C. Iulii Caesaris Commentarii. Quae in hac habeantur editione, sequens pagina demonstrabit

161쪽

Morinorum inressio.

bra ex nauibuscum Uent expositi milites circiter c cc. in contenderent, Morini caesis inmetare nia proficisces,pacatos reliquerat, spe praedae adducti, rimis non ita magno suoru numero circunsteterunt, ac, sese interfici nollent,rema ponere iusserari, tam illi orbe facto sese defenderent,celeriter ad clamorem,horrunom circiter millia sex eonuenerunt. ma renutiata, C sar omnem ex eastris equitatu suis auxilio milit. Inter in nostri milites tapetin hostium ustinuerunt, atque antis psim horis quatuor 'resime pugnauerunt, Cr paucis inulneribus acceptis,complures ex his oeciderunt. Postea uero quam equitatus noster in conspectum uenit, hostes iasiectis armis,terga uerterunt: magnus, eorum num rus est occisus. caesar postero die T. Labienum Iegatum eu bis legionibus,quas ex Britannia reduxerat, hi Morianos qui rebellionem fecerant,mst. cum propter sic. ricites paluda,quo se reciperent,non haberent,quo perfugio superiore anno fuerant ψ, omnes fere in potest

tem Labieni uenerunt. At Q .Titurius, er L. coire leagati,qui in Menapiorum fines legiones duxerant, omnia

derant,ad caesarem se receperui caesar in Belgis omnia legionum taberna constituit. Eo duae omnino cia uirues ex Bridimia obsides miseerunt: r. quae neglexerunt. His rebus gestis, i ex literis Caesaris dierum xx.supplicatio asta artu decreαs

162쪽

C. IVLII CAESARIS

V cIO Domitis,Appio claudio considibus, discedens ab Db is caesar in ut quocimis fuere consueuerat, legatis imperat,quos legionibus prae cera uti quam plurimas possent hγem naues aedificandas, ueteresque reficiendas curarent. Earumοdu forma demostrat:ad celaritate onerad subductioness paulo scit bumiliores, quam seus in nostro mari uti cosuevimus. Ais ideo magis,qu)d propter σωbras commutationes aestuu magis magnos ibi fluctu feri cognouerat:ad onera,er ad multitudine iumetorti irasportadi,paulo latiores, quam quem in alio mari uti afutaverat. ΗMoes actuarias impetrat feri, qua adre humiliatas musta adiuuat.Ea,quae sui usui ad armisi naueis, ex Hi pania apportari iubetapse couetibus Gallia citerioris peractis in Id risu proficiscitur:qu)d a Pirustu sinitima parte prouincis incursionibus uastari audiebat. cu uenisset ciuitatibus milites impera certus in locuiauenire iubet. ins ire nutiat Pirustae legatos ad eu mi lucq dorierat,nihil earu reru publico fictu colla, sese. paratos esse demastra omnibus rationibus de iniuriis satisfacere. Accepta oratione eorui caesar ob os imperat, eosq: as

o certam

163쪽

DE BELLO GALLI coeota die adduci iubis. Nis ire feceritu, sesebello ciuidue

persecuturu demostrat. lis ad die adductis,ut imperaura rat,arbitros inter ciuirites da qui lite aestimen poena, eonstituant. His confictis rebus, conuentibusq; peractis, in esteriorem Galliam reuertitur, ais inde ad exercitio proficisicitur . Eo cum uenisset,circuitis omnibM taberis

nissingulari militu studio, in summa rersi omniu inopia, circitre sexcentas eius generis, cuius supra demonstra visus nautis, em longas duodetriginta inuenit in strii, αε:nes multum abesse ab eo,quin paucis diebus dedua possent. collaudatis militibus, ais 'si qui negotio pr

Ferant,quid feri uelit, ostendit : ati omneis ad portum. Icium conuenire iubet. Qiso ex portu commodisinito is Britania traiectu esse cognouerat circiter missiu passuum

xxx. tranfimissum a continenti. Huila rei,quod satis esse rufum est miluum,reliquit. Ipse cim legionibus expeta Timissi quatuo er equitibus octingentis in 'ex Treus orbi proficiscitur: quod hi neque ad concilia ueniebant , nesi perio parebunt, Germanos, transrhenanos solicitare dicebantur. Haec ciuitas longe plurimum totius Gallis equitatu valet agnas i bilet copias pessitu, Rheni bcut supra demonstrauimus diligit . In ea riuidite duo de Minm e principatu inter se tendebant, Induciomaru , O cinis Cisgetoris. geto' et ex quibus alter simulatque de caesaris, legi

