigitur , de accedentibus funestus identidem, sagittis tandem confossus, &cruore mille vulneribus crumpcnte , animam egit in iisdem viae angustiis;& hostibus iter etiam mim mortuus praepedivit. Dignus qucm Francia Graeco I .conidae , & Horatio Romano comparet; nec eo in silicior, cum vitam posuit; quippe honesta mors , summa vitae felicitas. Tunc Saraceni perfracto Obice Carolium irrumpentes Regem capiunt, eiusque fratres Alphonium de Carolum ; dc praecone quodam temere proclamante , iussilibRegem ut arma ponerent, plures qui adhuc sortiter depugnabant, armis abiectis , dedidere se vinculis ; nec sors nauigiorum commodior , qtiae in Sullani naues inciderunt; aegris occisis , sanis in seruitutem seruatis: ut evictore nuper exercitu , ducibusque sortissimis, nemo unus nisi ad vincula superciliet; ita cito humana gloria deflorescit , de captiuitatis eadem est quae triumphi materia. Perditas res sustentabat quadantenus una Damiata , quam Margarita Regis uxor tenebat; eratque spes, tum urbe reddenda, tum seluenda pecunia, quam immensiam Regina custodiebat, captiuos nobiles redimi posse ab hostibus. At spem sua calamitas deturbabat. Vrbis praesidium ex Genuensibus de Pisanis constabat, qui audita clade, extemplo abscedere , sua committere nauibus, seque fuga eripere,metu impellente constitutant.Tam praecipiti fuga patebat urbs Barbaris, pecunia regia, Reginaque ipsa praedae erant. Nec eam proprius dolor patiebatur publicae rei intendere; nam praeter acerbissimum sensum ex Regis vinculis & exercitus clade, imminente partu vexata cruciatibus , iacebat in lectulo , dc aegra corpore simul animoque ; infima una erat nutantibus rebus praesidium. Atramen, qtiae in femina admirabilis sortitudo, dolores habuit in potestate, de aduertens filutis cardinem in Damiata seruanda positum , Praesectos praesidij ad se euocauit , icctumque circumstantes brcui hac oratione astata est. Regem, Fonsum colendissimum , Proceresque captos audivistis. Ita est, Tribuni fortio simi ; nos hae Dein calamitate ajictos voluit. Quanquam superest nisi fraganti-bin anchora , ct nisi animus simul cum re concidit, est quodfortuna vulnus per- curemus. Damiata superest integra , muri Iispersunt ct propugvacula , erecta sunt validissima munimenta , ct nis nos socordia nostra deficimus, tegunt etiamnum. σpropeltant impetum hostium. Imosalutem Regis Procerumque constituunt i ct pretium rot illi rium capitum muri repraesentant. Attamen trepidare milis cm audio, ct fugam instruere; quasi prater et oem ulla Lyci superet, ct occurrat nauigiis film , quam intra munimenta reliquerint. sua malum illa amentia, ct praposterum Ialutis studium, deserere instructissimam ciuitatem, arma Proucere , ac in
412쪽
ipsam mortem irruere ' quasi Sullam naues non impletierint Nilum , non κωρο- - uerint ostii, non obsederint mare , aut aliud sit hostium votum , quam nos deserere munimeλta, metum concipere ,s m aEparare , oe in perniciem certam inchi re- I 're Z Ego femina , ct natura moltitκdine ad timorem iacta , hie altamen persis, δης V. gnara timori nihil securitate commodius , ct periculum quod ultro arcessituri inepte metui. Potui ad nuntium cladis , prima omnium , deportata mecum pecunia naui aufugere; potui vos turbatissimis rebus deserere: nisisses in retinenda υνbeo lsisset , er me tris animis plis inesse roboris credidissem quam naui Hu. Gare
per acerbissimum dolorem apprecor, per animi corporisque dictos cruciatus , per vincti Regis proximam libertatem , erigite militum animos , instatirate ad defensionem et nis imissima, portas claudant, Lyent intra munitiones, tueantvrse Profugnaculis , muros honi Obuciant: imo somnum securi capiant, sat ad vincendum incluserint. Vbbis porro qua gloria, qui fama θιendor , qua nominis apud
