장음표시 사용
371쪽
De Votodi uias animum haberet pecuniam
mon expendendi ne licentia Superioris, esset ne etiam proprietarius R. Cum dominium , c proprietatem pecuniae, aut alterius rei non sibintroget, nolitque de eis disponere Dr-vito Superiore, non videbitur aliquibus notabiliter peccare contra Otum pau-Pertatis I adeoque proprietatis vitium
Atlanten si materia su gravis , in ali casu dico Resigiosum peccare lechaliter: si levis , venialiter
Nec refert, quod nolit pecuniam exispendere , nisi de consensu Superioris quia Constitutiones nostiae non admittunt hanc clausulam , seu restrictionem sed absolute, generaliter , bcssiue ulla conditione praecipiunt , ut pecunia statim consignetur aperiori, in ae- Tario conventus reponenda , c vitium proprietatis incurrisse declarant eum qui illam ultra . . horarum spatium , quovis praetextu , quod bene advertendum est , apud se retinuerita supposito tamen quod nullum legitimum impedimentam tabuerit illam cito confi-gnandi
Cum ergo Constitutiones nulIam retinentis intentionem excipiant , non enim dicunt , nisi a imum habeat pe-cιiniam non expendenki ne Aperiorum facultate, sed pure impliciter ordinent deponendam esse intra a . horarum spatium, sub paehra proprietatis, si
Ietineatur, Mn vide quaIiter proprie- istis notam non incurreret.
Q. Quia est reeipere pecuniaris per per interpositam personam λR. Recipere pecuniam per se est eam immediato in propria ilicet persona, dc privata auctoritate acceptare, cinproprios usas pro libita convertere Recipere amem pecuniam per interpositam personam , est substituere Iiquem, qui ejus nomine denarios , seu pecuniam recipiat , de quibus postea
ris dependentia disponere possit, mandando substituto , ut in tale , vel tal quid, pro nec state, vel utilit te pro . pria denarii expendantur. Utraque denariorum receptio, modo dicto, omnibus Franciscanis est interdicta , quia proprietatis includit vitium Q. Cum Seraphicus Pater prohibeast receptionem pecuniae , vel denarii , qua di ferentia est inter unum ct alterum R. Aliqualem esse diversitatem inter
hos duos terminos animadvertunt Expositores, ratione istius particulae, vel, in hoc praecepto appossit , non recipiant denarios, vel pecuniam Licet pro nunc secundum usum civilem S ordinarium pro eodem accipiantur dena. rius , 5 pecunia, ut interrogationi aliqualiter satisfaciam , dico: quod per aenarium intelligitur moneta Amerabilis , seu numerata, ad usus publieos, ex
aere , argenis, κrs , vel quocumque m
talio fabricata , emptioni rerum specia liAs destinata . Per pecuniam vero ira intelligi a quYcumque alia res , mobilis , ve immobilis, qua uti possunt homine loco denariorum assaliqta emenda. Verb. Grat desunt milii nummi , seu denarii a emendum graninia, ves quid aliud mihi necessarium , ostero pro praetio inun , oleum, libros, equos, vestimenta, Vel
quodlibet aliud , aequali , vel majori praetio aestimabile citia omnia sub no-naine pecunia, comprehenduntur , κκη- do destinata sunt iam praetium rerum emexodarum
Q. Qua fuit voluntas Sancti Fransis i circa receptionem pecviriae, Ἀρ-
R. Voluvias ejus fuit prohibere suis;
Fratribus , non solum ne uenarios, lex Raamcumque minetiam reciperent . sed etiam pecAniam , id est taodcunique aliud, quod loco monetae dat se vel la res ab eo niverse sinu Pota
Unde aliquibus vis Ida, non poc
372쪽
3 Catechismus Historico-Theologico-Dogmaticus .
se Franciscanos , stimo est de iis , qui pure simpliciter ad litteram Regulam profitentur, non posse, inquam, recipere v. g. Vinum, oleum, pannum, cum animo istis rebus non utendi in propria speciem sed in granum commutandi, veI cum intentione vendendi pio alia eri quia hoc esset recipere pecuniam , non quidem formaliter , cum
nomine pecuniae moneta ex aere, argento,
vel auro confecta intelligenda veniat sed eqMivalenter , cum ex eo idem acquiratur Alienum esse dicebant a mente , a spiritu Seraphici Patris prothibentiStam severe Fratribus suis, ne pe uuias , ast demirios reciperent, non interdixi sis iisdem quominus fieri posscnt mensari , seu permutatores , imo .cmptore quarum cum qu rerum . X eleemosinis oblatis , aut proprio manuum Iabore acquisitis , taxat , tum rerum commutandarum , tum emendarum .
recipiendarum, justo praelio, mi in talibus circumstantiis res commutanda V. g. granum in Vinum , habeat rationem pecuniae, ex eo enim aequaliter negotiari possent Fratres, ac facerent cum pecunia in specie numerara.
