장음표시 사용
111쪽
Cireulls. I a Terrae AR a se invicem distare, quae quidem distantia respectuCoeli iniensibilis est , ut dictum, cum etiam in superficie Terrae simul videantur duaeStellae diametraliter oppositae, quales fere sunt oculus Tauri. & Cor Scioris pionis. Quaecunque ergo det ortu &Oceasu
112쪽
stellarum dicuntur, ad Horizontem Ration lem referenda sunt;Horizontis Usibalis uero dia.. meter , teste Cluverio I. I. c. R. ultra SL Mili. Germ. te non extendere judieatur,licee Oetanam celebris Professor arisientis in L. Parin te suae Geographiae c. unum Horizontem
notabiliter diverium ab alio ad ao. vel Leucas marinas, seu i . vel Is fere Milliaria .
Praeterea Horizon alius vocatur Rectosiqui per mundi Polos transiens verticem habet s uti
AEquatore, eumque ad angulos rectos tute bsecar,ut in Fig. IL Obliquus, qualis est nosteridicitur,qui aequatorem ad ansulos obliquos. seratiuno Polorum sursum elevato , alterin deorsum dapressio, ut in Fig. III. ae deniquo Horimn Parallelas vocatur, qui cum AEquatore coincidit, ubi sex Signa zodiaci sunε supra. & sex infra Horizontem, ut in Fig. IV. unde etiam Sphaera ob triplicem hunc situm triplex est, nim. Recta, obliqua, &Pa. Nileia , ut ex praecedentibus tribus Fisuris, Itque Porro Horizon , sicut quivis alius Sphae. rae CircuIus, duos habet Polo , quorum mus perpendiculari ter vertici nostio iocum-- hir, & meatur demith, quale est punctum G. in Fig. I. alter vero Polus e diametro ορο
' positus re dicitur Naditi qui Antipodum ce
114쪽
vicibus incumbit, respectu quorum est Te nith; unde mutando locum, semper eriam mutamus Horizontem e differentia rameta locorum non censetur esse notabilis, nisi ad distantiamao. vel 2S. leucarum , seu Is. circiter milliarium Germ. communium. officia autem Horizontis sunt I. supe rius Hemisphaerium ab inferiore distinguere. II. Stellas semper apparentes a nunquam eonspicuis discernere. III. MonstratΑltit
dinem Poli &AEquatoris; imo cujuscunque Sideris . quae nihil aliud est , quam arcus verticalis talis Sideris , inter istud& Horiis
Eontem interceptus , cujus complementum
erit distantia Sideris a Zenith. IV. Exhibetortum &Occasum Stellarum, qui triplex eth, Cosmicus , Achronteus , & Heliacus. ortus veloccasus Sideris Cosmicus seu mund nus dicitur , qui contingit Sole oriente sAcbronicus seu Hespertima, qui fit Sole occi dente , ac denique Ortus Heliscus, quand Stella iub radijs Solis latens incipit conspiei in Oriente , vel occasius Heliscus, quando prius conspicua , sub ijsdem incipit occultariri. U. Constituit triplicem Sphaeram pradiversa ad AEquatorem habitudine, ni m. Re ctam, obliquam, & Parallelam, uti supta insinuavimus. VI. Determinat quantita fem dierum artificialium, Sc noctium, aequa, lem
115쪽
astβ4 Iem 1emper in sphaera Recta , inaequalem inobliqua , ac semiannuam in Parallela. VII. Amplitudinem ortivam vel occiduam Solis, ac Stellarum , quae nihil aliud est , quam distantia ortus Sideris a puncto Ortus AEquinoctialis , seu a puncto H. 6. aequinoctiali. Denique oste'dit etiam Cret. pusculum matutinum, quod incipit, quando Sol attingit decimvmoctavum gradum in fra Horizontem , & finitur in ejus ortu ue &vespertinum , quod ex opposito Incipit in ejus occasu, ac finitur, quando deprimitur I 8. gradibus infra Horizontem , saltem in zona temperata. In Terra nullus stabilia est Horizon. In PIanisphaerio Horizontem repraesentat filum Regulae aeneae, asteriscis c ubi graduum numeratio incipit applicatum, in quo situ omnia superius dicta demonstrat, ut infra ex instituto ostendemus.
Est circulus ab utroque Polo aequaIiter , id est, utrinque so. gradibus distans ,
dividens Sphaeram in duas partes aequales , nim. Septentrionalem , & Meridionalem squem cum sol attingit, ubique terrarum sis
116쪽
initiosevero Au umnale; unde etiam Circa. lus AEquinoctialis vocatur. Hoc ipso autem ,
quod Axis mundi & nquator sibi invicem ad angulos rectos opponantur,Altitudo Minqua toris semper est complementum Altitudianis Poli,& complementum Altitudinis Roquatoris est distantia ejusdem 1 puncto verorica.
