장음표시 사용
161쪽
qnia Cimaera res dicuntur. V. stellae Fi. arae, quae ibi sunt in superiore hemisphaerio,
ipiis nec oriuntur, nec occidunt. VI. Verritidi Mercurius ςum Sole dimidio anno m Tantur supxa , . rantoque spatio infra Hori. goneem ; Saturnus quindocim annis , Iupiater sex, Mam uno anno, ac deniqua Luna quindecim circitor diebus.
Qui lubipsis Circulis Pol ribus degunt , babent I. Polum elevatum 66. gradibus .dego. minutis. l I. In Astate habent diem lon. gissimum a . horarum , paremque noctem in hyeme, quod contingit Sole in Tropicis existente, ubi praeciae radit Horizontem,ta consequenter inaestate non occidit illa die i nec oritur in Hyeme. In qua Sphaerae vel Poli Elevatione illud etiam notabile occurrit , quod . quando Ecliptica eum Horizon te coincidit sint ibidem quoridie contingit 3 adeoque quando omnia I a. Signa Eesi. pticae simul sene sub Horiponte., proximo momento simul & semel sex Signa oriantur, seu emergane supra Horizontem, & simul sex deprimantur infra eundem, & sic videntur iubiodes. vel C. Planetae in eodem instanti simul oriri vel occidere , quod in alijs Sphaerae positionibus minime contingit; licor enim eam in Sphaera Recta , quam Oh.
liqua & Parallela, ' semper sex Signa sint se.
162쪽
pra, & lex infra Holdion rem, in Sphaera eamen Parallela nullum omnino Signum dat ovo oritur, sed eadem sex Signa perperia, gyrantur supin Horimorem; in Sphaera αcta vel obliqua Verti singulis. momentis uomnisi punctum vel minima pars unius Sigini o titur aut occidit. Sed haec omuia inspicienti Glabum vel Punisphaerium eonsideranti magia Paterum. Praegerea ι o. vel IR. di bra an te, de post Solstitium aestivum Habitatorea illi nonnisi uastanraneas , & quas nudas habent noctea, quia ibi Paralleji Sosia, fere .lummodo radunt Horizontem,/ς --misphaerum inserius nonnisi superficialiter
pertranseunt 3 vaporiun enim ecipiam illia partibua e usat valde magnam refractionem,
praeiertim prope Horizontem, quae Solem tuit apparere alii ori loco, quam remiaste LMq6guet tunc potius exitu vidulum quia
Denique qui habitam inter Ios di in evius Polares fi habent L in aestate diem maximam s idomest de nocte in Hyeme ) tam a4. horis longiorem, qub propinquiorestisne Polis. II. Quia D eram habent valdeobliquam, sicut dc radios Solis tam rigidum sentiunt frigus, ut veteres illam Regionem inhabitabilem crediderint: contrarium e
men i quidquid sit do Terris immediare suae
163쪽
polaribus. constat ex Terris & Insulis ibidem desectis, quales saltem sub Polo Arctico Fum Graestandia, Istandia, Neulanodia . Spiaberia, ει Nova Zembla &o. III. Longiora etiam habent crepuscula ob dictam Obliquitatem , vaporum copiam, ac inde orientem majorem restactionem: ubi etiam Ninimae Stellae semper , & aliae piae rimae nunquam vae uti Caetera omnia ipsis accidunt, sicut inhabitantibus zonas i
Dicuntur autem Gnae Temperata, quia in ter Solis ardorem, ac frigus sunt mediae , quarum una, quae Circulo Arctico, & Tmpico g, terminatur, est Borealis, altera vero , quae Citculo Antarctico& Tropico I. concluditur , Iustratis. Incolae illarum I. Habent erepuscula majora , quam in Zona Torrida, ae breviora , quam in zona Frigida. II. Praeter umbram orientalem & oe- cientalem, unieam habent umbram Meridianam, versus polum sibi propinquiorem sparsam, unde & Heterosici, quasi Alterumobres vocantur. III. Duo habent solstitia . altam domum. seut &IV. Duo AEquinoctia, v. unam item aestatem, dc hyemem. via Sol nunquam ipsis est vertiealis. vII. Qua
iam Reive illia nunqu/m oriuntur, &quae
164쪽
amen Parallela nullum omnino Signum datisvo oritur, sed eadem sex Signa perpetuti gyrantur supra Horizontem ; in Sphaera Re cta vel liqua vetosingulis momentis uomnisi punctum vel minima pars unius Signi titur aut occidit. Sed haec omata in latenti Globum, vel Purusphaerium consideranti Amagis patebunt. Praeserea i o. vel Ia, disiabus ante, Npost Sotarium aestivum Habi tatorec illi non nisi inflantaneas , & quas nullas habent noctes. ,.quiae ibi Paralleli Solis
fere solummodo. radunt Horizontem,ae in ,
sphaerium inserius nonni si superficialiter pertranseunt; vaporum enim copia in illia partibua eausat valde magnam refractionem, praeseatim prope Horizontem, quae Solemi iacit apparere altiori laco, quam reipsa sit , adeoquet tunc potius ericalviculum quum i
Deruque qui habitan inter Polas & in milus Polares fi habent L in state diem maximam idomest de nocte in Hyemed tant,a4. horis longiorem, qub propinquiores isne Polis. IL Quia Neram habent valde obliquam , sicut 6c radios Solis,. tam rigidum sentiunt frigus, ut veterexillam Regionem inhabitabilem crediderint: contrarium eammen i quidquid sit de Terris immediate sudi
165쪽
III. Longiora etiam habent crepuscula ob dictam obliquitatem , vaporum copiam, ac inde orientem majorem restactionem ' ubi etiam pri imae Stellae semper , & aliae pi
rimae nunquam Vae ut. Caetera omnia
insis accidunt, sicut inhabitantibus zona
Dicuntur autem Zonae Temperata, quia in ter Solis ardorem , ac frigus sunt mediae , quarum una , quae Circulo Araico, & Tmluco G. terminatur, est Borealis, altera vero , quae Citculo Antainico & Tropico I. concluditur , australis. Incolae illarum I. Habent erepuscula majora , quam in Zona Torrida , ae bre Viora, quam in zona Frigida. II. Praeter umbram orientalem & o cientalem, unicam habent umbram Meridianam, versus polum sibi propinquiorem
sparsam, unde & Heterosicij, quasi Alterum. bres vocantur. III. Duo habent Solstitia . altam & imum. seut &IV. Duo AEquinoctia, v. unam item aestatem, & hyemem. via Sol nunquam ipsis est verticalis. VII. ins
iam Reive illis nunquam oriunturi &qua
166쪽
dam nunquam occidunt. Denique dies aratificiales & noctes habent inaequales. Pro di versitate Tonarum tria potissimum hominum genera considerantur , nimirum Periarci, Antaeci, & Antipodes. Perveci , quasi circumhabitatores dicunatur qui sub eodem Meridiano , eodemque parallelo , sed in locis oppositia ejusdem Paralleli habitant , ade6quo qui secundum Latitudinem aequaliter distant a Pola, secuna dum Longitudinem vero a se invicem I8 gradibus , seu semicirculo. Talas sunt v. g. Populi Virginiae , & Indiae intra Ganagem, quia sunt ambo in eodem Meridiano ac Parallelo , sed in parte Paralleli opposita; item Mexico Urbs celeberrima Indiae Occidentalis', & Insulae Cambae in Asia ἔ sicut & Nova Hispania , & Regnum Persa
Ultra ea , quae Zonae, in qua habitanta communia sunt l.diversa habent Pertini dierum , noctiumque initia, media&fines,sicut di vertos ortum & Occasum 3 quas e nini horas isti numerant a Meridie , has illi numerant a Media Nocte, saltem ubi Eleis vatio Pol i non est major 6 s. gradibus, & in AEquinoctio dum Sol uni loco oritur, alteri oecidiis an Vere & AEstate vero , prius uni/ 'οἷiLur , quam alteri occidit, econtra In Au-
167쪽
tumno de Hyeme prius uni occidit , quam
alteri oritur. II. Locus Orientis unius, reis spectu alterius est locus Occasus. III. Si gulae Stellae aequali tempore commorantur supra eorum Horiffontem , & eaedem stellae nunquam ijs oriuntur , & nunquam occi