p ieros dgnitas, cum Regem Francia raptum e vinculis , regno restitutnm e cum tot Proceres e telo seruatos , ven fortitudini debebit Europa I cum vos grauissim fortuna noxam emendabitis animi robore, laudem aternam consequutura inponeris. Ita Regina Praescctos adhortata ; ut excusationem omnem abscinderet, promisit se supppeditaturam quidquid annonae militum opus foret , & largituram Praescistis quantum reposcerent. Sic P .idore metum profligante, Praefecti ad custodiam urbis persuas. Praebuitqtie tam large Regina quod promiserat, ut impensae in praesidium factae trecenta sexaginta librarum millia exhauserint ; clim quadringentis millibus capti redempti sint; Praesectis aequa parte cum Barbaris thesauros regios diuidentibus. Sed prudentissima mulier haud parcebat pecuniae ; lucrum rata eam perdere , quae Regem seruaret. Filium in ea calamitatum serie peperit, Regis eon' quem Tristanta in quasi luctus & tristitiae partum appellauit. Regem in- - , erea calamitas erigebat, dc quamvis vinctum , eripiebat victoriae. Primo 'fatis humaniter habitus est , dum valetudinem recipit; deinde barbare &crudeliter tormenta interminante Sullano , quibus constantiam viri infringeret ; & Rex immotus , admirationem virtutis peperit. Quam auxit ingenuo contemptu pecuniae; cum enim Sullanus in pretium ria emptionis Damiatam urbem & quingenta librarum millia a Rege posceret; ille de tanto pretio haud quaquam litigans, cum ultro conditioncm admitteret; demiratus Sullanus in captiuo liberalitatem , & reputans cum supra humana esse quem cupiditas auri non vinceret , nec ipse vinci omnino Voluit; Per ZMahometum, inquit, vere Franeus sum s in , at cum exinimavit dedecere amplitudinem suam de tanto pretio litigare , ego quinetam partem illi remitto. Qiod & praestitit. Adeo suus virtuti triumphus est,& augustissima inter vincula dignItas : ite auari, & pecuniae parcite, quae virtutis in manibus largitionibus crescit. Hoc pretio foedus contractum est,quo Franci nobiles redimerentur ; nec pretium libertati suae constitui Rex ullum passus est,astirmans supra omne pretium Regem Franciae esse. Ad libertatem comparatis omnibus, Sullani caedes prima consilia perturbauit. Ille Emiris hoc est Satrapis suis imi istis, quod eorum munera nouis hominibus impertiret,
eorumdem coniuratione, alligatis crimini Mammalucis, secuti sate summa E e e L perimitur 2
413쪽
perimitur: captiuo in vinculis tuto , dum victor in solio trucidatur; tam incerta rerum humanarum est series. Hac mutatione eversum iri foedus vi debatur , quomodo enim Emiri Sullani starent arbitrio, quem e vitiis modo sustulerant λ tamen nihilominus rapti admirabilitate virtutum, Regi imperium deserebant; & haec sententia valuillet, nisi religioni suae pertimerent. Ita instata ratum foedus, iuratae in decennium induciae ; Rexque cum Proceribus liberatus, Alphonso fratre in obsidem dato : praebitumque a Regespccimen geminum , tum religionis , tum in barbaros fidei. Nam in iuranda pace , cum Saraceni per execranda Sacramenta fidem adstrinxissent, recusauit Rcxiusiurandum insolitum usurpare, quo pietas laedebatur : de numerata pecunia,redditoque Alphon , admonitus Barbaros in numerando deceptos, & detracta decem librarum millia, continuo eam pecuniam
transiuisit, quanquam ipsi ex pactis plurima violallent. Ita Rex Damiata reddita, conscensis nauibus cum fratribus Ptolemaidem vectus est , augustior & admirabilior a calamitate, aded Christiano fortuna lusus est , de quae impiis scopulus, piis amplitudinis gradus est ac stabilimentum. Postquam Rex omnium gratulatione Ptolemaidem venit, uxoremque charissimam pro amore mutuo salutauit, illico nouo doloris sensu assicitur. Plerique Proceres uno de reditu cogitant, δc longioris pertae si absentiae , unam habent in votis patriam. Iam Comes Flandriae ac Dux Britanniae recta in Galliam soluerant, Regis stat res urgebant reditum pertinaciter, ipsique Regi suam sententiam suadebant. Sat κ-rnarum ct miseriarum