117쪽
ticali ianith G. quae vocatur Latitudo, unde etiam haec semper est aequalis Altitudini Poli. Caeterum praeter praedicta munia AEquaistor I. servit pro mensura Motus Primiιquoatici enim I s. gradus quatoris astendunt su-Pra Horizontem , toties una hora est abs luta. II. Est mensura zodiaci, de quo postea. III. Est regula Dierum de Noctium. IV. Est mensura Declinationis Eclipticae MSiderum. v imo & Ascensionis Rectae, obis liquae, & differentiae Ascensonalis. vI. Ististeriecat Horizontem in punctis ortus & Ογeasus aequinoctatis, sicut Meridianus euinsecat in eun Meridiet , & mediae Noctis, seu quod idem est , AEquator steat Holligoniatem in puncto horae v I. sieut Meridianus in puncto horae XII Denique non solum Astro. nomiae servit in ordine ad praedicta mensuranda, ac determinanda , sed etiam Cno. monicae In ordine ad innumera horologia cujcunque plano inscribenda ; imb & Geois graphiae ad loeorum Latitudines ae Longit dines investigandas. In planisphaerio per lineam Axi perpendicularem in totidem gradus distinctam reis praeciata rur, ac denique in Fig. v. praec denta exprimitur per lineam QN Axi DE.
118쪽
perpendicularem , ex qua plura ex jam diabis & adhue dicendis colligi poterunt.
P diacus,juxta Fig. V. est Circulus major IK. bifariam sectus ab Equatore in pun- tis γ' &dilhquae repraesentative ex utraque parte coincidunt in A, & utrumque Tropiis cum tangens in punctis solstitialibus I. & K. seu Ib. unde cum istiset iam decIinae A quatore a3. grad. & 3o. minutis. R tione latitudinis dividitur zodiacus intres circulos parallelos , quorum duo exteriores juxta quosdam a se invicem I 6. juxta alios fere gradibus ao. medio autem quilibet eorum 8. Vel sυ. circiter gradibus distat , intra quos reliqui Planetae divagantur 3 m dius verti zodiaci Circulus , sub quo So aperpetuo incedit, Ecliptica appellatur, ebquod in ipse,vel prope ipsam contingant Ecliptes. Dividitur autem zodiacus in Ia. partea seu Signa, quorum quodlibet δo. gradus eonistinet, eorumque nomina dcearacteres his versibus exprimi soletu: Suue
119쪽
L Ampum, Pisces. priora 6: Signa sunt Bovealia, utpote in hemisphaerio Septentrio- mali sita , posteriora G vect Australia, seu Meridionalia. Sir liter ista 6. Signa Id. m. M. V. Η, TR voeantur ascendmira, seu Semicirculus ascenderes, quia Sol percurrendo haec Signa ascendit ae vertici nostro seu Teis Mith magis appropinquat; ista vero 6. Signam. D. Tu. m. H. tDescen tra ,
α constituuntMmicirculum descentilitem, quia per illa Sol descendit versus Nadir. . . , Q, zodiacus alius dieitur H ualis seu bensibiliA- Consistens in I a. Signorum constellationibus, quas videmus in Firmamento ; alius Rati malis , Constans ex Ia. partibus Primi Mo bilis, quae ad dis instionem Signorum. Firin xima menti Do cametoria appellantur. Hine quando Sol dicitur esse in noc vel illosigno, non est liuelligendum de Signarum constet lationibus, utpote quae a tempore Hipparin chi, primi Astronomicorum Instrumenta rum Inventoris,qui ante I8 . circiter an
120쪽
gno , vi Motus Proprij Stellatum Fixarum quarum integra Periodus , quo que de nno ad primum suum punctum redeant, in aliquibus 4mo abalijs 36 αcommunitiaver. aio . annorum eue asserituru locum suum mutarunt , ita ut signum Arietis,quod illis temporibus eorrespondebat primae D decameloriae zodiaci rationalis , nune iam congruat seeundae , & sic de caeteris. L quimur ergo solum de partibus duodeeimis zodiaei rationalis , quarum prima tributatur VI altera H. &e. juxta ordinem superiaus duobus illis versiculis indicarum. Praeterea duo puncta radiaeiSolstitialti . restivum 25. aeHyemalem scur & puneta AEquinoctialia, vernum L& Autumnale es,
vocantur puncta Cardinalia Eclipticae, quia constituunt initia quatuor anni temporum .& ided etiam prima tria Signa V Η, T
dieuntur Verna, secunda tria G. Ω . II p. avii , tria sequentia G.nt. autumnalia, ac tria ultima I. m. H. Damalia. Porro punctum zodiaei oriens vocatur Horoscopus, di punctum superius eorrespondens Meridiis ano, dicitur punctum Culminans, seu Mediis .m Caeli, punctum vero inserius sub Meridia. no appellatur Imum Caeli. Caeterum sicut Zodiacus distae ag. grad. 3o. min. abaequatoreis ira etiam Axea utriusque totidom a se inviacem