장음표시 사용
441쪽
C A P. VII. Summis laudibus extollimus, atri. in Pro.
uincia nostra ad unguem ob uari quam maxime cnpimus Laetoanensis Concilij secundi constitutionem, qua praecipitur medi-μά. z cis, ut, cum ad infirmos in lecto iacentes adhibemur, eos ad exeiandas psoprias conscientias sacramentali iliorum peccatorum consessione hortentur, ac tertio die minime
visitent, nisi, parochorum testimonio id factum plene fuisse cognouerint. Quod quidem eo maiore cordis affectu facimus, quo sanctissimum Pium Quintum b Romanum Pontificem, cu haec salutaris constitutio, non sine maximo alii maru detrimento in desuetudinem abijsset,iplam ad pii itinam obserua. tiam reuocast e, mirum in modum gaudemus.
Quam quidem constitutionem per verbi Dei concinnatores subditis nostris publicari
cuiauimus, non solum, ut m dicis morem gereremus, ac, ne infirmi, quasi in extremo vitae discrimine deprehensium prouisa hac monitione perterrefiant: l ed etiam, ut mortalium animis instillata,obliuionis periculunia
facilius euadat. inapropter, ne a medicis negligatur, eos, qui omnia in ea contenta non obseruauerint, anathemati subij cimus, artis q. medicae exerciti O perpetuo interdici mus , hortantes in Domino consanguineos, familiares,& domesticos aegrotantium, ut decorum inismitate parochis admonitis, quaecumq. ad corisessionem, ac morientium salu . tem necessaria videbuntur, summo studio, &charitate procurent. Parochorum munus est infirmos ad patiet iam,ad mundi contemptum, ad aeternae gloriae desiderium, ad cordis contritionem inuitare, cxcitare, letilina traducere, simulq. docere,falutis spem, non in herbis,aut remedijs humana arte conquilitis, non in veneficiis, aut daemoniacis excantationibus; ut antiquitas vero lumine Orbata peti ualum habuit; led
in remediorum pol illimo sonte Deo positam esse, ad quem, ut certunt praelidium , tutissi- mumque lalutis portum R, Chrilliani diue
sa ratione confugientes, eum verum mediiscum,ac liberatorem experiuntur: tcrrenam vero mcdicinam ab codem solo virtutum Domino virtutem habentem, vi cst in lacra b saeclesiast. pagina dicente b: Alitisimus creauit de terra medicinam, & vir prudens non abhorrebit illam ; tantum prodesse, quam um eius crea-- tori placuerit,adeo, ut graui reprchensione
cci iam Dei opem nrgii Sit, iiςux maxime laudandus, qui in aduersis euntia ,
tamquam bonorum omnium radicem, agno-stit, ut, & nouid, & veteris Testamenti φexempla demonstrant, ubi Deum in perturbationibus inuocantes sola oratione liberati
sunt, stipulante Propheta k iustos,cum cla- ω iis . ii iamassent, a Domino exauditos, ex omnibus aerumnis liberatos nisse, contra vero i ta : Euangelistam, peccatores g a Deo non eXa diri, eos, scilicet, qui in volutabis iniquit tum marcescunt, cum in ii hunc mundum, ut bpectatores ad poenitemiam, non , ut i Os vocaret, venerit Christus, saluosq. eos ia- Φceret, dicens per Ezechielem, nolle , se mo tem peccatoris, sed velle,eum conuerti,& viuere. Haec, di similia unusquisque parochus languentibus insinuare studeat, ut criminum laqueis per fidelem confessionem soluti, &bene moriendi,& bene vivendi, si conualu
rint, viam capellere addiscant. S. 3.
Quod, si ex socordia, vel, ne infirmis molestia alteratur, leu terror incutiatur, parochus
de parochiani ibi statu, cumprimum in lecto
decumbere, ac multo magis, postquam morbus conualescere coeperit, minime certi
fiat nfirmus vero ab . sacramentali conses 1ione animam efflauerit, omnes, qui eius cura altiterint, praelertim sanguine, aut semiruliaritate,aut famulatu coniunctiores,arbitrio nostro mulctentur: ipse vero defianctus, nisi proxime praeteriti Palesialis tempore, di conicitus fuerit, & sacrosanctam Eucharistiam suinpseiar, ut coeteris exemplo sit, a sepultura eccIuliasticare ij ciatur.
C A P. VIII. ΡRaeterea, quoniam decretum eiusdem
Coiicilii a I ridentini de initi tuendope . si . δει uentiariis in ecclesiis matricibus, in nostra litetropolitana executioni demandaturnia non eit, quamuis plurimae ab eo tempore
liuculque vacaverint p aebendae in hac dic cesi, quae pro loci qualitate liuic ministerio
secundum Concilii intentionem percomm
de applicari potuitient, nos, religiosissimi
Concilij zelum venerabundi excipientes, ac magi liruui in Theologia, vel Decretorum doctorem in nostra ecclesia tandem aliquando conspici mirum in modum cupientes, vel
unum , vel plura beneficia, quae, siue in nostris, siue in capitularibus mensibus in miterum vacare cuntigerit, poenitentiarij eligendi, eiusque successorum alimentis quantum necessitas luadebit adiudicamus, atque applicamus : qui quidem sacerdos bonae vitae, ac doctrinae sit non minor quinquagenario, et q. tandem expectationis,quae ad casQuin nobis
442쪽
Αcta Tarantasiens Eccles Lib. V. si i y
nobis resematorum pondus, quandocuinque
opus fuerit, & suscipi civium, de portandum, suificiat.