perpessor; sat fortitudini datum s religioni ; dandum statium instaurandis viribus ἱ e tanto exercitu quid supersit 8 pauci admodam, agri, Victi, rerum omnium inopes , ct agrὸ nouis vinculis parci ; quid hac infirmitate tentari, nedum confici possit 8 an non praestet regredi in patriam, vires reficere , ct nouam instruere , si res ferat, expeditisnem y Iis Rux unam Christianorum calamitatem opponebat , se in eorum opem bellum suscepit se, plerosque adhuc in vinculis agere , conatum omnem adhibiturum se ut subleuarentur. Preces & obsecrationes adiungebat, quibus clim fratres ab discestu arcere non possct, ut proficiscerentur honestius, eos in Franciam misit, in speciem ut tranquillitati regni consulerent; ipsorum culpam prudentia sua dc patientia imminuens , an augens: caeteros precibus δc auctoritate continuit. Illic imminutis copiis cum nequiret patrare ingentia, pietate Sc liberalitate Christianis plurimum commodauit. Primum pecuniam benigne largiendo, Palaestinorum inopiam subleuabat, redimebat captiuos , instaurabat templa sacra L qtie Reliquias inquirebat. Tum a Sullano Damasci appellatus de foedere in Emiros AEgyptios contrahendo , renuntiauit Emiris, an iuratae paci stare vellent : illi ne geminum hostem euocarent, stare velle respondent, ac Legato regio quidquid reposceret largiuntur; nimirum ducentos Nobiles quos nondum emiserant, & ducenta librarum millia ne dum persoluta , ac Christianorum capita, quae in trophaei speciem Cayri muris aflixerant,passi sunt detrahi. Ita lex a victo data vincentibus. Verum postea conciliato cum Emiris Damasci Sullano, prohibitus Rex promouere arma ulterius , Scyraeter quasdam arces de oppida instaurata , ad prima religionis munera re
414쪽
uocatus. In quibus virum disnum Historia ; quod equirando cum in Chii - LV
si atrorum cadauera incurris et , quos in praelio nuper inito Saraceni sλὰ peremerant ; titissimus Rex equo exscendens, ad ea tumulanda sese accin--,xerit, primusque cadauer regiis humeris imposuerit; pium facinus hoc Verbo commendans ; fratνes mei sitis mihi auxilio , ad Martyrci Christisepeliendos; modestia simul & charitate praelucens. Et nouo moerore Profligatus Hospital est in stiper, spectaculo trecentorum Nobilium, quos orbatos oculis Sara- des quinetein ceni dimiserant; ii ii e postmodum reuersus in Franciam Nosecomium Uiux , Parisiis condidit, quod hactenus perstat; dictum a numero vicies quindecies repetito ; in regiae pietatis & Christianae patientiae monumentum,
quanquam causa de excaecatis incerta est , certa tamen regia liberalitate.
Sed obseruanda in paucis Assassinorum Principis ad Regem legatio. Ad R.ω Assisa
urbem Tyrum celeberrimam vetustate, regio est angusta admodiim, excel- uorum . Mussis montibus circumsepta ; in praeruptis montium iugis castella decem posita sunt, quae nidos dixeris rupi affixos 3, at ubi iuga te in valles demittunt, agri amoenissimi, prata vernantia, limpidi sontes, uisurrantes rivi,ligna seu-gifera , coelumque mitissimum, locum constituunt ad voluptatem omnem percommodum. Terrae hunc angulum Beduini insederant, Maho metani quidem , sed magno a Saracenis dilIensu , ortu Arabes, & appellatione
Arsacidae siue Ailassini. Ij Principi uni obtemperabam quem ob prudentiam & auctoritatem nuncupabant Montis Seniorem. Diu ille quantumuis inter angustias illas coniectus , in proximos remotosque Principes imperium siue tyrannidem usurpaverat, missis cum libuisset sicariis , qui designatos conficerent ; unde Europae uniuersae terribilis, imperabat regnan- otibus, exigebat tributa , pro exercitu homulum unum alterum e immittens. Porro suos ad omne nefas arte comparabat, nam infantes ad lingularum gentium mores, usum, linguam , vestem , instituebat perquam accurate ; iam puberes & grandiores aetate in hortos illos ad delicias consitos deducebat,permitso &quaesito quidquid voluptas ad blandiendum sensibus donat; arcessitis etiam per artem Magicam oculorum ludibriis visisque