장음표시 사용
471쪽
vi tamen expectatum PHncipem alloquerer, plane videbatur necessarium: ab eo enim, &rerum perito, & in ijs praecipue, de quibus
agebatur, & agi oporrebat, maxime versato, plurima haberi poterant, quae ad praesentis negotii statum mirum in modum facerent, ctim eorum, quae in Principum aulis geru tur , notitiam habere plurimum conserat, ijs praesertim, qui apud eos legatorum ossicio functitri sunt: Namque, licet omnes aulici
eundem finem habeant, non tamen Omnes eadem via ad optatam metam aspirant. Sunt enim, qui miro arrificio prauarum mentium passiones tegunt: sunt,qui verbis fallere cdocti, sermonis lenocinio propriorum animinrum assectus ita temperare didiceruat, ut, quod fugiunt, quaerere, quodque Oderunt, amare videantur mec desunt,qui falsa pro veris, veraq. pro fallis venditent. Sunt contra, qui non obicure, quae sentiunt, ceriaq. pro certis promentes, veritati student, dolos, ac mendacia detestantur,bona gratis exhibent,
mala facilius toleraturi, quam patraturi, & si occallo serat, etiam sanis consilijs publico
bono consulturi; habet t. aula alia peculiaria vitia: quapropter ego in tanta aulicorum varietate, dum in ea cogitatione totus essem,nbonos a malis distinguerem, quod sine temporis interuallo assequi non poteram, quo niam nouorum hominum ingenia,nisi aliquomodo explorentur,e vestigio minime cognosci possunt,opportune inciderat Principis Victorii aduentus, nempe, ut de rerum statu, deq. aulae regiae moribus ab eo,quod tempori conueniebat, ediscerem , quem tandem sex abhinc diebus reuersiim percommode allocutus , eius'. regali conspectu, ac senili prudentia recreatus, nec non de ijs , quae ad mi. hi delegatum munus pertinent, abunde eruditus,post longam moram a Serenissimo Duce abeundi potestatem impetraui. Hodie igitur, vel crastina die, cum quattuor Hispanien .sibus triremibus Barcinonem redeuntibus mari me committam, quod non despero fore ,ut diuino amante spiritu, tranquistum sit.
De his stat res charissimi) ad vos hasce
litteras dare volui, quas reddet vobis non ignotus amicus noster, & vita, & titulo istius Ecclesiae probus, & eruditus Theologus, cinius affectu, dexteritate,&dἔligenti opera adeo delectatus sum, ut me non parum pigeat , eum itineris mei comitem habere non posse, praescrtitia, quia egregium virum eminentiores Hi panienses Theologos cognoscere, & ab illis cognosci posse avide cuperem. Sed hoc eius valetudo, corporisq. imbellicitas minime patiuntur , accedente etiam alio
non mInimo impedimento, quod quouis nauigij genere mare transiturus, sudat, pallet,
nauteat, alget adeo,ut mortuo potius, quam vivo homini similis videatur. Ob hanc unam igitur causam eum ad vos mitto, vel potius remitto,cui cum plura mentis meae sensa communicauerim, eamdem, quam mihi, in ijs praecipue rebus, quae ad pastorale officium pertinent, fidem vos habere volo: ipse vos, ad quos eum recta venire iussi, intra paucos dies conuenturus, quae de vobis allata sunt, indicabit, quaeque a pietate vestia expecto, vobis nomine meo explicabit. Nam inter vos iurgia esse sine maximo animi moerore praeterire nequeo; quia, ut ait ille, ad exem- civilis plum Regis totus componitur orbis. Regale iacerdotium est, quo initiati estis, non a ctoritate sollim , sed exemplo bonorum op xum,1 quibus virtutes seiungi nequeunt.Virtutibus autem se praeditum populo ostendit,
qui vitia fugit,& quae boni sacerdotis propria
sunt, diligenter inquirit. Salis autem petra dicitur esse iacerdos in populo, ut quisquis eum contingat, veluti ex salis tactu, sempiternae vitae sapore condiatur.Sal terrς esse nequaquam poteritis, nisi populorum corda vitae innocentia, morum sanctitate,s: virtutum exemplo condieritis r Optimum autem con
dimentum fuerit Christi vestigia sequi, eius scilicet, qui exemplum dedit nobis, ut quod
ipse fecit,& nos faciamus: dixit enim: Pacem Ioati relinquo vobis, pacem meam do vobis, ideo, qui pacem negligit, spiritus dona recusare avidetur, cuius 1uauissimus fiuctus est charitas, gaudium, pax teste Apostolo ad Galatas, & cai. ω. alibi: Pacem sequim iiii,ait, cum omnibus, &sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deu ,
nam dediscipulus ille dilectus, qui supra pectus magistii sui Christi in coena recubuit, in
extremo vitae constitutus haec tantum fratribus si is repetebat:Filioli diligite alterutrum, quia praeceptum domini est, & si solum fiat, sufficit. Sussiciat quoque vobis, quod modo
scribo. Nauarchus instat, & urget, ut triremes conscendamus. Qua in re, quod ob temporis inopiam, & quidem inuitus, supprimo, lupplebit idem Theologus: ipsum attente audite, ipsi libenter obtemperate: non res
difficiles, ted sectu faciles,& vobis utilissimas,
suadebit. Vnum non omitto,quod maria sub care maximum est negotium,propter multa , quae se se offerunt, pericula copulos, procellas,tempcstates, voragines, aestus, praedones, piratas,naufragia prope momentanea, &iribrum aliquando nautarum malitiam Classis igitur summum Praefectum,cui maria,&venta obediunt, enixe rogate,ut secundam nobis
472쪽
eoncedat nauigationem, & mortalitatis vi culis solutos, ad aeternae selicitatis portum
perducat. Niciae viij eat Math MDCXIV.
