Planisphaerium versatile, praemissa Sphaerae mundi, quam repraesentat, partium & circulorum non minus utili, quam curiosa descriptione, quoad sui facilitatem ac universalitatem, ... declaratum, et nondiscentium solummodo utilitati, sed exercitatorum

발행: 1718년

분량: 618페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

quod Axis Zodiaei cum iu is Polia Cireulos Polares hoc sito motu describentibus, move sur motuPrimi Mobilis, Axis autem AEqua. toris,qui cum Axe mundi eoineidit, sit immobilis. Denique observ Astronomos initioum anni non sumere pro Calendis Ianuari , prout Iumitur vulgariter , sed constituere uictum anni initium in primo gradu Arietis . seu prineipio veris, ubi nimirum tota naritura incipit renovari, & quo tempore cominmuniter etiam creditur mundus fuisse eo ditus at redemptus , ade6que etiam Christus Incarnatus, ac pro nobis passus &mo

tuus.

Est autem zodiaeus I. Regula Motes seoeundi. II. Via omnium Planetarum , sicut Eeliptiea est via regia solis. III. sua oblia quitate gratam eausat quatuor anni tempoarum vicissitudinem. Iv. Emeit inaequa litatem dierum x noctium. v. Ecliptica tunde& nomen habet designat loca Eesi. pilum , quae non contingunt, nisi intra , vel prope eandem , Lunares quidem in Pleis nilunio per directam interpositionem Terrae inter solem ει Lunam, Solares verb in No.vilunio per interpositionem Lunae inter S lem & Terram. VI. Determinat Latitudiis

122쪽

. a I o De Sphara deviatio Planetae, vel alterius Astri ab ricliptica versus alterutrum Polum ejusdem; . unde si deflectit ad Polum Eclipticae Austra alem , dicitur tale Sidus habere Latitudinem

Australem, si ad Borealem deviat . habebit

- Pariter Latitudinem Borealem. Sol nullam, habet Latitudinem, cum in media linea Z diaci , seu Ecliptica perpetuo incedat. Latitudo Saturni Borealis est a. grad. 48. min. Australis vero ita gr. 2. m. ex menteTychonis. Iupiter habet Latitudinem Borealem I. gr. 38. m. Australem I. gr. 4o. mia. Mars Borealem Φ. gr. 3I. m. Australem 6. gr. 7. m. Tenus hinc inde ab Ecliptica gr. s. m. MNercurius pariter hinc inde 3. gr. 33. m. Iuna. in quadraturis cum Sole s. gr. 17. m. in Dini Politione vero & conjunctione 4. gr. min. Ubi Planetae sunt in maxima Lati .etudine, dicuntur esse in ventre sui Draconis asi nullam habent Latitudinem , sed incidunx in Eclipticam , dicuntur esse in tuis Nodis , qui sunt vel Caput vel Cauda Draconis, pro

ut superius de Luna c. a. insinuavimus.

VII. Mensurat etiam Longitudinem Stella Tum, quae nihil aliud est , qu m aicus Eeli Pticae interceptus inter primum grad. Arietis,&Circulum illum,qui perCentrum Stellae ae Polos Eclipticae transit , quot enim gradus Leperiuntur in dicto arcu, tanta erit sideris

123쪽

Longitudo. Ex quo patet, Latitudinςm 6 Longitudinem Astronomicam Stellarum eL se longe diversam a Longitudine & Latitum dine Geographica locorum, de qua inferi- iis , ubi de Equatore agemus. - Deniquo designae limites zonae Torridae, quae interutrumque Tropicum per puncta solstitialia transeuntem interjacer. In Planisphaerio Ecliptica seu zodiacus repraesentatur per Lineam Ellipticam seu Ovalem , divisam in Ia. Signa, & horum singula in gradus 3o. Latitudo tamen Zodia et ibidem non exprimitur,quia evagatio haec Lunae v g.non fit constanter in eodemSignos sed Signa mutat ordine retrogrado, ita ut fi nunc sit in V . post aliquod tempus progredstur ad , . &α aci praeterea cum crmnes tres circuli zodiaei eundem habeane Axim , eosdemque Polos, idebo lummodo medius exprimitur, seu sola Ecliptica.

