C. Iulii Caesaris Commentarii. Quae in hac habeantur editione, sequens pagina demonstrabit

171쪽

eessenti&ασι es ictusparia ae Accedebat hue,utnunquam confisci,sed rari, mgnis, tervallispraeliarentur,sbitiones, disto Eibem atque alios aeq deinceps exciperent, integritim recentes defatigatis succederent. Postero die prociaraeustris hostes incollibus constiterunt , rarij si ostem dere,etlantius,quam pridie;nostros equit priso laessu coeperunt. Sed meridie , cum caeser pabulandicantim si tres levones,atque omnem equitatum cum C. Trebina

nio legato mi 1 et , repente ex omnibus partibin ad pamlailatores aduolauerunt. Sicuti ab signis, legionibus, mirabsisterent: nostri acriter in eos impetu facto repuuserunt:nepfinem insequediscerunt,quoad subsidio coa; equites c cum postse legiones uiderent praecipitesiastes egerunt,magnos eorum numero inter clo, nevsu colligendi, neque consistendi aut exessedis desilien facultatem dederunt. Exhac fuga prothius,quiuridique conueneran auxilia , discesserunt, neque postid tempi unquam summisnobiscum copiis botis contenderunt. sir cognito consilio eor-, ad flamen Thme fines c inellauni exercitum duxit: quod flumen: un

omnino loco pedibM,atshoc aegre transiri potest. Eo ctar eriget, maduertis ad aste βι ι ripam ma esse copias hostium instructus . Ripa autem crata tussedibus,moxis, munita. Eiusdem, generis sub

Aiqua defixa sudes flumine tegebatur. iis rebus cog itis ὀcaptiuis,per i s. caesar,praemissis equitatu, convom legionessubsequi iusit. Sed ea telaritate, atque impetu; is milites ierant , cim capite polo ex aqua exim ut hostes: n s impetum

172쪽

LIBER V. defenfis,atque ab Oim militum iniuria prohibitis, centi magni, Segontiaci, Ancalites,Bibroci, Casii legationibus in is sese caesari dediderunt. Ab his cogninit non lonage ex eo loco oppidum casivellauni abesse, falliis, praιudibin, munitum: quo satis magnus hominum, pecooris, numerus conuenerit. Oppidum autem Britimi uo, Oppidum. cant, cum Iesuas impeditas uado , atque Ua munitarunt: quo incursionis hostium uitandae causa conuenire consueuerunt:eo proficiscitur cum legionibus: locum rei perit egregie natura, atq; opere munitum. Tamen hunc duabuε ex partibus oppugnare contendit. Hostes paualister morati, militum nostrorum impetum non tulis

ruat, seses ex alia parte oppidi eiecerunt. Magnus ibi numerus pecorum repertus, multi, im fuga sunt comis praebense ais intersim. Dum haec in his locis geruntur, c ivellaunus ad cantium, quod se ad mare

demonstrauimus, quibus re oribus quatuor Reges pridi Reeea Britanerant, cingetorix, caruilius, Taximagulus, Segonax, nuntios mittit, atque his imperat, ut coactis omnibus copiis, eastra naualia de improuiso adoriantur, atque oppugnent. Hi cum ad castra uenissent,nostri eruptu ne fisa, multis eorum interfectis, capto etiam nobili duce

cingetorige, suos incolumes reduxerunt. cafiveilaus Cali Enaciunus hoc praelio nuntiato,tot detrimentis acceptis, vulsa. deditas

iis finibus, maxime etiam permotus defectione ciuiciis tum, legatos per Atrebat in comium de deditisne ad caesarem mittit. Caesar cilm statuisset Demarem conati nente propter repentinos Galliae motus, neque muta

tum flatis,paest,qtque id facile extrahi posse lateru

, sigeret,

173쪽

DE BELLO GALLI coligeret: obsides imperat , er quid in annos Ingulos intactigalis populo Rom. Britannia pendiset, constituit. Inaterdici atque imperat casiuellauno, ne Mandubratio, neu Trinobantibus noceat. Obsidibus acceptis, exerciatum reducit ad mare , naues inuenit refectu. His deduis ctis, quod σcaptiuorum magniam numerum habebat, er nonnuta tempestate deperierant naues,duobus commeatibus exercitum reporore constituit. Aefc accidit, ut ex tanto nauiam numero, tot nauigationibu3, neque hoc, que superiore anno ua' omnino nauis, quae miliares portaret, desideraretur. At ex ijs, quae isanes ex contatinente ad eum remitterentur, er prioris commeatus exapostis militibus, er quas postei Labienus fuciendus e