Suntne ergo Franciscant illi Re- auia suae transgressores
R. Tales forte reputarentur ab iis qui praefatae sunt opinionis sed opposita suis rationibus non caret . Pater Marshantius, ex Reforinatis, seu Recollectis scriptor illustris, pro suo toto ordine, sustinet non esse Fratrcs Minores Regulae Seraphicae transgressores , quando unam rem superabundantem vendendam tribuunt per persones idoneas aut ipsi commutant pro alia re necessaria, etiam taxato praetiodarum , sed homines uti non solene ordinarie grano v. g. ad emendum Vinum ἰ ergo granum quo dant eligiosi citati pro habendo vino , dici
non potest pecunia. Nemo inquam dicat merces mercatorum esse pecuniam , nisi forte analogi et, quatenus per eas pecunia acqui ri potest : Ergo pariter granum Franci- setanorum dici non debet pecunia. Nec refert, quod granum ab eis col. lcetum, etiam praetio ipsius taxat , d nent loco pecuniae , pro habendo , . . vino oc ipsa tamen pecunia non est
alias non fuisset ipsis licitum granum recipere , aut colligere , si granum L
Deinde Nicolaus VII. in Extra va ganti, Exir qui seminat c. permittit
Fratribus Minoribus acceptare legatum ali 0us smus o agri cstc. ut per e sonas idoneas vendantur, uecuniae in Fratrum nece itates expendantur ergo legatum pili , sives domus quae acceptatur, non est pecunia, sed potius pecunia ex domus venditione conflatur quae postea in Fratrum necessitates con-
vertitur per personas idoneas, seu Syn, dicos: Ergo nec similiter granum, aut
aliud quodcumque, exceptis aenariis quod Fratres Minores recipiunt, ad hoc ut Vendant aut commutent, reputari debet pecunia , quam vi ex illa a con--
flari queat. Haec sententia licite tute excipi
potest , non contradicente , sed potius consentiente Pontifice cujus est Regulam interpretari, 3 declarare. Noti desunt tamen responsiones a trationes adductas sed nilii ad nos Fratres Minores Conventuales . Haec
exercitii causa dicta sint. Denarius , aer pecunia sccundum Cum in Regula habeatura Fratrcs ipsum, sunt feres synon ima, quia com ' nihil sibi approprient, nec domum, nc
aliquan rem dcc Filiationes qua sunt Pecunia, inquit, nihil aliud est quam in nos, Sacro O in δε minci . quo sublica aucto litate rati Jo-unt holuinc ad proelium rerum naen contrariae huic praecepto R. limo initii tu videtur quod: Ua-
373쪽
iiones sint huic textui directe, c omnino oppolitaera adeoquc per tegulam prohibitae . Cui a , cum quis in filium Conventus admittitur , Conventus sit ei proprius; saepe auditur, num doque etiani habetur in nostris Constitutionibus , r. iu in liminum cos expel- acndos et se a Proprio seu nativo Con
Nihilominus Constitutione Opis cla-Ie, de aperte decLirant : neque paternitatis , neque fili.rtio ris usum arguere adversus Reguia preceptum , domus, aut loci appropriiuionem c. in cap. 6 tit. 2.
Sed nullam adducunt rationem, quae esse potest, meo judicio, quo Religiosus per assiliationem nullum jus , ut dominium a tauirat, ita ut de Conventu de rebus in cum spectantibus disponere Ueat cum solum talis Ono priam facerent. recusat ibidemque conro Obedien tiam , Superiorum inandatum erintimatum, remanere toto conatu ad laborat , cum praefatorum suoru in
Praelatorum confusione, c contemptu. Vc ita se gerit , amico magnates in sui favorem implicando, ut Superiores inviti , ad evitandum majtis mallιm, cedere cogantur .subditi re-bedis voluntatem , beneplacitum , csensum exequi sic ut non Fratcr Superiori ; sed Superior an tali casu inseriori obedientiam prae .let.
fit intendit Sanctus Franciscus
prohibenuo ne Fratres non solum domum, sed nec locii sibi appropriarent R. Probabiliter intentio ejus fuit ut Fratres non solum domum, seu Conventum sed nequidem ejusdem domus minimum locum, seu cedam sibi pro-
Ventus , m cuius filium admissus est ulibus ejus assignetur, ad nutum Superiorum revocabilis, cum possint ab hoc loco eum amovete, prout propriae Fratris saluti expedire judicaverint. Res clarius patebit infra , explicando vocabulum appropriare.