mendacibus ; praeceptoribus identidem in teneros animos insinuantibus, has voluptates umbras esse tantum & primam delincationem earum , quas ipsbrum Princeps in alteram vitam appararet, si forte praesentem in obsequio praestando impenderent; ad quas obtinendas mors gradus foret,& optatissimus aditus. Ita institutos, & in mortis non contemptum modo sed cupiditatem incensos , proiectos alebat in quod uis facinus ; vltro Sicariis vitam ponentibus, quam crederent transituram in securum & interminabilem voluptatum usum. Qui tunc imperabat, Ludovicum de quoram praeclara audierat, per Legatos c uenit , minaturquc exitium praesens, nisi tributum caeterorum instar qui sceptra tractarent, exigenti pcndat Rex intrepidus minas minis pro tributo rependit, iubetque Legatos rescr- re Principi , nisi statim ob temerariam legationem excuset se , & commodioribus verbis se cxpurget,poenae comparet se, visurus intra suas arces, qui
merita supplicia pro flagitiis cxigat. Princcps hac sortitudine animi territus, per Legatos Regi se excusat, additis suetiosissimis donis ; quibus sua E e e 3 etiam
415쪽
etiam Luzo uicus rependit ; ingenti periculo magnitudine animi superato; adeo vitam nihil custodit in te iri ius quam eius contemptus. Sed diu est quod Franciam viduatam Rege stylus deseruit. In ea post auditam Regis captiuitatem , Rusticorum turbae tumultum dissicilem concitauer. t. Plurimi in diuersis prouinciis , primum quidem non improbando consilio, abiecto vomere conueniebant, ut signati Cruce ad liberandum Regem in Orientcm profici scerentur. Tubicen omnium &dux Monachus quidam Apostata, Hongrius nomine qui te missim coelitus ad id nouum munus praedicabat. Proba quidem voluntas plebis inconditae, sed statim effectit praua, & in regni detrimentum conuersa: quippe corrupti homines & deteriorum cupidi, quibus Francia haud usquam caruit, Pastoribus illis immisti, bonam mentem detorquent in pessima,& corruptos etiam veneficiis animos , flagitiis sceleribusque contaminant. Momcnto Francia intestino fias rat incendio ; pagi de municipia a Palloribus occupantur, praedantium furorem vix urbes excludunt; in templa maxime Sacerdotes debacchatur insana rabies ; Aureliani praesertim , ministri altarium omnes caesi,templa direpta, perque omnes ordines furor grassatus est. Blanca ad compescendam insaniam laborabat; primum industria, si furentes indulgentia sanaret; mox armis , ferro ad in lanabilem plagam admoto: quo demum tumultus oppressiis est; ocho Rusticorum milibus apud Bituriges caesis; reliqui vel in supplicium rapti,vel clam dilapsi,& aratro redditi, socioru poena
sapuerunt in post crum. Alter praeterea ingeniorum tumultus Blancam exercuit, Dona inicanos inter & Parisiensem Vniuersitatem;illis Dochoru cathedras in Universitate ut par erat, in doctrinae sedem & praemium e Tagitantibus; qitibus t adem Reginae gratia post plurimam altorcalionem potiti sint; Guillelmo de sancto Amore in Dominicanos acerrime contendente. Inter has curas Blaca amoris desiderio vita deposuit; nam cum accepist et Regem, no 1 quod haud verum erat, voto se obstrinxiit e diuturnioris morae in Palaestina, amatuissima mater dolore ob absentiam fili j contabescens, quanquam haberet reduces Alsonsum & Carolum,febrim contraxit, qua emortua est sexagesimo tertio vitae anno .Piaeclarissima regendi artibus mulier, digna quae sanctitate Regem imbueret; cuius vox illa est,omni apophlegmate clarior. Vide, fli mi,malum te mortimm,quam isthali culpa infectum stectare; qua admonitione,in puero peccati odium capitale, & cum amorem excitauit virtutis, ut inde vir postea co firmatiis sir,quale colit posteritas. Eadem imperii paulo cupidior existimata cit; nam & coniugi sic adhaerebat, ut vel in castris sub eodem tabernaculo ageret, SI Roge filium nec cum uxore versari sineret; nisi solliciti amoris haec fucrint. Sane imperio tam egregie usa est, ut in laude sit, illud ambiuisse. Alfonsus interea regni administratio ire suscepit. Matris interitus Ludovico reditu in patriam persuasit, ac tametsi pii stimus Princeps aegre avellebatur ab regione charillima,tamen cura regni sollicitante , quod euocabat Rectore,se lente coparauit ad reditu. Instrui is omnibus,magnam copiarii partem,multimq; pecuniam Godefredo Serginio tradidit,claro sortitudine & prudelia Duci,qui Christiana rem tueretur,& Saracenum repellaret; ipse in navim coscendit, di ad Ieram Prouinciae Phoce sis insula appu-
