Elementa philosophiae rationalis, sive Compendium logicae. In usum publicum Scholarum Wirtembergicarum adornatum

341쪽

3 as De aliis docendis atque convinc. 'no recte se habeant, certus fieri de- , --Σ q. ad Utrumque ergo a

tentus esse debet. Id erat iacundum. 6. 3Io.

Ex his jam sponte fluit, quod

I. Quoniam affectus impediunt attentionem, sollicite caveamus, nex . i ConVincenduS turbetur assectibus. a. Abstinendum igitur ab omnibus . scommatis verbisque contumeliosis. Per ista enim excitatur ira; . ira autem Vehementissimis annumeranda est affectibus. g. 3II.

Nων. Convincendus in principiis bene uersatus ' b habitu ratiocinandi gaudent.. Qii convincatur, illi propositiones debent demonstrari; g. 3o7. ad demonstrationem autem requiruntur principia vera& ratiocinia legitima. f. a 9. in principiis ergo, e quibus ratiocinia deducuntur, bene versatus esse debet. Id erat primum. Si habitu ratiocinandi non gam det, etiam perspicere nequit,

utrum

342쪽

De aliis docendis atque eonum . 32

utrum ratiocinia ex principiis legitime sint deducta. Si hoc non perspicit, certus fieri non potest.

g. 23 I. adeoque nec convinci.

3.3o . Convincendus ergo habituratiocinandi gaudeat.

Ex his patent sequentia:

I. Quamdiu quis necessaria veritatis principia non perspicit, tamdiu Convinci nequit. Ante omnia igitur Veritatis principia sibi reddere debet perspeaa. EX. gr. Veritatum Theologicarum unicum & sitfficiens principium est S. Scriptura. Qui istam ignorat, Convinci de veritatibus theologicis non potest; & qui istam in conis vincendis aliis pro fundamento non ponit, nullam pariet convictionem. a. Quoniam homines a natura habent facultatem utendi viribus intellectus sui: 47. eamque absque Logica Artificiali ad habitum aliquem elevant: S. 9. etiam homines Logica naturali habituali ga dentes convinci possunt.

343쪽

Probi. Convincere aliquom.

ag ne aliis docendis at que conυinc.

blema : rati0ne alterum c-- Cincere quea res. . Sit propositio,. de qua conVincaturalius pHonos nil tale es , quod oppetendii homines justas haber ent causas.

I. Ante omnia definiendi sunt termini, juxta 3os. Honos est Opu: nio aliorum de nostris persectionibus. Justas appetendi aliquid lib ' here causias, est, graves habere' rationes, propter quas de aliqua ire laboremus, ut istant nobis reddamus propriam. a. Si convincendus has definitiones nondum noVit, per experientiam istae sunt inveniendae. 3 6. Nr. 34Εundum igitur per Exempla hominum honoratorum. Eruditus honoratur ab aliis, quando opini nem de eo habent , illum esse magnum scientiarum magistrum. Dives honoratur, quoniam homines . opinionem hahent divitias interi persectiones esse referendas. Medicus honoratur, quando homines opinion in habent, eum perquam bene morbis mederi pone. Tali

mQdo etiam inquiri potest in defi-

344쪽

De aliis docendis atque convinc. 3 29 .

nitionem alteram: Quid est iustas appetendi habere causias 3. Ex his definitionibus confice propositiones indemonstrabiles , adde istis experientias & alias jam

cognitas propositioneS certaS. '3O7. Qui honorem' quaerit, eia ficere conatur, ut alter opinionem

habeat de ipsius persectionibus. υ' es Axioma. Quoniam opinio est propositio nondum sussicienter probata: a6O. Opinio alterius de nostris persectionibus stifici- .ens non est ad id, ut nobis istas perfectiones dare possit. Id sariter of Axionis. Est vero simul etiam experientia. Nam si homines opinionem haberent, me possidere centum mille florenos, illa opinio facere non posset, ut ego re Vera istos possiderem. In disciplina Morali docetur Theore ma : Homo de omnibus istis labo-' rare debet rebus, de quibus noVit,

quod illum felicem reddere queant, ' & quoad animam & quoad cor pus. Inde fluit Corolgarium: Quidquid hominem nec quoad animam nec quoad corpus, felicem

Nddit, de eo aborandi justas non

habet causaS.

