장음표시 사용
141쪽
Intimi Cubicularii, & Archiatri Pontificii
DE SYLVA CISTERNAE, ET SERMINETAE NONNISI PER PARTES EXCIDENDA CONsILIU MExhibitum in Coetu aliquot Eminentissimorum Patrum qui is hanc rem habitus es IV. Idus Septembris Anno MDcCXIV. IN AEDIBUS
Eminentissimi, ac Remerendissimi IO: BAPTISTAE SPINULAE S. R. E.
142쪽
Interfuerunt huic Coetui a SuMuo PONTIFICE delecti.
Eminenti . in Remerendis. Domini Cardinales. Io: Baptista Spinula S. R. E. Camerarius . Laurentius Casenus. Petrus Marcellinus Corradinus. Nicolaus Grimaldus. Citutius Origus. l .
Illustrissimi ,-Reverendis i Praesules.
Patricius Seleuciae, Thesaurarius Ceneralis, nunc S. R. L. Cardinalis. Ferdinandus Nuptius Archiepiscopus Nicaenus, nunc S. R. E. Cardinalis. Sylvius de Cavaleriis Archiepiscop.Athenarum . Prosper Mares.scus Episcopus Cyrenensis Auditor Sanctissimi. Antonius Bancherius Secretarius S. Consulis. Cuido De Palagio Secretarius Congregationis Boni Regiminis. Faustinus Crispestus Auditor Eminentissimi Cardinalis Camerarii. Jo Maria Lancisius Archiater SANCTITATIs SUAE. Gaspar Turchus Commissarius Camerae Apostol. DD. Dominicus Gagitardus Protomedicus Generalis,Uincentius Antonius Galluccius Physicus Collegialis , dc Io: Carolus Plancastellus Substitutus Commissarius ejusdem Camerae Apostolicae. EΜΙ-
143쪽
ET si plurimis, iisque gravi fimis Christianae
Reipublieae negotiis CLEMENTIssarius PONTI- sin per haec tempora distineatur; ita curat trumen majora, ut haud unquam leviora praetereat, nec privatas singulorum fortunas respicere dedignetur. Hinc vestrae auctoritati, ac providenistiae , Eminentissimi Patres, vestraeque, Illustrissimi Praesules, dignitati, fidei, atque solertiae dijudicandam commisit hanc causam de Cisternae, ac Serminetae nemoribus excidendis r utrum scilicet per partes tantum caedi, an tota oppidis illis finitima, ae circumjecta Sylva evertenda sit. Ego vero, elimeam rem mecum attentius reputo, facilε perspicio, quantum commodi, atque emolumenti in elarissimam vetustissimamque Caietanorum familiam , de Apostolica Sede optime meritam opportune rediret . Ast eodem temporis momento luctuosissimae calamitates obversantur animo, quae non universae
modo Volscorum provinciae, sed Romae ipsi, haud longe dissitae, ex insalubri coelo impendere videntur . Quapropter, clim mihi hodierna die loquendi partes impositae sint, quod pro muneris mei ratione salubrem , aut morbidum coeli statum probe e gnitum perspectumque habere debeam , haudquaquam sciens prudensque committam, ut proditae
De Serminetae Sylva exeὶdenda deliberatio deIectis Cardinalibus , ae Praesulibus eommissa a Summo Pontifi-
144쪽
1o8 DE SYLvA CisTERNA , ET SERMINETAE dcc. veritatis reus agi possim . Praesertim vero cum meae fidei, ac diligentiae Summi Pontificis salutem creditam , commendatamque considero , evidenter agnosco , vosque ipsi agnoscitis , Eminentissimi Patres , adnitendum mihi esse pro viribus , ut non certas solum malorum causas , sed levissimas quoque suspiciones amoliar; ne & publica incolumitas, & Summi Pontificis vita , e qua salus omnium,& fortuna pendet, in discrimen objiciatur . II. Ut autem ratione , & via procedat oratio , quam pro rci propositae gravitate limatissimo vestrorum omnium judicio libenter subinitto , hunc C5sultationi, dῖ- ego in disserendo ordinem tenere decrevi. visio. III. Ac Primum quidem ostendam studiosissimi Demonstratum n- cavendum ne tota Sylva , de qua agitur, undique
