장음표시 사용
41쪽
similiter, si propositio facta Cardinalibus meritat se stat , tunc
eorundem Decisito vim habebit; Caeterum , si propositio fuerit menda , non illi dicendi erra. visse sed Decisionem esse invali dam,& proponentem condemnandum.
XVIII. Ite V X hoc dubio oritur aliud, An
d ἀ- - sicut in Eminentissimorum credum sit Dominorum tribunali ab ex-d errore trinseco casus proponi male so- ob Ity lent , etiam ab intrinseco possint suta, si, quod Deus avertat, contingat assum indoctos viros, aut etiam alias doctos decidere quaestiones aliarum facultatum, in qua viderentur indocti 'quae .stio enim subtilis Philosophica
non solum non potest ab homine ignoranto decidi,sed neque a docto in alia scientia, puta a Pictor Architecto, Sariore vel Su. tore; quia ut olim bene inclamavit Apelles, torne astra erepidam habent enim suos terminos singula Facultate , dum Navita de ventis, e bobus uarrat arator numerat miles vivira, Uror over. Igitur si contingeret sit casus
possibilis aut impossibilis Cadidinales Theologos aut Canon sta re Alvere aliquam quaestio nem alIcu: u Pacultatis Mecha-
nicae, quam illos ignorare cense. res, an-ne in eode casu inter o-go tenereris eorundem resolutioni stare , contra dictamen proprium, quod a te demonstrativis, aut probabilissimis saltem rationibus suaderi existimas, deberes captivare intellectum h ut Ausonius Nocti notius loqui istoc tur,cervicem flectere Nihil ob athalιsis lici,ais,habemus enim in Car Assis dinalium Consistorio praetcrLugonem, Chiliumque alios vi ros doctissimos, qui non solunt sunt indignitate , sed in omni
scientiatum genero Eminentissimi, sed nec fuerunt, nec e cunt omnia tempora nostro aequalia; doctrina generatas exigitur,q lapsi servire modo nequeat , forte olim sit serviturae
re, placebit audire responsa O'nem sinceram. Non omne sinpDoctores Theologiae, qui ad
purpuram promoventur Onaae; nam 5 Regum filii, clam' i Europae Principes assumun
tur interdum, etiam aetate ten '
ri, prout videtur bonum pubi 'cum postulare. At caeteri sun Viri docti, inret doctos non nulli reperiuntur docti lini Nipliadmoti rebus arduis. Iria
bent si ingui suos Consiliarios Theologos, Canoni stas,
42쪽
cc hic aut ibi non sit felix semper electio error est rarus Ergo stando cursui ordinario rerum
impossibilis est casu; quem po Ghirabis, sed neque ipse osti ossibilis
Devi. ra enim quotidie patrat Deus ut 'imi suam exalteti promoveat Ec closiam, non autem ut illam sup primat iconquasset. XIX.
J V Uaestionem odio plenam 4 excitas, scd quam sino odio thi., in)uria ut spero , resolvam.
Video, inquis muliorum Authortam opiniones ab Inquisitionis Tribunali,video a Congregatione Cardinalium expungi, ,ut Vulgus loquitur, condemnari S inquiro CA deiur in mundo i bili author tas condemnandi nionesprobabiles Antequam meam sententiam proponam,ponendio runt ob oculos Pat Pes Carme litani disca cati in Hispania, qui ante annos viginti ordinis Prophetici mirabilem historiam
evulgarunt , quae varias ibi it Theologorum censuras. Traductus fuit ab ignorantibus liber
accusatus. Ut priorem tueantur,edunt alterum l/atres, quem olim libenter legi, ex quo nuncat potissimas Positiones a sumo.