Quoniam non desunt,qui vel odio peccati, vel morum asperitate, in poenitentes, licet humiles, contritionisque signa apertissima ostendentes, rigidi, ac dissiciles, turbido vultu, torui'. oculis, eos inauditos reijci ni nosine circumstantium scandalo, ipset q. p nitentium rubore, ac desperationis periculo, id plusquam semel a nobis obis tum, tan quam a Chrisianis moribus dissonum,ac penitus intolerabile,quam maxime auersamur, scientes, pertinere ad huiusmodi tu es Saluatoris exemplo veniam petetes benigne excipere, errates reducere,atactos,criminumq. mole grauatos, subleuare, erga ea, quae comtra diuina praecepta admissa esse audiuerint, iaciem, ac verba sic componere, ut λ,quam uis turpissima fuerint, sine admiratione, ani,
M. mul. commotione, accepta esse videantur,
ijs praecipue, qui Iacrymis, alijsve exteriori- diis contritionis argumentis , pietatem suam probauerint: immo, si quem prae verecundia titubare, loqui non audere, ac confundi ain pareat, presto esse debere prudentem consessarium dicimus,ut haesitante confirmet,tim ti animos addat, tacenti sancte quodammodo blandiatur, ut, timore deposito, communem sibi cum alijs hominibus naturam cor- ruptam, communem imbecillitatem , communem morbum esse intelligens,peccata sua pandere minime vereatur, pro certo habens, si cum oris consessione propositum non pec candi coniunxerit, persegium diuinae misericordiae sibi nunquam defuturum, sic loquen- p te ipse Deo per Eaechielem si impius egerit poenitentiam ab omnibus peccatis suis, quae operatus est,& custodierit omnia praecepta mea, & secerit iudicium,& iustitiam, vitae r Π- vivet,&non morietur; Salibi C: Nolo morte impij, sed, ut conuertatur impius a via sua, &vivat. Cui consonum est,quini legimus apuda Φα..io. Ioannem οἰ Si confiteamur peccata nostra,
fidelis est, & iustus Deus scilicet γ ut remit
tat nobis peccata nostra, & emundet nos ab e epist. .Io. omni iniquitate .& paulo inferius ς: Si quis peccauerit, nullum scilicet peccati genus excipiens aduocatum habemus apud patre Iesum Christum iustum, di ipse est propiti tio pro peccatis nostris, non pro peccatis nostris tantiim, sed etiam pro totius mundi. Cus e.I. quibus concordat illud Matthaei f: Poenitentiam agite, appropinquauit enim regnur , caelorum. Eadem ratione, si poenitentem , dissidere confessarius suspicetur, nuta mea erigat, validaque manu ad fiduciam, spemq. salutis certissimam sub poenitentis clypeo reuocare nitatur,obi ciens Christi g responsum g inua. it datum Petro interroganti, an peccatum fratri remittendum fuerit usque septies; nempe, remitti debere , non tantum vique septies, sed usque septuagies septies. Absoluto autem confessionis negotio, non ab re fuerit, si expediat , re nitentem acri iis, ac liberius accusare, ut animae suae periculum propitis conspicatus, tutiorem vivendi rationem in postera finitius ineat, id tamen cauti sit me fiat, ne , aut propter circumstantes, si qui sint, aliave
de causa pereat, vel noceat, quod inaxime Hodesse, ac vivere, optamuS.
Quod quidem a sacrin Concilij Tridenti.
ni patribus, animaduersum suille res ipsa demonstat. Namque, cum in multorum i h minum conspectu peccantes coram corripiudos esse moneat Apostolus, fuetitq. id,quasi diuinum praeceptum,in Ecclesia diu obseruatum cutiam , in occultis grauioribus culpis vi, scilicet, publicis pcccatis publice expiatis, procliuiores ad malum occasionem peccandi facilius vitarent, placuit tamen, hocpublicae rinitentiς genus albitrio Episcoporum in aliud Iccrct uni commutari posse, ne ex detegendi peccati necessitate consessionis imtegritas in discrimen aeternae salutis adduce. retur . id ipsum & ps nitentiarium capitularem iuxta facultates suas iacere posse, declaramus .
S. 3. Penitentiarium vero capitularem, Vt attutius, ac maiore fluctu animarum munus iuuimplere possit,dum audiendis consessionibus in Ecclesia operam dabit,quotidianas canonicas distributiones integie lucrari debere iuxta eiusdem 'Concilii mentem declaramus, i με ac si in choro canonicas horas cum aliis recitaret.
C A P. IX. Non tamen potest pς nitentiarius, sicut,
nec alii confessarii, qui Ordinariam,vel delegatam potestatem clauium habent, ab omnibus peccatis pq nitentes indistincte a soluere , cum ab antiquis Simo ten pore in mole positum sit in Ecclesia grauissiniorum, cpiissimorumque patrum contensu, ut atrocio. ra, magisq. enormia delicta summis domini- 2 ei gregis pastoribus iudicanda relinquantur. Quamobrem Romani Pontifices tute optimo, pro ea potestate, quam in via luci sania re Ecclesiam habent, caulas nonnullas sibi co- , C e. Tii. gnoscendas reservam b. Quod di unusquis 4- ν Mui
443쪽
que Episcopus iacere potest, limitata suae imrisdictionis sacerdotibus absoluessi facultate.
. Cum autem per Ezechiel ες dixerit Deus, velle se conuertionem,ac vitam potiuS,quam mortem impii, sancte admodum, sponso suo Christo suggerente, noluit Ecclesia in mortis articulo reseruationem vi Iam locum habere, quin, imminente vitae periculo,si aegro ius proprii sacerdotis opera quoquomodo
uti nequeat, unumquemque, siue secularc d, siue Regularem sacerdotem, a quocumque peccato, vel summo Pontifici, vel Episcopo reseruato, ab omnique excommunicationis vinculo illum absoluere poste, declarauit, ita tamen, ut si aegrotus conualuci it, cum primu . . - poterit, se Episcopo ς, vel summo Pontifici sistat, vel etiam cuicumque excommunicationis absolutio reseruata fuerit, ut,
postquam ex reseruatione cognouerit, quoquomodo Ecclesiae praeceptis satisfaciendum sit, quod sibi impositum fuerit, humiliter,ac
sine mora, implere non disierat, alioquino feodem se nexu implicatum agnoscat. ns quenter, qui ad infirmum excommunicatum, atque in vitae discrimine constitutum , accesscrit, quem cessante eo periculo, absoluere s . non posset, eum nequaquam abloluat, nisi g i ille prius ijs satisfecerit, quorum causa exc6
municatus fuisset, vel, si id commode fieri nequeat, nisi latii det, vel se satis ficturum iuret, si conualuerit, vel alio i modo de plena sati, iactione caueat. bed, si temporis an- gu Ilia neque id perfici polle, probabile sit, attamcn absoluatur infirmus, cum ad imposi, g c. bilc nemo rcneatur.
E tum f. crit,ic cuivirahere exe- dic ceM. cutioilem, non est dubi si adeo, ut noua executione Opus non
sit, quia te iliel ficta executio, iterum fieri nopotest, di, sicut factum pro insecto non habe-b e. t. die. tur, ita actum agi non oportet: ideo b excom-Τ municationis lententiam iuile, vel iniustela. tam, timendam esse, definiuit B. Gregorius. Si vero sulminata sit excomunicatio post i terposita in appellationem, nullam esse dic, mus, quasi id factum sit in odium,& contemptum appellationis,utque appellans iuris c5munis beneficio dcfraudetur, quod saluum, atque inuiolatum cIle, maxime interest Rebpublicae, ut iudidum ignorantiae C, vel malu ςris ipsarum legum patrocinio obuia iri possit.
