장음표시 사용
171쪽
CONSILIUM. I 3s molli flamine , ac tenui m tu praeterfluit, ea ferme
ratione , qua si valli, junci, calami amnem intercipiant, qui turbidus, & lutulentus decurrit; sese ille evolvit, & eluctatur; &desidente limo, fluit inde dilapsus , purus, de perspicuuS . XL. obtendent alii necessitatem Sylvae , de R atyx
qua vertatur quaestio, immodicC urgeri, quoniam ua Cisteriis in .
etsi latissimi sit ambitus , consita tamen est in plantia plantae posita tic ferme horirontali: Loca vero habitata, quibus t 'ς 'mox ab excisione dira timemus , utque adeo edita bus.
sunt, ut supra Sylvas multum emineant,quapropter pervia sunt ventis , quantumvis Sylvam objeceris, quae utpote demissior ventorum excursum , & dominatum prohibere non potest. XLI. Hanc difficultatem abunde satis in supcrioribus Paragraphis expedivimus , ubi demonstravimus ab Austrinis ventis, eorumque stipatoribus ab imo in altum efferri, & urgeri effluvia . Nc- mora item Lacubus adposita , aut proxima Paludibus, aut Campis, qui crebris alluvionibus obruuntur , excipere maximam partem earum exhalationum , quae alioquin longum iter emetirentur, Oe ad summa quoque montium juga evaderent. Sed ne semper eodem revolvamur; si largiri vellemus edita, & praecelsa loca contra noXios ventorum status a subditis Sylvis protegi non posse : nonne inco tractu alia sunt loca , quae vel ad libellam Sylvaru in posita sunt, aut modico assurgunt tumulo ZConca, Neptunium, Castruin Romanum , Ostia oppida Ciminae nonne sunt in eodem Campi aequore λ Nonne qua sylva obiecta iuparte spectant Pomptinas Paludes Libophoenicem excipiunt si aequo jure citra personarum respectum agere velimus, his quoque suas servare oportet intactas Sylvae portiones, non secus ac quatuor illas
172쪽
Relieitur respo sum, quod Poni
plinae marinalr aquam continere videantur .
i3 DE SYLvA CisTERNA , ΣΤ SLRMINETAE S c. servare placuit Cisternae, de quibus supra meminimus. Quis demum ignorat Lavinium, Velitras, aliaque in proximo loca habere subjectas valles, ad
quas non rari confluunt Coloni e Ne omnia nostris commodis metiri velle arguamur , hos quoque nobis commendatos esse decet, ut incolumes esse velimus. Potissimum enim, vitae sustinendae alimeniatum, scilicet aera longe deteriorem exciperent, siquis ad meridianam plagam latissimam aperiet viam, qua Auster, & Libycus irruant, & late bacchentur. Nec sibi eadem post excisam Sylvam polliceantur, qui edita colunt loca, quia palustres halitus , & effluvia, quae modo inter septa arborum
courcentur, tunc, nacta liberum aera, hac illae diffluerent, & long E, altumque agerentur a ventis.
Parcendum igitur est Sylvis, quo tum demissis, tum editis locis prospiciamus . XLII. Pergat quis dicere inanem esse formidinem , quam aut concipimus , aut incutimus. Lacus supra memoratos ejus generis esse , qui potius aquam marinam, quam palustrem contineant: quare uti a nostro mari, cui Terram Deus objecit,
quodve vastissimum Lacum apposite dixeris , nihil
metuimus; ita quoque nisi vel panicos casus timere velimus, non est quod tantopere caveamus a Lacubus, qui caeteroquin, ut ferunt, pisces optimos,& exquisiti saporis educant. XLIII. Libens concedo salsuginosos esse Lacus supra memoratos; sed dari mihi item volo dulces aquas excipere e multis rivis, qui in eos sese Lacus evolvunt. Sit, aut esse ponamus Mediterraneum ad instar salsi Lacus; sed addamus amplissimum , profundissimum , & aestuosum esse alveum hujus Lacus, cui inepte componas nostros hos lacusculos , qui
173쪽
CONsILIUM. 3 iuvari subinde egent nova aquarum vi e mari derivata ,& deducta. Quare, si rectam instituere velimus comparationem , vix cum Ostiensi stagno , aut Fregenensi instituemus, quae quam insalubria sint aestivo potissim tim, atque autumnali tempore, non est qui ignoret. Praeterea illud omittendum non Aquae lalsae len- erat salsas maris aquas , si lenti sint motus, & dulia xς motae dulcium
eibus immisceantur,.-cium corrupιιonem adaugere, isent.
ut ad rem propositam exemplo quodam Leidensi
nos pulchre monet lupra laudatus de te filJ BoeSylvius: neque enim ab aqua salsum sal fixum,quod
vocant , avolat ; tenuiores tantum , & dulciores aquae particulae in vapores exhalant, & sublime feruntur. Non eorum igitur modo Lacuum ,
sed ostiensis etiam & Fregenensis stagni , rata esto, & explorata insalubritas, etsi exquisitiis mi alioquin saporis pisces progignant.
XLIV. Posset quis demum reponere tractum , Convellitur eo quem Nemora Cisternae, & Serminetae occupant, E um opinio, qui duplici latere probe tectum esse, & munitum, qua Oeeusti um dirni mirum respicit mare, nemore Tarracinensi con- pliei latere mu tra Euro notum ;& Conchensi contra Favonium , &nitum .
Africum; quare nihil timendum ab excisione Sylvarum Cisternae, & Serminetae, quoniam iis excisis adhuc a duplici latere obices habemus , quos exitialibus ventis opponamus. XLV. At vero quae foret utilitas , si h lateribus probe munitam , a fronte dein rupto veluti aggere Urbem , qua late patet, hosti aperiremus res nostra mutato nomine narratur, si ad unum omnes ejus nemoris arbores caedantur, quae per multa passum millia Austrum, & Libycum excipiunt, suoque objectu eorum impetus sustinent, di repellunt. NO-lim denique hic ego importunasi preces ominari, De Nox. Palud. eo. lib. i. S qui-Diuitigod by Corale
174쪽
r38 DE SYLvΑ CisHRNAE , ET SERΜINETAE &c. quibus hoc exemplo ducti farectissimum Principem rogabunt circumjectarum ad latera Sylvarum possessores,ut sibi quoque tandem eadem fiat potestas. Hoc , inquam , mihi volenti transmittitur; persequi enim legalia, politica, & oeco uomica illis relinquo , quibus curae est Apostolicae Sessis jura tueri. XLVI. Hactenus pro virili rei publicae consultum est: vellem modo, si quid possum , rem quo-Sylka C a. his qRQ Eης esse Πtissimi Ducis promovere ; mihi enim tuto per parte, felicitati duco, & honori,privatae quidem, sed prae- succidi potest , clarissimae Familiae commodis cum dignitate stude-thdabis.' ω re. Censeo igitur , quod erat secundum consulta
vanda sint: tionis caput, tuto permitti posse excisionem aliquarum hujus Sylvae portionum . Ubi autem locorum , aut quantum excidi possit, vel debeat, aptius quam ego possim , referent Vobis Eminentissimi PP. Cor radinus , & Grimaldus; Illustrissimus Praesul Chris pol tus, & D. D. Archiatri Protomedicus , & Gat- tuccius , qui Sylvam accurate lustratam peragrarunt . Ne meo tamen muneri desim , partes aliquas hujus Nemoris tuto excidi posse fidenter affero triplici de causa. Primo. Quia in immensum propemodum spatium longe lateque diffunditur , eaque frequentium arborum vis succrevit, ut etiam vicinos camis pos invaserint, qui olim non sylvescebant. Secundo. Terra, in qua consitum est, siccitate laborare perhibetur . 'Tertio. A lateribus alii sunt saltus, qui hanc Sylvam a noxiis ventorum flatibus tuentur . XLVII. Nd quid tamen omittam, hujus negotii Curatoribus suas lcges sanciendas esse reor . Primo. Arborum series minimum lata duo passuum millia, quae a superiore Nemoris parte ad
175쪽
CON SILIUM. I 39 orientem solem attingens Lacum ad meridiem in occidentem ad instar falcis porrigatur , intacta relinquenda est. Latam hanc sylvestrem falcem servandam esse duco , ut regio , quae alioquin noxiis seu ventis, seu aquarum stagnantium exhalationibus pateret, hoc veluti obice opposito protegatur. Secund6. Qua flat Boreas , eo loci , quo Cisternam, & Velitras ab Austro, & Libyco tegit Sylva,