E tis articulos Fidei , de ire a=fieosin quaenam propostione sim haereticae, ora des alteriu est Haereticas c. supers comburernas seu propositienes combuxere. Harctιsio Quod dilucido&probo: Qua ritur hod: cara Regina angςloxusa afoe.
caruerit peccato originali Haec , sitne eulis controversia videtur non fuisse a concertacta a Patribus, ante quingen ta flos annos multi videntur tenui 1- se opinionem severam 1 odio cuius sint octores nescimus nam qui contrariam tenent, arcipiuntur aut tacere aut loqui nobiscum, quipiam defen
pia vocatur, esse hoc aevo omnisi Catholicorum opinionem mam ego, quam opinionem habeam scio, quam habeas nescio,nece Haec doctriverbis e m colligere positam, naeuue nam si fori seve jam teneas, nec Gr stici. C, nec impune illam prodes 27' S si prudens masse in matς tibisse usi ria probabili damnare enim hae iuropiniores eos piam sententiam, delirare nempymm est te accommodare Superiorudici a mini, quam coram Deo in Conscientia , coram Mundo in honoro&commoditate pati Ja-isturas aut censuras. Desideramus hanc contioversian, sena et ab Eccles a. de Ui S dici sit
mus, a nulla uni Vertitate, nullo usisi.
43쪽
Cardinalium Consistorio decidi in fallibiliter posse, ita ut transeat in articulum Fidei, int, quidissentiant haeretici. Caeterum quos Ecclesia haereticos dixerit, seu articulos seu homin cS, pote--rit Inquisitio ultima sententia
Ex hac doctrina solidissime inferebant Patres Carmelitani non spectare ad Hispanos condere Articulos Fidei , sed juxta datos ab Ecclesia Romana iudi
Care cum igitur in toto illo libro sic dicebant nihil esset, quod in articulos fidei impingeret, non esse cur illum Hispani
vellent quod de illis praesumen
Theologos, parvae aut nostim eruditionis sequi non poterant de Holo tajudicare. Et, ut rem ego fatear, cognosco nonnullos Ceniores doctissimos, cognosco Mallos: paucos tameni raros de video humana omnia in mundo tractam humanitus , multa non posse aliter feri, nam supremi Principes debent credere ministris suis, qui homines sunt, cpossunt ut tales errare. Caeterum hominem purum Theologum omnia post , crediturus non sum. Habent cancellos suos Fa-
excellit, soletes erudis in Jure;& qui inter Medicos eminet, solet es e incapax ut Theologica tractet: nec mirum si Historica aut Politica nesciat, qui solum Theologica didicit. Hanc ego Veritatem experimento didici anno M. C. XLV H. M. DC.lL., saepe alibi. Nam, ρη-
cum anno I 647. tractaretur se- o de universali pace , qu*m issione multa a Politicis contra Veram S RIN Theologiam audivi lis quam ii Pacc multa a Theologis contra Veram Politicam S quam pauca, quae Politicam Christianam saperent i edidi de hac materia specialem Tractatum qui tam cim pugnatoribus non caruit nam dum omnia Ecclesiastici, omnia saeculares desiderant, reprobant aliqui veritatem virtutemque quae medium tenet Nideo non est cur plura addamus AdditW Demus aliud exemplum Anno sicli I649. Viennensis Universitas ad ex mmatorem Divae honorem sentς tiam piam iuramenti rinaVix hisbos qua Theologa unanimi singu b dici
lorum consensu qua Iuridica ob initi
non sine dissicultate, superabili ηρ tamen sed quantis turbinibVβ z Ti,
qua Medica Convenerunt in isitiὸrei aliqui conveni aliquos, disco bὴιroserre volebam , quae esset remora, Ita concep'quae illos detineret fluctuantes tionis 1m .
