장음표시 사용
211쪽
t πω uisi ex iust causa bellumgenevdum. a Dominandi cupiditas multa mala s.cum
3 bellum non nisi necessariὸ venie. m.
. N onnunquam victoria plus amittitur, quam acquirituri
s Secunda moderate, aduersa fortiter se
o Romani neque victores insolescere, neque si si deprimi solent. 7 Duo praecepta Platonis ad of ia bellica maxime spe dant.
t Vir fortu nihil prysu omnia pro communi utilitate faciet. ρ suacunque ratione patriae consilendum. r o tam ora pro republica oriosum. ι ι Non sunt damnandi, qui in bella se Obj-ciunt mortis periculo. ia Pro patriae salute liccipatrem velfilium
13 In bello non est fuscipienda defenso eo rum , qua commode defendi non posisunt.
212쪽
DE IVR. ET OFF. 3EL. LIB. II. assr. Non temere deserenda, qua hostium im- , petμm ferre possunt. 31 Non nim umfruiendum in victos.
'VM primum iustitiae munus sit, ut inquit Cicero G D. t. ne cui quis noce t, nisi lacessitus iniuria : ad officia
ut non nisi ex iusta causa bςllum geratur , ne ius humanae societatis violetur;& absit omnis dominandi cupiditas, Cuae non solum cum iustitia pugnat, sieci solet etiam secum adferre multa incommoda nam, ut inquit Liuius, nullan abna ciuitas quiestere potest, si foris hoste non habet, domi inuenit: Vt praeualida corpora ab externis causis tuta videntur, sed suis ipsa viribus oneratur: ut legati Darij Alexandro dicebant, periculorum est praegraue imperium; δίdiffcile contin ere, quae capere non pos'ss h. quare D. Ausus V. Quemadmodu bs vim inquit in corporibus hominum satius ' eit modicam staturam cum ianitate har b cas imbere, quam ad molem aliquam giganteam perpetuis afflinionibus peru ni-xe; nec, cum perueneris, quiescere, sed quanto grauioribus membris, lato ma-
toxibus agitarim lis: imperium par-
213쪽
uum & quietum praestat magno & inquieto . quod indicasse quoque videtur Calanus Indus, in philosoplitae studijs 'magni nominis : qui ad Alexandrum
Magnum veniens, subulam pellem axi i dam in medium coniecit, obambulans ' que eius extrema pedibus premebat: pellis cuni ad unam tantum partem cal caretur, reliquis in altum attollebatur. co facto, media deinceps firmus itistitit, atque ita pellis undique immota conquieuit: tali exemplo Alexandrum commonens, ne in longinquis locis tempus tereret, sed imperij medium tueretur ita a tu i sis enim in eius finibus quietura omnii a. Ah nd. idque etiam Lacedaemoniorum exeplosatis docemur : qui cum terra marique niuersae Gxaeciae imperarent, tantaque iam dominandi cupiditate flagrarent, Vt Asiam omnem suo imperio subigere affectarent, tantum ex ea re inuidiae atqueo iij contraxerunt, ut & imperiit & li bertatem a serint. Prudenter itaque Theopompus, Spartanorum reX, cum primus Spartae regibus Ephoros adiun- Nisset, eXprobranti uxori, quod filijs regnum minus, quam accepisset, relicturus esset; respondit, tanto id maius esseb Plut. ad reli mirum, quanto firmius h. & hancriGrip. uri quoque sententiam coprobasse videtur armatus Annibal, ctim ad Scipione ait:
214쪽
L I B E R S E C VNP vs. in tem datar' a dijs esse, Vt vos Italiae, nos Africae iri perio conteti essemus: ita aliena appetiuimus, ut de nostris dimicaremus μ. Cum itaque in omnibus ne- a Gyin ι ναgoti , Ut inquit Cicero ., tum praesertim bo c. bba.