O Quid igitur est rem aliquam sibi
approprIare ΘR. Est rem in suum dominium convertere , de ea pro suo arbitrio dis
ponere , eam donare , Vendere , com
mutare, sine alterius dependentia. Qi ualiter dicitur quis appropriare p. bi domum Et qui nomine domus ivtelligittir R. Nomine domus in ioc textu Regulae intelligitur Couventus, qui communi vocabulo etiam domus Religioso
Tunc aliquis appropriare sibi censetur domi m , aut Conventum , non quando alteri dat, quod non est in sua potestate, sed quando ita sibi usurpat dominium Conventus, ut alios ibi de sa-ntilia collocari aegre sustineat , ves dum ipse alio nailsus, de eo exire re- Qtiando ergo Religiosus vult cellam aliquam inhabitare, quasi ut propriam,
renitente , aut non consentiente Supe-
riore nec vult, jubente Superiore, eam alacri cedere, ob speciosi motiva, qualia esse possunt v. g. vel quia 'est senior illo cui camera destinatur vel quia illam prius incultam desertam, suis eleemosinis habitabilem reddidit vel quia reparavit , ornamenta que adjecit; vel ob alias ejusmodi sive majoris . sive minoris momenti rationes, vitii profrietatis reum se reddit. Neque adducta renitentiae sua motiva ipsum ex cu Matri licitumque ei faciunt , ut possit ab obedientia recede re, tu in dilecta cella remanere, Win possessione ejusdem perseverare. Nuid statuunt Conmmutiones nostrae circa habitacula, seu cameras usui fratri, destinatas ξR. Statuunt, ut juxta antiquitatis de dignitatis gradum, camerae distribuantur, per patentes a Generali , vel Provinciali , non absolute , Vel perpetuo sed ad nutum revocabiles , ut sic nullus proprias sibi vendicare valeat; cuti
374쪽
ιι Catechisianus Historico-Theologic Dogmaticus.
si rapte tantismusus ad tempus ipsi tanquam peregrino, advenae concelsus
Qi Camerasati briori aeri exposita, lo-stoque commodiori sit , vacat, Petro existente Guardiano , potestne cameram illam usibus suis destinare , in concursu Patrum ad torum , ct seniorum ΘR. Potest quidem, q9a Superior, illam sibi reservare inhabitandam toto sui gubernii tempore ; quis ei in hoc obstaret At non potest illius usum sibi vendicare pro tempore quo non erit amplius Guardianus, seu Superio , si adsint Patres eo seniores , eam postulantes
Ratio est. Primo, quia ad ipsum non spectat sibi, 3 aliis Religiosis cameras distribuere; sed ad Generalem , vel Provincialem , qui juSta Constitutionum praescripta in camerarum distributione se gerere debent. Secundo , quia hoc est contra justitiam distributivam, quae exigit ut proemia concedantur juxta labores, d merita personarum. Tertio , quia est contra ordinatio nem Constitutionum, quae Volunt, ut
iuxta antiquitatis , ct dignitatis gra-ai camerae distribuantur Nec refert quod frater Petrus Superior actualis reperiatur , actualemque praecedentiam habeat super quoscumque Patres graduatos, ipso seniores. Quia Constitutiones nostrae non dicunt tintendendum esse ad superiora tum actualem , seu ad antiquitatis , ct dignitaris gradum Gunior Guardianus actualis non acquirit antiquitatis gradum super Patres seniores, qui longe per plures annos portarunt Oncra uligionis S qui iisdem ossiciis , forte majoribus dignitatibus ante ipsum condecorati fuerunt. Et licet super onmes praecedentiam actu habeat , ipsa praecedentia non est Merpetua, nec sua personae annexa, sed
assis io ejus, quo sinito ad priorem suum
Icinum evertitur , ergo' ad priorem suam cameram reverti debet.