416쪽
lit. In nata igando cum in arenaria molem nauis impegillet, & carinae trabe alte perfracta, Rex transire in aliam urgeretur, ad vitandum periculum, abscedere renuit; quippe,inquit:eatem tum ac mihi suapretio salus est,si hanc n. itim deseram qui eptingemis vectoribus flet , qui in eam meis aristiciu inscenderunt i pranat cum eis periclitari , quam ventis cr fluctibis derelimi permittere. Sic fracta iraui incolumes euecti sunt, bis seruati; tum charitate Principis ne desererentur , tum diuina in eum cura , tuti in quaslato nauigio. Regem regno redditum turbae Flandricae statim implicarunt, Unius feminae intemperantia causam malo geminatam ediderat. Illa Margareta Ioannae Comitillae sine liberis mortuae soror atque heres, quae prima aetate Burcardo Aueniensi tutori suo nupta, duos ab eo mares susceperat, Ioannein dc Balduinum : verum clim Burcardus sacris ordinibus initiatus foret, se luto conitigio iussu Pontificis, Margareta nouum contraxerat cum Guillelmo Dam petrio nobili quodam Campano , a quo pariter tres liberos genuit, Guillelmum , Guidonem , & Ioannena. Dam petrio mortuo continuo lis inter fratres exoritur , & quanquam Rex constitutus Iudex , Flandriam secundo genitis assigna Iliet, matre legitimos ut dicebat spuriis ante serente, ecprimo natis concessitici Hannoniam , ea poena ut Leo quem in insignibus praeferebant, lingua & unguibus truncaretur , quod natu maximus intemperantius matrem meretricem dixisset; attamen primogeniti obnitebanturiententiae, & Rege in Palaestinam profecto , in uterinos stat res bellum excitarant. Guillelmus uterinorum maximus cum Rege discesserat,in Guidonem fratrem Burcardi filii arma commoueriint, Guillelmo Holandiae Comite foederato ; cuius ope Guido victus de captus est , & obnoxia victori Flandria. Margareta , noua liberis inter se pugnantibus Iocasta, Reginam regnique Proceres appellauit; quibus auxilia ministrantibus , internecino grauissimoque bello discerpta est Flandria , quandiu Rex in Palaestina di-itentus est. Is nunc regre illas Burcardi filiis diem dicit, vi de gesto bello rationem rcdderent , ac Guidonem captum restituerent libertati. Illi cum obsequi detrectarent; nempe augebat animos Guillelmus Holandus, nuper Friderico mortuo ad Imperium euectus; Rex Carolo fratri committit exercitum,quo rebelles in ossicium cogerentur. Et vero victi sunt,ipsaque Hannonia praeda victoribus fuit. Nec ideo bellum extinctum est, Guillelmo Im- erat ore rebellos fouente,& Guidone adhuc in vinculis retinente. Quamorem Ludovicus rem transacturus benevole in Flandriam venit, scripsItque ad Guillelmum amicas litteras ea de re ; quibus ille intumescens , ducto exercitu in Flandriam ruit. Sed continito mutata sententia , vertit in Fris os,qui excusso obsequio rebellauerant, a quibus commistb praelio victius& caesus est ; ut qui rebelles fouebat contumaciter, rebellibus necaretur,&periret serro quod exacuitsci. Eius filius captiuum reddidit;ita Flandriae restituta pax,& Hannoniam Burcardi libcris clementia Regis redonatisit. Exemplum iustitiae sequutum est illico temperantiae specimen. Henricus Rex Angliae post repressam Vasconiam flagitauerat a Ludovico regressum per Franciam,& Rege indulgente magna celebritate excipiebatur. Parisiis
praesertim magnificentia Regis exhibita, Anglo per dies plusculos perhonorifice
417쪽
