장음표시 사용
531쪽
lia quam immobilia valere, Ictorum Belgarum,Germanorum,Hispanorum & Gallorum testi inonio comprobat; id contra Mynfingerum& Gras um adjiciens,quod actus, qui spretis illius loci, in quo gestus est, solennibus, juxta statuta domicilii vel rei sitae celebratus sit,utique
in loco domicilii vel rei sitae valere debeat. De statutis vero person libus, in quantum scilicet extra territorium,ex quadam comitate operentur, nec ne, nihil generaliter pronunciari posse, sed id potius ex se.
de cujusque materiae propria,circumstantiis accurate eXpensis, repetendum esse Nother arbitratur. Cum autem ossicia humanitatis inter gentes liberas sat debiles habere soleant effectus, nisi certis illa adstringantur regulis,hinc etiam intuitu statutorum saepe conventiones expressas vel tacitas a diversis civitatibus iniri, ulterius Noster osten
dit. His ad liquidum deductis, id deinde sibi excutiendum sumit,
a nyc quousque per pacta & conventiones privatis permisium sit, a statutorum recedere dispositione Z Summa eo redit: statutis utilitatem publicam respicientibus actu privato non posse derogari ; bene vero iis,quae privata concernant commoda,dummodo simpliciter saltem aliquid disponant, nihil vero prohibeant; nam nec ab horum nexibus privatos se liberare posse. Solent auter a statutis, quibus derogari potest, aliquando tacita voluntate privati recedere, dum statuto contrario actiones suas attempera ubi quidem in dubio quemvis domicilii sui statutis in agendo se consormare voluisse, praesumendum esse, atque hinc v.gr. communionem bonorum, quae in loco domicilii comtrahentium nuptias ex statuto viget, ad omnia bona sese porrigere, etiam in iis locis sita, ibi statutaria bonorii omnium communio igno'ta est,Noster docet. Quod si vero nihil omnino gestum ab aliquo sit, tum tacitae voluntatis,statutis domicilii sese conformaturae, praesiam- io cessat:hinc si quis intestatus moriatur bonis per diversa loca disper. sis, is non censetur juxta statuta domicilii sui heredes adfiiccessionem vocas se, sed pro vario potius rerum immobilium situ, alios atque ali- . os sortitur heredes. Quae vero de statutorum interpretatione, eorum condendorum potestate, abrogatione, aliisque dici poterant, ea Noster heic consulto praeteriit, cum vel ex doctrina legum generali, Vel propria materiae, quam statutum respicit, sede ea possint debeantque repeti. In titulo de condictione causa data causa non secuta, docet Consultissimus Autor, quod haec actio occasione contractuum in nomi
532쪽
nominatorum, qui a datione incipiunt non vero quibus facta originem praestant, nec occasione causae praeteritae, aut futurae quidem sed in mente retentae nascatur, ac ex quasi contractu, innominatos comitante descendat, atque adeo eo tendat, ut causa, quam dans intendebat, non secuta, datum restituatur. Solet autem causa non sequi, vel
ob cessationem accipientis vel ob poenitentiam dantis. Utroque casia actioni nostrae locus est,nec tamen indistincte; de quo specialius fatagit Noster, id adjiciens, moribus nostris ex capite poenitentiae,condi- - ctionem hanc ampli is institui non posse, cum hodie contractus inno. minati, a datione incipientes, poenitentiam haut recipiant, in quan- . tum nunc ex nudo pacto serio prolato , utcunque per traditionem haut confirmato,actio detur ad implenda ea, quae pacto placuerunt; sicut & ipsa conventio de dando,ut vicissim detur, firmitatem habeat,ac actionem ad dandum producat: in caeteris vero dispositionem ju.