Antres , quasi Contrahabitanaes sunt,quisbus una eademque est Longitudo. ad Meri dianum communem , in duabus zonis nuMmerata, & aequalis Latitudo versus utrum . que Polum, Tales sunt accolae Capitis Borinae Spei , & Habitatores Moreae , item EM. tremum Insulae S. Laurentii vulgo Mada-gascar dictae, & Mare Rubrum &c. Hi I. Meridiem, mediam Noctem, & omnes horas sibi in vicem habent communes s quantitas tamen diei est illis diversa , dum enim his creicit, decrescit illis , & consequenter dies nostri sunt aequales noctibus nostrorum Britorcorum, & dum nos agimus Ver , aut restarem, isti operiuntur Autumnum vel Hyemem. II. In AEquinoctio Sol illis simul oritur & occidit, alijs autem diebus his citius , quana illis. III. Se mutuo, vel ad Auquatorem telpicientibus , uni orietur bolad dexteram, alteri ad sinistrant , S sic da
taliquis stellis loquendo. IV. stillae , quae
168쪽
uni loco perpetuo apparenr, altetri nunquam
antipodes, qui e diametro adversam nobis Plagam incolunt , oppositis quidem Paral telis 18o. gradibus sejuncti , communi t men Merulano sunt comprehensi. Dari hujusmodi homines , ex Adam utique pro creatos, in Regionibus oppositis, hodiet tam in ratione, quam quotidiana Mercatorum, ΑΘ lque etiam Missionariorum expertntia , cer- , e tumetae innegabile, Sic Malaca in Hi- iIpania diametraliter opposita est Capiti Cor .' iis & Blaneo in America. Qinbd autem .s. ..ie. Augustinus L. 16. de Civir, c. p. cum o Lactantio , Beda, Procopio, & alijs antis quioribus negarit, dari ejusmodi Antipodas, qfecisse credendi sunt ex zelo fidei, ne si eos ex lolis congruenti s admisissent, cogerentutiateri , eoa ex Aciam non fuisse procreatos , cum constans a Clementis tempore omnium scriptorum fuerit fama , inter plagam nostram Borealem, & oppositam A ustralem immensum interoedere oce' num a nullo ho. minum permeabilem , quia fatalis illa inscriptioColumnarumHerculearum. Non pluι
ultra omnω ab ulterioris navigationis studio absterruit., usquedum Christophorus C lumbus eas os as feliciter detexit. Sic Rivu Arginteus, seu Rio dela plata extrem. upo
169쪽
i opponitur ultimis finibus Chinensium, ubi ad te tutandum ab incursionibus Tartarorum murum qoo. Leucarum e truxerunt. Habent autem Antipodes L eundem Horizontem, sed diversam ejus faelem. II. ortus Solis ac dies unius est oceasus & nox alterius, S quo longior uni est dies , eo brevior est alteri. lII. l Horas diei reipsa comtrarias , nomine tamen easdem v. g. I. a. 3. numerat unus a Meridie , allex vero a Media Nocte. Iv. ver unius est alterius Autum. Dus , & sic de nitate ac Hyeme loquendo.
liter distant ; sicut etiam eundem habent Neridianum, sed sub diversis Semicirculis. VI. Sidera uni perpetub apparentia , alteri conspiciuntur nunquam. Denique faelem simul convertentibus ad aequatorem , uDIorirur Sol a dextris , alteri a simittis.
PArtes planisphaerii a se invidem separabiales sunt potissimhm-1: Limbus exterior continens circulunt Meridianum, item Arcus signbium & inrisium. ISOD
170쪽
asa De Structurabis Versatilis Limbo insertus cuti. 1unt Axis Mundi , & AEquator in suos gradus divisi , eum Signis, ae reliquis Paralle Iis Declinationum , Areubus Horarijs, re Ecliptica, per Lineam ellipricam repraesen lata. IlI. Regula filo, & unione seu gra-- no, secundum longitudinem fili hine inde, mobili instructa,& pro majori . commoditato. ae universaliori usu in sulas partes divisa. FIis ob alias, etiam commoditares addimus Quadrantem, cum scala mille partium , Radio seu Semidiametro planisphaerij commenturata , & Triangulo pro gradibus rar Ecliptitam, & Arcubus Horarijs in caeteros Parallelos transporrandis percommodo, det' quibus omnibus singillatim , prout rei necessitas, & Constructionis ordo postulabit,
ridiano, Axe Mundi, rurallelis
diari,necnon de Arcubus Semrm ct Mensium. Quadratum Rectangulum aeneum , vel alterius materiae solidae quae haud dubis. Praestat charraceae, de qua postea opero Eornatili ita apte excavetur , ut ei orbis