norifice habito. Eo loco Liidovici verba adscribit Anglus scriptor Parisius , quae ego si omiserina, in pietatem Regis praeuaricer; nam cum hic
familiariter cum Henrico colloqueretur de expeditione sacra quam obtuerat nuper, in has voces prorupit i Amice mi Rex , ι' πι- aerumam corpore animoque pertulerim, q-t diu pro Christi amore peregrinatus sum , vix v sermo exponeret. Omnia mihi aduersa , i aeriam prostera , contigerunt: nec miniti Deo altissimo gratias retuli. Imo ad meipsum meditatione reuersis, ct in mentis penetratia reuocatus , magis gaudeo de patientia , quam mihi Dem tot inter
mala largitus es, quam si orbem uniuersum armis pre ligus m. Hic sanctissinu Rcgis admirabilis sermo, triumphantium laureis curribusque tanto est praestantior ; quanto sublinatus , terram despicere , coelum & coelestia sapere. Ibidcm pax ab utroque Rege sancita cit; magna Franci gloria, Anglieompendio. Si quidem Ludovicus cupidus restinguendi belli perpetui iaquo duae sciates ab tanto rcmpore conflagrabant, & fortiale conscientiae scrupulo , H cnrico prouincias multas largitus cst : nempe Lemovices , Cadurcos , & Petrocorios ; praeterea si Alsonsus sine liberis obiret, Agin nares & Santones. Enimuero pace in praesentia frina S: certa , sed nutante in posterum atque effringcnda ; cum hosti animus ad insurgendum , atque arma ad bellum hinc susticcrentur. Et obseruatum est ea sola re optimum Regem discessime a Consilii sui sententia, cui alioquin perlibenter assentiebatur. Hac iactura redemptus est honor; quandoquidem Anglus Regi Franco se clientem dc dititium palam proselsus est. Instauratum est aliquanto post gaudium publicum, affinitare inter Ludovicum & Iacobum Arago
niae Regem contracta, qua In bella Aragoui, filia Philippo Regis primo
genito data est nuptui, & ad pacem conciliandam iura inuicem donata ;Aragonio quidquid iuris in Catalauniam Franco esset ; huic vicissim , quod Aragonio Nemausi , Carcassbiae & Biterris competeret. Ita heredi pacem undecumque Rex stabiliebat , inde maxime unde bellum difficillimum erat oriturum. Porro huius semina in fratris Caroli nouo regno iacta, cui ius primordia accurate texenda sunt; clim hinc bellorum moles incubuerit Franciae , Neapoli saepe sub stylum vocanda. Fridcri coacerbissimo Pontificum hoste Tarenti mortuo, Conradus filius adita hereditate Imperium & Siciliae regnum appetebat. Dciectus Imperio cura Pontificum, cum Siciliae rcgnum usurpallet i in eo recensebatur Neapolis, & quod modo Neapolitanum regnum constituit in a Maiast edo fratre spurio, vcneno peremptus , ut creditur , Conradino filio etiamnum puero , spem regni bellumque ingens dimisit. At Manisedus patrata caede Neapolim aduolans , rumore spartio de obitu Conradini, regnum in fratrici dij praemium comparat ; ac statim firmitatem daturus potentiae, Constantiam maiorem filiam Perro Aragonio Iacobi filio collocat; militem- qtie adsciscit, ctiam ab Africa Saracenos, quibus Luceriam commendat munitissimam urbem ; animi; mque, quod peius est, in eorum consiletudinem immersus, penitus tradit. Alexander Pontifex eo nomine I V. sue- cessor Innocenti j ; cum spectaret Friderico sublato, adeo pestem Ecclesiae non extinctam , ut exsurgeret noua perniciosior, & perstare in regno
418쪽
Sueuae gentis spurium, hoc est terer rimani vomicam, statuit eum omnino L v i, o- perdere, & carcinoma serpens resecare. Eam in rem cum arma Ecclesiae . t e v , non satis pollerent, ad regnum Anglicum se conuertit, quod iam Pon iii s seiv s.ci stipendiarium erat, atque Edmundo Hemici Regis secivado genito regnum Siciliae donat, quod paterna ope armisque Anglicis occuparer, &Manfredo pulso mancipatum Ecclesilae obtineret. Verum Henricus diuexatus bellis ciuilibus, de alieno cogitare non potuit, qui suo semel iterii m-que deiectus, una Ludovici solicitudine atque prudentia, suo tandem solio restitutus est. Vitam interea Alexander amiserat, successerat Vrbanus I V.
