장음표시 사용
21쪽
Cardinalibus authoritatem Po ram movet, aut tantum diurnotifex, non solum cavendi malam motu , quod placuit origano. doctrinam, sed etiam bonam, si aut etiam diurno annuo,quod per accidens pernitiosa creda placuit Aristarcho olim, S antp
Eminentissimis Dominis condemnatur, practice condemnatur. Propolitio sic condemnata non pertransiit in haeresin , sed perdit omnem extrinsecam authoritatem, redditur improbabilis practice Quid, si condemnetur tanquam haeretica' Tunc vi hujus condemnationis non fiet haeretica, quae antea no esset haeretica sed quae latea erat haeretica, hac condemnatione declarabitur esse haeretica, idque tanta certitudine,ut ean annos paucos Capernico,&'in
dic fere omnibus Haereticis, qui tribunal Cardinalium non curant. Haec opinio damnata est hodie a Cardinalibus, Linqui ris, An ideo sit improbabilis reddit, An qui putaret se habero firmissima momenta pro opernico, posset illam in foro exteriore defenderes An in interno aut privato saltem An qui illam pertinaciter tueri vellet, accusandus esset de inobedientiarantum, an etiam de improba bilitate 'Respondeo magna incandia
dem non esse haereticam maneat inciperea n 3a scintilla nam haec ipsa dies Pentecostes, qu*Τ
ipiritus sanctus sub ignis p cicimprobabile practi ΘDe motu Terrae ab Eminentis A
tholicis universis festiva , trist &horribilis fuit in parva Pragat quoniam vehementisimus igni domos plurimas incineravit, T. T quidem multa sunt, quae in ipsis immesas divitias abs RV non intelligo in Dianae in psit. Et unde occoepit hoc φς liorum Authoium libris, quae tibile ineendium e Ab uno Vii dicunt Authores citati& Diana servo, qui incaute stimebar δ cumipsis sunt vera: hanc ob bacum. Respondes /gΠ' rem ut metuis instrua , Dubia bella exordium sumere levis; subsequentia propono. mis abusis. Pono ob oculo LR Olim fuit probabilis illa A sitanorum defectionem, qμ stronomorum opinio, quae ter ciade sequuta omnia,ONR' 'ii
22쪽
unius Secretarii nomine Vas concellos, intolerabilem in loquendo arrogantiam. Pono ob oculos Catalaunicum, Hispano ritu , Francicum, Germano-Suecia ς ita: cum,& alia plurima , quorum causas si inquiras, aut nullas, aut tam leves invenias, ut si taliquae herbae spontanea emersione nascuntur, sic, illa ultro succrevisse credantur. Et quia haereses incendia sunt, & bella pariunt, in incunabulis ipsis debet supprimi , antequam crescant, omni remedio humano care
Et quidem, si ageretur tantummodo de motu qui falso adscribebatur terrae, non puto fuissent solicit Domini Eminentissimi: quoes io erat Physica,&
per duos oecula tolerata aut permis a , quamdiu intra Philosophiae cancellos mansit. At hoc aevo inceperunt sutores supra crepidam sapere , Astronomi supra Arithmeticam Geometriam , belle torquere ad sensa sua authoritates Sacra Paginae , qua potius ter- Iam firmant , quam VolVunt. Et quia sacra non debent manu illota tractati, displicuerunt A
i alcem audacem in messem alienam immiserant Saciae Pag no
expositio probabilis ad sacrae Theologiae Professores, Minfallibilis ad summum Pontificem
spectat non ad Arithmeticos, non ad Geometras , non ad Α-s ronomos S mathematicos ' Cur hodie S , si isti audeant, ubi Theologi Haeretici
dunt, coercendi sunt. Defendi 'tur a Calvinistis hodie motus terrae magno nisuevi cur ut Coelori Syderibus quietem accenseant Minime. Nihil enim est
illis&coelo commune. Cur igitur N. B. ut suggestum erigant, in quo suas machinas, bellica tormenta ponant , Christianae Religionis articulos oppugnatura. Considera sequente discursum. Doctrinam Copernici de motu telluris diurno n. IIbsissis admittit Ecclesia Romana ergo metapho
admittit in Sacra Scriptura sen rico Sacra sum metaphoricum , apparen Scri8tura. rem,ocopinativum patet consequentia, quia testimonia quae
contra terrae motum adducuntur, nisi ad metaphoras. abusus sententiarum trahantur, quietem se vincunt. Ergo poterimus nos eosdem sensus admittere, cum Sacra Paginam in An in bar
23쪽
O deleatur peccata' detur gratia λ
c 'Matrimonium: contractus Politici ZAn detur
Facibus est antece dens nega re qκam
bemus. Ergo poterimus uti aqua artificiali in Baptismo, etsi enim non sit aqua vera, est aqua apparens. Ergo poterimus ad metaphoras trahere testimonia, quae apud Catholicos Confirmationis sacramentum CVincunt. PCCCata ergo teguntur, non delentur. gratia imputatur, non confertur nec loca Sacrae Paginae, quae contra adduci solent, significant quantum apparet. Consecrationis ergo verba sunt admittenda metaphorice &tranSsub
stantiatio neganda Ordo igitur&Matrimonium Politicia apparentes status sunt non veri S quidquid de extremi unctione
d .citur praeter Romanorum opinationem nihil habet. J Ecce Haereticos sic theseon mirabiles textores , quam caute humana divinis immiscent , confundunt Theologicis Physica, di pro sua haeres undiq; argui uenta corradunt.