non esse reciden. evertatur . Deinde , sicubI connivendum euet ,
dam . cauti hominis operam desiderari in negotio , quod et Inda si vehi mercatorum arbitrio neutiquam permitti debet itis legibus id fiea neque promiscue , sed certis dumtaxat in locis, ri debere . certisque adhibitis cautionibus succisionem fieri oportere, de quibus in fine monebo . Primu argumen- IV. Primo autem probaturus eam positionis tum, ne tota Syl- partem , quae totius Sylvae excisionem respuit, at- ductuin se tristi que aversatur; uti possem argumentis ad vulga- ruto,& more ma- rem , popularemque sensum accommodatis , interjorum, quae prima forte ea sunt, quae ab instituto , & more majorum ducuntur. Post homines natos , quod sciamus, nunquam ea Sylva prorsiis eversa est :quare merito iis accenseri potest, quas Romani sacras esse voluerunt: Lucos nimirum,quos caedere olim, aut eruere minimὸ licebat; hocque facinore, immo plus quam sacrilegio Deorum iras, atque osse as inexpia-saJ Lexuon. iam. biles contrahi putabatur , ex vetustissimis Auctori-3 Vrbo Lucus bus collegit Hoismannus . Hujusmodi autem
145쪽
CoNsi CIUM Io 9Sylvis adeo cavebant sacrae leges ; ut ne luxuriantes quidem ramos ac frondes decidere fas esset, nedum totas radicitus excindere. Simpliciores autem , ac vulgares animas inepta superstitione implicitas , is pervaserat error, ut crederent, degere in Lucis Deos arborum Praesidest at longe alia mens in sagacissima gente , quae non ita stulte sapiebat , ut tale quid sibi persuaderet . Solemne huic erat praetendere religionem , ubi de Reipublicae utilitate agebatur. Non admodum igitur dissimile veri videtur, quosdam Lucos integros, &inviolatos servari, rem tanti momenti visam esse Romanis ad praecavendos morbos, ut imbutis Deorum opinione animis , ad religionem id pertinere persuasum esse voluerint. Hinc strenuos alioquin, ac fortes Caesaris milites prope Massiliam tacitus horror corripuit, ubi subvertere jussi vetustam Sylvam, imperiis parere detrectarunt, veriti loci re
ligionem , ut cecinit ΓbJ Lucanus
Majesate sici, si robora facra ferirent,
In sua credebant redituras membra secures . Quare arripiendum fuit Caesari ferrum: & ut cunctantes ignavo metu solveret, primus recidendae Sylvar audaces manus admovit. librare bipennem Aufus , ct aeriam ferro proscindere quercum.
His addere possem complures Sylvas, quae apud Antiquos pro sacris habebantur, dicatas fuisse fηJAEsculapio Medicinae Praesidi , & ut rebantur , sanitatis Numini, & Servatori. Hinc recte colligimus ad tuendam sanitatem fuisse ea loca arboribus consita, &consecrata.
V. Huic proxima , & sorte gemina est ratio ,
s J V de Not. P. Victorii in Epist.
146쪽
I I o DE SYLVA CISTERNAE , ET SERMINETAE &c. quae petitur a novitate rei. Dubium enim atque infelix omen habet novitas ; nec temere , & inconsiderate quicquam immutandum ; clim infaustos aliquando exitus habeant innovationes. Ab ultima quidem antiquitate Sylva illa succrevit, nec a primo aevo usque ad nostram aetatem memoriae pro ditum est, fuisse unquam temeratam. Longa nos
docuit dies , quid opus facto. Et si bene cessit maioribus nostris a succisiσne hujus Luci abstinere ,
quorsum a prisco eorum Decreto recedimus , de nobis mala, aut malorum pericula arcessimus, &provocamus Liceat hic mihi justas metus, ac dif.