ut ex humillima serte ingeotes animos in tiaram ferens, spe irrita Angliubsidij, se ad Francos conscrt; Francus & ipse natalibus, ortus in Occitania ; visusque est Carolus Regis frater, aptus qui regni voto arduum Caro in νοbellum susciperet ; nam ipsum Regem studium tranquillitatis , & sua fan- gnum με ctissimi animi temperantia , ab eiusnodi bellis auocabant. Contra incitabant Carolum plura. Indoles Martia, quieti infensa , armorum cupidior ; ambitio regno par, quae Andegavorum angustis terminis non concluderetur ; Beatrix uxor, Reginae titulum flagrantissime ambiens, quip-sse tres sorores nupserant Regibus , urebatque muliebrem animum aemu-atio tanti fastigii , dc videbatur Phocensis Prouincia ad Italicam expedi- La Proueationem percommoda, mari admota, & portubus frequens, unde exercitus bellique instrumenta ventorum beneficio facile transportari in hosticum pollent. Praeterea magna fama gloriae Massilienses Carolus nuper domuerat. Etenim illi iampridem indomiti, & in Dominum petiit - domita in caces , iugo excussis praesidium internecione deleverant, Carolum iuxta
ac Berengarium haberi polle Iudibrio rati. Sed rebelles Carolus arcta oblidione qua mari qua terra cinctos ad deditionem coegit , ac stipplicio principum , metum in posterum reliquis & sibi securitatem peperit. Eas igitur ob causas appellatus est Carolus, facilemque assensum ob eauem is praebuit. Rex primam quidem haerebat ambiguus , ac memor repulsi quondam Imper ij, auersabatur eiusmodi re- turignum ; at deinde assensit , ne videretur in Pontificem rogantem durior , aut inuidere incremento fratris ; quem etiam soras emittere non nioleste ferret , hastiludiis & similibus pugnantium scenis agitantem Nobiles , & paci infensum , quam unice Rex optimus proc rabat. Attamen consensu magis quina ope rem ipsam promouit, ut veram mentem facto aperiret ; fratri indulgens quod ipse renueret; quasi vaticinaretur sanctissimus Princeps, futuram posteris suis malorum fontem Neapolim , & sementem calamitatum feracem. Haec dum Vrbanus agerer , morte praereptus est ; nec Clemens I V. successbr omisit
consilium , im d urgens vehementius rcm tandem confecit. Itaque valido exercitu ex Andegauis& Phocensibus suis contracto, uxore mundum muliebrem ad instruendum militem diu cndente, mari Carolus Ostiam appulsius , Romae Senatoria dignitate ornatus, inauguratur Siciliae Rex, C armis ultra Pharum ac citra patentis, eiusdemque regni clientelam Pontifici iu- Tom. I. F ff rat.
419쪽
iat , persetuendis in singulos annos octonis millibus unciarum auri, &equo candido; pollicitus praeterea fore ut abstineret a dignitate Imperatoris, nec unquam Imperio regnum aditingeret.Tum receptis terrestri itinere legionibus, quas Guido ex Flandris suis conscripserat, ducebatque Gillonius Brimus , Comestabilis Franciae , veteranus miles a Rege in belli regimen designatus ; versus Campaniam tendit. Eum perpetuus felicitatis renor deduxit ; siquidem Lirim amnem , munimenta Casertino Comite deserente , cuius uxori vim Manfridus intulerat, transmisit ; castrum sanctiGcrmani, situ, operibus, atque praesidio, longe validissimum , t cui opera
caesis propugnatoribus expugnauit : victoremque exercitum ad Mans redicastra in Beneuentanis agris admouit. Mansecdus integro milite ac frequenti videbatur superior: attamen Carolus suadente Bruno Comestabili pugnam capelliit. Quippe Brimus peritissimus rei militaris, qui sub tabernaculis incanuerat, assirmabat, pugnam aggredientit m esse; quaeri Coronam a Carolo , Aon expectandum donec ab hoste vltro deferatur, eripiendam esse defendenti , nec eripi posse nisi a pugnante eodemque victore. In hostico pugnare contra Carolum fluuia, s da cunctatione imum perisArum , ssem non regni modo
fedotatis, in praeire positam atque victinia. Ita consteium praelium, anceps admodum & periculosum, quo prostratus equo diu de salute laborauit Ca rolus , ac tandem victor caeso Manfredo reliquos hostes fudit fugauitque. Neapoli exceptus, Neapolitani regni primordia posuit , cui tunc adiuticha Sicilia , mox abrumpenda , & subiit in curarum ingentium molem, post- modiim doctus quanta mala Coronae orbis includeret. Regnum Ierosolymitanum annexum est Siculo , quoniam Fridericus utriusque titulum praeferebat, quasi uni Regno fiat turbarum non fore r. Quae deinceps sequuta sinat, Conradini motum , pugnam , & necem , variosque noui Principis casus, narrant quibus ea Sparta contigit, ego abstineo