raucrat, numero L κ. perpauca locium caperent, retia quae fere omnes reiicerentur. Q gas cum aliquandiu crisar frustra expectasset, ne anni tempore nauigatione rata cluderetur, quod aequinoctium suberat, necessario anagustius milites collocauit. Ac summam tranquillitatem consecuta fecunda inici,cum soluisset,vigili prima luisce terram attigit, omnesque incolines naues perduxit. Subductis nauibus, eoncilio, Gallorum sumarobrinae peracto,qu)d eo annos umentum in Gallia propter se citates angustia prouenerat,coactus est aliter, ac supe- Legionum in rioribus annis,exercitiam in tabernis collocare Aepiorihutio. vi plures cinitates distribucre : ex quibuη unam in Morinos ducendam c. Fabio Pgato dedit : Alteram ira nerulas, , ciceroni: Tertiam in Esuos, L. Roscio: Quartam is Rhemis cum T. Labieno in confinio Treta virorum Demare iusti . Tres in Belgio collocauit. Hu

174쪽

c. Trebonium legatos praestrit: unam legionem, proxime trans Padum conscripserat, Cr cohortes v in Eburones, qsorum pars maxima est inter Mosam, erRbenu,qui sub imperio Ambiorigis, er catiuulci erat,mst. His militibus in .Tituriu sabinum, er L. Aurunaculeium cottam legatos praees: iusit. Ad hunc modum

distributis legionibus, facillime inopiae stumentariae sese

mederi posse existimauit.Atq; harum tamen omnium ita glanwm Dberna praeter eam, quam L. Roscio in pacarat imam, or quietiyimam partem ducendam dederat miribus passium centum continebantur. Ipse interea, quoad legiones collocasset, munita, inberna eun Milet, ' in Gallia morari constituit. Erat in carnutibus η alias , in summo loco natus Tasterius, cuius maiores in sua cluti Galliam motate rei ura obtinuerant. Huic caesar pro eius uirtute, rari. atque in se bei Olentia, quod in omnibus bellis singulaα Tasgetius enri eius opera luerat usus,maioru locum restituerat. Ter, tit iam hunc in is regnantem, inimici palam, mulistis etiam ex ci rue autoribus interficerunt. Defertur ea

res ad caesarem. I de ueritus quod ad plures res pertianebat ne ciuitas eorum mpusu desceret, L. Plancum eum legione x Belgio celeriter in cήrnutes prψςisu minis a diu iubet,ibi, Demare: quorum opera cognouerat Tasgera ctio. tim interfictum, hos comprehensos ad se mittere. lna terim ab omnibus legatis, quaestoribus , quibus legi nes tradidera certiorfactus est, in taberna peruentum, locum, Bbernis esse munitum. Diebus circiter. X v. quibus in haberna uentis est, initiam repentini tumulα

175쪽

DE BELLO GALLI co

e .: - 44ratonis ortin est ab Ambiorige, er cuti liseo: qui eam ad fines regni sui Sabino, cottael praesto

radiiciomarii, fuisnt,frumentum, kn his a comportauiget, Indutariomari Treuiri nuntque impulsi, suor cociriuerunt,subiatos oppregis lignatoribus, magna manu ad eastra opis pugnanda uenerunt. Cum celeriter no stri arma cepisissent, uallumq; ascendiflent, atque una ex parte Hispanis

equitibus emigis equestri praelio superiores Aissent: deis

sperata re, hostes suos ab oppugnatione reduxerunt. Tum suo more conclamauerunt, uti aliqui ex nos ris Heolloquium prodirent f. haberesese, quae de re communi dicere uellent, quibus controuersias minui posse sin rent. IJittitur ad eoς colloquendi causa c. Curpineius eques Romanus familiaris Q . Titur ,σ Qta. Iunius ullis, missu exH lania quidem,qui iam ante iuga caesaris ad Amistiori rem confiueuerat. Apud quos Ambiorix in hunc modum locutus est: Sest pro caestris in se bene,

'aliat, eοU'pli risum et ' confiteri debere, qu)d eius operasti. dere. peodio liberatus esset,quod Aduaticis finitimis suis pentadh e consuefiet: quod, ei er filivi, er fratris silius ab

caesare remisi sent: quos Aduatici obfd- numeromtyos apud se inseruitute, er catenis tenuissent: neque id, quod fecerat de oppugnatione castrorum, aut iudiario, aut uoluncite sua fecige, sed eoactu ciuilitis, sua, esse eiusmodi imperia, ut non mimus haberet is se iuris o mustitudo,quam ipsie in multitudine: ciuitati porro hanc fuisse belli causalis, quod repentinae Gallorum coniuraritioni resistere non potucritad se facile ex humilline sua probare posse, quod no adeost imperitus rerum, ut suiscopi s