si Possintne Fratres nostri debitaeontrahere, pecunias mutuo dare, libros alique res , proprio Ut gnatas , inpunus tradere , ei in alios usus transis
R. Nequaquam . Id maxime prohibent Constitutiones Neque etiam de expresso Superioris coκcens , quod valde ponderandum est , quia illa omnia sonant proprietatem . Quod si quis hoc
attentare praesui pserit , omnium legitimorum actuum privationis poenam incurrere declarant, cap. q. tit T. n. q. Cur dicatur i, etiam de expresso Superioris consensu , id quod certo dissicultate non caret, cum talis consensua auferre videatur a subdito omnem pro prietatem , aliis examinandum relinquo. Attamen sequens proponitur quaestio
in Haec prohibitio sine tam generalis, ni nullam patiatur exceptionem
ut in viilia ins iaceat erigioso venis-re, in pignus dare c. R. Intelligenda venit, prout caeterae leges, sano modo. Si Conventus neces.sitatibus Fratrum non subveniat , aut subvenire non postit, non videtur subditus peccare , si de licentia Superioris aliqua mobilia ad usum suum conceiasa, pro gravioribus suis indigentiis sublevandis , vendenda porrigat , vel in pignus tradat , dummodo id faciat crmanus othcialium ad quos bonorum quorumcumque administratio pertinet Similiter loquendum de debitis contrahendis , dum aliter quis sibi providere non valet, obtenta semper Superioris facultate S hoc pariter fiat et officiales Conventus quia pio curare sibi necessaria per debita , cum intentione solvendi in tempore , nulla lege vetitum est
Q Potesne saltem Religiosus commodare libros , vestes, ta alia mobilici ad
375쪽
R. Potest , . qui dena sine ullo peceat , si interveni u Superioris consensu ; qui co ramodare non est actus translativus dominii, sicut livenditio, scalienatio; sed potius actus charitatis erga proximum , sine monasterii praejudicio, saliena not.ibili, icet res praestita ex usu piarum deterior evadat.
siue licitum eligioso eleemo nas largiriὶ R. Cum Religiosus nihil habeat proprii , nec sui sit juris, nihil dare potest quidquid enim habet , suum non est
sed tonasterii: nullus autem debet eleemosinani dare de bono alieno , scd de suo. 6 qui reciperet, ad restitutio
Si tamen accedat Superioris conscri-sus , potest ex suo peculio, etiam ex iis quae Religio ipsi concedit pro Vi ctu vestitu pro decenti suo statu de aliquid pauperibus erogare. Nec est quod Superiores sint scrupulosi , in concedenda tali licentia. quia, ubi est cha-itas ct amor Dei, non est quod ausit scrupulus Bene agit Religiosus parcens superfluis expensis , tenui victu vestitu contentus , ut pom habere quod distribuat in eleemosinam , opus miscricordiae , tam Deo gratum , ut in die judicii erga cunctos dicturus itis P nite Benedicti E 'idii dedistis mihi manducare dic. Ultra quod Religiosi actus charitatis exercendo Fidelium affectum venerationem sibi conciliant; qui aedificati remanent, excitantur ad idem liberalius praestandum erga miseros, pauperes , imo merga ipsosmet Religiosos. Q Religiosus habens libros a se manuscriptos, ct compositas , Concio ues c. potestne extraneis illa omnia donare sive in vita, si die in morte, ne violatione paupertat iuri
R. Aliqui dicunt non posse sine licentia Superioris, quia dicunt, madetκ-
scripta sunt Irctis aestimabilia , imo sae-ul pertatis. 33
pe cariora libris impressis , cujus rei non liabens Religiosus dominium , non potest aliis donare. Attatare opposita sententia magis aris ridet liac ratione. Atini ripta, cum sint partus scientiae Religiosi componentis scientia vero non cadat submateria voti paupertatis , ita n que ejus manu scripta . Quod etiam dici potest. sive ipse ea confecerit, sive ab alio confecta acceperit, dummodo sua sint. Unde probabilius est ipsum dare potas ea, imo .comburere velit consultius tamen est, ut illa relinquat Superiorum suorum dispostioni. Nec obstat , quod illa manu scripta praetio vendi possint, ad hoc ut dicantur praetio aestimabilia e non enim innia quae vendi possunt, proli ibentur per votum paupertatis; sed bona corporalia
quae divitem faciunt non spiritualia ut notitia intellectualis is scientia ob quam papyrus praetio digna est. Q, Religiosus librum a se compositum imprimi curavit , ex suis eleemosinis
vel amicorum pecunia , cum onere eam
restit:. enuia licite ne potest exemplaria
vendere ξR. Cum nulli bi prolii beatur Clericis , de Religiosis , ne libri a se om- post imprimantur , WVendantur qui potius duplici honore digni sint dum aborant pro Ecclesia Dei, verbo,
calam , doctrina , dc exemplo non apparet cur non liceret prefato scriptori , in casu supposito , exemplaria vendere, sive per se, sive per Typographum, aut per interpositam personam, ad resarciendos sumptus factos ad aliquid , pro decenti sustentatione , ex suo pervigili pio labore acquirendum : Nonne Christus dixit , operiritim mercede sua dignum esse ξ Nonne omnis labor compensandus venit Nonne spes pramiorum au agendum movet ξ Nonne inclinavit Propheta Regius cor suum ad faciendas just carionet Dei, propter retribκtionem ξ