ME NI tandem, veni Barcinois nem , & quamquam tempust duorum, de viginti dienum, consumpsimus apud Massy-e --i ' liam, octo ad circumiacentes
insulas, & ad Bucarum duos, nec recti huc, australibus ventis prohibentibus auigare potuimus, sed totius illius maris, quod Narbonense, ac patria lingua, golso de Ieon, dicitur, littora percurrere coacti sui mus , quod licet feliciter euenerit, artis tamen maritimae peritis probatum non fuit: nauigationis nihilominus incommodo leuari mihi visus sum, cum Serenissimum,ut summopere cupiebam, Principem Philibertum, Ducis nostri secundo genitum, Castellae, & Legionis magnum Hierosolymitani equestris ordinis Priorem, mediterranei, atque oceani maris supremum Praefectum, Quem vulgari sermone Genera. lam vocant, Li reperi, qui me perhumaniter excepit, & hilari fronte amplexus est, nec quidem ab re, magnus namq. Princcps est fiiij charissimi non tantum ob regalis sanguinis priuilegia, aut ob decoram faciem,ini-ramq. totius corporis symmetriam, vel ob alia externa plura bona, sed ob intern*s, ac singulares dotes,quibus est , Deo,propria sq. virtutibus cohonestatus ita, ut O ibus non Iesum charus sit, sed in sui admirationem . omnes traduxerit. Ad Principis exemplum, tota eius familia me ad hospitium apud Fla- cistanos splendide paratum laetitia plena de . duxit, ubi quamdiu mansi, nempe diebus
quindecim, ciborum , tum Varietas, tum cinpia, & mihi, & meis familiaribus opipare, ac magnifice subministrata est. Et cum de rati ne itineris certum nihil haberem, nec habere possem,utrum, scilicet,mihi per Tarraconensem Prouinciam, & Caesaraugustanam regi nem quadrigis, an vero per Valcntianam , Carshaginem, hodie Carthagenam appellotam,mare traijciendum esset; ne frustra tempus tererem, Beatissimae Virginis Montistertati templum, tum architecturae ordine, opibus , & donarijs, tum sanctitate, & admirabili in peregrinos charitate venerabili, me contuli: vbi,sacro facto, di sumpto prandio, aediculas Eremitarum in laltibus, rupibus, &asperrimis locis constructas,nec parua isnter
se distantes, per gradus adeo angustos,5 dis-ficiles ut ferE inaccessie viderentur, inuisere placuit, ipsesq. Eremitas alloqui, non sine ramaxima spiritali voluptate, cum id inter pra
cima mea vota, multo ante fuerit. Mirua sane, in altissimo monte, rupibusq. undique salebris, ac proliandissimis vallibus natura
praerupto, ac praecipiti, tantam rcrum omnia copiam, tantam utriuique sexus visitanti uin,& habitantium frequentiam conspici; ubi ncccibus humanae vitae nec cisalius, nec diuinus, quo anima pateatur,& Deo coniungatur,vnquam dccit. Reversus ad liospitii mi, tabellario Lugdunum cogitante, laaice ad vos dedi litteras , ut intestigeretis , me huc iam appulit te,&bi citi discessur una, viq. opinor, malitinio itinei e Carthaginem, atque inde Madri. tum, Regis Catholici Regiam . I ong a retiat via, cuius varietati, atque dii sicut alibus qui casus immineam , iiestio. Etenim inopinati plerum l. ipsis sapie litibus, de res nouras dc nos ipsos saepe inuoluunt, & cucrtunt. In Deo solo spes est: nam humana non dicam, auxilia, iud&consilii valde labant. Ego tamen,quoniam consilium non liabeo, vestrum, fratrum l. sane ii Midia actis auxilium expeto, ac quidem velic menter, mihi procul dubio profuturum, si vos fraternae charitatis memineritis, illi vem sui ordinis instituta obstru uerint, quorum praecipuum est,orate pro Idatoribus , quemadmodum hi sancti viri esu Ddem regula', & habitus faciunt. Namq. pro eo tempore, quom hoc cenobio vivo, valde lanatus Ium, di Deo ingentes egi gratias, quod tantos, talesq. nactus sim viros,& vitae exemplis, di doctrinae piarceptis, & regularis disciplinae obseruantia insignes; quales,& in omnibus alijs Franciscam iiii lituti huius prouinciae ordinibus e: Ie audio. Quana obrcto hic nonnulla de eorum vita Ic scire placci,ad vestium exemplum, vel potius nostrorum de obteruantia fiatrum, ut habeant quos imi icii , tur. His praecipuum est quotidie, cuiuscumq. a talis di condicionis lint,media noete e lecto surgere , & in choro ad recitandum macillinum conuenire , exceptis iis, qui in Cathedris lacram docent Theologiam, diuinam q. sesipturam interpretantur. ln festi S, ut vocantur,duplicibus, solemniter cum Organo I lymnus Te Deum laudamus ; in ijs, quae sunt secundae classis, ctiam Laudes decantantur: in aliis primae es aliis, omnia magna cum soli m-nitate peraguntur. Nam cum organo & vocibus alia adhibentur iuulica instri miciata, suauistisnas auium, .ci pin tu, Angclorum v c ccsreionantia adeo, ut audictati uniani iani in coelum rapi videam ivr. Quibus Expletis,u cnt. li oratio: ii ad mediam hCram vacant, praetc-
473쪽
cto tamen aliquo, vel seraphici Bonavent rae, vel alterius, ut libuerit,pij auctoris de passione Christi sermone, quo,veluti stimulo ad
deuotionem seruentius mouentur. Hora diei sexta delebratur prima eodem vocum ten re , cantus suauitate, & instrunaentorum varietate. Hora autem diei nona, tertia recitatur, ac quidem admodum accurate. Quam illico sequitur conuentu alis Missae sacrificium, quod temper magno cum apparatu, & l lemnitate obire solent. Exceptis ieiuniorum te κνribus,quibus seruato sanctae Matris E clesiae ritu , ante solemnem Missam recitatur
hora s exta, Se nona; non aeque aestiuo tempore , in quo una hora post meridiem recitatur nona, quam immediate sequitur mentalis oratio, quae mediam horam occupat. Vesperae autem incipiuntur, & persoluuntur, quanto tolemnius fieri potest. Quibus expeditis, diebus se uiuis ad populi vium,& commoditatem subsequuntur Completoria, alijs vero anni temporibus au quintam horam protra huntur. Diebus Lunae, Mercurij,& Veneris, vel,limauultis, feria secunda, quarta, & sexta, praeteriinim in talis Dominicis, quantum
durat Ralmus Misserere mei Deus, cum orationibus, quae recitantur pio lumnio Pontifice, pro Rege, & uniuersali Ecclesiae statu, funiculis etiam pungentibuS nudas carnes us'. ad effusionem sanguinis uerberant. Haec, quoad diuinum ollicium, Sanilitarum salutem. Quo autem ad corporis sustentatio itin, parce uiuunt, naturam paucis contentam esse
non ignari, cralsissimo utuntur panno, lubucula nulla, nullis landalijs, calceis nullis, aut aliquibus ex iuniculis contextis. Eqummulo,
aut rite da nunquam per Ciuitatem uehuntur, raio extra , nisi infirmitate, aut aetate
suad cnte, nec plerum a. mini iter iple Prouincialis: conuiuia, aliaue publica spectacula deincialitia uitant. Nocturnam quietem capiunt in lectulo ualde exiguo : cellulae ad dormiendum, si uuendum q. ualde anguitie sunt, atq. sinaplices, nullo penitus apparatu conspicuae .