C A P. II. SI, ut est apud Augustinum, Dei per . ἔquae a magnitudine miracula vocanturῆsbia sequentia, ac numero vilescunt, tanto magis contemnetur excommunicationis gladius quamuis Ecclesiasticae disciplinae ne uus ' sit ad continendos in ossicio populos plurimum salutaris, si passim, atque ex mini- rina causa nimia iudicum ficilitate educatur, e .im in s.
quorum partes sunt sancti huius, Eeclesiaeq. necessaris iuris auxilii abusum non admittere, etiam b Concilii Tridentini auctoritate . damnatum, cui, cum censurae ex leui causa inflictae minime probarentur, praesertim, quae ob res deperditas fulminari consueuerant, sci iii tui:Quapropter excommunicationes trulae, quae, monitionibus praemissis ad finem reuelationis, ut aiunt, aut pro deperditis, aut subtractis rebus, serri sole iit, a nemine prorsus, praeterquam ab Epilcopo,decernantur,&tunc non aIias, quam ex res non vulgari, ας pui causaque diligenter, ac magna maturitate a pomi c. tu
per Episcopum examinata, quae eius animu νώ uis moueat. Quod nos in nostra quoque iurisdi. ctione ad unguem obseruari cupimus, &
Em tamen concedi nolumus, nisi secundum regulam, quam vocant, Cancellaria, a Romano Pontifice Pio Quinto praescriptam, ut, scilicet ; preces ad hanc excommunica tionem obtinendam porrectae reiiciantur, nisi res, de qua agetur, eiusque pretium nomin tim, atque indiuidue exprimatur, cui quidem conditioni obnoxiae non sint Ecclesiae, loca pia, & Vniuersitates, quas, cum probabile osit, rerum deperditarum particularem sciemtiam non habituras, hoc iuris subsidio iuuari placet, dum, rerum non vulgarium veri sim, ii d ratione generatim, ac diligenter collecta, a a Iappal eat,eas non minoris quinquaginta au- ...' i ire is nummis valere, totidemq. florenis SM aeno M.
baudiensibus,si excommunicatio pro pauperibus concedenda sit, de quorum inopia accuratc explorata, ut expressa mentio in littetis fiat, mandamus.
In causis item criminalibus abstinendum
esse a centi iris,quandocumque executio contra rem , vel persenam, commode fieri possit,cum eodem Concilio e decernimus. Alias ede. ..res.
spiritualibus quoque armis dummodo delicium id exigat uti iudicem debere non is
444쪽
Αcta Tarantasiens Eccles Lib. V.C A P. III. PVblice excommunicatus, ut de propria
salute magis solicitus ad san matris 2 2 ea omnibus patens gremium dilige ἐπ et e studeat, peccatorum suorum Pin.
Me. - - nitentiam subiturus, primo quoque cuiuique mensis dominico die a parocho publice de-- . Via. nuncietur, ac , ne b conuersatione sua alios zzz corrumpat, donec conuertatur, ingressu Eeclesiae prohibeatur, eo praesertim tempore , quo Mula, aut diuina incia celebrabuntur. S. Vni Quod, si obstinato animo in censurae peticulo perseuerauerit, sana'. monitiones Ob- , firmate respuere visus fuerit, parochus illum
nobis sub poena suspensionis a diuinis omnino indicet,ut, tanquam de lueresi suspectus, iuxta eiusdem sacris Concilij decretum,qum Ilioni sub ijciatur.
C A P. IV. Vandoquidem Religiose spiritualis ti
e instituto maxime couenit exalae, cauteque geri, quaecumque Ecclesiae auctorita. re,ac nomine gerenda sun Monitiones, siue Monitoria rerum surreptam reuelationis fiagantia, quamuis ad eruendam veritatem, a e inea a Masurripientium conscientiam leuanda tria, i. ' decerni soleant, non tamen indistincte, aut pomiscue, etiam in causis civilibus, sed a .iis nexa clausula, quam vocant b, Parte, O em .- εμι. Illio exceptu, post motam litem comedenda esse, pronunciamus, ne, qui antea desurreptione suspectus esse non poterat, quian sciebatur, quis futurus esset , postquam sierit in iudicium vocatus, dissametur. Pars auum, O e Ilium, reus, scilicet, eiusq. aduocatus, a centurae periculo iure excipiendi sunt;quia, neque alter propriam prodere culpa, aut aliquid sibi c damnosum in iudicio exhibere
graue m. tenetur, neque alterum ad manifestandata,'' quae, ut est etem suum defenderet, secreto a ceperit,compelli boni mores patiuntur,nisi si hic in fraudem legis ad patrocinium vocatus fuerit, ut, scilicet, de clientis sibi nota culpa 4 p - possit, quem, si quid ab eo dolosε commissum cognoscat, ad corrigedum, quod peccauerit, enixe hortari,atque impellere studeat,ac si in malitia pertinacem repe-ο-riat, a suscepto patrocinio abstineat, nee,dur . protervi clientis nequitiam seuere malit, ipsem a cruo quoque censuret vinculo irretitus improbi co- si iij poenas luat. Multo minus autem, huius-n ., monitoria absque eadem clausula ire ι Mam4 .m criminalibus quaestionibus concedenda esse
ν μοὐ Πι nag criminum indiuidua comite, probabile alienam sic occupantes, non solum
ad patratorum delictorum conlisonem: sed nee h ad res,3ndendum, ut aiunt,criminosis positionibus unquam cogi posse . C A P. v. SAcerdos accusatus; quod consacerdotem absque legitimis indidijs simoniae diis
mauerit, si litteras monitori Les cum clausu-Ia R, Pane, ἐν con tio exceptis, sibi decerni petierit, licet non alia de causa, nisi, ut criminis fama probata, fimam propriam 1 c lumniae suspicione vindicet, attamen reiicie-dus est, ne aceusator ex talium litterarum p Nicatione, plusquam ex verborum iniuri Madi flametur. Nam, quamuis accusatum vim cere possit, quod tamen incertum est simul postibile eit, eius victoriam ad eorum aures non peruentura ad quos litterarum publicatio permenisset. Nec refert, quod accus tus obijciat, nisi exaudiatur,praeberi ansam
delictis, suamq. existimationem probationii inopia aliena culpa periclitati i sed & sibi sa-uendum esse,at 3ue atque accusatori ,ex regula d iuris, quae est, ut fauore dignior sit reus, quam actor. Hoc enim casu fauore dignior est accusator, eo quod accusatus absque Iegitimis probationibus eum dissamauerit, &consequenter calumniatoris ps nam subierit, erimen obiiciendo, quod protare non potuit. Siquidem accusator illieo, ac intentionea suam non probat, etiam', si de calumnia iurauerit, calumniatus suisse praesumitur. Vt vero accusato,quantum per aequitatem licet, consultum sit, non prohibemus, quin per testes idoneos crimen sibi obiectum probare possit, ac, si deponere nolint, accipiat monitorias litteras, quibus censurarum Ecclesiasticarum auxilio, ad testimonium dicendum compellantur. Prohibenda d est igitur publibeatio, non intimatio, vel significatio. Quo sane temperamento utrique parti consultum putamus,quod a bono ς iudice pro virili pante semper obseruandum est. CAP. VI.