alic no, meae Geniatis damno aliquanto post in eandem orbitam reuocandiis. Iuuat interea in Ludovico tantisper haerere, & virtutes Sanctissimi Principis adumbrate vel leuiter; nec in Historiae leges peccauero , dum rcgnandi legem , & regnantibus formam sanctitudinis exemplo describam Postquam restinxit bella ciuilia, externisque fomitem omnem amouit, ad virum pacis studium si sc adhibuit; porro ad veram pacem atque sinceramia quam virtutes facerent, non ad spuriam illam & adulterinam, quae vitiis &voluptatibus sese immergerct. Eam ob rem Iustitiam induxit, vitia relegauit. Ius dicebat ipse accurare, tam inopi promptus quam diuiti, explorabat rem diligenter , suauiter attendcbat dicentibus ,& aequum, nihil cunctatus, pronuntiabar. Parisiis in hortum prodibat, modesto habitu & infra Principem , explicatis insidebat tapetibus, pomeridianis horis causas disceptando : aestate ad Vicennium saltum saepissimc ibat, & ad quereum familiariter assidens , aduocatis iuxta Proceribus , admittebat lingulos quibus negotium csIct; ac praeconem agens, clamabat, accederet si cui lix foret: in otio, lusii & ambulacro, Themidis solium sacrariumque constituens Iotentes nulla discrimine si peccassent in poenam vocabat. Enguer
420쪽
ranus Coucyus e stirpe regia,Omnibusque regni proceribus consanguinetis, aegerrime vita donatus est , omni Principum coetu deprecante, conlis- tuente silpplicium Rege, quod tres adolescentes in venatu deprehensos suspendi iussistet. Idem Rex iustitiam exigebat ab aliis,delectu iudicum exquisito , nullisque curis parcens ire peccarent, & si forte delinquerent ut corrigerentur. Promulgatis legibus radices scelerum resecabat: blaspiremas in Deum voces acerbe plexuit; aleam interdixit, ganeas & lupanaria vetuit ; duella seu priuata certamina, luem iam inde grassantem in Francia, penitus sustulit; tantumque perRcit solicitudine , ut exterminatis litigantium tricis atque calumniis , aequum iustumque regnaret , nudaque veritas refulgeret in tribunalibus. Iam erga Deum homines que magnificus, largiebatur opes impense: templa, coenobia, S xenodochia plurima condidit ; longam eorum seriem Annales reserunt. Sanctam AEdiculana adamauit in paucis , quam ad Palatium regium aedificauit , locupletavit reditibus; instruxit Lipsanis toto orbe conquisitis immensis pretio, iis maxime quae ad Christi patientis necem attinerent ; nam circa illam afficiebatur mirifice ; contraxeratque cum in locum , coronam spineam , spongiam 1itienti oblatam , lanceam , crurisque adorandae fragmentum ; quae Christi Domini mors consecrauerat. Liberalis in milites, quorum fortitudinem auro rependebat'; in Comitiis Procerum , Regibus excipiendis, fratrum nepotiimque coniugiis, regiam pompam magnificentissimus exhibebat; gnarus virtutes coniugari inter se , nec priuatae modestiae obeste munificentiam publicam. Tametsi erat ad bellicas artes procliui indole; tamen litteras & litteratos homines coluit; Historiae amanti minus, quae vera Principum schola, Vincentium Bellovacensem iussit historiam scribere quam tractamus. Parisiensem Vniuersitatem arcte amplexus est , affirmarc litus , se passurum tolli e regno mediam facultatum partem , potius quam Vniuersitatem Parisiis ; debetque totus orbis eius curis Sorbonae Collegium ; quod Robertus Sorbonus instituit, Cameracensis primum Canonicus , mox Parisiensis , liberalitate Regis, quem confitentem audicbar, opes nactus , quas in praeclarissimam rem impenderet. Iam ad Christianas virtutes infra dignitatem regiam longe incubuit; nisi ramen est maximus,
qui infra fastigium se dimittit. Graviori delicto nusquam se implicuit. Zelum in Deum lacra expeditio , vitaeque clauila , luculente docent; semel adstans baptismi ceremoniis, legatis Tunctani Regis spectantibus dixit;
venro renuntiate, me libenter quod vita si perea in obscuro carcere asturum,onunumferro mersimque tenebris, modo ipse eiusque subditi lauacro secro eluerentur. In pauperes totum se charitate mirifica pro filiadcbat; eorum plurcs habebat in comitatu quos aleret, maiori numero diebus sellis ; iis cibos regios manibus regiis ministrabat, nudo plerumque capite; iisdem dc tergebat lutum e pedibus , curabat ulcera saniose, & leprosis alimentum in os ingerebat; egenis toto regno latentibus , quos inquirebat figaciter, subministrabat pecuniam, tanto sumptii , ut consiliaris conquercrciatur; nescis quantum in iis largitionibus lucri esset. Tanta morum innocentia