In communi,proprietatis nihil possident, prς- ter suppellectilia, eademq. uilia, ac nullius prope ualoris; ut singuli item, nihil omnino,
Iis exceptis, quae tuendo corpori ab iniuria temporum necessaria sunt. Immo,si aliquid larentibus, uel consanguineis, uel amicis ci-i,aut potionis eis mittatur, ad conuictum communem defertur . Solum uero mona
chum , aut cum socio in cubiculo comedere, piaculum est. Nec ad cibum, nec ad potum,1iue inane, siue uesperi, accedunt, antequam omnzS,quotquot sunt, ad locum constitutum
conueniant, ut ibi pro desunctis suffragia perlbluantur e quibus peracti Areligioso more coenaculum,quod Resectorium uulgo appeti Iatur , mens, benedictionem selemniter deis
cantantes, ingrediuntur. Inter comedendum
perpetuo sacra habetur Iectio,proposito prius ab aliquo uiro docto, uoce ita alta, & clara, ut ab omnibus commode intelligatur, uno, aut altero, ut dicitur, conscientiae casu , una cum eiusdem dilucidatione,& resolutione. . Exacto prandio,discedunt etiam, istem niter recitantes psalmum, Miserere, uel similem alium; & seruato Ecclesiae ritu ad dormientium statrum conditoria pro animarum e piatione pias preces porrigunt. Hinc in culinam accedunt, in qua ex iunioribus ali aut scutellas, orbes,lances,& alia vasa lauant ri niores alternatim psalmos aliquot recitant, mundantes interim fabas, aut legumina alia, Deum, ut suis benefactoribus,& fratri culta
rio sit propitius,& clemens, enixe deprecam tur. Pro iunioribus & auolet centibus,qui
nis, & politioribus litteris imbuti, iam per amoen illimos logicae, & philo: bphiae campos
decurrerunt duo sunt ex veteri instituto magistri,quorum munus est, sacram, ut vocant,
1 cholasticam theologiam toto fere anno, &mane.& vesperi profiteri. Ex auditoribus duos, quos magis norunt ingenio praesta
tiores, di ad disputandum aeque promptos, ¶tos, singulis annis deligunt, quippe qui publice, magna cum pompa di apparatu, assii eme loci Alitistite , alijsq. primoribus clusebus,omniumq. religionum, quibus ea ciuitas abundat, peritioribus, & praelatis, theses ex iis, quae audierint, selectas tuentur. Sunt insuper, de nouitiorum,& eorum, qui religionis professonem emiserunt, alij magistri, ad diliciles philosephiae dissicultates tractandas, subtiliaq. logicae studia minime idonei ; qui, statis horis a superioribus decretis, rei liti
rariae stuaiosis operam illam utiliter, atq. accurate navant. Vnum iane inter coetera avi miratione dignum, non line delectatione , obseruaui: quod, cum in eo coenobio, praeter alios, plusquam centum adolescentes,quo. rum aetas lubrica, ac nouitatis itudiosa, p
tius loquax, quam taciturna csse selci, adeo verecundi, beneq. instituti sint, ut ubicumq. suerint, quasi veterum silentiariorum officio fungentes,quibus olim Imperatores ad qui tem palatij utebantur, non silere , ted abesse videantur. Alios vero religiosos viros, cuiuscumq. ordinis, &instituti suerint, vehementer honorant, laudant,venerantur: quod meam erga illos beneuolentiam mirum in modum auxit. Horum quidem, in morum
probitate, exemplum sequi velim Oues nin
474쪽
stras. Quod fixit magnus ille, demisericors
Deus: qui vos seruet,&me aliquando in Amgelicos choros recipiat. Barcinone xij. cal.
Clero Tarant ensi. Epistola V.
M-strae mihi redditae sunt litterat, quae quidem,statres dilectissi-k-mi, primum iucundae,mox tristes M&lacrymosae fuerunt, eum nobilis viri Prou Zae,ciuitatis nostri Gubernatori vel,
ut isthue appellari selet, Balli maioris, interitum nunciarent; non omnino, quod nobis charus, ac familiaris minister mortuus sit,chm & nos mortales, fiagiles, ac lutea fas
ad eandem metam decurramus: se quia dubitandum est, num sacramentali confessione, dico tione peccata sua expiare potuerit. Mors exterior sane timenda non est, quia, segregata anima a corpore, bene morienti,tas via est ad aetetnam vitam. Interior vero
mors animam a creatore suo ita diuidit, ut Oamuis misericors, immo pater miserico
diarum sit,in sum. habeat manu, eo etiam temporis momento, quo quis extremum spiritum emittit, grauimma erimina condimore, aliquando tamen morientium culpa potius condemnet, quam condonet. Huius h
minis inselix exitus exemplum humanae miser ac stimulus est ad bene vivendum. Non est negligenda mala valetudo, nec mors appetenda, sed curandum, ut vita nostra cori, satur,Deo nostro placeamus,ut sedem ab his rumbis quietam, quando venerit dies illa, in siprema caeli arce possideamus, unde, quam mundana haec omnia vilia sint,accontempti. bilis,aspiciuntur.Hoc etiam vehementer doleo,quia a mihi amicissimo interemptus sit,
in quem propterea sit animaduertendum . .
cuiq. cium prodesse, & benincere in animo semper habuerim,eidem nocere si quod iure fit, nocere dici p'test) auctoritate mea necessarium sit.Sed id Iudices mei videbunt, quibus causam hanc relinquo.Mihi sane gra. tum seret, ut ille iure excusari posset, di tua, di filiorum suorum caula. Maior enim natu magnae spei adolestens, nisi selix eius cursus inselici hoc patris successa retardetur, ad verae virtutis metam aspirare videtur. Vix temtium decimum annum natus orationes scripsit,& habuit, pueriles serianummo graues, doctas,& elegantes, praesenim de sanctissimo
Eucharistiae sacramento, quas coram me
prilis, postea in oratorio Disciplinatorum , meo de pernussu, & hortatu , haud minima cum audientium admiratione, &applausu
recitauit. Vtinam, quod timeo, etianescat. ceterum litterae vel irae, & mihi gratissimae,&optatissimae fuerunt, in ea praecipue parte, quae est de prospero amici nostri reditu, ut ex eiusdem epistola amotis , ct beneuolentiae plena, nuper mihi reddita etiam cognoui . Nihil enim melius, aut magis commodum ei accidere poterat: Siquidem Thomas Baurius
Dominicani instituti, quem in discedentis locum Theologum mihi subrogaueram , in itinere diem obiit i & si longe illo iunior, Scorpore robustior, quiq. aliis nostris familiaribus Stanimum faciebat, ac vires quod Rin modo augebat . Ex earum quoq. Etlcrarum
lectione bis terq. repetita, ingens hausi gaudium, quod rumores de iurgiis vestris ad me deIati, vani,& fallaces sint. Idem scripsit ami. cus ipse, cui fidem habeo. Quod autem monita, cie exhortationes meae vobis iucutidae ct
proficua suerint, Deo in primis innumeras ago gratias, di vobis ex corde gratulor. Sed nobis inutilia omnia suerint, quae in Ore gerimus, verbisque profitemur, nisi in penetralia coidis descendant, secus ac pluuia,quae in lapides,aut rupes cadat. Pergite igitur, pergite , filio charissimi, unde veneritis, S ad quid veneritis, serio conliderare. Coelestem originem, & imaginem chin habeamus , non cu ,
cur terrena nos teneant, aut tantopere delectent. Namque, praeter ea, quae corpori ne
ccssaria sunt, reliqua iactationes , deductus esse videmus in quibus nihil prorsus firmum, nihil stabile habemus , nisi desideria nostra ad anchoram verae pietatis, & sapientiae alii-gemus. VOS,quaeso, concordes vivite, amicitiam colite, benencijs inter vos decertate, &sapientiam diligenter quaerite: Initium sapientiae, ait Psalmographus, est timor Domi.