Sl litigator coram iudice a nobis dato agrire recuset, causa recusationis allegata- , eamq. iudex, vel aduertarius, veram non esse contendat, non prohibetur recusans, quin legitimis probationibus *, actionem suam pro a li equi possit, ac quamuis ad eam rem expediendae sint litterae monitoriales, quae, cum direx communicationis peric esum seca assciunt, di facile b concedi non lesent,nisi, deficientibus aliis probationibus in subsidium iuris Patta. men concedenda sunt. Sed, si reculationis ut ' causa , vel leuissima, vel parum honesta fit, vel etiam, si ad milia C iudicis existiniationem
magnopere laesura videatur, nolumus, moniutorias
445쪽
rorias litteras publicari: permittimus tamen, a me. pin . poste intimarid,seu significati ijs tantummo.
do, qui in eo negotio ad testificandum pro--L4 p - positi fuerint.
C A P. VII. MOnitorialibus litteris , ut plurimum is
causam dant eorum tergiversationes, qui a dicendo testimonio minime alieni, ea n tamen solennein veritatis consessionem studiose subterfugiunt, immo personali intimatione , atque 1ignificatione , malitiose nonnumquam declinata, ut coacti testificari videantur, litteras ipsas in Ecclesiis inter Mi sarum solennia sic quentissimo populo publicari assectant, haud quaquam erubescentes, etiam coram ipsis partibus quarum magis interest veritatem patefieri dissertis verbis
prosteri,se pro veritate non deposituros, etiareligione, ac necessitate Urgente, quin&aliquado ex lola improbitate, atque animi protervia. Ea de causa domesticorum, ac semiliarium, testimonia, si monitoris Ecclesia sit lait errore, aut coiisciciariae stimulo, ab inuitis, ct renitentibus extorquenda sint, non magis admittenda sunt, quam, si a subornatis, coma i de mi ruptisve personis proferantur, ne δ, cum pro- ἰὼ n. e bationes ex domo rei sumi non debeant, fiath ara m fetus legi, ad testificandum per monitoria b t v. Dr. adactis iis, qui alioquin ex rei domo produ-oli ritu dii, licite re sci possunt. Itaque a monitorijs de ab itinendum,quandocumque aliquid, nisi ex e l.eonsenti domitticorum dictis ς, probari nequit.
, ν δ υ. omni uni a lapicntum calculo receptum D cst, si icilis interrogatus, ac iuratus, de eadem re varie dc ponat, itandum esse eius ζ. t tia '. prioribus depositionis verbis. Sed, si monNi a tori alium litterarum vigore depositio habea --οῦ tui, posteriora verba hcct alias,de fide carerent, ob periunt, salii q. reos variantes testes etficerent attendi debere, ac c multo. II a-
.' at in gis, si verisimiliora videantur,ali sque adnit -r niculis confirmetur, solent enim indicia, ut d me d ai probatio plenior sit, cum dictis testium constrii. Quamobrem de commissi nobis gregis aeterna salute loliciti, ne scilicet, per diabolicas insidias subditi nostri ad peierandum misere adducantur, litteras huiusnodi, Spem irato, & cautissime concedendas esse, pr
C A P. IX. 'otniam ad extorquendas occulti criminis probationes, littera: naonitoria- Iesiacrae a Tridentinae Synodi decreto prolatia bentur, si eas in tribunali n9stro, qtiomodo-ci mquc si1bduci, a Pt impetratas ab aliquo
cx nostiis parochis ineousiderate publicari contingat, suaque plurimum interess. quis
duxerit intercedere, atque obsistere, ne effectum sertiantur, quamuis coram nostro sec lari, vel alio quocumque iudice, lis vertatur, quere laue porrecta sit, ad nos tamen, seu Vicarium nostrum generalem, cam cognitione spectare dicimus, cum itidexb laiciis absque , esim ἐκ cxcommunicationis periculo hac de re C, quoniam spiritualis est, iudicare non possit. Verum, ne delicta d remaneant impunita is, ipsum laicum iudicem, hac intercessione minime obstante, ad inquisitionem, ct Iit enicoram se institutam, vel breui instituendam, pergere posse non negamus, ne interea pr bationes intercidant C, quas, quoad eius fieri l si
Doteu, Ialuas esse oportet. Aquil l --
B O R I S dicitur partus immaturus, & ante tempus edi- δε tus,quasi idem,quod aborsus, a verbo aborior, vel, ut aliis placet , abordior, quod idem ferme significat, quod abortus, nisi, quod hictatus sit iam grandiusculi, ut Nonius interpretatur; ille non ita pridem concepti;& Pa lus a iurisconsultus aborsum vocati tum v nenis,ac medicamentis eiectum. Ab eiecti ne autem disteri abortus,quod hic intra quadragesimum diem contingat, illa vero grandioris scelus sit , sed immaturi, de quo Gellius sic b. Qiiod quidem iaciunt matreS,sci. bl . . s.c. ascet, filios proprio lacte nutrire recusantes
eadem vecordia, qua quibusdam comment,t iis fraudibus nituntur, ut R'tus quintue in corpore suo concepti aboriarur,hoc est abortum patiantur :& 'arios: vcrbo abortare is ς ii usus est; &, mulier abortivit, alibi legitur d . . seui exile Abortionem quoque pro abortu dixit idem 'as 'Paulus C . Inde,& abortivus, ct abortivum flacere, quod est abolium saccre. Et abortivus d. partus pro insormi, ocimpta secto accipitur. εTMzari Suetonius g metaphorice Senatorii, ct coet: quos abortivos vulgus vocabat, hoc cit insorines illo honore indignos.
C A P. II. A Nathematis vocabulo res, & Persona
significatur tres,cum λ excommunica- : - ψει tionem ipsam, persona, cuiuis hominem exis , ad G communicatione maiore mulctatu, dicimus. l. - μ' La autem anathema Graecis idem, quod nobis deuotus, sacer, maledictus, excommuni
catus, cum de homine loquimus quali suspensus, seorsum positus, atque a fidelius
446쪽
Αcta Tarantasiens Eccles Lib. V i 9
mia communione separatus. Et , quamuis ς interii se maiorem excommunicationem , atque aua-
nihil intersit, quo ad vinculu, solemae. 4. m. nitate Vi attamen inter se non minimum disserunt: Fulminaturq. anathema ad terru-dos, atque in ossicio continendos fideles, a
:t propterea absolui dissicilius est, quam
Iusta AE ab excommunicatione, cum ab inferioribus
Episcopo remitti non possit. C A P. III. --.' Α Nimatus, seu vivificatus partus masco. Lx lirius dicitur secundum Hippocratem a
seruato naturae ordine,trigesimum agens die: ἰῶ.4ε - in materno utero: Foemininus vero, ut artuculatus ,&configuratus sit, non minore ,
quam duorum, & quinquaginta dierum spatio vivere creditur.