176쪽

ropiis populum Rom. ρ superare posse confidased esse

Gazae commune consilium: omnibus tabernis caesaris oppugnandis hunc esse dictum diem, ne qua legio alteri legioni subctidio uenire poset: non facile Gallos Gullis negare potuisse:praesertim cum de recuperanda comunι liberalte consilium ignitum uideretur, q*ibus quoniam pro piente satisfecerit, habere se nηnc rationem osticqpro beneficijs caesaris, monere,orare Titurium pro ho stitia , ut suae, ac militum saluti consulat, magnam mvinum Germanorum condunam Rhenum transige, baneos re biduo, inoris est consiliv,uelint ne prius, quam finitimi sentiant,eductos ex tabernis milites aut ad cice, ronem aut ad Labienum deducere: quorum alter milliap suum circiter quinquaginta, alter paulo amplius ab his absit. illud se pMlceri, er iureiurando confirmare,

tutum se iter per fines suos datur : quod cum faciat,et ciuitati sese consulere,quod tabernis leuetur, er caesari

pro civi meritis gratia referre. Hac oratione habiti,scedit Ambiorix: carpineius, Iunius,quae aud erat,adsegatos de erunt: illi repetinare perturbati,etsi ab hosti ea dicebantur, non tamen negligenda existimabant. Ad ximes bac re permovebantur , quod ciuitate ignobilem,

cere ausam, uix erat credendam. ad conciliis rem delerunt,magnas inter eos ex bis tot causis cotrouersia orta est.L. Aurunculeius, compluresque trib ni militum, Consuriatioer primorum ordinum centuriones nihil temere agenis R0mὸnorvi

din, nes ex hγbernis iniuctu castris discedendis exi, stinabant, quat suis metras copis etiam Germanorum

' sustineri

177쪽

Q, DE BELLO GALLICO sustineri posse munitis Dbernisdocebant me et .monis,qubdnisu hostium petim multis iatro urineribvi iratis, βrthlane sustrauerint:restinem laninpremi interea er ex proximis tabernu, er a comitamenturasubfidia . Postremo quid esRleuius,autturis

pius, quam autore hoste desummis rebus rapere confissums contra ea Titurius sero ficturos elantabat , cis maiores manuη hostiuadiunctis Germanis conuenissent,avit eam aliquid calamiruis in proximis Dbernis esset

acceptu breuem consulendi esse occasionem. Cesarem arbitrari profectum inItaliam, nec aliter mutumeris

sciendi Tasgetis conflium uisse capturor, nes Eburomnes , ct isse adesset, ta cum contemptionenostri ad eam stra uenturos esse,non hostem autorem, seZ rem spectorcsi esseRhenum,magnorgemmatus dolori Ariovisti mortem,er superiores no trus uictorias ardere Garitiam tot contumelijs acceptis, sub populi Ro. Imperium

redactam,superiore gloria rei milimris extincta.Postrea

spe ino quis hoc sibi persuaseret fine certa' re Ambiorigera ad eiusmodi confisium descendisse suam sententiam murearis partem esse tutam, fi nil fit durius,nudo cmpericulo ad proximam legionem peruenturos. si Gallia, omn--Germanis consentiat, amesse in ederinte

positams.lutem ttae quidem,as eorum,qui dispentiarent, consiliumquem haberet exitums in quos nonpraeasens periculi At certelonga obsidione fimes esset perin timescenda.Ηuc in utranspartem habiti distuαtioncio a citri,primi , ordinibusueriter reneretur, vinisi ausimust ita uiatis, Subi u :er id curiore uoce , ut

178쪽

LIBER V. tis metra irentatum exaudiret. Nes is sum, inquit, qui graui lime ex uobis mortis periculo terrear. Hi sapient, erstrauius quid acciderit, abs te rationem reposcentiquis per te licea perendino die cum proximis Dbernis coniuncti, communem cum reliquis belli Osium fustineat, ne reiecti, er relegati longe ab caeteris aut streo aut fame

huere ricosurgitur ex coepio: copraebendunt utruns,

er orant, ne sua digensione, er pertinacia rem in sum in m periculam deducanir facilem esse rem,stu maneant, seu proficiscantur, si modo unum omnes sentiant, ac prombent. contra ira dissensene nullam se salutem perspicere. Res disputatione ad mediam noctem perducitur. tandem dat cotta permotus manus,siuperat sentetia sabini: prorinuntiatur prima luce ituros : consumitur uigiliis reliqua pars noctis,cum sua quus miles circunspiceret, quid se portare popet,quid ex instrumcto Dbernorum re,