ni. sicut nauis in aestu marino sine clauo iactatur,& fluctuat, sic mens, quae in hac mortali vita caret sapientiae gubernaculo. Ipsa enim est, quae ad nostri cognitionem nos primum ducit, mox ad Deum, veram sapientiam, &summam selicitatem. Illarum vero litterarum, quas ad me misisse scribitis, nihil acccpi . Sine fraudibus, ac periculis vix tran- sinitti possunt, & percunt saepe. dc tarpe eunt,
quo non mittuntur. Haec in posterum vobis perpetua lex esto, ne unquam transeuntibus detis, quas saluas vultis: etenim negligunt, aut alteri tradunt, aut lacerant, aperiunt etiam aliquando curiosi, ac,ut optime c dat, tardius, quam par est, reddulat. Cuin 1gmirmecum liniui per litteras neces latium fuerit, ne
475쪽
bene elausos lasciculos, vel Augustam Tauri. Et cum Rex sancti Laurentis stibur buam, vul-norum, vel Camberiacum mittite, ut inde go Escutiesem, vi atalet illis fere teporibus, per publicos tabellarios ad me deferantur. cogitaret, qua potui diligentia,curaui, ut omlaem me ficturum polliceor. Tunc ego nec nia, prompta, & parata essent, viq. eo, quo iure excusabo non redditas, nec vos a me decebat apparatu, ad eius Maiestatem acce- nullas acceptas. De reliquo itinere, si quid derem: a qua summa cum humanitate, hila- scire vultis,haec habetote: postridie eius diei, riq. vultu exceptus,eidem breuiter aduentus
qui Corporis Christi festo die sacrum fuit, mei causam exposui. Hinc interiores Regis cum sexdecim triremibus, quibus praeest Ca- consiliarios conueni, a quibus comiter, &rolus Auria Tursensium Dux, inter artis amicet tactatus sum,ut Serenisi. Allobrogum maritimae proceres primarius classium du- Ducis Legatus,& mea fortasse causa; chm &ctor, Barcinone soluimus, & felici cursu, hoc Rex, & Principes, omne'. alij, epis palen est spatio trium dierum cum dimidio cuius dignitatem plurimi faciant, ac maxime ve-
magnam partem, a Ioanne Moncada Tase nerentur. Ego nauem,& mare ingressus sum raconensium Praesule, &genere, &virtuti- vastissimum, sed hactenus placidum, &tran-bus clarissimo, mihique amicissimo, prandio quillum: cessante Zephiro,anxius sum, ne exceptus, apud eum conliampsi Carthagi- me perturbent subito ex transueris Noti: st nem appulimus, ubi reliquum illius diei con- tionem saltem mihi aliquam optarem, si non stitimus. Sequenti vero Murciam opulentiu portum. Et, ut ex voto succedat, ab eo , cui simam ciuitatem vidimus : illic obvios habui maria, aestus,& tempestates obediunt, confi- cum quadrigis plures sacerdotes, & nobiles lium,& auxilium excorde petendum. Nam, viros; quibuscum alias Romae, ideli in luce sicut pro velis , & remis in toto illo pericul illa gentium in arce fidei,ac pietatis domici- so maris tractu vestrae preces,& orationes miselio,& amicitiarum conglutinatrice, mihi lae- hi suerunt; restat, ut & in hac terrestri nauirat cum beneuolentia, & charitate summa jgatione clauum nauis meae teneatis , ne fiat
consensio; ibiq. in coenobio Franciscanorum naufragium ; ac ne ulla quidem iactatio; sea sex diebus mansi,ut familiae,quam cum sarci- omnia prospere & mihi, & Principi nostro, udnis illhuc iter dirigere iusseram, aduentum . par est,eueniam.Salvete filii charissimi ac,
cxpectarem. Interim cum toto ipse tempore ut ego quoq. per vestras preces saluus fiam , maximus ad me concursus nobilium,& sacer- curate. Madriti ΚMen. Augusti Μ DCXIV. dotum fieret, ciuitatis Antistes, vir non minus pius quam doctus,& haereticae prauitatis Cura Populos. I ararit ira . inquisitores,qui in illis partibus maximae sui Epiuola VI.
auctoritatis, me perhonorifice exceperunt, rat q. fere omnes ad lautissima conuiuia inui- E N si vidi,haud vici,nisi Deusὰtarunt, ac variis munusculis, ijsdemq. gratiD in quo omnis spes, pericula simis, amantissime donarunt. Ill hinc triduo V auertat. ltur ad arma: seci,&poit octauum eiusdem stiti diem discedens, quantum in me est, laboro, ut eam Hiipaniae oram transiui, ubi nulla sere quies & pax consistat. Sunt,
arbor agit radices, nullus cernitur fluuius, qui de nobis aliter sentiant, quam oportet. nullus emanat sens,iuncq. ciam tempus esset Hi musca, animal omnium sere vilissimum ,
messiis,ingenti,ac prope igneo caloreumper- saepe generosissimos equos praecipites agit;&uia videbatur, ubi nulla inueni hospitia nisi remora,piscium fere minima,naturali vi nauiangulta, ac diuersoria pene nulla, &, si quae gij etiam maxime onusti, ac velis secundo
inuenta sunt, ea sueta, di male olentia, grato vento tumentibus mare sulcantis, cursum re.
cibo etiam, ac potu carentia. Mihi tamen se- tardat, illudq. immobile reddit. Addor sediliciter contigit ; quod, quacumq. erat nobis tunam si mihi cum ipso Caesare, prudenti Eanseundum, aliquem, aut clericum, aut ex simo, & sortissimo Duce ita loqui fas est primoribus Iaicis, locorum reperiebam , qui multum posse,cum in omnibus, tum in re mi. cum me,vel de facie cognouissetivel scriptata, litari r siquidem ex minimo casu belli facies mea vidiiset,vel de me, rebus'. meis aliquid variatur ; & saepe, scribit Thucydides, peritus audivisset, me enixe deprecabatur,ut eius M. Hercules in re bellica, vel minor multitudo spitio uti vellem:quod quidem interdum,quo maiorem profligauit. Incertus,nempe pugnae offerebatur animo,urgente etiam necessitate, exitus,qui saepe,ut Romani eloquij flos testa- libentissime accipiebam. Madritum denique tur,spoliantem iam,& exultantem euertit, &ventum cIt, magis nocturno, quam diurno perculit ab abiecto . A quo non dissentit Libitinere ad solem, de puluerem declinandum. uius: ait enim: Mars c6munis,& victum saepe erigit,
476쪽
rem mitti indiscrimen non probo. Proinde
supplices aeternum numen imploremus, pacis, scilicet, non dissensionis Deum, & cua Propheta clamemus: Cogita super nos cogitationes pacis, ct non a istictiotiis, ut det nobis linena, & patientiam, & inuocabimusic, & viilcmiis. Quod, ut facilius succedat,
vos fiat res di laeti istini in visceribus Christi moneo, & praecipiendo, omnibus mando, ut in omnibus ecci est; s, & regulariunia, ct iecularium escii corum, & in ista ciuitate, Sper uniuersam Dioecesim, cum omni lemnitate, & pompa , sanet iis mutn Euchari stiae fac rament uni populo exhibeatis, di indicto ieiunio, supplicationes in ciuitate, in omnibusq. oppidis, ta pagis omnino haberi cu retis. Propicrca Philippo Cauali ardo meam vicem gerenti committo, ut ad Sustraga.