C A P. I V. Beneficiorum Ecclesiasticorum alia reseris
uata, alia affecta vocantur, licet, quoad effectum reseruatio, & affectio idem sint, sed proprie reseruari dicuntur, quae in curia vacant, eorum q. reseruatio clausa est a in cor
pore iuris. Hinc communiter receptum est, unicam esse reseruationem, alijs contenden-ι o. erri libus b, plures esse. Nobis placet, reseruata T, dici debere ea n quom collatione ratio me sum habetur, reliqua omnia assectar verbi gratia,si beneficium regulare commendetur, zz remanet enim perpetuo acteium Sedi Ap aereio . stolicae; vel, si in litteris prouisionis positumst decretum de dimittet do obtento beneficio per resignationem in manibus Papae faetam, per priuationem in curia sequutam , de cum huiusmodi clausulis, quibus Romani P6tifices beneficiorum collationem sibi resem re solent: sed, vel reseruationis, vel ais . . .,acio: ctionis nomine censeantur, huiusmodi c b At neficia in curia, vel apud sanctam Sedem .,
cooss dera semper vacate intelliguntur , nec ab inseriO- , in de ribus collatoribus conserri possedicet omnia i
'ma' beneficia conserendi ficultatem habeant, ni- sic de reseruatis, de affectis expressa mentio
in litteris Apostolicis ficta sit. ζ O C A P. Rex eo .. 3. Aelebs vocatur,sive mas, siue stamina, a qui extra matrimonium vivir,unde caeli ius matrimonio opponi dicitur.Corrumpis sine talione caelebs,ait ille ., hoc est, clim. uxorem non habeas, quae corrumpi possit,
alienas uxores gratis corrumpis. Et Suet. i. ... Dius de Conn rarauit pro concione, quatelaus
matrimonia sibi male cederent, perinanturus 1 in caliciatu . Dictus est caeltas, quasi caelo dignam vitam degens, ut interpretatur Beatus Hiemnymus, nam, qui sine uxore est , beatus, ac quasi caelestis homo videtur, cum uxor ς malum sit necessarium. Ideo Aposto. e stobosa lusu dicit . Solutus es ab uxore e noli quaerere uxorem. Caelibes etiam appellantur, qui per summam continentiam venereae voluptati nuncium remittimi. Hos seruos sim D
minus r hos discipulos Magistet agnoscit: hi de terra triumphant Deo similes, quoniam Dei virtutem capiunt; quos propter Regnum caelorum, se ipsos castrare testatur Saluator apud Matthaeum C. De his dixit Ioannes t , .
quod cum mulieribus non ellent coinquin, ti, clim virgines estent, agnum l. sequeren tur, quocumque irct.
C A P. VI.CEnsus olim duplex fuit, soli, scilicet,& .- .lcapitis, nam singulo quoque lustro, quod quadri Enij periodo claudebatur, v nul- quisque pro capitibus, ac rebus suis publice profitebatur, soc est, quodcumque possidebat, in tabulas pii blicas referri curabat, ut pro numero, ac qualitate personarum, & b norum , quae habebat, tributa solueret. No. bis census u est pensio Episcopo de bonis Ec- . e. q. u. clesiet debita,ac reservata,ne i inpositionibus, i ii emicvel exactionibus C subditos oneret. Hodie
census quoque dicitur annuus redditus colistitutus super te immobili, vel, quae pro immobili habeatur, sit q. mictifera natura; vide. licet, cum iuxta Pii Quinti d. constitutionem a s euais emitur, exemplI gratia, centum nummo- divini. rum aureorum pretio, ita tamen , ut pcenes
venditorem ea remanente, ipse singulo quoque anno quinque,sex, octo, vel septem itidE nummos aureos , vel aliaetilammam rei emptae foecunditati congruentem, emptori repraesentare teneatur. ui tamen census, vel pensio, si rem fluminis impetu abripi , vel chasmate C absorberi, vel incendio,aliave calamitate perire contingat i, cellare intelligi.tur, vel ,si res tota non perierit; pars i Ila pessionis, quae cum fructu rei deperditae propor- mitio item habuerit. Censum vero sic venditum venditori redimere seinper licet: quamqetram et ' ἰ emptori pretiu eius repetere semper illicitu .
C A P. VII. DI missoriae λ litterae, olim vulgo notatio- .re vocabulo dicebantur Apolloli, quasi Συή. 'millae, quia mittebantur a iudice, a quo appellabatur, ad eum , ad quem duceta sui: let appellatio, di per cas caiisa ad ipsum dimittebatur. Hodie dimistbriae lunt, iron solu ruta, quae propter appellationem dantur eled quae commendatitur, ac testimoniales, vocatur,quibus promi lcue, dc indiffercter utimur. Sed magis placet, dimissorias dici eas, quae . proprio Epii copo impcdito, dantur cupientibus ab alieno ordinai i: commcdatitias vero,
447쪽
seu testimonia Ies, quae dantur iam ordinatis, ut in exteras dioeceses profecturi, a locorum ordinarijsb adfunctiones Ecclesiasticas adproprij Episcopi litteris commemc ordines tantum admittuntur,
istic, i ii re qui proprij parochi de suis natalibus aetate, . . ζ. . ..' ac moribus Episcopo litteras testimonialesiis. exhibent. Unde apparet dimissoriales das,lo Episcopo, testimoniaIes vero, etiam ab inferiore , concedi posse .
EPiscopi vox latine reddita speculatorem lsignificat, animarum certe regimini op- ltime congruens, clim ex altissima charitatis lspecula, creditarum sibi ouium mores explorare, ac diligentissime obicruare ad Episcopu lmaxime pertineat. Episcopos appellat Arcadius a iurisconsultus eos, qui pani, rebusque venalibus ad quotidianum victum necessarijs praeerant: unde Episcopos pastores animaru - dictos esse crediderim quod scilicet de cae-.-ν. id M lesti pane, cuius alimeto satiatur, ad Deumq. lextollitur Christiana ali ima, curam habeant: lμ i' li enini Episcopi vocabulum usque ab inia cap- tio nascentis Ecclesiae se ille testantur acta ς lApostolorum. Ideo etiam superintendetatis et i. . ist...,a titulo insignitum eli ita, ut Episcopatus φonus potius, quam honor videatur.