titulo de condictione triticaria, probat Noster,quoad nomen actionis, conjecturam Hotomanni existimantis, illud exinde fluxisse, quod olim Magistratus provinciales ex Selis provincialibus certam imposue. rint tritici quantitatem, ad certa loca deferendam, vel pro tritico pe- cuniam, si nimis dissita essent loca collationi tritici destinata; cum. que illa denunciatio conferendi, condictio triticaria diceretur, ac plerumque eveniret, ut pro tritico pecuniam seu aestimationem persolverent provinciales, inc paulatim fluxerit, ut quoties loco rei debitae pretium ejus seu aestimatio petenda esset, actio illa condictio triticaria appellaretur. Rem ipsam vero quod attinet, putat condictionem
hanc esse actionem personalem qua rei cujusvis corporalis mobilis vel immobilis,aut incorporalis, quomodocunque ex contractu vel delicto debitae,aestimationem praestandam esse contenditur. Ex quo por ro deducit, actionem hanc subsidiariam esse, ac modo in locum actionis bonae fidei, modo stricti juris, stirrogari,adeoque pro casuum va' rietate , utriusque indolem assumere. In primis vero implicatam faciendae aestimationis controversiam, quae iis, qui subtilitates Roma.nas curiosus investigare solent, crucem figere solet, occasione hujus actionis, Noster evolvit,his fere regulis omnem istam rem complectens: si principaliter rei aestimatio in obligationem sit deducta,respici tempus natae obligationis,tam in contractibus bonae fidei,quam stri'
533쪽
dii juris: si vero res principaliter obligatione comprehensi sit, instri. Eii juris actionibus, fieri aestimationem rei, qualis a tempore morae, usque ad litis contestatae tempus fuerit maxima, sed in bonae fidei judiciis aestimandae rei facultatem,ustiae ad tempus rei judicatae extendi. Locum porro ineundae aestimationis, si specialiter contractu definitus non sit, in strictis judiciis esse illum, ubi res petitur, sed in bonae fidei actionibus, ubi contractus celebratus est,uel res petitur arbitrio actoris. Atque ex his speciminibus eruditi Lectores doctissimas Nostri commentationes reliquas non difficulter dijudicabunt. Nam per omnes ire libros, singulorumque titulorum heic conferre summam, id vero nimis prolixum, nec cum instituto nostro facile conciliandum fuerit.
THOMAS CRENII ANIMADVERSIONUM PHILOLOGI.
earum s Historicarum Pars quinta. Lugd. Batav. apud Abrahamum de SWari, I 699. 8. Plagulae i7 . A Ntiquum, sed cum laude, obtinet Eruditissimus Crenius,quando
in nova hac Animadversionum suarum parte eodem, quo in quatuor antecedentibus, more modoque, plurima accumulat, quae multae
ipsi lectionis industriaeque haud vulgaris gloriam conciliant. Non possumus proin&nos, quin ossicio nostro hic itidem fungamur, α quid in libello hoc juxta virtutis potius quam molis quantitatem restimando contineatur, benevolum Lectorem nostrum edoceamus.
Auspicium sumit a commemorandis variis Autorum optimo rum editionibus, quaque ratione quidam de L. Annaeo Seneca Tragico, de C Julio Caesare, Phaedro,Petronioque Arbitro bene mereri studuerint, a pag. I ad 37 prolixe indicat, ac dum Petronii mentionem facit, Pragmentum ejus, a celeberrimo Polyhistore,Reinesio, A. i 666 editum,denuo se vulgaturum, descholia, quae manu sua Reinesius al-leVit, quaeque numerum priorum ad dimidium fere augent, additurum pollicetur.
Pergit hinc ad diversa diversorum de doctissimis aliquot Vi.ris judicia. Ioannem quippe Calvinum a styli, quo usus fuerit, Latini elegantia commendat, & ad Hottingeriessatum provocat, quod Vςl uta priviationes, Calvini puta in Institutiones tuas, Thumi in Histori
534쪽
storiam,& Casiuboni in polybium, omnem ferme Latinitatem exhau. riant, formandique styli exemplum praebeant,p. seqq. In Frid. Syl- burgii laudem, p. io . seqq. plurima affert. Quid de Mich. Nostra. damo Eruditi sentiant, p. II q. seqq. exponit Autor. Cenkiras in pau. lum Iovium latas p. 163. in medium adducit. Quod Io. piscatoris Commentarii passim aureo quasi poculo venenum propinent, p. I7s Io. inchelmanni verbis edocet. Unde R. Salomo Isiacides spurium cognomen Iarchi acceperit, cum Acolutho p. i86. disquirit. De Ernesto Sonero, Philosophiae & Medicinae Doctore & in Academia Alidorfina Professore p. 23;. seqq. multa non ubivis obvia disserit, mitiusque de eo judicat, quam ut Socinianis eundem annumerare Ve lit. Nec notum forsan omnibus est, quod ex Richterianis epistolis p. ro . testatur, libros Grotianos de iure Belli & Pacis e dictantis primum ore excepisse,& post in ordinem redegisse Theodorum Granminckelium. De paupertate, virtutis atque eruditionis in divulsa haut raro comite, non eleganter minus ac prolixe a p. Ias ad Iq9 agit, inque censium literatorum,qui cum paupertate quondam confligere necessum habuerint, refert Pomponium imprimis Lartum, Isaacum Casau bonum, Guil. Xylandrum dolephum Scaligerum, Lilium Gregorium Gyrat dum, Ianum parrhasium, Henricum Cornelium Agrippamia, Conr. Gesnerum, Richardum Crocum, Richardum Paceum, Dominicum Bauditam, & alios. Ulut librorum suorum dedicationibus praemia sibi quaerere Eruditorum plurimi seleant, plerumque tamen spem inde conceptam inanem esse, querelis non unis, testimonioque prae caeteris Erasmi Ro. teroda mensis, p. 4o seqq. probatum dat. Quam propensus in Papistas fuerit Hugo Grotius p. 8 Isa - 'acus Casaubonus p. 78, & Io. Camero, p. y3. demonstrat, atque ex instituto de nonnullorum conatibus Syncretisticis, utpote Phil. Melan.
clitonis, p. 73, Theophili Bracheli Milleterii, p. 82, Iacobi Masenii,
p. 77, Georgii Calixti, p. 86. commentatur. De Scriptoribus aliquot pseudonymis p. i8o seqq. non pro 'letaria cum Hidiosis harum elegantiarum communicat. Jo. de la Casa carmen in laudes Sodomiae scriptum utique adhuc extare, p. 2 rq
535쪽
comburio aliquando proximum filisse, p. ior. ostendit; quamvis elegia peculiari p. ru eqq. repetita, mala, quae ex Venere emicantur, persecutus fuerit. Lepidum est, quod p. 227. memorat, quendam Clericum Regularem S. Pauli Barnabitam, Florentinum Schilling, in concione funebri illusio A. i6sq habita asserere, Adamum non esse natum,quippe qui ex Evae costa factus fuerit. Ex Epistolis Eruditorum hactenus ineditis,quarum copia Lectores suos nec heic fraudare voluit, tres cumprimis nominamus, unam videlicet Conradi Rittershusii ad Christophorum Raphelengium, qua huic notas suas in Boetii libros de consolatione Philosophiae offert, p. ; alteram Petri Cunaei ad Willebrordum Snellium, in qua de anno Iubilaeo veterum Hebraeorum disputat, p. 7s8; ac tertiam E. rasini Roterodamensis,qua hic post alia styli acerbitatem Luthero imputat, eundemque propterea accusat, p. 238.
NICOLAI FATII DUILLIERII R. S. S. LINEAE BREVISSIMI descensu Investigatio Geometrica duplex cui addita es Inpestatio. Geometrica solidi rotund , in quo minima stat resistentia. Londini apud Joh. Taylor, I699. p g rq Arratur primum, quomodo a Dii. D. Bemout is propo im fuς- rit problema lineae brevissimi defiensius, & Geometrae ad ejus solutionem invitati,nonnulli etiam ob solutionem deinde datam a Dia. Di nitio laudati; qui cum honorificam etiam quorundam aliorum mentionem fecisset, non dubitans, quin si animum ad problema appulissent, solvere potuissent, Dii. Autor id ita accipit, quasi alios omnes exesuserit; idque in suam injuriam interpretatur, querens se nec specialibus literis invitatum, nec inter eos nominatum, qui problemati
essent pares. Nos vero, inquit, si qua inpitatione, si digni vi uisse utiteris,quamvis inter tot egregios candidatos innominati,nec adhuc in eorum numerum relati, quos SOLOS ita scilicet accipit Dn. Autor tu ro problematipares CL. Leibnitiuspronunciat,utique nostras dudum e hibuissemussolutiones. Neque enim causa erat, cur antiquum morem nostrum Problemata omnia in vulgus jacta praetereundi mutaremus. Sed um videamus, silentium nosrum inno laet i os perti, quid hac in re
536쪽
MENSIS NOUEMB. A. M DC XClX. sir
praestiterit,exponemus. pag. q. Ait autem sibi d.) idem se scriptum ede re, quod nuper sid est,ut in margine interpretatur, mense Iulio I698 )chartae commiserit,ante vita Adua Eruditorum Anni I07. Methodus prior Autoris in investigatione uae brevi mi δε- fersis haec est,ut quaerat arcum circuli osculantis, seu, ut ipse vocat, radium arcus infinite parvi curvae quaesitae , nempe in qua tempus descensius inter duo puncta etiam infinite vicina sit minimum. Reducitque rem ad problema tale: Invenire lineam cujus punctum sempersit intra rectam datam nempe hic horizontalem, a qua fit initium de scenius) quantum centrum circuli osculantis, seu centrum curve dinis quae est in illo puncto, est super eandem rectam. Et quanquam id problema per se videri possit solum adhuc satis dissicile, quia tamen Huginius invenerat, hanc esse proprietatem cycloidis, hinc Dia. Autor ostendit, Cycloidem esse lineam qua sit n. Si quis tamen ideo sola' tionem imperfectam contenderet, qua us ignorari poterat, hanc esse cycloidis proprietatem, ei reponit Dia . Autor p. 97, facilem ab ea regressum sibi esse ad alias Cycloidis proprietates.
Methodus posterior in eo consilit, ut pro arcu circulari mini' mo quaerat duas rectas, tria arcus puncta connectentes, quarum sum ma temporis descensus sit minima, quod in elementaribus eodem re dit; unde & idem prodit, quod paulo ante. Dicit etiam p. Ir, se an te annum unum alterumve eandem , quam Dn. Job. Bernoulbus,ideam habuisse, juxta doctrinam refractionum pro Curva brevissimi de scensus. Calculum quidem se non instituisse, licet facillimum, sed tamen statim vidisse, Tangentem curvae ubique dari, quod utique sum ciat ad solutionem sequitur alterum problema, quod huc redit: Invenire figuram solidi rotundi, cui a liquido, in quo movetur, minimum rest' natur. Id solvisse Dia. δε vi tonum, sed constructionem dedisse ,
quae solutionem quaerenti lucem nullam praeferat. Dia. Hi genium id problema A. isso, i6yi frustra tentasse. D n. Plistor rursus ex conditione problematis quaerit centrum arcus infinite parvi, seu radium circuli osculantis, eadem fere methodo seut ante, calculo tamen non paulo prolixiore, unde tandem p. 16 ducere se ait constriustionem,quam ad usum mechanicorum vult esse aptissimam. Sit ιι radius circuli oscu lantis, x ordinata, r constans, ratio intert, o si ea quae clςmentorum
537쪽
ait p. I ) perplexiorem esse Neutoni mam, eandem tamen utrique prodire curvam. Addit deinde, in modum postscripti,se brevis otii spatium namim invenisse curvae punista ex Logarithmis vel Hype bolicae areae quadratura, quod ducitur ex proprietate Maxtoniana . Subjicit p. ar: Auamvis ista curva quibusdam erroribus in navium construe Iione Pitandis inservirepossit, tamen aliam omnino figuram adhibere oportere mihi compertum est. Sed haec ulterius prosequi non or ansemus. Sessiciat dixisse, multa adbuc vulgo incognita remanere, quibus si
in apertum prodirent, ipsa rei nauticae facies Flurimum mutaretur,m gno regionum quarunIam commodo, maximo periculo aliarum, quas tamensa Das precamur. Postremo refutat Dn. S,quem ait summae laudis aemulum dissicillimum problema praemature aggresthmin Philo istuno fractasse. Transact. n. 236, infelicissimo eventu Curvam brevissimi descensis Caeterum Dn. Autor passim queritur de more problemata in publicum proponendi. Ejusmodi inquit p. s.) problemata, quamvis a me non semelsoluta, verbi gratia circa Catenariam, Velariam, harumque linearum identitatem, Curvam descensus aequabilis &α magnopere siemper aversatus sum, neque solutiones meas publicis scriptis unquam dignatus sum exponere. Auid enim alta , inquit, proponendis ejusmodiproblematis assectari videretur nisi hic mos inter cordatos etiam inpaluisset) praeter existimationis supremam dignitatem Z uam modestioribusDiale praeripiant, quicunquesibi ipsis inventa di cisio Theoremata sub problematumforma Mathematicis proponant. Vasi vero manus darent, quicunque in arenam e vestigio descendere nolentes, intra praestitutum tempus problema non soloissent; Problema cuis pendo autor opportunum otium nactus fuerit, cui tractando multos annos
forsan insudaυerit , uod elegerit ipse,quod amaverit, ac ar entiori studioprosecutus fuerit, cui enodando fac lem piam cognatis stadiis fibi parareris, quod denique ignotum pluribus eruditis per annos aut menses integros in Actis quibusdam extraneis delitescat; avisi ad i os etiam ferveniat, non ita paratos corripiat adpropriastudia deserenda,ut qMamoc sime ad sublimes ac dissiciles alienissique cogitationes ase flant. tauo tum dato, etsi calculus,ursaepesis,pro νoto succedat,cene non omnes ea dem
538쪽
dem id in publicum promulgandi premuntur libidine G. m. Haec cum Dn. Aiator non dubitaverit dicere in quosdam egregiosViros per quos problematum insignium propositiones dc solutiones Actis nostris sunt insertae, non accipiet in malam partem, si quae defensionis gratia Vir Celeberrimus Io. Bernoulli reposuit, dc in Actis nostris publicari voluit, subjecerimus.
Graningae 7 Augusti l6n datis. A Ccepi duas plagulas priores libelli a Dn. Tatio Duillirio editi, &non potui satis mirari modum scribendi, quo est usus. Queritur me non dignatum ipsi exemplar problematis transirittere, sed facilis responsio est, me nec tenerimittere talia ad singulos, nec divinasse ubi ille degat: & Dn. Newtono exemplaria missilie, non ut eum ad cero tamen provocarem, ut ipse Dui erim rem interpretatur, sed ut aliis quoque res innotesceret. Dum me tanquam minus modestum accusat, videtur sub umbra modestiae voluisse eiscere,ut credamus,se quoque, si qua invitatione dignus visius fuisset, literissiuas dudumsolutiones fuisse exhibituram ; quasi scilicet,si modo se applicare dignatus fuisset, mox mysterium fuisset detecturus. Interim nobis non dicit, quanto tempore frustra insudaverit quantum laborem hanc in rem impenderit. Nempe antequam de libello Fatian a 'uid rescivissem,didi. cia Viro fide digno, qui nuper venit ex An a , Dia. Duillerium cum amico eti m in Anglia extraneo, ante duos circiter annos magna contentione problemati huic, cujus notitia mature ad ipsum pervenerat, sese accinxisse, & ambos certatim in eo laborasse. Amicum illum primum destitille xe infecta ; & Duille tum, post, quam diu satis frustra insudasset, etiam abjecisse arma. Tandem ta men hunc multo post resumsisse problema desperatum, eique acrit er& tenaciter inhalsisse. An autem absolvisset, relator ignorabat. Certe, si modestia impedit, quo minus quis sua inventa publici juris faciat, nemo aliquid in publicam utilitatem edere poterit, nisi immodestus csi e velit. Quod si vero nomen exprimere jactantiae esse dicat, quidni & ipse suas problematum dissiciliorum curva catenaxiae, velaria Mochronae oec. enodationes&c. methodosque, quas diu possidere se dicit,
publico bono promulgat, suppresso suo nomine i Quantum ad ipsas, Tit quas
539쪽