in balo,priusqua aggrediare, adhibenda est araeparatio diligens, & percipienda
ςositatione futura: Sc aliquando ante coisiluendum, quid accidere possit, io trimque partem; dc quid agendum sit, cun quid quenerit. nec committendum a uid,ut aliquando dicendum sit, Non Pitaram: quam Iphicrates turpissimam esse voce imperatoris dicebat ς Et qui-e pM inc,m, ut ad secandu & urendu medici , KUh h sc nos ad bella raro inuitu, veniemus, Iec unquam, nisi necessario, si nulla re teriςtur alia medicina; ex eplo Augusti, pii admo dii bella omnia execratus est, M. non nisi ex maxima causa unqua bel-hm alicui genti indixit. iactantis enimngenii Sc leuissimi esse dicebat, ardorqriumphandi, & ob lauream coronam, indiscrimen, per incertos euentUS cer
aminum, securitatem ciuium praecipi axe. Bellum quoque non suscipiendum, iis maior emolumeti spes quam dasmi laetus ostendatur. alioqui vero, ut A Midamus Eleos inconsiaerate bellum nollentes monuit, bonum erit quieste' re nam i idem Augustus dicebat,ini' plis. λὲ δ commoda non minimo sectantes v b. M
215쪽
1M DE IURE ET OppIC. BeLL. discrimine, similes sunt hamo aureo pii cantibu , cuius abrupti amissique detri mentu nullo capturae lucro pensari potest R. quare non erit consultum, is, qui inopes stini, bellum interre . Cui s rei
exeplo esse potest Sesostris rex AEgypti, qui primum Scythis bellu intulit, ilissis prius legatis,qui hostibus par edi legem
dicerent. quibus Scythae responderunt, se mirari tam opulenti populi rege Ilolide aduersus inopes occupare bellula, cum magis domi fuerit illi timendi in; quod belli certamen anceps, praemia 'i-etoriae nulla, damna manifesta esseit: igitur non exspectaturos Scythas, ut id se veniatur; cum lato sibi in hoste pluta concupiscenda sint, liroque proditurin obuia .quod & secerunt, & regem ii.2. fugam Verterunt h.EXpςtenda est itaqte magis decernendi ratio,quam decertaim di fortitudo: & prius omnia eXperir, quam armis certare, sapient e decet quare Spartanorii mos iure laudari potes, qui ante hostium congrestum Amoli acra faciebant: & reges Lacedaemoni, antequam signa inferrent, Musis immoelabant, Clementiae & Amicitiae , iam Marti : fatius ducentes, pactione hostiun nimos, & pace incruenta, concilia ,
quam praelij subire aleam. sed ubi tegis necessitas: postulat, decertandum ninii erit. & honestum bellum ex Dei - sthon.
216쪽
LIBER sECvNDVs. Isssthenis selaxentia, semper turpi paci prae, ferendum erit. prudenter quoque Spartana ciuitas, seuerissimis Lycurgi legibus obtemperans, aliquandiu ciuium suorum oculos a contςmplanda Asia retraxit ne illecebris eius capti, ad delicatius Vit genus prolaberentur. quod eos
non frustra timuisse, dux ipsorum Pausanias satis oste0dit: qui magnis rebus festis, ut primum set Aliae moribus permitit, fortitudinem suam effeminato
eius cultu, t ait Valer. M X. μ, emollire a Ib. r.cap. 6. non erubuit. Fit it que plerumque, Ut
AE plus istiusmodi victoriis amittatur',qua
Quaeratur: ut eadem Asia testis est; quae Lacta Romanorum, cum otibus suis, etia vitia Roma trastulit Est vero for- b I sisti l. 3
ue tis ' animi, quale in bello resuirimus,
iecuda moderate,aduersa fortiter ferre: non perturbari in rebus asperis, nec tu
multuantem de gradu deijci, ut di itur;
sed pr sentis animi uti consilio: nec a ratione discedere,sed in omni fortuna eu- . 'dem animum gerere. & is demit vir erit, ut inquit Liuius, cuius animii nec prospera fortuna flatu suo efferet, nec ad uersa instinget: qualis Camillus descri- , bitur, clim ait: Nec mihi dictatura ani- γα mos fecit, neq; exilium ademit. exstant que in hanc rem memorabilia Romanorum exempla:ut dubium sit, an admi
rabiliorca in aduersis, an vero in secudis L s rebus,
217쪽
rebus, Romam fuerint. de quibus fertur ', Neque, si vincerentur, animos illissminui solere neque,si vinceret, secundis
a P sin. l. 3:. rebus in lescere'. Itaque Albino consule, exercitu a Pyrrho caeso, & clade Cannensi accepta, quae certe grauissima
fuit, iam tertiu victis ab Annibale, nulla vel minima quidem abiecti animi signa
edita, nulla metio pacis Rome fuit: quin potius magi animo de bello restaurando cogitatu,& octo millia captiuorum,
quod per deditionem, & sine pugna, in
potestate Annibalis venullant, cum paruo possent redimi, non phacuit sed octo millia iuuenum validiorum ex seruiiij s. empta,publice armata sunt. Hic miles, b GH 11. Vt inquit Liuiush, magis placuit, clari precio minore redimendi captiuos cppia feret. Similiter Romanis praelio equestri vietis a Perseo Macedonii rege, cum Perseus consilio amicorum, siadentium ut secunda Ortuna in conditione hone stae pacis uteretur potius,quam spe Vana