CAP. IX. FAlsitatis suspicione caret rosa scripturata, letiam, si v ciba, vel characteres eius ad trei substantiam rit tinentes, consumpti sint, lnon item, si rata appareat,ciun sine hominis l; Ide, i industria nihil radi polle praesumatur. Rodi a lis si lacum a vero a muribus, alijsve huiusmodi bestiolis, lut de tabulis te si a metariis disserit Vlpianus, truoniam extra hominis culpam esse, ac pal- lm euenire manifestum eli,scripturae falsita. item excludit. CAP. X.
FAlii testimonii significatione absque dubio comprehenditur, quidquid etiam . extra iudicium,etiam animi benefaciendi sal. . t,ridi SO asseritur. Sed perniciosum, ipsiusque Deis: ποῦ'. verbo. damnatum est latium testimoniunia M iudicio iuramento affirmaturn,cum scriptuὐ i sit: non Io lueris contra proximum tuum fil- eap. sum testimoniu. Ibi enim a stertur testis men. t.' dacij Deus b , qui veritas cit, ideo pericul sum, ac prohibitum. Testium autem iurato-
..... rum tanta est auctoritas, ut, nisi manifesta improbitatis nota lidem amiterint, aut siegia egit. timis exceptionibus excludantur, a iustitiae . . .. ministris reiici non possint,dic te Domino urinore duorum, vel t: ium, stet Omne vcrbum.
Foenus a foeditate, vel a foetore eontra
nis sententia dici placet a seecunditate,sive a se tu, hoc est a partu pecuniae, quo,instante usurae soluedae tempore, ita debitor vexatur, ita ascitur, ut bea molestia a B. Basilio do- h 'o Eeo Ioribus parturientium apposite comparetur. Pessimum genus Iucri est pecunia 'nore acqui illa, ac multo peius sqnus ex sqnoreis proueniens, malorum nempe parentum pra ua soboles, ut, quae hominu substantias paulatim deuoret, fero, sicut pullos viperarunia non, nisi perroso materno ventre, nasci , tradit Plinius Q Fenus simul ac generatur, pare eli. . a. re, ac generare incipit,crescit q. semper usque in infinitum cotta id, quod de alijs rebus experimur, quae ubi ad tuliam, sibique propria magnitudinem peruenerint, augescere desinunt . De hoc turpi quaestu, atque incremento, ita Aristotelisu ri enus se ipsum maius dii. Ex iacit, unde,& nomen inuenit, quoniam illa, quae patiuntur, similia sunt gignentibus, pecunia, scilicet, pecuniam pariente .
CAP. XII. FOmicari est rem cum meretricibus habere . Deducitur autem a fornice, loco cω camerato, suboscuro, occulto, ubi corpore quaestum iacientes mulieres habitare,ac prostare Iblebant . Latius tamen patet haec v apud theologos , ac iuris interpretes, copulamq. illicitam veneream quamcumque designat,sicut,& verbum m chari quod ,quamuis proprie adulterari significet, extenditur
tamen ad omnes vetitas coniunctiones carinnales . Animalia rationis expertia sernicari non dicuntur, sicut, nec homines, dum sine peccato coeunt: Ideo semper illicita Arnicatio, semper letale peccatum constituit, etiam si ea sit, quae simplex appellatur, cum, Iciliacet, lutus cum loIuta extra matrimonium commiscetur,estque haeresis a reus, qui aliter a CI- . misentit, clamante Apostolob, nullum fornica.
torem habere haereditate in Regno Christi. CAP. X I I l. FVrtum definitur esse rei mobilis fraud lentam contrectationem lucri faciendi ...
gratia, atque in possessione consistere , cum .' rem alienam austrens possessionis furtum faciat. Fraus in eo est, quod res aliena occupatur: ex contrectatione oritur possessio, si bi. i. s s εres b loco moueatur lucri causa, nam, si desit animus lucrassi, cotractio non costituite Κροtum, nec,ri se puniendus est rem contrectas. μ'
G Radus cognationis a scalarum, Iocoru ea deiic i,
que decliuiu gradibus nomen sumps
448쪽
Αcta Tarantassiens Eccles Lib. V
runt, quos ita dispositos videmus, ut de proximo ad proximum, hoc est ad illum ascendatur, qui priorem immediate sequi-
r. inmatur. Sic in ordine cognatorum gradus es a. s. .a fit. persenae ad personam proximam distantia in linea eosanguinitatis,atque assinitatis, usque ad communem parentem. Iure autem tificio, quo christianus orbis utitur; parentes
non iaciunt gradum, sed consanguinitatis, atque assinitatis principium constituunt, unde gradus nascuntur. Filii primum gradum
constituunt, hoc est, s atres ex eodem parente nati, nepotes secundum, pronepotes eap. 1, i tertium, abnepotes quartum, ultra quem bra. I, non extenditur contrahendi matrimonis im- . ... pedimentum. Sed spiritualis C cognatio ae dlegalis, atque iustitiae publicae honestatis iis . ,. .... pedimentum e sacri Concilii Tridentini de
DM creta primum gradum nullatenus excedit,
sicut, nec assinitas ex fornicatione contra- undum a
C A P. XU. H agium, ab homine deduci vox ipsa
demonstrat, estque obligatio sMitin' iis a libero homine facta Principi, vel domino habente seudum , vel ius inseudandi per pactum, vel stipulationem, cum, scilicet, libber bomo Principi, vel domino fidelitatem promittit, seque hominem, ac vasallum suum constituit; sicque idem videtur esset hom oum, ac fidelitas, liceti sint λ , qui putent,
de s αλ homagium habere locum in profanis, ac te poralibus, fidelitatem vero ad sacra, ac spi- T I ritualia restringi, pro h quibus promittitur inea. etiam fidelitas, non autem hornagium, clime e.. t .me. Romana si Ecclesia obligationem huiusmodi, M.t, prore spirituali, tamquam simoniacam ., omnino reijciat.
I Mmunitas*vocatin' ea, quae muneris v
n. I cationem praulat. Sicut enim ciuilia munera tristriam diuiduntur, in persen alia, nempe, patrimonialia,ac mixta V eη utrisque eomposita; ita Ae immunitas in tres partesdistingui potest ; in persenalem, realem, siue
ἡ Δ .a in patrimonialem, ac mixtam, videt decimis 4. .ecim. dicitur, quδ itidem, aut personales, aut rea. les, aut mixtae ς sunt. Conuenit vera imm a uitas etia rebus inanimatis: sacrae enim aedes, . oratoria,aliaue loca religiosa,ea fruuntur i,
unitate, ac Iibertate, ut in d illis mercaturam ἔ, II: 2 tractare,tumultusque iudiciales tolerare pia--AI culum sit,unde ς nec delinquentes inuiti sine aestum φ . anathematis periculo extrari possunt.
sine erui. i. v Noestum proprie dicitur committereo,
qui mulierem consanguineam carnali Acta Excles Tarant s
ter cognosciti sed b & ad assines extenditur ι i. anonnunquam hoc vocabulum . Ideo, qui ς 622 2 rcum consanguinea , aut affine nuptias con- , o traxerit, incestuς reus erit. Haec autem turispis commixtio incestus appellatur, quasi fiae 4 -π2 contra cestum, vel careat cesto, iustarum nuptiarum symbolo, rana, scilicet, illa virginea, quam prima nocte vir nouae nuptae .luebat. In rebus quoque sacris incestum fieri dicebat antiquitas.