nurui aduentu cognitum est , ad eum uenit: se , suos omneis in oscio futuros, neque ab amicitia populi Ro

mani desecturos confirmaui quas in Treviris gerereri, tur,ostendit . At Induciomarus equintum, peditu

cogere, i ,qsii per aαrem iri armis esse non poterant

164쪽

i is ara Arta iam abditis quae ingerimet mel per medios fines Trevirorum a 'mine Rheno, ad iniisl tium ramorum pertinet bellum parare instituit. Sed postea quam nonusti principes ex ea ciuicite, er familiariritate cingetorigis adducti, er aduentu nostri exerci perterriti,ad caesarem uenerunt,er dem priuatim reis

bus ab eo petere coeperunt, quoniam ciuirui co utere nopo lent: ueritvi,ne ab omnibM desereretur, Indutiomarus, legatos ad Caesare mittit, sese iccirco a suis discede, re, ars ad eum uenire noluige , quo facilius ei diueri in oscio cotinere ne omnis nobilitatis discessu.plebs prorupteri rudentiam Iuberetur. Istis ciuitatem in sua pote late se, se , si caesar permitteret, ad eum in castra venturu,er sum irimis, fortun/ι eius fidei perini αnim. 62b eis intelligebat, qua de eausa ea dicerentur. 6 ramos ab instituto eonfisio deterreret, tamen ne aestatem in Treuiris comere cogeretur, omnibus rebus ad Briuinnisu bellum eomparatis , indutiomarum ad se cum cc. obsidibus uenire iusit. His adductis, σflio, propinquisi eius omnibus, quos nominaim euocauearat, consolatus Indutiomarum , hortuusque est,ut in os, clopermaneret.Nihilo tamen secius principibus Treuia roru ad se cεuocatis,eos fingillatim cingetorigi cociliariasit. Q deum merito eius a se feriintelligebat,ium magni interesse arbitrabatur, eius autoritatem intens, quamplar m ualere, cuius tam egregiam in se voluta tem perspexisset. Id factum grauiter tulit Iudutiomarussam gratia interμω mmcer qui iam ante inimico imans animo fuget, mulse grauius hoc dolore exarsit. lis

165쪽

,s DE BELLO GALLICO rebus constitutis, Caesar ad portum Iccium cum legioniabiu peruenit: ibi cognoscit, x L . naucis, quae in AMeldis factae erunt,tempestate reiectus, tenere cursum non potuisse,ais eodem,unde erant prostctae, relatM: reliquas pgratis ad nauigandum, atq; omnibus rebus instrueris seruenit. Eodem equimus totius Gallis conuenit, numeromidium quatuor, principes, ex omnibus ciuitatibus,ex quibus perpaucos quorum in se 'dem persi cxerat) rea linquere in Gallia reliquos ob din loco secum ducere

decreuerat,quὸ d,cum ipse abesti, motu Galliae uerebotur. Erat una cum caeteris Dumnorix Heduus, de quo a' nobis antea dissi est. Hune secum ducere in primis constituerat, quod eum cupidum rerum nouarum, cupidiam imperit,msim animi,magnae inter Gallos autoritatis c gnouerat. Accedebat hue,qu)d iam in concilio HeduoruDumnorix dixerat,sibi a caesare regnum ciuinuis destris inquod dictum Hedui grauiter ferebant, nes recusandi, aut deprecandi causa legatos ad caesarem mittere aude, bant. Id factum ex suis hostilibu3 caesar cognouerat. Ille primo omnibus precibus petere contendit . ut in Gallia relinqueretur,partim quod in uetus nauigandi maret,

meret, partim quod religionibus se e diceret impediri. Posteaquam id obstinate bi negari uidit, omni spe impetrandi ademptu. principes Galliae fingulos solicite,

reuocare, hortari, coepi ut in continenti remanerent, metu territare,non ine causa feri, ut Gallia omni notalitate spoliaretur. Id est conbliuicaesaris,ut,quos in conuspectu Galliae interficere uereretur, hos omneis in Britaram traductos necaret, rideri r liq*b laterponere,