euectus iis castim irrevocabile se. daret, ad P. Licinium cons. legatos misisset, qui pacem ijsgem conditionibus peterent,quibus Philippo data erat: siummo
tis arbitris,cum consultarent, vicit Romana constantia in consilio, inquit Li ebbra . uius ς; &responderi placuit, ita pacem dari,si de summa rerum liberum senatui permittat rex de se deque uniuersia Mλ- cedo -
218쪽
Li AER s E C V N D V s. i lcedonia statu edi ius: victi victoribus eas leges,quae victis preticribi solet statuere
te s. ita namque tum mos erat, in adueriis vultum secundae sortimae gel re, moderari animo; in secundis . cui simile est factum Marcelli, qui exercitu suo pridie fuso fugatoque, postridie, 'graviter in-m epitis militibus, in acie prodi; t: quod . cum nunciatum esset Annibali, Cum eo nimirum, inquit, hoste res est, qui nec
bonam nec malam fortunam ferre potest: seu vicit, ferociter instat V stis,ieu . , victus est, instaurat cum VictoribuS cer- . tamen. Marcellus vero masna victoria potitus est φ.itaq; Pyrrhus, fusis aliquot a Liuiu LV. Romanorum exercitibus, cum Videret, eorum qui superessent in reparando exercitu sestinationem, Video me, inquit, plane Herculis sydere creatu, cui, quasi ab angue Lernaeo, tot caesa hostiu capita de sanguine suo renascuntur h. quae certe b L FArinde animi magnitudo & constantia Roma-ι norum tantum potuit, ut Pyrrhum, quamuis victore,& magnis copi js aucto eius exercitu, priorem ad pacem petendam copulerit. cui, licet aequissimas conditiones pacis peteti, audiore Ap. Claudio caeco respoderi placuit, uti rex Italiaeaecederet' tum, si e re sitia videretur, de amicitia ac societate verba faceret: quo' ad vero in armis esset, populum Rom.
aduersus eum belligeraturu, etiali mille i
219쪽
' ijs D E IURE ET OPPI C. BE Lia a Prutari is Albinos pugna superasset '. Et quidem,
Pae M. quemadmodum rebus aduertis non fa- cile Romanorum animos consternari
solere stiperioribus ex eptis ostendimus: sic nec prosperis insolestere argumentost, quod Scipio Asticanus Antiocho victo,pacem petenti respondit: Romani , ' inquit) eosdem in omni fortui a ani- ,
mos gelsimus, gerimusque neq eQsse as.cundi res eXtulerunt, neque aduersis mi- , x. ' nuerunt. eius rei,Vt alios omitt)m, An- , , , nibalem vestrum vobis d rem testem,
nisi vos ipsos dare possem. postqua Hellespontum traiecimus, priusquam castra , , regia, priusquam aciem videremus, crina, , communis Mars & incertus belli euen-,, tus esset, de pace vobis agentibus, Quas, ,. paribus ferebamus conditioneri, eas deni, , b U Mις. nunc u tores viniςferimus h. estvi profecto haec animi aequabilitas,& moderatio, non solum magno viro digna, snam ut Varro scribit, sapiens & bonum ferre debet modice, & malum sortiter, ac te niter) sed solet etiam plerunq; in rebus gerendis maximi esse momenti. ferme enim fit, ut secundae res negligentiam creent.qua fiducia L. Marcius exstinetis Scipionibus, cum reliquiis eXercituum, milites hortatus, bina castra Poenorum in Hispania,ubi omnia neglecta & soluta inuenit, una nocteinuasit, & cepit,
220쪽
Dperior, aegyptios Memphim, quam
obsidebat ton pulis et, & tuos ad populandu agros eduxisset; ab hostibus,eruptione iacta, quod victores palantes revi torita fiducia incrutos viderent, cum omnibus su is ad internecionem caelus est . Prudenter itaque Q. Fabius Max. adicebat, te magis prosipero Minucii col- i/- it ἔς legae, quam aduerto euentu, aliquid timere mali : nec eum sententia refellit. etiam secundis rebus elatus collega, temere cum hoste coctigit, & se cum exercitu in euidens periculum coniecit: sega Fabio teruatus fuit b. Sic quoque cuina: MMIxr. . Toretius Varro coni homo temerarius,
- in prohibendis praedatotibus , tumultuario quodam proelio superior fuissor;
haud aegre Annibal id damnili passiis est:
quin potius credebat, velut inescatam temeritatem ferocis consulis, & nouo - im militum;ut certe accidit. nam stolida illorum temeritate, ne quicquam re-
Iuctate colle P L. E mi lio Paulo, clades illa Cannesis Romanis illata est. & idem
Varro, quemadmodum ante cladem fe- Toae,ita clade accepta humilis, nimirum Titidando cladem, Campanorum animos a Romanis auertitς. Eu ibaqtie viroti maxime enitedum,non sollim ut non GDe, librisi 'gatur aduersis, sed etiam ut non eκ - p in P
tollatur secundis: eoq; ma s,qliod plerumque melilis malam quam bona sor- tunam