C A P. XVIII. INcomparibilia sunt, quae uno, & eodem
tempore in uno subiecto se inuicemco- pati, vel simul esse nequeunt, ut cum qui fori
duas habet dignitates, seu beneficia, quae asi, piabendas. sistentiam , assiduitatem, ac residentiam, requirant, utrique etenim interesse, ac b d N huire eodem tempore, Ob Iocorum distincti risui e
idemque dominium penes duos esse , sicut h. .ipes duos unam, & camdem dignitatem, ac gradum obtinere 4, ac retinere simul non post ΣΚ
C A P. XIX. INtercessionis verbum plura significat
sed, quod ad rem nostram attinet, intercedere est prohibere, opponere, obsistere , atque etiam publica auctoritate,ne quid fiat, 'impedire. Caesar b: Quod ad Aricims sp millecun fictat, nihil intercedit, quominus Samniti populo pacis , bellique arbitrium sit. & Cic 'οῦ : ς: Quod quidem genus legationis eM α-
sui, quamquam adcommodum senatus pertinere videbatur, tamen, approbante senatust uentissimo, nisi mihi Levinus tribunus d a. GRplebis intercessisset ustuIissem: minuita mea tempusin,quod erat infinitum,annuum seci. Intercessio, utcumque iniusta, executionem impedit, si modo t alis sir, quae ab executore admitti debeat rat tamen is, ad c visu
rem de beneficis posscssionet vindicia uduis
sint, si in iudicati executione habeat conti dictorem, qui imercedat, nihilotirinus mi re potest executionem c publice namque in . terest, sententiam quamcitissime executioni mandari propter iudicis auctoritatem r sertim in beneficialibus L ne beneficia diu re. ctore, pc possessore careant nisi intercesso-- rem iam possessionem adeptum suilla manufestum sit. Nec refert, quia de titulo, cim i 're suo aduersarius ad veneficii possessionen, sufficienter doceat, ciun g aliud sit habere. ius ad rem, aliud in re: nec rei possessione
pisiberi potest victor,nisi ab illo, qui eiusderei possessionem occupat ; sicut fieri non m testivi, qui non possidet, hoe solo possideat, quod intercedit,con intercessionis natura fit Nn ius
449쪽
ius intercedenti competens conseruare, non autem augete aut nouum tribuere, praesertim . l. i. . ex possessionis,quoniam duo b naturaliter eamdem rem simul, & insolidum possidere non 'e' possunt. Saluum igitur esse oportet semper ius intercessionis, quoties intercedes tertius est, condemnatus, ne quod naturae, vel mie.' ac rationi repugnat) sententia inter alios lata ἰπ alij noceat. Ex ea k tamen causa rei iudic ' tae executio retardari nequit,sicque & is, quie tiarii' possessione deiicitur, & quicumque ius sibi ea re competere arbitratur, intercedere non prohibetur.
C A P. XX. INtrusus intelligitur quicumque beneficii
sibi non collati,veI ab eo collati,qui nullusti conferendi ius habuerit, nec in a quatii. 4 possessione illud conserendi fuerit, post ci-
Pixtis. sonem c pli; neque enim legitime, nec ci-
ni: V uiliter possideri potest beneficium,nisi b canonice, vel, ut aiunt, saltem colorata C insti. tutioris,collatum sit. Estque adeo odiosa in--loi, ais , trusio, ut, si idem beneficium iturusionis reotianum νia postea legitime conferatur, nihil valeat colania flatio,nisi prioris vitioso possessionis facta sit expressa mentio; hocque, ut declinetur pe-
a Am rata riculum ab intrusione imminens , cuius videia....tie. tium omnino purgandum est, ne nocere ν
π Udicitim, vel cilii te, vel criminale est: I. ciuile dicimus illud, quo quis ad propriucommodum agit,id est, quo sibi aliquid adiudicari petit ex causa mutui, commodati, mandati, depositi, aliaue huiusmodi acti ne . Quod extenditur etiam ad actiones ex delicto, vel quasi, naschntes, ut furti, bono-Tum raptorum, legis Aquiliae, iniuriarum, &similes ciuiles simul, ae criminales, quae pri-E2:2 utilitatem, non b publicam vindictam, respiciunt, ac ς pecuniariae etiam appellantur. Criminale iudicium a crimine dedu- . e. d. ctum d ad publicam vindictam instituitur, .u. a. νε .. licet eam eonsequaturς plerumque poena , pecuniaria. Sicque illicite exactuimi priua--. personis in duplum restituitur, sicut vio . :. senter eηtortum cum tripli poena, quae g non eue m do ad actorem, sed ad filcum pertinet. Aliud V enim priuatorum utilitas, aliud publicaedisti. , .' .O plinae rigor postulat.
XXII. . a. iii I. TVstitiae publicae honestatis impedimen.
- - .. censeri dicimus, cum quis propter ... publicam honestatem cum sorore eius mulieris , vel viuentis , vel vita functae, quam se uxorem ducturum spoponderat, matrim nium eontrahere prohibetur, sicut reciproce& ipsa sponsa, vel viueme,vel defuncto spon- , cum ilIius fratre maritali vinculo coniun
gi non ditest. Quod quidem impedime
tum , cum . ad quartum usque gradum olim procederet, hodie ultra primum non extendi spinis l. ac debere, sanxerunt sapientissimi Patres bis .' ε'. a. cti Tridomini Concilij,experientia ς edocti, ex multitudine graduum peccata plurima ,-- atque scandala oriri selita. id tamen intellia gendum est de sponsalibus stiturum, non a tem praesens, matrimonium respicientibus. Haec namqne ex constitutione d Romani P6tificis Pii .nti perinde se habent, ac si m
trimonium corporum commixtione consum dmatum fuisset.
C A P. XXIII. LAudemium dicitur, quod proprietario,
alias directo domino, praeter annuam pensionem vulgo canonem appellatam, tinties sellaitur, quoties rei studalis, vel emphyleuticae, vel censualis, utiIe dominium alienatur . Quod, quia inscio directo domino, fieri non potest, a quo investitura necessario accipienda est, in recognitionem directi de minis laudemia a praestantur, quantacum. 'que b ville dominium transferri contingat, . 4-ι ι - ωIutis auobus in singulos centenos de iure communi, sed ex consuetudine huius Prouinciae solutis decem in singulos centenos nummos ex prouentu fiuctuum, siue redis
tuum,non autem ex proprietatis valore computandos . Laudemium accipitur etiam pro reali onere seudi rem ipsam seques, ubicumque ς sitaex natura,videlicet, ipsius rei,quae d eo sic stu cum isok onere a persona ad possinam transire solet. Laudemium peti potest, non Ib- g τοῦ
tum percinali, sed ut aiunt, etiam e in renia. actione, siue a contrahente, siue ab alio quo, rem alim. cumque res possideatur
C A P. XXIV. MAnsus quid significet non satis co
stat cum vox Germanica potius,qua Latina esse videatur. Albertus u Dantrius in sua Vuandalia sie habet: Assignaui . tre- phyle centos manses ecclesiae in perpetuum seruia VitV V turos. Cuiacius C, esse fundum putat, unde
quis se, oc familiam commode alete possit. : Vocatur etiam d ager ad sanctissimae Eucha- τὶ
ristiae necessitates reseruatus. Athaliter ς - ν. ee eosis
Nobis videtur esse, quidquid pro dote rei- gendae ecclesiae constituitur, quod quidem Iior . . tale sit, ut ex eius fructu Gelasia, eiusque rector possint decenter sustentari.
Monitorium dici potest ecesesiasticum
sustragium ad fulto ablatas, vel d perditas res tecuperandas inuetum,quQ a st . . sim.
450쪽
Acta Tarantesiens Eccles Lib. V
exeomnunieationis pericula praeseruatur, qui sublatas, nee rinisuras,monitus restitiait,
earumque occupatores non reuelado reue-
ut. Huius subsidii causa litterae monitoria. las appellinae ab b Episcopis tantam, vel eo
rum vicarijs, conceduntur, quibus huius-di rerum occupatores, vel occupatorum no
titiam habentes sim anathematis interminatione, vel ad eas restituenda vel ad proden
dos earum occupatores monentur.
C A P. XXVI. Notorium est, quod quavis tergiversi
tione celati trans est,siue facti permanentit sit, siue momentaneir quod , de de quali ratibus, ae ciresistanti j x intelligitur.
C A P. XXVII. OPi est eligendi iacultas. Cicero
Quoties ille tibi potestate optionεq. iacturus lat, ut eligas, utrum velis, fictum esse, nec ne . optio iure canonico est, qua antiquiores canonici, ubi est consuetudo b, relictis praebendis, quas possident , vacantes pinguiores, vel ipsimet, vel per alium , s datim capiunt. Quod quidem ius optandi in vacantibus per obitum tantum habet locum, non autem in iis, quas in summi ς Pontificis manibus ad certae piabnae fauorem resignantur. Etenim , ubi non est vacatio, non potest esse optior nec vacat beneficium ante teli. gnationem, quae semper fulcitur conditione, siue clausula hac: No aliter, nec alio modo.
C A P. XXVI H. PArochus apud nos est idem fere, quod
olim fuit curio, animarum, videlicet, curam gerens, ita nuncupatus ab antiquo parochorum munere legatis, qui Roma a
mittebantur, salem, ac ligna suppeditandi, quarum rerum verbo hospitibus necessariata continebantur: sic parochi ossicium apud nos est sibi credito populo ad aeternam lesu. tem necessatia submilustrare.
C A P. XXIX. ΡArricidium proprie committit 3, qui pu
rentem necat, aut etiam filium, quam
vis naturalem b, substantia filiationis c, non qualitate attenta. Sed, & parricidij reus est, qui d ascendentem, vel descendentem, vel etiam transuersaIem interficit usque ad quar' tum contrahendarum c nuptiarum, ultimum gradum, scilicet, cusconsanguineis licitum.
C A P. XXX. Parte ,-consilio exceptis, verba sunt in
litteris monitorialibus apponi solita , quarum explicatio est, ut pro parte accipia tur ille, contra quem litterae decemuntur, cui competit haec exceptio, quia aequitati repugnat, hominem cogere ad prodendus .
seipsum, sicut rationi minitae congruit, video domo aduersiarii probationes sumantur. Vectum μακ lio ad aduocatum, ac procu ratorem retatur, quia, stilicet, eum bonis moribus norvconueniat , eos pandere debere, quae, ta luam alicuius cauta deseesbres, didicerunt,qua'. verisimila est, eos nesciui se
semisi ea secreto a citetibus accepissent. Hoc tamen simitandum Q est, si in fraudem legis aduocatus,vel procurator, non fuerint a litigantibus cuini. modicum sine animo do. lolo fieri M posti eo casu conditio Pan Oea Iu exceptio doIu struenti non prodest. ι C A P. XXXI. PEnsionis nomine proprie censetur,quod pro re conducta, vel pro rei usu, ciui.
tur, unde pensionarius actiuξ est iure ciuili, qui pensionem soluit. l. re autem canonico penso dicitur, quae imponitur mictibus beneficii, ut ab eo, qui beneficium obtinuerit , luatur ei, ad cuius commodum reseruatur, qui passiue vocatur pensionarius. Dicta est Retasse penso a coparatiis pensior,pensius, quod charius, seu pretiosius significat. A.Gellius at Vt nihil quidquain diIetchatius, n- si usque nobis, quam nosmetipsi: nam, quae maximi facimus, pensa habemus, ac saepe
meditamur, atque examinamus. Sacrumi Trideminum Concilium cathedralem ecclesiam, quae mille, ac parochialem , quae cen tum ducatorum prouentum non cedant,
pensione onerari vetuit, soletque in diplo male , seu Bulla prouisionis caueri, ne quid de fiuctibus illius, vel beneficii, vel ecclesiae cathedralis dematur, nisi certum sit, ducatos mille pro Epistopo, ac centum pro Re-
te ab omnibus oneribus exemptos remanissuros. In hancque s sententia circa pensiones it Romana Rota omnibus numeris absolutissima,quod idem est,ac si diceret dab'. vlla diminutione. Putamus nos a pendendo, seu soluendo pensione,verius ac proprie dici. iC A P. XXXII. PE uisionum gradus perscrutari operae
pretium ducimus, quo a clericorun percussoribus absolutionis conditiones pro ecclesiae intentione, delictorumq. qualitate, plene sustragentur . Itaque trifariam diuiditur percussio, in leuem, videlicet, medioci enormem. Est enormis b, qua abscissum, mutilatum, debilitatum C membrum sit adeo, ut officio suo iungi non possit ὲ vel, cum ex vulnere magna Muxerit sanguinis copia 1, non item, si ex a naribus . Ratione quoque pers
nae enormis vocatur nonnunquam percussio,
licet leuior fuerit, ut, eum in Episcopum, vel Abbatem ini j citur manus violenta, vel in N n a aliam