neos, & Coepiscopos si ribat, & quid in hoc
turbido mari, atque impendeat e t cmpestate agendum sit, ob corum Oculos ponat.
Nostro sertas Ie cxemplo dabunt operam vicini quoque Antistites nobiseum in eodem discrimine constituti, ut liaec tot contrariis ventis agitata nauis,ijsdem remigibus, ac gubernaces is in portum perducatur . Vos verdiuxta Ioelis consilium scindite corda vestra , carnem subigite ieiunio, criminum molem sacramentali conseisiotae, ac poenitentia dem nite: ut coelestis mensae pane recreati,quo nihil salubrius, nillil ericacius eli ad aeternam vitam, cuiusq. puritate, etiam graui Asnae, purgantur culpae, & virtutes auge atur, do
mum Dei digne intrare, sinplicationi us cum fructu intereste,diuinam Opem implorare, quamque Principes largiri nequcuat, pacem consequi possitis, procul dubio meliorem , ac tutiorem sperata victoria, quae in lysius Dei, licut illa , in Principutri manu est, cuius escinentia, neque humilitatem suppli.
cantium, neque orantium prece S aspcriiatur. Res noltra agitur: nec ullam asserre excusa. tionein, vllariaue inici ponere moram debe.
tis, quin, quod suadeo, perficiatis; ne, si publica tianquillitas exturbetur, & ad bellum , ac pugnam collatis signis deueniatur, etiam
citra montes sectari ab OIimiq. timore vacui in periculo vel semini, utique non sine periculo, Mantuanorum exemplo, quorum damna deplorat Poria his verbis: Mantua vahinisciae nimium vicina Cremonae. Nam . prae ter horrendum armorum strepitu Π,o zbrosq. de imminente vastitate fuci esto, i umores, quibus vexarc mini, quomodo siet, ut , icini ex tanto igne peruola lites fui illas prohibeatis, quin ies v citrae in neglectuna diici valen is adducantur . Tunc enim tua res agitur ait
ille γ paries cum proximus ardet Iam non ignoratis, bellum, vel intestinum, vel extrinsecus illatum , absque exercitu administrari
non posse, nec parari exercitum ab . armis, militibus, commeatu, neque haec sime pec nia,quae ideo belli neruus nuncupatur, pecuniam q. non sine tributis, ac populorum molestia haberi. Non minus igitur vobis,o Centrones , o Allobroges, o Galloceli, o coeteri populi transalpini Duci nostro sit biecti,quam subalpinis expedit, Deum, hoc praesertim tempore,habere propitium. Quod facile assequemini, si, quam superius vobis praescripsi
viam,constanter calcaueritis: quod, ut vobis succedat, eundem ipsum gratiarum patrem
humillime deprecor, de rogo. Valete M dtiti XVI. cal. Septembris MDCXIV.
Coro Populoq. I in Iasiense. Epistola VII. .
Noctus, ad tertium cal. OctobrisI: M Complutum veni, celeberri
mum utiq. liberalium artium totius Hispaniae emporium . Hic consiliereconsilium fuit, donec de re
nostra domestica, hoe est de supellectui, quae
nisi magno cum incommodo, &sumptu ninbiscum deserri non posset,quomodo tempora postulant, dispositum sit, aliaq. chariora ita ad itineris difficultates componantur, ut nullum inde in via sentiamus impedimentum . Secundo ab aduemu meo die accepi f atres dilectissimi litteras vestras,gratas quidem,
quod vos bene valere nunciaucrint; molestas vero,quod ,quae litteris ad vos nuperrime da. tis,sutura conieceram, video euenisse. Vnde
mihi de rebus vestris pro temporum statu imiecta est animi non leuis selicitudo, quae tamen horum illustrium viroru frequentia adeo
temperatur, ut cum aliunde non desit, quod me publica causa vehementer tot qucat,atq. diuexet,nullum perturbationibus meis ericacius habeam solatium, quam piorum, dociOrum q. hominum, quibus ciuitas haec maxime abundat, suauissima consuetudo. Hic namq. mirum in modu florent optimae omnes disci
lastica nuncupatur, haereticis inuisa, at l. suspecta,qtiantum ex doctissimorum virorum monumentis exploratum est: quo fit,ut huc, tamquam ad nouas Athenas,confluant liti rarum itudiosi iuuenes; quasi artes in Hispania ledem seu ille videantur, florentibus prinsertim Salinatino, ac Conimbricensi gymnasiis.Ea naq. studia,quae plures auersabantur,
477쪽
hodie non solum nobiles viros tenent, atque
delectant, sed & ab ipse Rege in magno pretio
habentur,maximisq. praemijs cohonestantur: quod felix austum l. sit: honos enim alit ar-IeS . Me, meo'. commodo, ac grato hospitio excepit in suo collegio, omnium huius uniuersitatis optimo, Abbas S. Bernardi, in quo morantur iuuenes excellentis ingenii, &d Orinae , qui eiusdem instituti sacram induunt vestem, nec non aetate prouectiores Dei serui, moribus, sanctitate, & litterarum scientia insignes: in quorum numero eli Laurentius Zamora, cuius scripta non Hilpania modo,
sed & Gallia, & Italia aequa ingeniorum aesti-
matrix, admirantur, & verbi Dei concionatores ad coelum extollunt. Habet ille nunc prae manibus Cantica Canticorum, quae latinis verbis explicare, di illustrare intendit, sed vereor, ne illa commentaria ad finem perducantur: ipsum enim diutius vivere non posse, incurabilis morbus, quo vehementer laborat ebris nempe ethica, seu maragmus, manifeste ostendit, clim, piater Offa, dc cutem,nihil vitale habeat, nisi claram, atq. s
noram voce unde extremum ei diem imminere nemo dubitat. Egregium hunc vu utri non sine voluptate, ac fructu saepe conuenio,
semper ab eodem doctior discedias. Quinto post die, quam huc accessi, Rector inlucis,
ratis, penes quem omnis est eiusdem academiae auctoritas, cuius priuilegia, & Apostoli,ca, & Regia, maxima sunt; inter quae praeci puum est, ut cum Rege quoties eum Compluti esse contingat, pari incedat passu, syrmate, siue cauda,coram ipso Rege sibi a famulo sustentato; cum theologica laurea insigniri deberet,me ad illum actum,& lautissimum conuiuium inuitauit. Accessi, & oblectatus sum in primis, pluiquam mediocriter, loco ipso, in quo huiusnodi fiunt litteraria certamina, amplissimo quidem, & opere incrustato , &tessellato, picturis, auroq. affabre insigni, diuersisq. sedi Iibus distincto, pro cuiusque prinsessionis insignibus, & gradibus , cum illi
quoque, quos Regulares appellamus , cuius cumque instituti, siue ordinis sint, nigro, &quadrato utantur capitis tegumento, quod bire tum nuncupat utadesuper vero, unaquaeq.