fidentiae causas exaggeraturo altius vocem efferre :Peccat in leges prudentiae , qui nova ancipitis exitus , & plena periculi praefert antiquis, longo
aevo, multoque usu probatis: nova autem molimur, si Sylvam succidi permittimus ; veteris instituti tenaces sumus, si Sylvam succidi vetamus: prae stat igitur immotam sinere hanc Camarinam . Huc belle eadit, quod refertur a Tacito seJ. Ubi actum est in Senatu ab Aruntio , & Atejo , num ad moderandas Tiberis exundationes, solito alveo deducenda essent flumina,& lacus, per quos augescit; Senatores omnes in sententiam Pisonis concesserunt, qui nihil mutandum censuerat. At ego solicitus veritatis conquisitor, qui non multum exemplis, auctoritatique tribuam , nisi & experimentis , & rationibus innitantur , omissis hisce popularibus argumentis, ea tantum producam, quae solidiora, nec infra vestram dignitatem videri poterunt. In terim, ne rationi desit experientia ; ambae siquidem ad improbandam succisionem amice conspirant; tria mihi pro certis sumenda sunt, quibus nemo jure reclamet. VI. Pri-
147쪽
C o sILIUM III VI. Primo in rem nostrain magni esse puto prae, T mittere Sylvas Incarduas conlitas prope loca palu- pediendam totius stria, obversas in ventos insalubres , quales apud Sylvae succabo nos sunt Euronotus , Auster, & Africus , si in cum 'ς 'bant, aut immineant noxiis exhalationibus, firmissimum , atque aptissimum esse veluti munimentum, Syl. as ab exitia-nuo finitimae Urbes, oppida vel Pagi ab exitiali-lillus adspiratio bus effluviis protegantur , quamvis ipsis Sylvis finitimo, locos altius emineant et imo statuendum puto , hoc munire. Sylvarum obice ectuvia melius coerceri, qua in
si obstaret collis editissimus , & supra Sylvam assur
VII. Secundo Austrinos ventos, iisque pro imos Aust,ales ventos peculiaris cujusdam naturae esse, cujus viS Septen- latome ab imo ,rrionalibus prorsus adversatur; hoc est ventos Au- &summa petere:
strinos surgere ab imo , & lambentes summam E 'φ'- ς' terram, inde semper surrigi ad montana ; ubi Boreales a summis ad ima descendunt, praemuntque subditam regionem r Ea vero istiusmodi ventorum proprietas non vulgus modo fallit , sed alicujus etiam nominis Scriptores praeterivit. VIII. Tertio Pomptinas Paludes, & proxima iis Pomptinas Paluis loca, etiam apud veteres Romanos, laborasse inia des fuisse, de e sse vidia iniqui coeli r nostra autem aetate hane invia Iz: ' si diam, ni auctam , certe non esse depulsam , nec imminutam .
IX. Notius fortE est primum postulatum, quam Rationes , qui- ut in hoc eruditissimo Conventu demonstrari necesia bus assielitur Syl-
se sit; at quia illi potissimum in nitor, & mei insti- tum 'uiui es ad
tuti ratio eo spectat , ut ostendam nihil aeque conis tuendam e Misa- ducere ad tuendam salubritatem, quam si haee Syl- ivbΠx- ςm vae intactae relinquantur; primum quidem rationes , deinde exempla, quae ad rem faciunt, in medium adducam. X. In-
148쪽
X. Incaeduas Sylvas esticiunt procerae, de in eximiam altitudinem editae arbores, quae densae, ac frequentes in ingens spatium porriguntur : Hinc nemo non videt, cas colligi in speciem vasti corporis , sed flexilis , & quod irruentibus ventis facti ἡόyae cedat : quia vero hac tument collibus, illac vatii; hb, i κά libus cavae sunt; & ex arboribus aliae aliis, vel hu-
viis oppida tuea miliores vel editae magis, inaequali surgunt cacu- R ' mine, & variis nexibus intricantur; nedum in interiore recessu; ver lim etiam superne in medio acre, distinguere est varia, eaque inaequalia spatiorum discrimina , quae aptissima sunt excipiendis, &inde separandis , & coercendis, imino quodam veluti Vanno , aut Qualo excernendis, ac percolandis auris sordibus, quae humidiores , pinguiores,&glutinosae, nunc leni motu, nunc vasto impete inter eos arborum anfractus , & veluti labyrinthos interceptae dissipantur, atque dispereunt. Quo fit, uti aether jam purior, cxcretis inde noxiis, imo dum calet aestas, ferventioribus particulis, ad pro xima deinde loca perlabatur . Et si ex mechanica amussi in mathematicam rei philosophicae adhibere vclimus , facile perspiciemus, sic interceptos halitus miniis nocere, quam si colle aliquo objecto vel montis jugo exciperentur. Nudus collis sustinere utique potest, & utcumque frangere, & moderari
recto impetu illatos, at enervare omnino non potest, nec purgare acrem lethistris sordibus , quae dum in laevigatam,& curvatam superficiem solidi,&nudi collis impingunt, impactae per lineam obliquam facile elabuntur, & resiliunt.