linquere cogeretur. Omnia excogitantur,quare nec ne periculo maneatur,er laguore militum, or vigilijs per calum augeatur. Prima luce sic ex castris proficiscuntur,

v quibus esset persuas , non ab 'Oste, sed ab homine

ς'iissimo Ambiorige eonsiliu datum, to fimo agmia ' histrio ne magnis, impedimentis. At hostes posteaquam ex noαβurno fremitu, uirilijs, de profictione eorum sensita

rusicollocatis infidyr,bipotito is oluis opportuno, atrique occulto loco a millibu passivam circiter duobus Ro, manorum aduentum expectabant. Et cum se maior pars agminis in magnam couallem demictori: ex utras parte

eius uallis subito sese ostenderunt: noufimoss premere,er primos prohibere ascensu, atq; iniquis mo nostris 3 h loeo

179쪽

ri4 DE BELLO GALLI coloco praelium committere coeperunt. Tum demum Tituo rius uti qui nihil ante prouidisset,irepidare, er concurisare, cohortess di ponere: haec tame ipsa timide, ais ut eum omnia delicere uiderentur: quod pleruns bis acciadere consueuit: qui in ipso negotio consilium capere eo, gutur. At cotta, qui cogitasset haec pose in itinere ac dere,atque ob eam causam prolectionis uator non Aisset: nulla in re eommuni saluti deerat,=is appellandis, cois hortandus militibus imperatoris, cr in pugna militis osticia praestabat. cum p propter longitudinem agminis minus facile per se omnia obire, er qMii quoquo loco D eiendum esset,prouidere possent: iusserunt pronuntiari, ut impedimenta relinquerent,ais in orbem confisterent: quod consilium, es in elasimodi casu repraebendendunt non est, tamen incommode accidit: nam er nostris militi,ibus1bem minuit, hostes ad pugnandu alacriores en rit, quod non sine summo timore, er desperatisne id fata.ctu uidebatur. Praeterea accidit, quod feri necesse erat, ut uulgo milites ab signis discederent, quaeq; quis p eoraebarigma haberet, ab impedimetis petere,etis arripere

properaret, Cr clamore, ac 'ctu omnia complerentur. At barbaris consilit non destit: n duces eorum tota

acie pronutiari iusserunt nequis ab loco discederet: illo,rum esse praedam,at bidis reseruari, quaecutis Romani reliquissent: proinde omnia in uictoria posita existimatarent. Erant Cr virtute, er numero pugnaLdi pares no

stri: times 4 duce, π ayrtuna desierebatur, tame omnestem salutis in uirtute ponebant: er quoties quis coishors procurrera ab ea parte ml hostium numerM

180쪽

LIBER V. Iis eadenti re animaduersa, Ambiorix pronuntiari iis M ut procul tela con ciant, neu propius accedant: erquam is partem Romani impetum fecerint, cedant. Leonicite armoru,σ quotidiana exercitatione nihil his noaceri posse, rursus feci signa recipientes, insequantur. Qiso praecepto ab hil diligetqῖhne obseruato, cum quaeis

piam cohors ex orbe exceferat, atque impetum fecerat, hostes uelocis e refugiebant. intermea parte nudari necessi: erat, Cr ab latere aperto tela recipi. RDrsus eum in eum loci , unde erant egregi, reuerti coeperant, σαb iis, qui e erant, Cr ab ijs, qui proximisteterant,ciraeumeniebantur. Sin autem locum tenere uellent, neque tuti locus relinquebatur, neq; a tanta mustitudine coisiecta tela a constriis uitari poterant. Tamen tam multis lacomodis conflictat mustis uulneribus acceptis,refrsteabant, Cr magna parte diei cons pia, cum a prima luce ad horam octauam pugnaretur,nihil, quod itas esseet ira, dignum,committebant. Tum T. Balventio, qui superio, T. Balventii. re anno primum pilum duxerat, uiro forti, ta magne autoritatis ,utruns stmur tragula trajcitur. . euis ' 'nius eiusdem ordinis 'rtfime pugnans dum circumue,tossio subuenit: interficitur.L. Cotta legam omnes coahortes, ordiness adhortas, in adsiersum os funda uulneruratur. His rebus permotus Q .Titurius cam procul Amobiorigem uos cohortantem conspexfet, interprete fusi C. Pompeium ad eum mittit rogatum,ut sibi. militibia parcat. ille appellatus respondit,si uelit secum colloqui,

licere, sperare a multitudine impetrari posse, quod asmilitum salutem pertiruat, io uero iubil nocitum iri: