장음표시 사용
131쪽
toruin circulorum, & ibi notetur punctum, v. g. C. idipsum simili horarum intervalla fiat etiam post Meridiem in puncto D. arciis vero CD. bifariam dividatur in E. & e cςmpto stylo per punctum E. & Cencrum. Asducatur recta EAR eritque ipsissima Men.
. Terrius modus inveniendi Linem in xidianam ex Tabulis Astronomicis Federici
Saminiati I. parta c. I . est iste. ' i Anebomnia prope fenestram v. g in ptomptu sit filum suo pondere instructum , ixa ut quie scens perpendiculariter insistat Plano virizontali , in quo designanda est Linea Meri diana. Dein die, quo Sol unum ex signis Septentrionalibus ingreditur . ex Tabula At, ritudinum Solis ita Circulo verticali cinseri tis in fine II. Partis apponenda moretur Altitudo Solis illi diei correspondens, & m gno quodam inadrante saepius. exploretur
Solis Altitudo iupra Horizontem, donec Altitudini in Tabula inventae perfecte congruat; tum Lineam umbrae fili nota, hist que ad Anmlos rectos seea, & habebis Lineam Meridianam. In exemplo, Sole inropico a existente tutilis enim operatio instituitur circa Solstitia, quam Equino
132쪽
quamprishm ergo magno Quadrante obω, visis , Solem habere totidem graduum Alinthudinem , nota Lineam umbrae sit , ut suopis , eritque Linea huic perpendicularis , Meridiana. Quandonam autem ubivis lo- eorum sol pertingat ad Circulum verticatalem, ex dicendis in lΙ. Parte patebit 3 hic Monactii vero inirio Cancri hoc conti sit tiruirer media octava. Quartus modus ex eodem Authore est
la vero Altitudinum Solis supra Horizon. tem pariter in fine II. Partis ponenda , eu
dem die & hora apparebit Altitudo Solis
esse anc. hane si inadrant. quoque ob.
servaveris, nota Lineam umbrae fili A. B. ut supra , in hae ad libitum describe Circulum v. g. ex puncto C. & ex puncto B. ubiti ea umbrae fili serat dictum Circulum , numera complementum Azimuth bolis, niso latiam 3 -ad sinistram versus D. edisque Linea ducta per hoc panctum in sciamtrum C. Meridian, vel numera Azi,
133쪽
mao B. dexteram venda In E. 1 exst. per Centrum ci due rectam E. v. ersiqua D. G. hule perpendiculari Meridiana. ubi propraxi benὸ notandum est , quod qua do Altitudo solis in Cirmi vertieali estia maior Altitudine per Quadrantem inventa . Arimum censeri debeat Meridionale, si misma, Septentris te, quouiqui haec ex di. s i se
134쪽
cendis de Circulo verticali magis elucem
Quintum modum adducit Dechales m. . de Astrolabio l. s. proposit. 4. Sextum vero non ita dissimilem priori assignat Oetanam in sua Gnomonica c. L.
Septimum describit Dan. Baptista da
Hamel, Parte a. Physicae c. q. qui tamen tres modi , quia prioribus operosiores sunt , ideo curiosiorem Lectorem eo ableg - , octavus modus investigandi Meridi, antlim erit, si in eodem Plano Horizontali simul describatur Horologium Horizontale , M Azimuibale , suo quodvis stylo instruis . ctum, illudque tamdiu vertatur hinc inde, donec ambae utriusque Horologii horae sibi exacte congruant , tunc enim Linea horae. XII. insistet Lineae Meridianae., Nonus Meridianam inveniendi modust
esse potest, si Hyrologio aequinoctiali styli
. Ioeo imponatur Planum versatile , eidem perpendiculari ter insistens, quod suis Pin natidiis instructum , Signa Todiaci debla es descripta contineat 3 u enim hoc instrumentum ad quaecunque Horologia i tis inscribenda percommodum tamdiu hinc . inde vertatur, donec radius Solaris perdi ' utras transititilui laeum solis in zodiaco
135쪽
tu rentem attingat , invenies instrunienis tum ad Lineam Meridianam accurate sit ' strum verum cum huius lodi non sit Gno, monicam tradere , de his duobus ultimis
modis alibi fortὸ dabitur dicendi locus. Denique quomodo ex ipse nostro Pl nisphaerio erui possit Linea Meridiana , inosetius in ii, parte hujus opusculi ostende.
inaniae autem utilitatis sit Linea inistidiana in Plano Horizontali exacth deseris pia, satis explieari nequit servit enim I. ad quaeeunque Horologia debith dispoisnenda, & eonsequenter iL ad horam diei
singulta momentis aeeurate dognoscendam.
iv. Ad Globum eonib iter partibu Mundi stuandum. iv. Ad Horologia mutis rite inseribenda. v. Ad stetis Magneoticas restifieandas . & VI, hae mediante ad navigia in suo eursu dirigenda. viL Ad Mappas Geographicas in genuino suo stucollocandas. vIII Ad instrumenta simis metriea mediante eadem heu Magnetica in eodem semper statu, ste situ quod ad ope.
neeessarium est constanter eoeservanda. IX. Ad explorandum eujuseunque aediscistum. x. Ad abdisela, vel Eeelesias Parriabus Mundi accommodandas, v. g. ur Alta.