classis seri cum lemniscum diuersi coloris habet : Theologi album, lurisconsulti rubeum, Medici flavum, alii artium professores coelestem. Omnes togati incedunt,ac super togam capucium gestant ex nigro holosei ico villo.
se, quod nos vellutum , Hispani tertio peto
dicunt: cuius interior pars, quae apparet, vel panno serico ei uidem coloris , cuius est Iemniscus,vel pellibus atmellinis fulcita es LCamdidatorum lemniscus viridis est,coeterum e dem utuntur habitu, quo reliqui magni coblegii proceres, eviori palliculo, seu ut vulgo
appellatur,moZZetta, qua,& Episcopi,& Cadidinales utuntur, estq. ex nigro holoserico viblo2. Candidatus cum esset, ut dixi, Rector, nihil egit penitus: tantum petijt paucis , &conceptis verbis, se in Theologorum ordinem adscribi quo ficto,ab uno ex illis Theologis Ionga habita est oratio in eius laudem. Deinde emissa ab eodem Rectore cathesicae fidei proseisione, Abbas, qui inter clericos primas obtinet, Toletani Archiepiscopi V, carius , & uniuersitatis Archi scriba, quem vesgo Cancellarium vocant, de me, meisq. scriptis plura dixere,quam oportebat Et quidem ego Hispanis hominibus, praesertim si terarum studiosis, plurimum debeo, quod I boribus meis, plusquam ego meruerim, tribuere videntur. His ita abiblutis, distributae
sunt astantibus chirothecae cum certa pecu
niae summa. Sed in hoc uno mihi visa δ e
cellere eivssem Rectoris auctoritas,&praer gatiua: quod,cum omnes Theologi, Iurisco sulti, & artium prosessores, dum Rector geniabus flexis fidei professionem emittebat,ape to capite stare debuissent, nec surrexissent, veluti minus attenti, mulctati sunt ea pec niae portione, quae illis ex veteri instituto debebatur, & ad hospitale, iubente Metore, ac
nemine prorsus reclamante, statim allata .
Dies me deficeret,si ea ne dicam narrare, sed paulatim attingere velim, quae vidi, &obseruaui in hac academia, quaeq. mea causa facta
sunt,conuiuia, comoediae,taurorum ludi,or
tiones habit epigrammata, & id genus alia lepidissime conscripta. Varia alia collegia sunt in hac ciuitate, etiam omnium resigioserum ordinum,duobus exceptis, Benedictino,& Hieronymino; alia item multa scholarium
nulli sacrae funiliae adscriptorum, ab illustribus,& phs viris landata,& optimis constit
ta legibus ; atque inter caetera, unum, quod trium linguaru dicitur, ubi Latina, Graeca, di Hebraica addiscitur,quodq. una cu aliis o sumptu magni collegij, cuius census est sc
torum,ut aiunt, triginta sex millium,sustet tur. In omnibus continua est litteraria aliqua exercitatio: nunc in hocinunc in illo publica Theses proponuntur, ac defenduntur. Frdiquens est collegialium examen,quo collegii,
eiusue instituti beneficio digni ab indignis
dignoscantur: submouentu retinentur, sub rogantur, ut magistris, aut censoribus vide. tur. Nec tamen ita in litteris occupantur,
ut diuinum omittatur ossicium,ab ijs,scilicet, qui illud recitare tenentur, aut quidquam, aliud,
478쪽
aliud, quod ad Dei cultum, sanctorumq. ve- taris sit.Hoc facite & vos filii charissimi Idenerationem pertineat. At dicet vestrum ali- pro reditu meo, ut telix faustusq. sit, rogate. quis, quid ad nos ista ὸ Non ab re hare,nem- Non enim minus periculosum est iter, quod ire, ut lciatis, ubi sim, quid egerim, quidque me ingredi oportet, quam fuerit mare, quod agam in praesentia. Equidem breui,si diuinae triremibus transfretavi,praedonum nempe in-phacuerit bonitati, ad vos me recipiam, ac sidiis expositum. Barcinonem cum venero,si longe quidem breuiori tempore, quam & trireines,quibus in Italia transire possim, pavos, de ego putabamus: quod vobis gratulor, ratae fuerint,breui,ut i pero, lithuc me consede mihi gaudeo: quamuis omnia in discor- ram: sin minus, scribam quod reliquum sue. diam inclinare videantur, nobis certe malis rit.Valete. Compluti. Idibus Octobris ibi .
causam praebentibus: Peccara,scilicet nostra, ν Hinquae nec corrigi, nec minui, sed augeri po- Coro, pomoq. Tamitassensi.
tius,& crescere cum poenis mihi videntur. Con 1 3 3 rNam in dies magis ac magis diuinam iram lapiliola V l l l . prouocamus ; & quasi affligendi ex iustis familiares mei, qui Ma-
causis non simus, veteribus recentes addi- H triti remanserant, ad me vemus. Hinc luxus,hinc fastus,temeritas, petu- R C nissent cum s arcinis ac velitia tantia, audacia, luxuria,rapinae, i acrilegiata, praemis, is, quae ad hinc scelera omnia. In ore vera ac sancta re- Arra an usum itineris necetiaria non Iigio,in corde improbitas maxima. Verba ip- essent Idibus Octobris, Italiam versus me se melle dulciora,nihil aliud sonant, quam . in viam dedi, valere iussis hospitibus meis pietatem,humilitatem,charitatem: facta vero monachis, Bernarditis , alijsque Compimani bitionem,auaritiam,pauperum,pupilloru, tensis Academiae eminentibus , meique viduarum oppressionem,sordes, vitia omnia. amantibus viris. Post quatuordecim dies, Quid igitur de pace sperandum Ideo mala . non sine periculo, & molestia, huc tandem tis. .. - . Omnia dicit Lactantius, rebus humanis quo. delatus sum . Periculum in ambagibus viatidie ingrauescere, quia Deus mundi huius rum suit: molestia ex publicanis, & vecti, creator,& gubernator derelictus est. Dere- galibus. Nam Tortuerae, quod est viti- Iinquitur enim,ctim eius praecepta negligun- mum Castellae municipium ubi quaecumquetur,& inspirationes contemnuntur ; qui hisce Athac transeunt, quamuis minima, exhi- calamitatibus finem impositurus non vide- benda sunt; ut pro rebus, aut nouis, aut tur, nisi & nos calamitatum causis finem im- quae nouae videantur, certum quid soluatur, ponamus: quibus sise remotis, securi expe- ad rationem ut ego arbitror decem pro
clare possumus, quem cupimus, nostrarum- centenario: retentum inueni quicquid auri, cogitationum euentum . in hoc igitur unum & argenti, &supellectilis praemiseram, etiam omnes cui uidis ordinis, conditionis, aetatis, res Diuino ministerio dicatas, calices, cru- sexus,toto pectore incumbamus ; ut,vita n ces,candelabra, vasa sacra,& id genus alic., stra emendata Deo placeamus.Quod si into quae, ut postea intellexi, exportari non per- gramente, ac puro corde,ut par est,faciemus, mittuntur, nisi impetrata, Regisque manu
eius proculdubio mitigabitur indignatio; & subscripta licentia. Locus a Matrito distae
cita, i. cum Propheta exclamare licebit fiat pax in quattuor dierum itinere ; &, quod moIestius P u virtute tua exaudiet Dominus depreca- fuit, Rex abierat Lemam. Qirare , ibi relitionein nostram, & orationem notiram susci- eris rerum interceptarum custodibus, ex sapiet. Ego certe,nec mihi,nec cause communi miliaribus meis Matritum misi, qui eas resti deero; sed una cum hisce S.Ibernardi venera- tui curaret: coeptumq. iter persecutus sum ;bilibus alumnis,quorum innocentiae, ac ora. sed cingenue fateor subtristis,quod chariotionibus, se Rex ipse summopere commenda- ra ignotorum, viliumq. hominum fidei mihi uit, ad te, o clemens, & misericoi s Deus, ex relinqueda essent, eo praestitim tempore,quoquo omnia,per quem omnia,& in quo omnia serente Marte, ac Bellona, silebant leges, sunt,quiq in tribulationibus clamantibus ad cgoq. ut hostis habebar. Per Caesaraugultam
te opem ferre non dedignaris, preces meas, nobilissimam ciuitatem transiui, parum in ea quale cum l. sint, humiliter olf ro , ac peto , moratus,noctem,scilicet,&paucas horas m ut vota tiolira audias,atq. Allob: ogum Duci tutinas: nam, postquam sacris interfui, visis consilitim, ac virtutem tribuas de toto nego- cursim, quae visu digniora suerant, sumptoq. tiobe: et entiendi, quod l. expediat, sortiter ientaculo, discessi. Inde noua pericula, im-excqti radi ; utque Icrum exitus tibi gratus, mo maiora,n;agisq. metuenda,nunciabantur
ipsi Duci gloriosus, ct fiuctuanti patriae latu. de latronibus, ac Icelestissimis piadonibus,
479쪽
qui ut alias dixi nemini obediunt , ac nemini parcunt, viatores spoliant, vulnerant, trucidant. In citeriore Hispania,quam Cata. Ioniam vocant, pestis haec tantum grassatur: nec tamen parcunt ministri Regii in delictis deprehensis: rarae nam q. sunt arbores in viis publicis, ex quibus membra humana non pendeant. Triste profecto, horrendumq. spectaculum , at valde necessarium in illa regi ne,alioquin gratissima, & rerum omnium c piosissima. Verum mihi,& meis omnia feliciter euenere: viae tutae, caeli serenitas,quies.sEcuritas nobis non defuere:quod diuino ben ficio factum suisse non dubito. Non ignorabant perditissimi sicar ij Proregem, rectores, alto'. proceres, qui ad illius reipublicae clauum sedent, propediem exit oros. Ut eos conis quirerent , & caperent, captos'. turpissima
morte mulctarent. Sed Deus suit, qui cultos noster, qui ministrorum diaboli manus nos egia gere voluit, intercedente praesertim deatissima Virgine, sanctoq. eius filis praecursere Ioanne Baptista, quorum patrocinium viq. a prima aetate mihi paraui,& quidem non sine magno lucro. Ipsis votum, quo me obitrinxi, adhuc non solui ; sed reus voti non ero diu, sine quo fortasse imminentes calamitates
non euasissem. Tandem Barcinonem venismus,ubi nullis, quibus in Italiam transfretarem,repertis triremibus: obtulit catus, quod
e re mea futurum videbatur, aduentante Ba cinonem ex Oriente.ut rumor erat,Serenii simo Philiberto maritimae Hilpaniensis classis
imp tratore. is enim,cu In veniens ad xiv. cal. Nouembris, a Protege regias litteras accepisset, quibus ad portum sanctae Matiae illico
nauigationem dirigere iubebatur, at q. expeditis ad iter triremibus, sumptoq. comeatu , abiisset,sequenti die febre grauatus, medico. rum, procerum q. ei assistentium suasu Barci non em reuersus est, ut abundante ciuitate medicis, ac medicamentis ad recuperandam
salutem necessarijs , ibi melius, quam alibi
curaretur. Quare, cum muneris sui partes, quas morbo detcntus coram obire prohibebatur, per ministres supplere cupiens, ex tria remibus,quas secum adduxerat, quinq. Genuam remitti iussi illat, ego huius percommodae nauigationis opportunitatem avide arri,piens, quod Serenissimi Ducis nostri,vel troq. aspectu bretii recreari sperarem, laetus ad triremes conuolaui, quae in peruigilio Beati Andraeae ex hoe portu soluentes, unica vel, ficatione Colibrium olim portum Veneris nuncuparum prospero cursu appulerunt rubi, dum tempus transmittendi sinum Nam bonensem latissimum, dc periculosissimum
quem sola di Leone vulgo appellant a
nautis cineruabatur, ecce eiusdem Principis
Philiberti litterae, quibus loannes Baptis,
Feus earundem triremium Praesectus Bare nonem reuocabatur. quo nuncio tristatus
sim, ut debui. Qii id enim magis molastiam mihi accidere poterat,quim, tam maris ,-tio emenso, ex medio fere itinere inutiliter retrahi,& ad supremas dissicultates reuocari Quid magis incommodum, aut importunum,
quam tot dies exoptatam, expectatamq. Occasionem breui temporis momento amittere
Multa siquidem sese osserebant, quae, praeter temporis iacturam, tristitiae causam pris bant. Nam, quae pro viatico parata fuerant, sere omnia deperdi videbamr iterum de domicilio costare necesse erat, proinde itera dae impensae , cum , quae ante discessum usui
fuerant, in discessii relicta, & dono data filis
sent adeo omnia iterum emenda,iterumq. r
linquela:noua insuper vectigalia in ingressu,
atque egressu pendenda, novumq. viaticum parandum,& mrtasse langum tempus terem
dum , antequam similem redeundi occasi nem inueniremus. Sed ego haec pro nihilo ducebam. Illud est, quod me mirum in m 'dum angebat, filii charissimi intercipi sci.
licet mihi praesentiam vestram,qua breui filia sperabam, vosq. non animi tantum, sed corporis brach ijs amplecti, non litteris, sed coram affari, vobisq. non absens, ibi praesens,
benedicere,ordinationes tenere proximis tε-poribus,caeteraq. Pontificalia munia in nat
bus exequi, populumq. mei amantissimutata.
ad ipsam, caput virtutum, pietatem pro virili parte excitare,quam qui negligit, nec Christianus,nec homo dici meretur. Ad ea nam. natos nos esse omnes scimus, ad ea singulari Dei beneficio institutos. Hanc tenere, hanc amplecti debemus unica verae quietis anch rain,unicum ad perpetuam salutem perfugist,
viaticum, viam. Verum mihi tempero,illi,c ius nutu mundi machina regitur, parere paratus,euiu'. eit,omnia suauiter disponere M.