376쪽
Q. Sed numiuid intervenit ibi negotiatio, Clericis Religiosis a sacris
Canonibus interclicta R. Nulla est in hoc casu negotiatio proprie dicta , quia negotiata est rem emere, & eamdem immutatam, in sua scilicet specie .forma , carius alteri vendere, ita ut lucrum intendatur ex illa emptione prius facta. Componere autem libros est honestum spiritus es scientiae artisicium quod conficere nulli unquana prolubitum fuit. Exemplaria vendere , etiam cum aliquo fructuri se emolumento , est recipere quoddam laetium laboris, cin. lustriae , ex quo licitum est unicuique
Nonne Apostoli perfectiom Magistri
laborantes manibus suis , inde victum amicitum aliquo tempore sibi procurarunt Nonne Serapiticus Pater permittit Fratribus suis de Mercede labo. ris corporis necessaria ecipere ΘCur ergo non liceret Auctori alicuo
jus boni petis , aliquid praemii sperare, exemplaria distribuendo, ut suppo nitur licito modo , sub consensu ex . presis , aut tacito Superiorum obmurmurant aliqui, certe id sine causa,&. ratione faciunt . Non est profecto cur invideant , o ditantur Auctores librorum . Audiant Salamonem Zoilos alloquentem Rursum conterulatus sum omnes labores hominum , ct industrias animad Derti patere invidia proximi; in hoc ergo vanitas ct cura superflua est, Eccles. q. Q Uuomodo dignoscere quis poterit Religiosum peccare contra rupertatem R. Multiplicitc . Dignoscitur Religiosus peccare contra paupertatis Votum ex pluribus proprietatis Otibus, quos omnes referemus , prout escripti sunt in nostris Mnstitutionibus, agcndo de casibus reservatis.
Pro nunc ad satisfaciendum aliqua-llic quaestioni, dico.
Primo . Peccat Rcligiosus obdi quae cuirque retinens , vel abscondens invito aut inscio Superior . iisque si utatur pro Iibi tu , nec sit paratus se iis spoliare ad nutum Praelati . Et tanto peccatum est graVius , quo materia major est
Sec9ndo . Peccat , quando res suis usibus concesilas, aliis vendit 'donat in pignus tradit, praesertim sarcularibus, debita contrahit cc. quia illa omnia redolent proprietatem , et dominium Tertio. Quando res communitati destinatas sibi appropria , praetextu quod omnia ιnt in Religione commκnia , cum per hoc de illis disponat tanquam si esset illarum rerum dominus. Qi Quae conditiones reqMiruntur , he
ReligiUM uti possit rebus sibi conoessis
absque peccato R. Quatuor a Doctoribus assignan
Primo . Ut de rebus sibi conestis utatur , non tanquam foret ipsarum dominus, sed tanquam ad alienum pertinentibus , cui rationem reddere debet; iisque non uti praeter , aut contra intentionem ejus.
Id colligitur ex Actibus Apostolorum , ubi dicitur , quod primi fideles
omne dominium suorum bonorum abdi: cabant, ea communitati distribuenda relinquebant . Nec quisquam illorumsuum esse dicebat, seu erant illis omnia communia, Ach. . postquam scilicet ad pedes Apostolorum a deposuerant. Idem colligitur ex Concilio Tridentino est. 23. cap. 2. ubi prohibetur, ne Religiosus aliqua , quovis modo ab eo acquisita , tanquam propria , ac etiam nomine Conventus , possiueat vel retineat. In iocenim consistit essentia paupertatis , ut quis alieno vivat , alieno
utatur : Et si quid usibus suis sit concessum , non suum , sed alienum reputet . Secundo . Ut rebus utatur cum i-bcra , vera, rationabili licentia Su
377쪽
pcrioris A quia nisi illa adsit ,
bili licentia; quia si fraude, Ninis, allegatione falsi obtineretur, c sine justa causari ut si et iceret ca , quibus cognitis . licentia uillet denegata , non et subditus liber a vitio proprietatis Ratio est, quia fraus, ct olus nemini
Tertio . Ut in rebus ipsi concessis nulla sit superfluitas , curiositas , praetiositas , quae si multum excedant, gravius erit peccatum Ratio est, quia Religiosi non tenentur tantum ad praecisam paupertatis est sentiam , quae in abdicatione omnis dominii, proprietatis consistit ; sed etiam ad illius accessoria, id ei ad tempe-rιlntiam , quae tollit abundantiam , pr.eti Olitatem, sicut S superfluitatem ;
a mouestiam , quae tollit fastum,
Meminiis debent se eis paupere , 8 Jesum Cliristum , quem perfectiori modo imitari pro felli sunt, uilla pauperem in laoc mundo nec habuisse bicaput suam reclinaret , tanquam sibi propriam lyudeat Religiosos cellas suas more
Insuper advertere debent , quod nequidem ipsi divites labeant omnia , ut vellent laabere. Sunt , inqtrit an stus Bernardus, qui
pauperes esse Politu , eo tamen pacto ,
At nihil ipsis est , ct si uiligunt paupertatem, i nulLimi=ropiam patiantur, Ser . . de Adventu.