XI. Multum quoque id genus Sylvae iuvant Ioea aut foeda paludibus, aut referta fossilibus indolis perniciosae ; tunc enim exitialis fiuor, & halitus
149쪽
CONsILIUM II 3 morbosus , qui Esolo efflueret, ut notavit Plinius ,
partim permeat arborem , & in truncum, & ramos , totamque plantam distribuitur per surculos, & canales, in quibus vitam concipiens, nocendo non est; partim inter ramos, & frondes interceptus distipatur.
XII. Haec praecipua sunt rationum momenta, qui . bus escitur,ut salutare admodum sit hoc genus Syl. varum, ut mirari minime subeat,si Majores nostri, ne incenderentur, aut reciderentur, alicui Numini sacras esse voluerint, obtendentes religionem, ubi humanarum legum praesidio non foret consultum a satis. XIII. Nec minorem vim,ut puto,habebunt exempla, satisque crit in manus sumere Famiani Nardinis d J Romanas antiquitates , ut videamus tot Romae fuisse Lucos, & sacras Sylvas, quot erant loca, quae aut stagnabant aquis,aut gravὰ olebant. Et ne paludes Pomptinas dimittamus , eo loci, ubi subsidunt novae paludes, quondam, ut in suo eruditissimo Latio feJ perhibet Eminentissimus noster Corradi-nus , medius inter Pometiam, & oram litoralem Τyrrheni extabat ad meridianam plagam Lucus,& Templum, in quo Dea Feronia colebatur. Hic autem Lucus maximo erat usui, & commodo Urbi illi ad avertendos halitus maris; & de ea vicinia locutus summus Philosophus, & naturalis Histori
cus ffJ Theophrastus , qui quinto Seculo ab Urbe
condita inclaruit, ubi meminit aquarum , quibus jam tum largiter scatebat ager Romanus, statim addit densa nemora, & saltus , quibus cingebatur rLatinus autem ager aquis totus abundat, ct plana Laurum Urtumque babent ejus amplitudinis , ct aia
titudinis , ut pro Carina Etruscis navibus posis se
. De Nox. Palud. Us. Lib. I. P cere
Eadem Sylvarum utilitas hilloria
150쪽
1 rq DE SYLVA CIsTERNAE , ET SERMINETAE S c. eere. Et propius adhuc loquens de tractu ad montem Circaeum, qui scilicet juxta Paludes Pomptinas
assurgit, ita scribit: Circaeum vero, quod vocant, excelsum quoddam promontorium , tradunt frequentisiamum arboribus , ct robore , Lauro, Myrtoque majori ex part catens. XIV. Quorsum vero antiqua commemorare, cum nova habeamus ad manus, si vetera fastidimus.
Secundum littora nostri maris , qua meridiem spectant, duobus ab hinc non solidis seculis , latissima surgebant nemora, quae ab agro Romano insalubres ventos arcerent. Uerum nescio cujus, iniquo certe nobis consilio , sub Gregorio XIII. divitiarum improb8 cupidi de illis excidendis cogitarunt , rati se uberiorem quaestum facturos ex aucto solo arationi idoneo , quam ex otioso , & inerti in speciem nemore . Fruimur sane optatis, & cum vis ingens frugum indε provenerit, facti sumus nostro malo ditiores opum , at simul insalubri coelo evasimus infeliciores: mox enim ab illa incisione incubuit
major malorum cohors. Id uno omnes fatentur orer
At quia res est plena periculi ,studia & facta Princi
pum , praecipue dum vivunt, damnare , inter Auctores ejus temporis,unus duntaxat, quod viderim, recensetur Theodorus u Amaydenus, qui aperte conquestus est, nostras oras fuisse arboribus denudatas, quia hac veluti data porta irruerunt venti insalubres XV. Nee desunt exempla Sylvarum, quae proximis Urbibus certo praesentique auxilio sunt.
Praeclarissimus b Aldrovandus in suo de Plantis,& Arboribus libro testatur, nemus a meridie situm mire juvare Bononiam , ne quid noceant perniciosi Austrorum flatus t Nemora ipsius utor verbis magna Diqiligod by GO le