XLVIII. Ita fiet, ut halitus, qui a nudo iam arboribus solo effluerent, ibi subsistant intercepti.
Tertio. Intima tantum Nemoris, eaque minime palustria excidi permittantur , nec unquam resisthaec arbitrio Conductorum relinquatur. XLIX. Illis in singulos annos partirer excisionem, minoresque arbores eo usque sinerem crescere, quoad in earum locum, & vices succedere possent, quae caesae fuerint. Iterum autem submonere cogor, quoniam rei caput est , magni interesse , ut ea arborum series, de qua primo loco scitum est, religiosissim E servetur, quo magis magisque nobis ab exitialibus ventis , & palustribus exhalationibus cautum sit. L. Hac ratione consultum esse poterit, ut credo, praestantissimae Caietanorum Familiae,citra ullum pu.blicae salutis periculum .At si mei oblitus & experimentoru vi, & rationum pondere nihilo magis co m. motus SuMMO PONTirici suaserim , ut ad excisione in totius Sylvae conniveat, quid me fiet Persequente proditae veritatis conscientia, in omnem vitam magnopere dolerem; nec impune mihi esse deberet,
quod optimo Principi iniqua suggesserim . AEquo mecum jure profecto agerent, qui praevaricationis postulatum ad expiandam improbi consilii culpam ,
176쪽
1 4 o DE SYLvA CysHRNAE , ET SERMINETAE &c. tum, cum maxim E aestivo tempore ingruunt morbi,& excisionem vis infecti coeli foret consecuta, me in Volscos, & Pomptinam plagam relegarent: non secus ac cum eo Medico actum fuit, quem, cum omnes in nupera Romana pestilentia securos agere
juberet, suo ipsius consilio damnatum , J Vias. pol. 6ρ. sum en ὸ Republica comprehendi , ct in Laemoeomium inferri. Sua hinc stetit veritas veteri illi GraecolliJ Lib. 3. de Re adagio , quod interprete fuJ Varrone sic habet: Rustic. op Malum consilium Consultori pessimum.
177쪽
IAI Confutatio rationum, quae ab Excellenti Timi Ducis CAIETANI Defensoribus adversus superiorem dissertationem allatae sunt; novumqueCoNsILIU Μ
DE CISTERNAE AC SERMINETAE SYLUARUM EXCISIONE
In Sacro Conmentu apud Eminentissimum Cardinalem Camerarium V. Kal. Decembris anno III q. ab Auctoreproniantiatum.
EX iis, quae hactenus in commentario , quem
VOS, EMINENTissiMi.PATREs, quique adestis in consilio, Illustrissimi Praesules, mandante SυMNO PONTIMCE , ad examen revocastis, eviden
tissime, ni fallor, intelligi potest, Cisternae, ac Semminetae sylvam nullo pacto penitus excidendam esse; neque a SANCTiTATE SUA Cajetano Duci ejusmodi facultatem permittendam a quippe quae subdita sibi oppida majori studio , ac benevolentia complectatur , quam ut eas imminuta aeris salubritate in CAE R Golidetve ob. pitis discrimen velit adducere . lectioni petitae I. Haud quaquam vero meorum argumentorum lib. Auctoris robur infirmatum iri existimo iis auctoritatibus, quem disertissimi Patroni sine ullo tamen rationum lat.
178쪽
Iq2. CONFUTATIO firmamento nobilissimi Ducis causam student enixe tueri. Quod enim , 'primo loco ipse ego in eo libro, quem de Nativis , & Adventitiis Romani coelie qualitatibus faJ conscripsi, Albanos Montes asserui
pu Q mediocre nobis juvamen afferre, propterea quod Romam inter,& Pomptinas paludes interjecti Euro notos ventos intercludant: nemo non videt, me non ad nudos duntaxat montes , sed ad impositas quoque sylvas respexisse ; neque latum quidem unguem ab ea sententia discedere ; immo in eo potissimum laborare disputationis nostrae diligentiam , ut non alios sane quam hujuscemodi obices ex montibus nimirum, saltibusque conflatos insalubriabus ventis opponeremus . Illud tantum me dixisse fateor , quod scilicet Euro notus magnam partem non vero nihil aut omnino insalubrium exhalationum , quas ex longo Pomptinarum paludum tractu legit, ac rapit, interpositione Albanorum Montium medio quasi in itinere dimittere cogatur . II. E meis igitur verbis aliud nihil colligi potest, quam objectis opportune sylvis noxiorum venistorum impetus inhiberi. Auctoritate Do. III. Multo autem minoris momenti sunt , ouae
.. di ..ta secundo loco ex Io. Baptista Donio, nobili quidem