Qxarto . Ut ei vetur honestas . Hoc est , ut res concessa non expendatur nisi in usus licitos honcstos Non vero in turpes scandalosos, V. G. cum meretricibus , in ludo prohibito , in emendis mobili bire prae .ciolis ultra decentiam status in con- viis sumptuosis , in canibu equis undis S c. Illa enim xpcnsa sic ri non possunt , nequidem cum ςuperiornm iacentiari cum juxta Sacros Canones non postin sibimet ipsis hanc facultatem conccdere , V. Nemo potest de Reg. juris in s.
II abent quidem Praelati auctoritatem disponendi de rebus Monasterii , sed
non ad turpia, c inhonesta ergo talem licentiam alteri dare non possunt: quia nemo dat quod non habet.
Q. Potestne Superi, dare facultatem subdito iuuendi, seu aliquid pecuniae lua exponendi R. l otest concedere Religioso , honesta recreationis causa, licentiam supra dictam ludendi , dummodo sit inmodica quantitate , in ludo licito manente intra limites honestatis , secluso scandalo , Iegeque prohibente. Ratio est , quia dare possunt Superiores licentiam subdito , aliquid ex pendendi in usus honestos atqui ludus, omni mala circumstantia carens , est actus virtutis Eutrapeliae , juxta Sanctum ThomamI, 2.2. quaest. I 68.art. 2. CVergo c. Dixi , in modica quantitat , alias ludus esset indecens , nec reputare tu Tpro pauperibus Rcligiosis honesta re
In quo autem consistat illa modica quantitas , certo determinari nequit , sed relinquitur arbitrio Viri prudentis, considerata Religione , persona , dignitate ludentis, uti, quantitate concesssi peculii . Dixi , seclusa lege prohibente . Hinc
non potest Superior indulgere, ut subditus ludat principaliter propter lucrum, vel ut ludat aleis intelligendo per aleas omnem ludum , qui nititur sorte, vortuna , magis quam arte , de industria
Dixi, actu virtutis Eutrapelia Eutrapeliu dicitura bona conversitione, quia scilicet bene convertit aliqua dicta , vel Licha in solatium , cum m de ratione, & modestia
378쪽
3 Catechisimus Historico-Theollagico Dogmaticus
Q. Si ludus est Virtus ; quomodo dicere potuit Chrysostomus, ludum non esse a Deo , sed a Diabolo 3 R. Verbum illud Sanct Chrysostomi intelligendum est de illis , qui inordinate ludis utuntur praecipue qui finem in delactatione ludi constituunt, luduntque cum anxietate, aurbulenta aviditate ad lucrum , sicut de quibusdam dicitur: Rimaverunt esse ludum, istam nostram, Sap. II.