345쪽

33o De aliis docendis atque eonviae

. Ex his certis principiis elice ratiocinia legitima Methodo Analytica, S. aso. & convinces alium, si quidem attentus, g. 3O9. in principiis bene versatus, & habitu ratiocinandi praeditus fuerit. S. 3II. Quidquid felicem me non reddit, de eo nece se non est ut laborem. Honor me felicem non reddit; Ergo De honore necesse non est ut laborem. Propositio Maior est theorema edisciplina Morali. Propolitio Minor debet demon- strari. 'Quid id perfectiones mihi non 'dat, illud etiam felicem me non reddit. Honor perfemones mihi non dat; E. Honor me felicem non reddit. Propositio Major est Axioma, e definitione felicitatis &' persectionum fluens ; nobis autem iam est Theorema es disciplina Morali. Propositio Minor probatur:

Quidquid tantummodo es opinio '

alterius perfectionibus, illud ip- fas perfemones ipsi non dat , Honor es tantummodo visio de est rius perferitionibM ; ἴσομ r i aspersessiones non dat.

346쪽

De aliis docendis atque convinc. 33IPropositio Major est Axioma e deis finitione opinioniS. Minor Propositio est Definitio Honoris.

Qui re tutionem hujus proble

matis : qua ratione convincendus sit alter 8 cum resolutione istius Problematis: Qua ratione per De--nstrationem acquirere queamus certitudinem confert: ille ubivis regulas deprehendet easdem. Ergo qui convincit, demonstrat; S quidemonstrat, convincit. s. 3Ιy.

Fieri potest , immo quotidie

fit, ut homines assensum suum praebeant alicui propositioni , quae nec sufficienter explicata ac definita, nec legitime demonstrata est. g. 3os. 3o7. Id adpellatur perlaadere. Perseadere ergo est alterum eo adigere, ut propositionem aliquam pro certa habeat, ut ut nec si1fficienter explicata ac definita , nec legitime demonstrata sit. Ita

Coroll. Conmictio

347쪽

3 3 2 De aliis docendis atque convinc. Ita ex. gr. Rusticus rustico persuadet , ut hanc propositionem habeat pro certa: Saltare ac ludere homines christianos non dedecet.

Cur Z quia, Dominus pastor ipsis saltat ac ludit.

ille sibi omnia sussicienter evplicanda ae definienda, &legitime demonstranda curet. ΕΟ modo agat, quo in

libris legendis & dijudicam dis agere debet. a Praejudicia sunt propositiones incertae. g. 23o. Praejudiciis ergo occupatus, potest

ex illis propositionem aliquam elicere, quae legitime demonstrata non est; illi ergo etiam facile potest persi1aderi. Ergo qui sibi non vult persuaderi , praejudiciis nuncibum mittat. l . s. 3I'

348쪽

Quaeritur ergo, quomodo exa- ωbh minari queat , num convicti simus, an vero tantuin nobis persuasum

, Si quis examinare vellet , utrum de propositione illas sol ore Uic ludere Bomines Briseianos non dedecet convictus sit , an Vero tantum .i persaassest ille . , I. Deheret examinare, utrum ideas distinctas & completas Subjecti& Pr'dicati habeat. Definitiones enim sum ideae ' distinctae Compi tae. Has si non habet, sibi perfiaasum esse credat. . .

a. Utrum principia certa habeat; i. e. definitiones, experientias & propositiones indemonstrabiles. 3. Utrum ei principiis certis ratioci- nia legitime sint deducta. Ita facile deprehendet, utrum comuctus sit , an vero persitastis.

Sectio

349쪽

Refutare

quid r

Sectio Secunda.

Modo refutandi alios.

Convincere aliquem de propositionis suae falsitate, est il

lum refutare. i EX. gr. Si Atheum convinco de falsitate propositionis suae r Deus non existit: ulum refuto.

l. 3I9. Ex hac definitione fluunt se-

quentia: I. Resutaturus alterum idem sacere debet, quod convicturus alterum facere debet. a. Necesse ergo est, ut terminos rosulandae propositionis definiat, s. 3os. eo fine, ut alter cognoscat, propositionem sitam a refutante recte intelligi. Id est formare statum controversice Ita Logom chiae evitantur. S. IIO. 3. In refutando ergo omnes istae regulae fiant observandae, quae in interpretandis aliorum scriptis sentobkrvandae.

350쪽

o modo refutandi alios. 3 3 s '

Refutaturus alterum debet dein πειν. monstrare falsitatem propositionis , quam affert. Demonstr. Vult enim alterum convincere de falsitate propositionis, quam Aseseri. g. 3I8. Qui convincere Vult, debet demonstrare. g. 3 . ref taturus ergo alterum debet demonstrare falsitatem propositionis,

quam affert.

Ex his patet: Corall. 1. Quia impossibile est, ut propositio

vera non sit Vera I adeoque etiam demonstrari non potest propositionem Veram non esse Veram et Proinpositio vera refutari non potest. Ex. gr. Deus eRistit; haec propositio refutari non potest. a. Quoniam omnes propositiones deis monstratae stant verae; I. aq9. propositio demonstrata refutari ne

quit. Q

Quoniam Mathematici in Mathesi

omnia demonstrant, nemo datur, qui istos refutare aut posset, aut vellet.

3. Qui propositionem aliquam .de-