quas edidit, solutiones, hujusmodi problemata nostro more tractata nullum aut perbrevem calculum requisiverunt,aut ex sola contempla tione infinite parvorum, adhibita quadam dexteritate, fluxerunt. Calculi vero quos instituit, admodum sunt perplexi, quos ut eaea narem a me impetrare non potui Problema Currae uidi manima resi senti κ vocat magis arduae disquisitionis,quam problema celerrimi δε-
sensius, sed tale fuit Duisieris forte, qui genuinam solvendi melliodum non habebat. Hoc enim problema tantae facilitatis deprehendo, ut ad eius solutionem nullo prorsus calculo fuerit mihi opus: nam char ta & calamo destitutus,& in lecto decumbens, solius imaginationis ope plenarie id solvi.. TAB. IX. Esto curva quaesita BF N guri) quae ex revolutione sita Fig. I. circa BM describat solidum in quod minima fiat resistentia, si moveatur secundum plagam ipsius axis B M. Elementa applicatarum N Meoncipiantur divisa in partes aequales N R, R p : sint N L, L F duo elementa curvae respondentia elementis N R, R P: producatur RLado, ita ut L O infinite parvum sit respectu R L. Ductis NO, Foerit
ex natura minimi resistentia in Ionam ex conversione elementi curvae
N L F quod ut duas lineolas rectas N L, L F considero factam aequa' lis resistentiae in zonam ex conversione lineolarum NO, O F, adeo que resistentia ronae N L - resist. ronae No resistentiae Zonae F O- resist. Zonae F L. Hlam vero assumta hypothesi communi,qua αNevvlonus utitur p 4 seqq. nimirum resistentiam obliquam in NLesse ad resistentiam directam in N R, ut NR ad N Ly, exprimentur resistentiae elementorum curvae, ex gr. ipsius N L per NR : NL adeoque resistentia ronae N L per M N. N Ri: N L . Hinc igi
sunt aequalia) provenit MN. TO : Noy - NI R. LS: FO'. ut autem T O, L S, incomparabiles cum reliquis eliminemus,observo quod
propter triangula similia NO: R O :: L O: T O, adeoque To
540쪽
Ro. LO: NO. Et ob eandem rationem LS ' VF. Lo: Fin Substitutis itaque hisce valoribus loco TO & LS,& divisis per communem Lo, habebimus aequationem elementis constantem MDRO: NO' αMR. VF: FO' affectam sitis respective applicatis. Unde concludo curvam quaesitam B FN ejus esse naturae, ut suppositis elemens applicatarum aequalibus, applicata quaevis multiplicata per responc s elementum abscissae, & divisa per biquadratum elelm ntirespondentis curvae, producat quantitatem constanti aequalem. Quae ergo constans servata lege homogeneorum sumatur ad lubitum b. Hinc si B M vocetur x MN, I, NR, RP,&c. 6; RO, dx, NO V , di οφ di Get)dx: ds' huic assumtae quantitati comstanti & homogeneae ae dxin ; quae reducta dat hanc aequationem disserentialem primi gradus Ioin dx Tradi', quae curvae quaesitae naturam exprimit. Ubi notandum, proprietatem hujus curvae a Dia. Duno sine analysi & sine demonstratione traditam p. 327, si resolvatur in aequationem, eandem omnino dare quam hic inveni. Miror profecto Duillarium sitam simpliciorem, hanc vero perplexiorem di. centem , cum tamen haec illam exhibeat facile,non vero vice versa, nisi summa cum dissicultate; quam ipse sane non facile superabit, id est non facile a cognita proprietate radii osculantis ad proprietatem tangentis ascendet; cum tamen contra nullo labore ex proprietate tangentis proprietas radii osculantis innotescat. Cum tamen maxima adhuc dissicultas supersit, ut constructio ex proprietate seu aequatione jam inventa eliciatur; ecce eam satis elegantem, quae tantum supponit togarithmos: Nempe ad axem CE Figur. a) describantur duae curvae, una algebraica DAH,altera i
transcendens IK, hac lege, ut posita abscissa CE, applicata illiusEH Q m : a a)'a' a a: mὶ applicata vero hujus E K sit II 3m': Ma' a) - lm positoi m significare log. ipsius minerunt Κ E, E H, coordinatae curvae quaesitae. Ad quam igitur construendam aliud nihil opus est,quam ut ad C M, applicatis parallelam,tan quam ad axem ducatur & producatur perpendicularis K M in N. ita ut MN sit IEH; puncta enim N erunt in curva quaesita B N,quae nempe circa CM conversa producit solidum, in quod si moveatur . cundum plagam axis C M, fluidum faciat resistentiam minimam L. F. Et curvae aequatio transcendens exponentialis erit