sed sicut somno, idest moderate, postquam gravibus, seriisque rebus satisfa- uum erit ; non autem sicut illi, de quibus Scriptura refert Sedit populus manducare , ct bibereri, surrexerunt
in uoluplex est Superioris licentia e R. Quad ruplex Prima , expressa , formiis , quae verbo , vel scripto vel aliquo exteriori signo concedi tur Et haec licet optima sit, non tamen semper est necessaria; imo nec
in quovis casta taberi potest b, ut . cum Superior non adest. a. Virtualis, Me in Σpussa contine-
turri ut dum alicui committitur om-cium , censentur etiam ei permissa ea Omnia quae necessaria sunt ad ossicium illud. recte ', debite exeavendam
Et hanc licentiam sussicere indubitatum est 3. Implicita, quae colligitur, vel ex
communi consuetudine. vel ex cersis quibusdam circumstantiis taeditur, usum rei , dominationem , receptionem a Supζriore approbari, dum videns aut
sciens , non sibi displicere manifestat ;maxime in rebus levis momenti. Haec licentia etiam excusat a peccato rum quia eaκem est vis taciti,
expresso tum quia licentia tacita domini suffcit , ut alicia rei usurpatio
CXcusetur a furto . tum .ia subditus in hoc casu e teniporali non utitur
independenter a placito Superioris, cum iij juste non censeatur invituS. Uuarta denique est praesumptiva, seta
interpretati . Quando occurrente necessitate, vel justa aliqua causa, concludita Superiorem concessurum, dicentiam daturum, si adesset , aut si ab eo requireretur ut si hoc , vel aliud fecero; si librum emero, vel aliquid donavero, in talibus circumstantiis placebit Praelato. Haec praesemptiva licentia excusat
R. Non omnes super hoc coRveniunt Probabilius est non excusare in rebus saltem magni momenti. Primo , quia illa licentia non est dum ope ratur , sed tantum adeste , si
Secundo, quia illa pr e sumptio ener vat Otum paupertatis , cum facile ex ea sequerentur varii abusus . Quilibet
enim posset pro libitu de multis rebus di sponere, sub praetextu quod Superiora probaret, si sciret cum tamen Superioὸν relator disciplina, qualis debet esse, potius invitus censendus sit. Ιω rebus sero ordinariis ues sunt munuscula pauci valoris , uti licentia
praesumpta . non Videtur grave peccatum , saltem mortale.
Limitandum tamen in casu quo Superior statuisset, ut licentia expressape teretur vel si foret praeceptum in Regula, aut in Constitutionibus de eadem expressa licentia habenda, ut quis licite recipere, vel donare possit: tunc ex vi voti obedientiae non sum cit praesumpta, sed expressa necessaria est quam apud nos , Superiores non solent tam rigorose exigere aratribus emeritis, o senioriblis , uana a junioribus. Q. Praelatus videt, aut sed subditum aliquid distrahere, vel acquirere , 'noin contrauicit : haec Praelati taciturnitas aequivaletne licentiae tacita, . ita tit subditum a vitio proprietatis exsuset R. i. resolvendum iuncta casum. sciendum prius. taciturnitatem esse m plic m.
379쪽
Perm p 9.rmim , sicut dicitur quod Deus es naittit pcccatum, quia non ina- pedit: sic dicitur Superior permittere, cum non impedit, uni posset absolute, si citet . Altera ita approbativam . Prima non excusat bene cro secunda juxta Relati liabitari statim librum, ci picturam alicui Fratri sibi benevolo tradere
Valet , quare non potet cum dem librum iden amico causa mortis donare , id est , ut donatio solum post mortem suum liabeat cffectum ZQ. Praelatus promisit huic Religioso gulam juris: it tacet consentire iue t morienti , se hoc illud daturum post mur . t illius mortem juxta suam intentionem uomodo quis cognoscere poterit, i teneturne stare promissa an taciturnitas Superioris set permissi υ. R. Disit inguendum est. Si is cui di tantum , an vero approbati Dat stribucndum est quoddam mobile . Ut R. Ex circumstantiis loci, personae, saecularis , tenetur Superior in conscien- valoris rei, occalionis, temporis ex c. ob ista pronnissa ferv.ire, ne levis minei quas potcst irationabiliter praesumi vo i dax habeatur. luntas Superioris , maxime si ejus taci Ratio est, quia Praelatus sic paciscens turnitas sit uita, si non clamet, si non jum suo subdito , videtur cedere juriarguat , cum id facile, cratae timc re suo; sicut Dominus si pacisceretur cum
possit. V. G. vid Fratrem transportan rem vinum , auem, carnem , Ueum ex loco coin uni, ubi asservantur, ad comedendum cum amicis . parentibus,&aliis, qui ipsum inviserunt hoc vi
det Superior, scit parentes , aut tales adesse, subditum non petiis elicentiam: servo. Non enim allegari potest diversitatis ratio: atqui Dominus est obligatus , in foro conscientiae, servare pactum cum servo suo initum ergo etiam Praelatus pactum cum suo subdit, initum servare tenetur
Quod si res promissa danda esset al- nihil dicit tacet haec taciturnitas ap- tori Rcligioso sibi subdito, posset Supeprobatio censetur; V in tali casu a lotor , citra injustitiam , illam reservalet Regula Iuris citata Qui tacet con-
.sentire videtur. Si autem Superior sit vir modestus, i. nudus, pacificus subditus vero impudens colericus Iemerarius audax
re, Conventui applicare . Quia, cui potest auferrea subdito res illi datas, sic potest, non date. In direct
Frater Petrus morti proximus Gquaerulosus, ct turbulentus, Superioris clarat se debere . V. G. decem nummos tacituriritas permi Da censeri debet, ad evitandum majus malum , scandalum, ni urmuratione, detractiones, rebelliones S c. haec taciturnitas non excusat a peccato c.