44쪽
Dabo multorum exceptiones, quatum vise excusabant. DIC UNA N T cIMo , Iuramentum
re nec libere procedere nivestarem. SECuNDO , Caesarem non pro edere libere , sed ab aliis induti. TU Ti, hancstrepitum totum in odium D Thomaeo Patrum Dominicanorum excitari. QUARTO,
Vniverstatem non spe doctiorem Ecclesia nec debere disruire, quodnondum Ecclesia. uita a Qui Nad, ρ nom, se iurare Virginem concepta .s sine culpa est enim res i-guota tuta riaci, talia nequeunt jarametato rmari. SEXTO, Eos omnes qui iinmodi jurmmentum emittunt se exponerepericulo, ι crastina die declarentur Haeretici operiuris Ecclesia desiniat pro Domini- ranu. Haec illi qui tarde sedati&instructi , non sine magna Magnificii. Joannis Guillelmi Mannagettae, etiam Doctoris, Professoris Medici, sed qui non est purus Medicus, sed in omni scientia versatissimus diligen- tiari labore sequuti Theologos, tandem: aliquando sententiam benignam citam iuramento firmarunt. Constat igitur errare frequenter sutorem, si ultra crepidam judicet medicum si ultra morbos &phar
EN TALIS.Conquerebantur igitur Pa
tres Carmelitani quos auditos fuisse scies, exauditos ausdio. Ab eorumdem causa supersedeo, non enim eam proposui, ut illos defenderem, aut impugnarem alterutrum enim vellem, maiori indigerem notitia, quam habeo Sed, ut sciret
meus Lector, quo illi modo suae Historiar doctrinam quam putabant probabilem tuebantur. Ad rem vento qui Patriam Carmelitanorum opinionem' pioposui, propriam addo. Pu
P Rivo i liud es intercere est bis doctrinam aliquam condemnare. Patet ex dictis supe-
Sic u Ni δ. Doctrina, nonprobabilissolum, e serapotest interdici. Patetri qui, Biblia sacra ad lingua vulgares translata sunt interdicta , Δ tamen continent doctrinam de fideo Sedrogas, cur doctrina probabilis aut etiam vera interdicatur 'R Josso homines etiam rebus bonis abuti. Aburuntur ci bis,abutuntur vestibus, abutuntur elementis, abutuntur coelo:&quod miserabilites est , etiam Dei misericordia abutuntur. Ergo quia foeminae liti illiterati abuti soleat Bibliis sacris ad Engnas vulgares translatis, illa
45쪽
merito sunt interdictari nimirum , non quia mala, sed quia mali illis abuti solent. Ergo , i. doceat experientia, aliquam opinionem aut probabilem, aut etiam certam esse pernitiosam Reipublicae,ecdem obligatione, qua Superiores tenentur Rempublicam tueri, tenetur illa opinione interdiceret inhibere.
ctoria, quae demnari potest, O Opinio providemur babilis Condemnari non potest, o λt trientur contradictoria, vera sunt. Porro prima vera est ri nam quotidie videmus opiniones Pr,babili vere probabiles condemnari: Ergo primam ita admitto , ut practica, existimem opiniones vere pro 'ecu - speculative, condemnari
' ' practice nam possibile est opi
nionem probabilem speculative habere practice aliquam circumstantiam adnexam , quae probabiliter excusari non possit. Hoc eras aliqui dicunt hanc
. Propositionem, In reveneriori
detur ma live probabilem , at practicer AEpar improbabilem in multis νη Communitatibus condemna tam , ab Ecclesia aliquando non obstante sua peculativa probabilitate,practice condem nandam aut minimum interdi.
cendam iam speculative praescindit a circumstant periculi, qua practice praescindere nequit: unde a parte rei ratione periculi neganda est materia par
Porro secunda etiam est vera n et cum quia opinio probabilis practice condemnari non solet. Quid, si condemnaretur Darent Deo rationem Condem
nantes caeterum , semel condemnata,non esset ampli iis probabilis practice, quousque cen bi:
sura tolleretur. Hanc veritatem ργἰώbit 'exemplo clarissimo expor O. a est 'Aio duplicem esse honestatem, ιιμ alteram speculativam , alteram practicam illa ad forum inter- Oum pertinet, haec ad externu)Est honestus quoad se in foro interno , qui uultum crimen commisit di qui commisit, Occulte tamen , est inhonestus in foro interiori, at in exterior o quoad nos est honestus. Siquis autem per sententiam Iudicis declaratur infamis, Ut inno' cens, speculative, hoc est, quoad
se, quoad Deum, permanebit honestus: at practice , hoc est, quoad homines , erit infamis, quousque sententia illa prior sc-ς unda lentetia damnetur. Idem Vota d cito de Propositionum prob δ' bilitate qua enim damnantur iusto
46쪽
Iuste aut iniuste dicuntua vi ve- ac damnatae, hac ignominia
carere non poterunt, quousque .condemnatio tollatur.