136쪽
re Summum Oreum respiciae , Organum is rhe regione occasum ipectet &c. XI. Ad declinationes murorum investigandas. XII. id Azimurha quovis tempore exploranda si enim umbra alicujus corporis, plano pependiculariter insistentis, Meridianam si cer, Linea umbrae noranda, & quor gradu- um erit angulus sectionis, tot graduum eric Aetimurti quaesitum. Denique rectificata acu Magnetica, ac pixide cum suo versorio in aliud planum translata, hocque ad Lin .am Declinationis ut antea siluato, haud dita ficile erit, tali modo Lineam Meridianam in quodcunque aliud planum Horizontaleuansferre,dummodo locus sit ab omni ferri latentis suspicione immunis. Sed haec de his dicta sufficiant.
. Caeterum planisphaerii Meridianus est Circulus in Limbo ibidem descriptus , in Quadrantes divisus, ita ut Axis: Μundi ad datam Elevationem pro lubitu moveri ocaccommodari queata
DUO sunt Colari, unus dicitur colam AEquinomorum, estque Circulus maxu mua, qui Craniana per puncta AEquinocti
137쪽
iia zodiaci & Polos Mundi, bifariam lecav Equarerem & zodiacum , illum quid mad angulos rectos, hunc autem oblique. ω- tum Sol estoram est , qui transiens per pu ista Solstitialia, Polos Mundi, & pM GAdiaci , bifariam dividit Coturum aequino ctiorum, Atquatorem, & Zodiacum, & hunc quidem utrumque ad angulos rectos, .iquiatralisit per Polos utriusque. Ambo antem rimul secam Eclipticam in suatuor punctis Cardinalibus , quae sunt intria 4 atuor ann temporum. In . Sphaera Obliqua nunquam integre ac uniformiter , sed quasi truncata conspicmiamr , unde& GIuri appellantur. in Sphaera Recta medietas eorum semper extinstit lupra Horizontem s in Sphaera Parallela
aurem sunt Horizonti perpendiculares. officium utriusque Colari in I. Repra tentare Circulos Horarios , dira unus tram fit per puncta H. 6. alter verb per Meridiem. II. Delignare ivitia quatuor anni temporum, ut ex dictis constat. II . Coturus solstiti rum designat maximamSolis declinationem,
seu obliquitatem Zodiaci. IV. Hic idem si stinet Potos Zodiaci in Circulis Polaributi V. Dividit Eclipticam in partem aseende tem & descendentem. VI. officium ill cum est determinareCirculos Polares & Tro.
138쪽
m De Sphar Picos, & consequenter Latitudines quinque Zonarum. In Planisphaerio Coluruanquinoctiorum eoincidit repraesentative cum Meridiano, & Coturus Solstitiorum cum Axe Mundi.
De Circulis Sphaerae, Minoribus.
SUnt duo Cireuli Minores , aequali sp
rio , nimirum 23. grad. & 3o. min. ab AEquatore distantes , quorum unus nobia Propinquior Propicus Cancri , alter Meridiem verius Tropicus Capricorni appellatur, a re ver tendo sic dicti , eo quod Sol ultra eosdem Nunquam progrediatur , sed inde ad parte, oppositam denuo revertatur 3 unde in Can cro dies est omnium longissima, & in C pricorno brevissima , & ideo Tropicus Canincri dicitur etiam AE tirus, sicut Gopicus Capricorni m malis. Similiter puncta Horia zontis, ubi Sol in Cancro existens orituris vel occidit, dicuntur ortus & occasus virus, an Capricorno autem , Ortas vel occasui Dr viam
139쪽
Serviunt hi Circuli I. ostendendo maxiis inam declinationem Solis , quae dictis 23. ad. & 3o. minutis nunquam est major. II. xhibent nobis limites semitae Solaris,quos Sol nunquam transgreditur, sed quamprimum eos attigerit,denub revertitur.ΙII. Dein terminant Latitudinem Tonae Torridae interutrumque Tropicum comprehensae , nimia um 47. graduum , per cujus medium. trantit A quator. IV. Designant in Horizonte maximam Amplitudinem Ortivam velocciduam Solis, quae in Sphaera Recta est aequalis maximae declinarioni Solis' in Sphaera Obliqua vero eanth major est Amplitudo inriva, quti obliquior est Sphaera usque ad 66. Srad. ῖα minut. ubi praecise est y o. graduum. v. Deniquo commonstrane, quan
donam in aestate sit dies longissimus,& noπbrevissim, in Hrems vero nox longissima ,&dies brevissimust. Quinam verti Circuli sint Tropiet in Planisphaaio, explicatione non indiget.
Cunt duo parvi Cyrent; inter se aequales, de ad AEquatorem paralleli, quos. Polirilipticae suo motu Circulari describunt cir-
140쪽
. officia eorum iunt I. Determinare Latiatudinem. Zοπα Frigido , quae vel Meridion
lis , vel Septentrionalis eth. II. Qui Mnith vel Nadir hisent, adeoque habitant sub ipsis Circulis talaribus ,habent diem in Isistate, Min Hyeme noctem longissimam a . horarum, adhuc longiorem autem , qui habitant intra hos Circulo versiis polum, ita quidem , ut
sub ipsis Polis sit quidem Terra illa habita.
bilis ut temestris evadae , absque CreP scutis . quae etiam in sphaera Parallela lucem diurnam proloogaret solent. Denique in Coluro Solstitiorum signant etiam duos P Ios Zoqiaci , ac motum eorundem circa P
las Mundi, a quibus distant 23. gradibus M
Denique hi duo Cireuli Polares quinam si, et in Planisphaerio, per se clarius patet
quam ut ulla indicatione opus sit. . . ri