Potestne Religiosus aliquid Monare
amico , causa mortis. V. G. licturam
libros , ct alia mobilia ZR. Si accedat licentia Praelati, res
donanda sit moderata, paupertatis statum non excedens, non videtur illicitum similem donationem accre alicui Fratri, vel extraneo amico, in signum amicitiae, gratitudinis.
Si elisiosus vivens, facultate Prae-
Paulo , vel alteri faeculari . Teneturne Conventos debitum solvere ZR. Si Frater Petrus pecuniam debito aequivalentem reliquerit , vel si major summa ab aliis deberetur, quocumque modo debitum acciderit , tenetur Conventus in conscientia creditoribus satisfacere imo&in foro externo, si a lias debitum probetur Incumbit tamen Paulo aliis creditoribus onus probaruli , quaatum vis declaratio Petri morti proximi sufficere videatur. Si vero peculium Fratris Petri, post mortem ejus repertum , aut relictum in aerario, coniunctim cum eo, quod
380쪽
341. Catechismus Historico Theologico Dogmaticus
ab aliis ipsi Fratri Petro deberetur
1aon ascenderet ad formandam summam Paulo debitam, non tenetur Conventus
reliquum ex suis redditibus supplere. Ratio est , quia cum rater Petrus non esset sui juris , utpote professus non potuit licite debita contrahere saltem ultra quod de suis eleemossinis, seu de poculi legitime sibi concesso , poterat statim solvere.
Nec Religio obligat se pro debitis
Irati um , quia bonum commune non concernunt , alias propriae suae ruinae auctrix esset. Religioso mortum, reperitur in ejus cella summa pectiniae ad mortale ascentiens , quam nullatenus Superiori , nec
tilli incialium decIarata , estne sepultura Ecclesiastica privandus ΘR Caute admodum, Maxima cum prudentia agendum est in hoc casu , peccatum proprietatis Religiosi de .fian sit grave , ut supponit quaestio,
nituerit, nullique declaraverit se pecuniam habere, aut saltem ad quem spectaret, aliquo scripto non indicaverit, proprietarius censeri debet, it talis, poenis a Sacris Canonibus, . Constitutionibus nostris infligcndis subjectus quae sunt sequentes . Decretum addu
Si vero, quod Deus avertat , propriet rius quispiam in ea proprietate obstinatus moreretur , Ecclesiastica sepultura ji xta sacros Canones, legitime careat ejusque cadaver ad sterquilinium defera
Quo si forte Ecclesiastica sepultura
potiretur, statim ac ipsum eo modo decessisse constiterit, exhumetur. Prius tamen formandus est processus, ut prudenter agatur in re tanti O- mentici judicisque sententia expectanda est . In dubio autem sepeliri debet sicut caeteri Religiosi Ratio est, quia fundamentum privationis Ecclesiasticae tale proprietatis, in quo defunctus decessit sed hoc certo non scitur de illo eligioso dubia enim sunt in m liorem partem interpretanda: Et quili-het est habendus bonus , donec probetur malus igitur non est communi sepultura privandus, cum juridice non probetur proprietarius.
In simili casu potest judicari , quod
defunctus habuerit facultatem a Superiore naajori vel quod non fuerit recordatus pecuniam cons gnandi , vel quod pecunia sit apud eum deposita pro aliqua restitutione pro danda eleenaosina certis personis, quas accedere non licuita, vel ob alias plausibiles rationes
Nec obstat , quod Beatus Gregorius Monachum repertum proprietarium fecerit tumulari in sterquilinio, non Obstante quod ante poenituisset; quia hoc factum est in exemplum terrorem aliorum . Ut scilicet extremum diem non expectarent, pro abdicanda a se rerum omnium nefanda proprietate; sanctam perpetuo colerent, S servarens promissam paupertatem c.
initur aliquoties , quod quidam ' Religiosi ' habeant ' peculium cui est Peculium
R. Peculium , uXta communem acceptionern est census, seu redditus annuus, pensio italitia, vel summa pecuniae, ex proprio Religiosi labore, vel industria , vel omni altero modo, sive donatione , sive eleemosina acquisita ,
vel quam ipsi concedit Monasterium pro quotidianis suis necessitatibus
in Estne licitus hujusmodi peculii sus sepulaurae est notoriAm peccatum moro R. In Conventibus ubi observatur