Meridianus

124쪽

Nomen tuum habet ex eo , quod ubi Sol vi postro Hemisphaerio eum attigerit . faciae medium diri , sicut in Hemisphaerio inferiori medium noctis 3 & hoc verum est de omnibus Terrae populis ac locis sub eodem Meridi

no constitutis.Mutato loco versiisorium vel inrasum semper mutatur Meridianus, undo

infiniti possunt fingi Meridiani, sicut & inis finiri Horizontes, de Rationali loquendo l

sensibilis enim non censetur mutari , nisi mireatio loci sit sitis notabilis , sicut etiam de Horizonte diximus. Ut autem sciretur, quot gradibus unius loci Meridianus fit orientalior altero, statuunt alicubi certum M ridianum, quem vocant Merulanum primum.1 quo locorum Longitudines ac distantiae nu merari queant, nimirum secundum gradus AEquatoris, interceptos inter Meridianum Primum, & inter Μeridianum loci dari unde etiam disserentia Longitudinis plurium iocorum facit. eruitur. Utiliter vero hic

notandum venit, aliquos Primum Meridianum dueere per Insulam Palmam, unam ex Canarijs , ut Gerardus Mercator, alii preTeneri fiam ex ijsdem Fortunatis eum Blastu sIansion, Ticher, Uitr,Valch, Danckers oc

125쪽

vrvo inoridum. Ut ergo Longitudines napparum a diversis inridianis initae ad eundem Meridianum v. g. Tenerissae redaei

possim , servire poterie sequin

λGradibu Longitudinisi sequeo Liuin Insularum.

Longitudines a Teneri Ea

Sie in Dianan Prisum, Meridianam pa- me la Insula Ferro; si embeum reduinin vesci H Teneristam, iubtraho gradus in D.

hula expressost , iam Longitudine Insulae Ferro Sansione posita, & reducetur

126쪽

' Tenerim ad Insulam Ferro , vel aliam ma. i

sis Occideiualem. red enduε esset, praedi gradus loco subtractionis 3 di desirent . quod pro intelligendis Mappis, ac reducon dis Plurimum, conuibuer . Poreri Servit autem inridiacius L Gog aphia pro inscribendis Terrae lacia in sula Chattis ku Mappis, numerando eoium Longis dis Nes a Prima Μeridiana , ut inmisdiatemctum est, qorunque Latitudines, numerin do eas in gradibus Meridiani. ab AEquato usque ad nith. II. Servit Astronomis ac cognoscendam in gradibus Ipsius Altitudinem poli Et Squatoris supra Horizontem ImMII. Ad mensuraniam ipsam Terram Κmbdo supra c. a. fol. 32. insinuat IU. lstendit maximam Stoerum alti ludi nem supra Horizontem a uti M V. Eorundem Decli nationem ab IEquatore. VL Determinae Meridiem ac mediam Noctem pro omnibua Terrae, locis sub eodem Meridiano constku. eis. VII. Quaoto tempore e itius sit Meria dies in uno, quam in altero loco ; si enim differeptia Mogitudinis duorum locorum eonvereatur in tempus , computasdo IS. gradus pro una hora , Deile patebir , quot horis vel minutis locus Orienta