Etenim dolorem,que ex hoc itineris impedimento contraxeram , mitigauit Barcinone lium charitas, ac beneuolentia,quibus cum
graue suisset, ne eo tεpore maritima incom da subire,reditus meus gratissimus accidit,ijs prae caeteris,qui ad pietate, sacra studia pro-l pensi, ad vitam ecclesiasticam aspirant. Huius Ciuitatis Episcopus, vir sane motu probitate spectabilis, & bonis litteris, artibusq. Ibberalibus,atq. in primis iuris prudentia, optiam E eruditus,cum annis,de corpore valde grauis, ordinationes aegre facere posse videretur, essentq.
480쪽
essentque quam plurimi, tum seculares, tum Haustrales homines, qui in clericorum describi cuperent; rogatus fui, praesertim a Francistanis, ad quorum coenobium diuerteram, ut Episcopale onus hoc, ad eorum commodum, di gratiam subirem: quorum
pio desiderio aece: lit praeliantismi Antisti,tis, non consensus statim, sed etiam desiderium. Non recusaui laborem: atque ad minores , ct maiores oldines promoui centum v,
ginti quattuor clericos, inter quos fuerunt sex & triginta sacerdotes, omnes sere in Theologia, vel iure Canonico, ut aiunt, licentiati, & candidati ad illam metam currentes . Die autem Dominicae Natiuitati sacra, praesentibus iisdem meis religiolis h pitibus, in eorum sacra mi e Missani Pontilica- Iem decantaui: quod defeci in ea, quae Dei, parae Virgini de mari nuncupata est,cui inseruiunt sex & triginta supra centum sacerdite sanctae Circumcisionis Iblemni die, idque cum pompa, ac pretioso apparatu, uniuersa stre ciuitate spectante, ac plaudente. Intersui qum . persaepe publicis disputationibus, ela in gymnasio iue uniuersitate ut vulgo appellatur plusquam semel publicos professores
audiui, ae frequentius audiuissem, nisi de me loquentes sustinere praesens,irupe putasse sem, licet consuetudini ciuitatis in aduenas osticiosissimae id tribuendum existimauerim: neque enim ego is sum, quem viri usquequaque celeberrimi sibi ornandum susciperent. Interea, cum summus idem maris Praesectus Ioannem Baptistam Feum Carthaginem,
nouam ire iusserit, ad accipienda numin rum aureorum vicies centena millia,atque in
Italiam transmittenda; ipse illico imperata loch Cal. Ianuarij, tranquillo mari di Icedens. Faxit Deus, ut illum breui his littoribus restitutum cum suis triremibus incolumem vi deamus . Quem quidem aduentantem laetus excipiam, tum quia navo, at q. industrio viro omnia fauste, ac prospere euenire cupio; tum quia ad iter palatus, & promptus nihil, nisi eius triremes,expecto, quibus ad vos,hoc est ad verum quietis portum, me recipiam. Vos fratres dilectissimi in omnibus orationi
bus vestris curam mei habere peribuerat et . Siquidem cum mari mihi futurum negotium
eli,cum mari ut ita dicam dimicanduitia,
mare ipsum vinccndum, temper quidem periculosum ed hyeme etiam exitiosum: ventinamq. ciam eo tempore violenti esse soleant, quamuis per interualla secundum cursum n uigantibus promittant, peri,pe tamen in turbines desinendo, funestas repente, atque horridas commouent tempestates, quibus
maria ita perturbantur, ut undae caelum pertingere videantur, Ian. magno cum periculo, triremium praesertim, quibus vitam com mittentes, in arbitrio ventorum positi,ut plurimum, nec redire, nec piogredi, neque,ipse marino a itu prohibente, ad terram appropinquare,aut portum tenere possunt. Quod, ne nobis eueniat, sed, ut placida, prosper . nauigatione in patriam redire pol us, vo bis praecipue precantibus, praeli et is, qui ventis, & mari imperat. Hactenus de me, mox de Republica, cuius maiorem curam habere debemus: ego quidem eo ipso, quo homo sum, & moriendi me necessitati natum, di mortalium conditioni obnoxium non ignoro; quod l. vltra punctum, non selum unius diei, sed unius horulae vivo, non mihi debitum,sed dono datum, & in lucro ponendum censeo, humana omnia, tamquam iactationes,& fluctus, pariter contemnendo. sed: quia a Deo positus est homo in mundo, ut per virtutum exercitium ad perpetuam selicitatem properet,sunt aequissimo animo tolerandae aduersitates, atque in primis bella, populorum dis sidia, clades,& publica damna, quasi diuina opera; simul q. pacis Rex ipse, atque arbiter
Deus, puriore cordis assectu rogandus, Ut, Principum animis concordia instillata, calamitatem anteuertat, Optatamque pacis faciem nobis ottendat . quod nequaquam desperandum . nam, sicut ille tranquillitatis lolaetum notae hyemis alperitatem, cum mitis
aestatis lenitate compensare seset: ita& post
bellicos turbi sies, ac procellas tercilitatem cum largiturum, non eii dubitandum. Ideo constanter serenda maligna tempora, melio raq. expetenda, precibus primum , deinde operibus, hoc est, vitae emendatione, cuius
culpa plerumq. fit, ut coelestis flagelli grauitatem experiamur. Proinde magnopere cupio, praecepta mea a vobis sarta tecta conseruari : ad quorum memoriam,2 si,quantum aper litteras licet, mentes vestras reuocare studeo, non tamen vos eo osticio indigere puto,
sed amoris mei testandi causi id facio, pate na me impellente charitate ad eadem identudem repetenda, ne monita mea excidant,
quaeq. in agros ut persuasi,m habui non in-
soccundo seminaui,vberiorem, certioremque fructum asserant. inuiseni ni ad diuinam misericordialia poenitentibus 1 per pateat
accessus,hoc tamen tempore de spiritali profectu eo magis laborandum, quo maius diuescribuen respublica subire videtur, dicitante naturali ratione, ibi maiorem esse adhibenda cautionem, ubi maius est periculum. Qua