166쪽

xissent, communi consilio a ministraret. Haec a complutaribus ad Caesarem deferebantur. arsa re cognita, caesar, quod rentum ciuitati Heluae dignitatis tribuebat, coerdicendum,atque deterrendin, quibusicunque rebus posset, DumnorigeJtituebat: quod longius eius amentia progrediuisebat, prospiciendum,nequid sibi,ac Reipub. nocere posset.Itaque dies circiter x x v. in eo loco commoratus, quod corus uentus nauigationem impediebat, qui ma seu ε rnam partem omnis temporis in bis locis flare cosueuit,ddat operam,ut Dumnorigem in officio contineret, nia hilo tamen secius omnia eius consilia cognosceret. Tana idoneam tempestatem nactus,milites, equites. coni,scendere naues iubet. At impeditis omnium animis, Dumnorix cum equitibus Heduorum a castris infimie caesare, domum discedere,oepit. a re nuntiari, Caeriser interm a profectione, atque omnibus rebuη postpo astis, magna partem equitatus ad eum issequendum miti

tit,retrabit imperat si uim fiscidi necti pareat, interfici iubet. ibit hunc se absente, pro sano uectarum arbitratato qui praesentis imperium neglexiiset. Ille autem reuoleatus rectistere, se manu defenderesuorumque fidem is, plorare coepit, sepe clamitans liberum sie,liberael ciuim sessea sicut erat imperatum,circuli hominem

intersiciunt. At Hedui equites ad Caesarem orinos reis vertuntur. Η:s rebus gestis, Labieno in continente cum

tribus legionibus, er equitum millibus duobus relicto, ut porim tueretur,Cr rei frumentaris prouideret, quaegis Gariagereretur,cognosceret, er cosiliνm pro temp2

167쪽

LIBER V. equistitu,se subluM abdiderunt ocum nacti egregie est

natura, Cr opere munitum, quem domestici be1 ut uidebatum causa iam ante praeparauerant. Nani crebris

arboribus succeis, omnes introitu3 erant praeclusi . ipsi ex struis rari propugnabant, nostros, intra munitio, nes irrigredi prohibebant. At milites legionis septimae testuduie faba, er aggere ad munitiones adiecto , Ioacum ceperunt, eos, exolvis expulerunt, paucis uulnearibia acceptis. Sed eos fugienteis longius caesar persta qui uetuit, er quod loci naturan ignorabat, er quod magna parte diei consumpta, munitioni castrorum tensapus relinqui uolebat. Postridie eius diei mane, tripartitis milites, equitesq; in expeditionem mi Cui eos, qui βια gerant,persequerentur. lis aliquantum itineris progresissi, cum iam extremi essent in conspectu, equites a Qta. Atrio ad caesarem uenerunt: qui nuntiarent superiori

nocte maxima coorta tempestate , prope omneis nariueis asidias, atque iis littus eiectus esse, quod neque a chorae, untas subsisterent , neq; nautae, gubernatorcsbum tempestatis pati possent . itaque ex eo concursu rarium, magnum esse incommodum acceptam. His rea.

bus cognitis, Caesar legiones, equitatum, reuocari,ata que itinere desistere iubet. Ipse ad nautis reuertitur.E . dem fere, quae ex nuntijs, literis, cognouerat, coram persticit,sic ut avisis circiter XL. nauibus, reliquae tramen refici posse magno negotio uideremur. Itaque ex legionibus fabros deligit, er ex continente alios accera

fri iubet. Labieno scribit, ut quum plurimas posset, his legionibM, qui sunt apud ea n eis instituat. Ipse et si L 3 rec

168쪽

to, DE BELLO GALLI cores erat multae operae, ac laboris, stimen commodi imum egestatuit, omneis naueis subduci, ex cum castris una munitione coniungi. In his rebus circiter dies x. conserimit, nec nocturnis quidem temporibus ad laborem miliatum intermisissubductis nauibus, castri j egregie ini nitis,easdem copias,quae antea praesdio nauibus Aerant, relinquit:ipse eὀde,unde redierat, proficiscitur. Eo cum uenisse maiores iam undis in eum locum copiae Britana Caasueu-- norum conuenerant. Summa imperil,belli, administranis

di communi consilio perivissa est cassi ellauno: cuius fianes a maritimis ciuitatibus flumen diuidit, quod appella,

tur Thamesis, a mari circiter millia pas um. Lxκκ. Huic superiori tempore cum reliqua ciuitatibus contiis nentia besta intercesserant. Sed nostro aduentu permoti Britanniae de- Britinni, hunc toti bello,imperios praefrcιrant. Brita