Quid ad haec deberemus re spondere Catholici Z Nihil oc. currit facilius , nihil melius, quam primum antecedens negare. Debemus igitur agere gratias Eminentissimorum D minorum Cardinalium Consessui, quod nos ab hoc argumento tam facili negotio expedierit, Copernici doctrinam condem
dum sit, inquirentibus , An, qVitellarem circumducunt, dicendisiuet inobedientes an etiam haeretici vel te
Respondeo illos, Des e nobedientes, quia interdictam Opinionem tuentur Messe temerarios practice , quia improbabilem praelices addo eosdem, si contumaces sint, posse practico puniri ut haereticos, tum quia est
suspectus desides, qui Ecclesis
obedire ex malitia non vult tu, quia Cardinales, penes quos est praeticum Ecclesiae regimen, Aristarchi doctrinam erroneam& Sacrae Scripturae contrariam judicarunt. Addo tamen Cardinales non fecisse per hanc Declarationem, quod motus terrae es et haereticus, sed fecis e ut ille qui alias erat haereticus, put batur vetus , esse haereticus Scriptura oppositus ab omninbus cognosceretur.
II LAT hic poterit dubitare non nemo, hodie hi ipse m-
hibitiosi tu aut moderata stimam ante annos panculos , prodii x SYSTEMA Cos Micu autho
re Galilaeo Galilaei Lynceo mquo Sol in centro in udi qui co reascteritur 6 tamen impressum
24쪽
in superiorum permissu, S praese fert licentias AE. Episcopi Bellicariensis vices gerentis, Fr. Nicolai S. Palatii Apostolici Magistri, Petri Nicolini Vici generalis Florentiae. r. Clementis AEq- dii, Inquisitoris generalis Floretiae, Nicola Deli'Altella&c Anne omnes istae Pacultates confictae id si vere concessae, quid ille liber habet, quod Copernicani non habeant Rc spontaeo hoc dubium pro positum fuisse Lovanti Viris Magnis, eosque omnes Censuras illas dixisse fictas: quibus etiam subscribo, quousque mihi Con
s are videtur, hodie enim defen
dendi Aristarchi Systema nulli
facultas datur. Imo iam iterum liquidius constat: nam Cens res Romani adpetitionem mea ad Eminentissimi Chisii mandatum dum hanc quaestionem examinarent&censurarent , hic posuerunt hanc notam. Imo hac de causa, se ob hunc librum Galliam carceraim fuit, o coactus retractaresumsentcntiam.
troversa Philosophica ingeniis libertatem concedere dc
campos doctrinae deseruditionis non claudere ξSic loqueris,&multi tecum: nam ut rem fatear, in hac materia Haeretici contra Eminentissimo Dominos Cardinales insaniunt,&multi Astronomi Catholici aegre tacent, omnium aut fere vox est. Si contrari m de pisonis
non est, hoc verum est,& semper ealcondi
conqueruntur, rem pure astro Donata A-nomicam a non Astronomis n5 Ionomo
profitentur hanc artem mj di solutio. cium vocatam. Habeo inter alios amicos , quendam virum doctissimum, ipsumque S. Theologiae Doctorem, qui ut ait, minori dissicultate assentitur Sacramento Eucharistiae, quam
Solis motui; tamen aut tacet, aut terram non moveri astetit,
ne difficultates patiatur at ipsa temere sic loquii sentire interitis demonstraturus sum. Recepi ab alto,etiam doctissimo, multas epistolas de hae materia uberioris doctrinae gratia ex una lineas subsequentes excerpo.
dignata sit eximere aliquot Littera cuscrupulos qui occurrerunt in te vi μή -
ctione belli sui de perpena, ctost,
25쪽
diorum inter quos ego sum, qui non ambio nomen Astronomi, bene strophili. Addideram aliquid de motu terrae diurno, non quod velim refragari De clarationibus, Statutis Eminentissim. Cardinalium , a quibus opernicanis olim etiam nuper os oppessulatum est sed quia notavi in decreto loysii Carasti typis edito anno I 63 3. contra Galilaeum Galilaei duas sententias coniunctim prohiberi his verbis. Tegunmr Izam Galilaei sententiam ne eattente ista Solem esse centrum nee sveri
r mora lorali Erclaraverat Car inalium Congregatio ab ardam falsum in biosphia formastrer haereticam , cum si expresse
contra Seripturam Sacram aliamque esse ti--- videlicet Terram mundi centrum nen esse, nee stare immobilim , sed emerimotu locia es diurno censuerar
pariter absurdum i falsum in Losophia. In Theologia n. ἐ
minimum in de erroneam se. Uriganus autem neque unum docet , neque alterum. VE- censet non Ruu sis , quod in hac ma-νnterdicia teria linguam coetn primo , ut cor ab . nihilominus conatus
sum ab aliquot annis solverco . . argumenta Joann. Morini, ni aluber aliorum qui motum terrae impugnant, ostendere . quor repurg argumenta eorum non con toriWS I
consessu Quaestionum Quod li' ἡ . .
beticarum quod etiam fecς bis huης runt postmodum Patres Socie Dasidis talis in Thesbus impressis sentent
diceret quis Terram dici stabilem et j in Scriptura eo modo, quodpς F. st
tius Severinus lib. 1. de cons. Phi a ,sit -- los Firmamentum vocat orbem flabilim, quia etiamsi moveatur, mutet locum secundum par
tum in sententia rigani Addidi, Longomontani , ilia ipsemet in Astronomia Dunica b. I. capataicit: Terram autem δε- per centro in medio moveri, o diu nam rivolutionem ab occasu tu ortum pro cere magno compendio natura , nos cum D Origano est aliis viris praestantibus asser m. Sed strum po ne importunitis ob strepem vestris doctissimis auribus aliunde occupatisic Sis ille.
terram, ut propter illam velim non dicam Dei aut Ecclesiπω sed ne unius quidem bovi amici indignationem incurrere; de Qqu protestor in hoc rerum
26쪽
genere hanc me habiturum opinionem, quem iusserit Ecclesia Romana cum autem stando rationi neutra opinio videatur impossibilis quis enim si pernicanus ita insanire vellet, ut diceret, non posse Deum concedere mundum, qualem esse coditum D D. Cardinales assirmat' cum utraque suas difficultates patiatur quis enim toleret immensam illam abyssum , quam Inter saxas, sphaeram Saturni debent ponere qui tellurem pervertut)nescio enim, an stando purae rationi magis dis onent omnia, quae tenentur concedere Tychonici nam de Ptolomaico
Systemate iam est actum quam haec unica abyssus , quam non potest negare opernicus Hinc patet Scientiarum esse rudes , qui tam difficilem
creditu dicunt quietem terrae, qtiam venerabilis Sacramenti veritatem illa enim naturae vires non superat, ista superat vi hoc nescires, est Astronomiam&Philosophiam ignorare. Rem fatera Viri etiam docti affectibus reguntur interdum, &quae iste essierit, non nascuntur ex mente, sed ex corde odio Tychonicae doctrinae
JAm difficultatem penetras 4isbia no-
uberioris doctrinae gratia , nulla ro- quatuor dubia proponis , quo ni tur rum claram solutionem desideras. Nam quaeris
PRIMO an DD.Cardinalium inhibitio adhuc perstet an vero sit sublata aut mitigati SΕCuNDo , Si non mitigata nec sublata dicatur, quomodo Roma Florentiae Systema Cosmicum Galilaei fuit approbatum, benignis censuris hono ratum, di typis vulgari permis sum . Se Ort TER Tio, An Censorvin Ro di licebit manorum pace possit admitti non ullis haec Propossitio, Num datur is hac Peli'
tam detumentum insen sibile V scy' alibi ais
se se, Terrae quietem evinceΠs: Sacrae horitatem Scriptura testimonia, quaecθxtra A faciendi ristarchum ci ηntare , potueruntpro sententraobabiliter aut impune saltem joia i rρρη'
vi ante ammorum Curiunauum Decretum, jam nonposunt; posiva nim erάSacrae Scriptura intest gensilianusi robabiliristi dum locu 'Qu ARTO, Anab Eminentisissimis Dominis non sold damnetur in Galil aeo Aristarchidoctrina, sed etiam Davidis Origant: nam hanc Hispanica inquisitio condemnat e
27쪽
sit dubia , ex dictis potest disson sussicienter colligi. Respondeo
enim AD PRIMuM, perstare hodie Eminentissimorum Dominorum Cardinalium sentetiam; nec sublatam esse , nec mitiga
AD SE cu NDudis respondeo, quaestiones, quas vocamus de fas cto', a testium productione pendere. Et quia non videtur vero simile , quod ille liber prae se fert , multis Viris magnis sub scribens , puto illum typis subreptitiis edituml, omnes ill scensuras kapprobationes, quibus munitur, esse fictas. Q ii sunt
Romae porerunt rem melius eXaminare, nam praesumptio prudens militat contra praedictum librum, quousque persuadeatur contrarium. Imo iam ex amisnarunt&monuerunt, ut videri num. IT,
AD TERT iu dico Propositionem illam , quae Censurae
sub)icitur,tres continere partes,
Prima a Sacra Scriptura praescindit,&asserit, nullum dari ars pumentum Philosophicum, vel
desumptum a sensibus , vel depromptum a scient is, quod terram quiescere, aut solem moVeri demonstret. Et hoc est verum: quoniam pro utraq; parte multae sunt pulchraei plausib les ratiocinationes , nulla demonstrativa. Et stando nuda rationi Planetarium CopernicaeOm coelum Tychonico pulchrius&nobilius est: sed quid inde, haec ipsa nobilitas, pulchritudo habet annexam duplicem absurditatem , quam nem Oli 'benter transglutier. Quoniam inter Saturnum fixasque immc
ad nihil utilis, nisi ad tuendam opinionem Copernici. Et prs ter hoc, etiam fidem omnzm i: perat, quod de minutissimis stellulis opernicani necessaria O sequentia pronunciant ni t rum minimam esse multis vici' bus maiorem Sole maxima mole sua totum coelum planeta rum excedere. Et quis quaeso in rerum natura toleret haec in mensa monstra, eo tantum fi caut Co pernici opinionem clesen dat Sed de his monstris uberiu loquar paulo inferius. Secunda ait, ante declarationem Cardinalium fuisse probabilem Aristarchi, Copernici delineationem. Et hoc ait Vere: habuit enim pro se rationes
28쪽
plausibiles Authores illus stres ab Ecclesia Catholica
tolerabatur. At ipsa etiam tunctam erat falsa, Sacrae Scripturae Contraria, quam nunc at id ipsum nesciebatur ab illis, qui eam sincero animo propugnabant: nam probabilitati non opponitur falsitas. Dicamus ergo Aristarchi opinionem ante Cardinalium declarationem fuisse Philosophice probabilem loquendo enim theologice loca Scriptura tam sunt clara, ut ante omnem Pontificis declaratione videantur Aristarchi doctrina in evidenter damnare. Tertia addit modo probabilem non esse. Et etiam vere quia omni practica probabilitate ex uitur propositio , quae ab Eminentissimis Dominis condem
Ao u ARTu, dico , non Hur solum condemnari ab Eminen-''q/μι tissimi Dominis tellulis annuam revolutionem, sed et iam di
urnam: hanc, non solum in Systentate opernicano, in quo annuam necessario consequitur; sed etiam Systemate Origa nil Logomontani. Et de hoc dubium movere non poterit,qui attente legerit Aloysii Carasar decretum.
VIII. SEd quia horum duorum Auis thorum riganii Logo-
montani coelum toto coelo, ut dicitur, differta Copernicano, de quo hucusque disserui quid de illo sentiam, studiose requi
Et respondeo illud duobus modis nimii tim, physicci theologi ce)posse considerati. Et quidem, si consideretia physice, magno compendio satisfacit ob
servationibus,ti liberat subli mi a
quam illis communis accenset opinio. Fixas stellas immediate supra Saturnum dollocat; earum molem non adauget Ergo per Physicam stat, ut tellus Origa novi Longomotano Obediat, ab occasu in ortum motu diurno moveatur.Ergin ne agi in gyrum dicetur Minime: quoniam Sacrς Paginae Ioca, quς motum telluris condemnant, Vix agunt de annuo: ne multa congeram,unum produco. Irruerat in hostes Iosue S ill ruperat,&in fugam egerat: persequutus est illosio sine periculis, difficultatibus tota illa nocte,&die etiam sequenti usq, ad meridiem. Caeterum quia dispersos tueri poterant occulere tenebrae , summa ad coelum
29쪽
confidentia oculos subrigit, diebus 1 61 covertit sol mo ait, Solcontra Gabaon ne movearis, tu rapto,quem vocant, q61. Vi o Luna contra Daltim Aialon. Et cibus licet sydera fixa eodem quo id eventu Steterunt Sola tempore compleant I46s. reVO Luna:&c. Stetit itaque Sol in me tutiones quas etiam Sol conii
dio caeli, o non estinavit occombere ceret, si alicui puncto fixus Oxastutio unis diei Non fuit antea annuo careret. Ergo si aliqui Iostι tam Anga dies , obedi horis sisteretur Sol in sito orbe, ente Domino mo i hominis se pu velocius raperetur motu rapto gnauie pro Israe Quem lacum ergo citatis ad occasum desce de sic exponit Isidorus xlarius ret. Ergo motus, quo Sole exuit Episcopus Fulginatensis Ga Iosue, non fuit annuus, sed diur' baon fuit in tribu lenia nus. Ergo iste non erat in terra min Aialon in tribu Dan sed in Sole. Ergo est monia,
fuitque circa meridiem cum Io quae terram non moveri convin-
sue iuberet stare Solem , sicut cunt, dire dis motum diurnum textus indicat. Stetit autem Sol oppugnante cindi recte annu- in loco illo a mobilis lato tem um,qui negato diurno piobabi-poris intervallo, quo alias cursu liter ad initti non potest. Eigo suo diem creasset, hoc est, spatio non solum Aristarchi S Coperviginti-quatuor horarum, sica nici, sed etiam Origania Lon-pitur pro die naturali sicut He gomontani Systema Sacrae Scrupturae contradicit,4 merito ab Ecclesia damnatur. Ergo si qui dem de Ptolemaico actum iam est, manet Tychonicum.
braei exponunt. Religio textum tem totam considerans , infero quidquid de annuasit, qui tamen sine diurna admitti non potesto istis Sacrae Paginae verbis telluris c5- IX. versionem quotidianam negari:
quod sic demonstro. Intentum C Ruditio postulat, Iosiae fuit, ut dies esset longior. a Sacra Paginae textus benς in i , ita, M& Sol non occumberet , quous telligatur:& quia ibi dicituri tisibin,
que ipse plenam victoriam adi oti hominis obedisse , hunc ino es quoi
I Q Solis motus an promotu terrae argumentum ς heri εἰ formas. Sic ais pisc cretur essed si Solis inutis sisteretur,dies fuisset brevior . Quadricianio enim hoc est, Contextus iste debet eodem sensa
30쪽
mens explicari ergo vel totus intelligi debet metaphorice vel totus rigoros d p prie. Si Sol stetit in sensu rigorouo proprio, etiam Deus obedivit in sensu rigoroso, proprio S quia obedientia dicit subordinationem minaequalitatem Deus rigoros 5 proprie lo- . quendo init minor homines, i hominis imperio subditus , quod sine blasphemia sacrilega
dici non potest. Si dicatur obedientia Dei erga hominem fuisse apparens meta lorica que etiam quies Solisi Lunae apparens .metaphoricus esse dicetur. At si Sol 5 Luna apparenter metaphoriccq iieverunt terra fuit quae quievit vere S realiter. Ergo motus diurnus non est in coelo,
Praeterea , cognoscunt in volun Deo Theologi voluntatem si- , χ' gni, quam sic explicant f Dicimus,aimat, in Decies e furorem, iram, poenitentiam, dolorem non quod eiusmodi passiones de perturbationes sint in eo sed quod videamus effectus , qui in
nobis ab eiusmodi passionibus affectibus veniunt j Ergo
non obstante reverentia Deo debita , poterimus dicere eum obedietia signi obedientem fu-
isse homini quia tametsi Deus homini obedire non possit, L fectum dedit , quem dedisset,
si homini obediisset de facto. Ergo, sequenter poterimus dicere quietem Solisvi Lunae fui
se quietem signi; quia licci Sol
non quieverit, sed terra, effectus omnino fuit idem diei enim longitudo aeque quiete Solis in sphoera Tychonis, acquiete Terrae in sphaera Copernici aut etiam Origani, Longo
montani Calvatur. .Ut huic satisfaciam obiecti ni duae mihi solutiones succutarunt altera, quae iubet recognosci Hebraeum textum altera, quae manet in Latino. 'PRio REM Do. Sunt apud Hebraeos multae coniugationes seu voces potius quae alterant sensum, Δ non possunt exprimi latine nec graece inter ipsas'
sunt duae Pahal de Hiphil. Illa fignificatscere, haec autem determinare aliquem ut faciat. Huius character est He primae radicali praefixus qui solet esse expresse,
de interdum implicite, manente