127쪽

CDeusL.- a Iaior citius habeat Meridiem , quam Occidentalior. Similitetr idem Meridianus monia strat VIII. Quanto citius uni loco Sol oriatur prae altero , per eandem nimirum Longitudinis dissereotiam ; quo citius enim v. nus locus habςt Meridiem eo ςitius etiam habebit ortum. IX. Meridianus est initium diei naturalis secundum Astronomos , qui integram revolutionem diurnam , hos est, 24. horas numerant a Meridiq vel in ordine ad observanda praecepta Ecclesiae a Media Nocte &c. ) quemadmodum dies artis.cialis incipit ab ortu Solis, terminatur in3Occasu. Econtra H li uum erant a 4. boras diei ab Horizonte Occiduo, ita ut pro imabora post Occasum sit hora I. sic ulterius 'numerando usque ad a . sicut Babilonij ab ori*onte Ortivo. Horae vero Iudaicae , Antiquae, Planetariae, & D ualet, sic dictae,qo quod Antiqui ijs regimen Planetarum specialiter attribuerint, A eum snt duodecimae

Partes diei anificialis , computatae ab ortuusque ad occasum , ideo necessario in aesta-xς sunt Masores, quam in hyeme , consequenter inaequales suntque illae unicae horae, de quibus loquitur Scriptura, ut patet eX illo loan. II. v. g. ubi Christus tanquam remi Omnibus noram proferens, ait: Nonne

Mim sunt hora dici φ quod tamen de aliis ho.

128쪽

tis nummὶ verificaretur, cum apud no V. Pinaestate sint sedecim, in hyeme verci tata tinnocto horae diei. Idipsum luculeuter P ter ex Parabola Patrisfamilias Matth. am. qui exi' petima Moe hoc est, circa Morritum , qui te are Autumnali ac vindemiancontingit iuxta nostium horas umerandi modum elaea horam VI lcooducere operaria os in vineam suam, tum denua egremia est

circa horam m. t quae apud nos es a postea circa horam UL IX. εe XL sea XILIU & v. nostratem , unde ultimi solam--dti una hora fecerunt, nimirum . ab hora

Darium&e. Similiter quanta Filium Reguli Ioan v. m. hori septima febris reliquit,

erat juxta horas nostrates ei M. Deniqu quando Matth. V. v. 4n in Passioue Damiani tenebrae factae sunt ab hora sexta usu ad nonam , erae tum Hieroseldmia iuxta , nostrum horas numerandi modum hora duo

decima , & tertia, ubi etiam Christuae piravit s quia vero ibidem diem duabus h ri1 antieipant, respectu nostri , eam in rosolyma go. gradibus sit Orientalior nobis, uti superius jam e. r. insinuavimus , ideri in his mstris partibus tenebrae iam incepitalant hora undeeima, suissentque in more. Christi finitae hora prima , quae omnia nuru

129쪽

i alteri horarum generi conveniunt i quam varis Iudaicis, quarum duodecim numeram tur ab ortu usque ad occasum, maiores umque in aestate, quam hyeme in Ubaera obliqua. ae propterea inaequales, ut dictum. . Quoniam vero Linea Merusiana ad innu. meros usus Mathematicos, de quibuε po istea, non solum summh utilia , sed etiam necessaria comprobatur , ideo non aba re fore duximus, fiunum vel alterum modum eam inveniendi, & in plano perfecte Horizontali quod amussi seu perpendieulo ex minandum est in describendi adduceremus. iram , ae saeillimus modus est . si in plana aequilibrato quod praesertam inuentibus modis observandum erit erigas, di binis viri a per notabile inre valium eadem die exrremitatem umbrae eiusdem V. g. plumbasino notea , baectute duo puncta linea recta conjungas, atque huic perpendicularem duras , erit haec Linea Meridiana. Quia vero nimis subinde lon-

sum foret, diem aequinoctii , praesertim

ierenam expectare, ideo Seeundus, & quavis die serena practieabilis modus eommuniter assignatur iste. In Plano Horizontali ex centro A. describan- eur plures Circuli, &in eodem Centro per

130쪽

M VI

pendie uiarher er atur stylus AB. . eoum venientis altitudinis , ut, umbram. no nimia procul proijciat, sed .lterutrum ci culorum commode attingere possit. Tum observetiti duabus circiter horis ante Meridiem momentum, quo extremitas umbradistyli praecise attingit peripheriam unius diis,

SEARCH

MENU NAVIGATION