P ' interior ab Vr incoli ur, quos natos in insula ipsi memoria proditu dicunt maritima pars ab ijs, qui praeis dae de belli ii redi causa ex Belgio triferant: qui omnes

ire his nominibus ciuitatum appessantur, quibus orti ex civitatibus eb peruenerunt, er besto illato ibi remanis serunt, atque agros colere coeptrunt. Honsulum est ista fulta multitudo,creberrima, aedilicia fre Gallicis eortis finitia: pecoris magnin numerus. Utuntur alite nummo aereo, aut anulis ferreis ad certum pondus exami ratis, pro nummo. Nascitur ibi plumbum album in mediterratantis regionibus: in maritimis streum, sed eius exigua est copia:)ere utuntur importato. Materia cuiσb generiris ut in Gallia est,praeter fetu,ais abiciem. Leporem,

169쪽

L I B E R V men alunt animi uoluptatisq; calisa. Loca sunt temper tiora,quam in GaIlia remisioribus stigoribus . insula natatura triquetra, cuius unim latus est contra Galliam: huis ius lateris alter angulus, qui est ad cantium, quo strὸ omne; ex Gallia naues appelluntur, ad Orientem solem, inferior ad Meridie steisat. Hoc latus tenet circiter mitilia paguum quingenta. Alterum vergit ad Hista iam, ibinissae saque occidentem solem: qua ex parte est Ibernia dimissio minor cui exist matur quam Britanni sed parista, tis transmifus,atque ex Gallia est in Britanniam. Inhoemedio cursu est mi la, quae appellatur Mona. compla, Min mirures praeterea minores obiectae insulae existimantur , de quibus is ulis nonnulli scripserunt , dies continuos tria glandi sub bruma esse noctem. Nos nihil de eo percuncta. tionibus reperiebamus, nicti quod coetis ex aqua mensi ris breuiores esse noctes, quam in continente uidebamin. Huius est longitudo lateris,ut stri illoru opinio, septima gentorum missium pasuum. Tertium est contra septenistrionem, cui parti nulla est obiecta terra, sed eiuη angus 'lus lateris maxime ad Germaniam stectat. Hoc milliabusuum octingentam longitudinem esse arbitratur .m - nis inpula est in circuitu vicies centena millia pasthum. Ex his omnibus longe sunt hi anfimi,qui coritiam incolunt, quae regio est maritima omnis, nes mutatum a Gallica disrunt consuetudine. lnteriores plerusve stumenta non serunt, sed lacte, er carne vivunt, sellibu/s sunt uestiti. Omnes uerὸ se Britanni glasto maViunt, quod caeruleum licit colorem: atque hoc hor

170쪽

bo atque omni parte corporuras praeto'. aput σὶ brum superius . Uxores habitu deni, duodeni, inter μ' commianes, maxim statres cum 'tribus , er parem Prelium res eum liberis sed squisant ex bis nati, eorum habetur illiberi a quibus primu uirgines Paesductae sunt. Equis

tes hostium,esedarq acriter praelio cum equitatun fiso in itinere eoti ixerunt, ita tamin, ut nostri om-bus partibus superiores .erint, atque eos inolumcotales, compulerint, sed compluribu3 interstriis cupidius inmuti, nonnullos ex puis amiserunt. At illi intermisio statio imp dentibus nost is,atque occupatis is muniatione eastrorum , subito se exolvis eiecerunt: impetu, in eos facto, qui erant in statione pro castris colloeati; acriter pugnauerant,duabu3j misis sub discobortita a caesare, atque his primis legionum duarum, eum hae intemfio perexiguo loci spatio, inter se constit en

nouo genere pugni perterritis nostru per medios a dacii me proruperunt, se, inde incolumes receperunt. Eo die Laberiu3 DurM Tribunus militum intes - φ rurassi pluribus submigis cohortissus repelluntur . Toto hocin genere pugnae cum sub oculis omnium , ac pro ca. stris dimicaretur, intellectum estnostros propter graustatem armorum, quod neque ι' equi cedentes posient. neque ab signis discedere auderent, mimuε aptos esse ad huius generis hostem: equites autem magno cum pericuriis dimicare, propterea quod issi etiam consulto plerumque cederent, er ciun paululum ab legionibus nostroe. remousent, ex sedis desilirent, or pedibus dispini praelio contenderent. EDestris autem p lj ratio er , . ud m