sylvas,quae palu- atque erudito Viro , sed in Medicinae studiis ne uti dibus obsite sunt, quam exercitato, ab Adversariis in hanc rem af eYHIendio si. xvntvr Quod enim Optimum factu censeat everti tratur. lucos, nostro mari proximos , satis ipse suam men-
. I ' Θ' vet, coelum polluere , atque inquinare poΩ sunt: quod tum plane fieri putat, eum humili mademtique Iolo sunt ejus verba plurima earum pars , necesse es p m lamas, atque hMuscemodi loca θberna tempore inci ; quae e penitus adulta ae te exar sant ,
179쪽
RATIONUM QUAE dcc. Iq3sant, sive paululum Fccentur, flve in femem usque perdurent ut credibile es accidere in umbrosis , δε- pressisque locis) non minus quam paludes,acs agna,ni
quo parsim, non confertimJalitus tetros, ac foetentes expirant Oc. Nonne igitur Donius eos saltus caedi jubet, in quibus paludes interfusae restagnant; ita ut computrescens ibidem aqua in profluentem elici, ac ventorum flabra e montibus incidentia palustrem humum exiccare possintὸ Quin etiam ejusdem scriptoris verba ex pag. I qa. de sternendis sylvis ad lamas , & putida stagna tollenda, quae in rem suam
transferunt Adversarii, adeo in contrarium vertunt, ut causae nostrae adminiculo sint. Unde me praeclarissimum documentum accepisse fateor, cujus in po- grae perlegendae, sterum probe meminero ; si quando enim auctorita- atque laudandX-tibus res erit agenda , nunquam eas perlegere integras, aut ex scribere praetermittam . Quandoquidem ea ipsa Donii sententia , qua rationes nostras oppugnant, ad sylvarum, Iucorumque utilitatem pertinentes, propterea quod iis tanquam praestructis a natura molibus , atque aggeribus, palusti iam vaporum impetus excipiatur, id ipsum , quod intendunt animo Adversarii, funditus evertit; nostrae que Disputationis cornua non generatim modo, verum in peculiari quoque paludum Pomptinarum negotio egregie firmat; nedum ulIa ex parte commoveat, aut labefactet. Quapropter, bona Eminentissimorum Patrum venia , ex Auctoris libro , quem mecum attuli, ipsius testimonium recitabo ad controversiam ejusmodi breviter dirimendam . Ille autem paulo superilis pagina scilicet I I. de amo vendis ab Ostiensi litore salinis, & longius ab Urbe,
videlicet ad Pomptinas paludes extruendis, verba facit: at metuens Romano coelo exitialiu exhalatio
180쪽
num perniciem cum earundem paludum vaporibus conjunctarum, alteram sylvam ibidem conseren- Donius novam dam esse contendit : βuoniam vero, inquit, ab prini,' 'hilud., u Ne eo tractu flantibus Euronoti, psilentes haltius obserendam aris Romam pervenire possunt, haud futili remedio , nisaiabitratur. Ior , huic malo occurremus , Wjuxta easdem salinas
Urbem versus procerarum arborum s am , maximὸ
pinorum , obseremus r exaggerata etiam , fl opus fuerit , quam alti μὰ terra ad eam altitudinem, qua aliq&ot arborum ordinibus sufficiat; ut multo incacius ab exitialium ventorum tibus illinc furgentibus non Latinus ager tantum, sed Roma quoque isto protegatur oec. I inino vero, ut densiorem latioremque saltum ad prohibendam Roma paludum illarum noxam apprime necessarium demonstraret, haec verba subjecit: Atque hanc quidem pineti consitionem fecundum citeriorem paludum Pomptinarum limitem ames nullae ibi salinae extruerentur moia tamen reliqua opora non omittantur utique faciendam exsimarem reaque ratione omnem fere illarum noxam cessaturam rVidetis igitur quae sit Donii sententia; quandoquidem Paludum Pomptinarum tractui novas praetendisylvas oportere censet; tantum abest, ut eas, qu aetot ab hinc seculis succreverunt, impune caedi posse crediderit.
Oecurritur obi. IV. Sancti denique Pii U. verba in feJ Bulla ,
g tu, ubi ait: Aor nostra Alma Urbis ex assidua agrorum
feJ Buuari nos. cultura , flvarum , ac nemorum extirpatione , palatom.3. constit. 36 friumque locorum exiccatione factus es tutior, ue- mentior , alubrior Oc. Ea nempe verba non seo
suin singula, sed conjunctim omnia accipienda sunt, . quibus intelligi datur, Romanum coelum long 8 Ω- lubrius , ac clementius factum esse , ex quo terra excoli, caedi nemora, exsiccarique paludes coepere. Haud Diuitiaco by Coosl