M.Abbates possint insuis monasteriis ibros probabilem do-
Trinam continentes inter scere an etiam, νιου damnarei P Utaret aliquis tantam quoad
hoc esse Abbatis authoritate intra limites sui monasterii,qua taDD. Cardinalium est in tota Ecclesia sed fallitur nam Eminentissimi Domini habent authoritatem .des egatam a Summo Pontifice qua summa est,5 cum Abbatiali comparari non debet. Interim, quia Abbatialis, qua Regularis, tu qua Oeconomica, magna est, oportebit expendere,
quid'ossint aut non possint Ab-
Asiel tio I. Potea praetitu libras aliquos interdicere ut rei. Patet, quia voto paupertatis obstringitur Monachus nullam rem habere sine licentia Abbatis, qui sicut potest interdicere tertiam tunicam unicam concedit Apostolis sitis Christus duas Praelati suis Monachis: tertia videtur se perflua poterit interdicere tertium librum , si iudicet
primum aut secundum sussicere. Ianc quando interdictio . respicit librum quarem, non af Ad scit ipsam doctrinam, sed valo
habere hilaros ut res,ti bibliothecas ut thesauros multi enim ha bent libros bene compacto dccuriose dispositos , quos nunquam legunt. At experientia docet raro hoc modo libros interdici a Praelatis Fateor tamen hoc modo interdici aliquando
pretiosam compacturam videtur enim tolerabiles, ut Religio Compactu-
sus pauper habeat multos, si qui asperba magno pretio sint comparati, b ct Πῶα
bros at vero, quod illos, auro, argento, serico, utcoreo peregrino compingat, paupertas sincera non tolerat.
Asertio II. Potestimatui in τ' sisut ι- terdiceres,rossonos, sub Authori brisbisi bu C siici scriptos, videatnon es merdici. se ad captu uorum Religiosorum,se posse reiaxare aut turba resuam communitatem is eorundem libroram probabilem o bonam Loranam con
His positis ut aliquo exemplo particulari doctrinam praemissisam confirmem, propria enarro. Prodiit meus Commentarius in Regulam D. Penedicti , 5 quidam pius , indoctus tamen Abbas, ut Synthesias legit , X can- duit,
47쪽
duit, illas improbabiles esse, Interdicuntur verbo, calamo fuit protes ha-Ius. Moneor a D. Francisco Penneman illi rescripsi literas, quas dedi in Theologiae Fundamentalis pag 88 asserens librum ab eo interdici posse, condemnari non posset opinio enim,
merces,ut nos ris Typographis, BibliopoIis consulatur. Cum Plantino ut imprimat Ecclasiasticos libros conceditur, in te dicuntur omnes apud quemcumque alium impressi , non quia mali, sed quia impressi cum quam multi sua subscriptione iniuria Planimi, cuius indemni honorant,aut certa aut probabi riatii utilitati publico privile lis est & Commetarius Syntheses Illustrium Virorum multas
linterdixit Antonini Dianae Resolutiones Iussitque ut nemo
enderet, oneret, legeret aut ha
beret:&Bibliopolae soliciti interrogabant, i set ne liber idemur ici Respondi illis, responrasib Item mean in Bassi Theologiae
Regularis edidi. Non habeo Potes me libram is una, ideo
sententiam, ponam, si non verba.
Inter interdicere libros ilial condemnare, ut sappe distin retibrum Xr, distinguo ibi enim sunto a ac merces, inunc civi sunt mali.
gio consulitur. Interdicuntur etiam libri optimi , ut nocivi, quando experientia constat esse aliquos qui eis abutuntur. Sic videmus Biblia sacra interdici; nec permitti in aliqua lingva vulgari; nam docet experientia foeminas, ignorantes quosvis homines a repta occasione ex male intellectis periodis solere contra Deum MFidem delirare: nec alia posse via Fidei conser- Vari unitatem, quam si eiusmodi Libri a manibus imperitorum
Ridebat hanc totam doctrina in Belgio quaepiam Princeps, dicebat non nis tyrannico foeminas arceri a Divina Scriptura; quae est bona, in terdicitur ac si esset mala. Erat in loco puellus, Principis filius; Titius,qui illam discurrentem audivir, CVaginat pugionem puello tradit. Occlamat illa, Titius pugio nem in manibus puelli tutatur. Cur deberet iste angelus, ait,spo
48쪽
De librorum Politisorum inhiabitione. An omnes Usinguusio interdictit
spoliati pugione pulchro, laevi,
mundo acuto,i omnibus nominibus bono an non quia uti non scit, di abuti illo potetit; de eo abutendo se ferire aut occidere ita est Princeps excellentissima : Sacrae Literae Ecclesiae sunt arma, fortia, potentia A e ficacia quibus si male utatur aliquis, sibi mortem consciscet; non ergo concedendae personis, quae ab usurae credantur.
Porro si Diana Libros Episcopus ille interdixit ut merces, viderint consules Reipublicae Patres,ad quem pertineat incer dicere merces , nam in Belgio de hoc enim agebatur merciuinterdictio aut admissio, ad Regem, non ad Episcopos pertinet: si eosdem interdixit, ut nocivos peraccidens, nullam iniuriam Dianae intulit, suo fuit usus iure et nemo enim domi suae tenetur tolerare Librum, etiam bonum , qui suis siti pernitiosus peraccidens. Quod si illos condemnavit, hic iam haberent docti aliquid, quod patienter tolerare non possent, no enim damnari possunt libri, qui a do-ritis leguntur, approbantur, laudan
cum audit librum interdici, cum audita lictore comburi; existimat incurrere Authores infamiam.
Sane delibris , sicut de ipsis hominibus est discurrendam. Quando Petrum cruci sufiixum audio,quaero cur, ubi, aquibus fuerit condemnatus scutnim aliquibus aeterna est ignominiae, sic aliis etiam aeternae famae fuit patibulum. Omitto Mar res, quia Tyrannis propter fidem damnati eorUm enὶm gloriat opinio supra honores omnes Politicos a Domino posita est venio ad nostra L dacius Qui roga, Patram Capuci norum decus, gloriabatur in te dum, quod adolescens,dum esset Vexillifer ab Henricol V. Galliae Reges iij stet damnatus laqueo, quod secreta, sibino in ine Regis nostri commissa, non proderet. Mansit constaus ductus ad patibulum fuit , imo gradus nonnullos scandit sed tandem ob impreisionem, quam nostri fecerunt,fuit subductus, S tandem a manibus hostium libcra - 1 tuS.
49쪽
mus opera iraeterdicatrdamnetur.
Rabardei Politica Romae, Diaana Potiti Venetiis,
tus. Erat BruxeIlis adolescens nobilis Lusitanus curus Ulymponae pater, quod esset Rege Catholico, in patibulo publico
periit, di statim filius fuit S. Iacobi Cruce, opulenta commenda, A cohorte peditum a nostro Monarcha honoratus. Ergo patibulum, ignis, &carnificis manus infamiam inferunt rei, qui ob scelera a suis condemnatur: at eadem gloriam adquirunt homini, qui ob fidelitatem erga patriam, fost ibus fuerit damna rus. Idem igitur de libris dicito: claret enim per flammas ab hostibus succensas libri scripti ad honorem, defensionem patriae Et quidEm vix est hodie
Politi cus,qui no se exponat huic periculo Politicam Hispanorum repriobant Galli, Gallorum Hispani Sareularium Ecclesia. stici. Ecclesiasticorii saecula res. Michael Rabardeus visus fuit nimium augere authoritatem saecularem, nimium deprimere Ecclesiasticam, ideo st tim interdictus. Et Antonimis Diana, qui omnia Ecclesiasticis concedi , displicuit omnibus, Saecularibus, Hispanis, Germanis, Gallis,Belgis,&c. ita Venetis, ut vixillum voluerint rei Ierare tandem admiserunz gra vissima Racerrima censura pret
imprimendi illii operis, in eo contrari taurulpro veris admitri , aut a ra-xin approbari putantummodoratio nibin presserumsu mercaturae comsuli. Interim haec eadem censura multa habet ad laudem mei Dianae. Vide Hierarchiam me am Ecclesiasticam in Prooemionum. i6. Author ille qui Reges in temporalibus subesse Pontifici scripsit anno asserente Gramondo, a Sorbona, a Ciero Gallicano,a Saeculari statu imo licet Iesulta a Iesu itis in Gallia habitantibus reprobatus est: iusque liber iustus comburi a publieo Iustitiae Ministro: S tamen' idem libcr etiam hodie Romae commendatur Conclude dum est ergo, in materia Politica totesie sente tias quot Rerum pus
capita nec damnandum P. Cotonem , qui adhaesit communi Gallorum sententiae, rogatus
Mutaretur cum aura animin entisc
Romae Vide ramond. ad annum I se pag. 614. Ergo in materia Politica , haec poterix poni Scriptoribus Regula vide licet, Modo nec Fidem, nec in s tholicam totos orbe receptam mer m doctrinam, impingat, in materiaio litica, fui uid exteri Etrusiastici ἄ- Saeculares sientiam dicunt-ve, unu quid tenetur H endere iura suae ra' πω. Hanc Regulam hoc exem
50쪽
plo dilucido. Anno I 63I. eramus in navi Antverpiens Reverendisssiimus Dominus O povius Ducis sylvius Episcopus, multi nobiles , inter ipsos Comes quidam ex Gallia profugus, qui multa supra fidem, forte supi a veritatem, se egisse pro Catholico Rege gloriabatur. Habebat penes se decem mille florenos,
quos in praemium a Rege susce .perat: hoc animatus favore, maiora adhuc pollicebatur. Cuperoravisset omnia Gallus, exceptus fuit a fide sissimo Episcopo fidelissimo inquam quia saepe exposuerat vitam suam propter Regem Cathollicum, semel apud Holsandos captus condemnatus laqueo, liberatus fuerat non si ne fus resone mira culi: hoc responso, mamoni-nia ista essenigloriosa, facia non essent a Gallo Erubuit Comes, risimus omnes quicunque enim Gallus favet aut servit Regi Hispano contra suam Patriam , si infamis. Et Ego sicut de gladio, sic etia de calamo Philosophor. Musta pro meis Principibus scripsi i illa omnia ut Hispanus, qui essem indignus tam nobilis
nationis Ioria, si calamum mos erem contra Patriam. Ianet nulla amplius in hae intricata materia me scripturum decrevi, quia sicut no omnes militare
tenentur, sic nec Annesseribere praecipue si dentur rationes Politicae,quae tollant calamum rnam experientia didici aliquas opmiones meas displicuisse Ro manis&Hispanis. Illi 1 RQ naas Ro- patent me augere authoritatem manis dis Regiam plus quam debeam i plicet aestis, quod putenc me candem in Hispanis. fraverum deprimere debuisse lscripsisse generosius &altius,
nius integrae Scholae Oputa Thomissicae, Scotisticae, Iesu iticae,&c. est,est probabilis. Quaecumque a Faculta e Theologica clara alicuius niversitatis Salmanticensis, ovaniensis, Duacenae, Pragensis, Viennem sis,&c. defenditur, aut probabilis dicitur, est probabilis. Ecqui universias Viennensis seria tentiam, quae asserit moribun uis Catholicum ensi destitatum , quinultam sinum dolorisa duos ι rem sub conditione ab mi, iudicavi e probabilem,hanc eamdem opinionem probabilem esse