Scripta clarissimi mathematici m. Ioannis Regiomontani, de Torqueto, astrolabio armillari, regula magna Ptolemaica, baculoque astronomico, & obseruationibus cometarum, aucta necessarijs, Ioannis Schoneri Carolostadij additionibus. Item. Obseruationes

발행: 1544년

분량: 175페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

21쪽

- c AN NES TOR QU7 E T Imagnitudinem horae temporalis eum distribuas,quot horae inmaequales ab eq ortu praeterierint, callebis. Non aliter agendum erit,si quot horae ab occasu Solis effluxerint, nosse uelis,assumpta nota Occidentali,quae per regulam longitudinis Ioco Solis admotam, perpendiculum linee mediatrici adnixum facie semicirculi pentilis ad regionem occiduam uersa, depreheditur. Quotiens enim quindecim gradus de ambitu aequino stiali Ioκus solaris ab ea nota Occidentali emensus est, totiens unam horam aequalem accipies, ut tota summa horarum aequalium illinc exactarum concrescat. Numerus autem horarum. temporalium agnoscetur, si ut prius arcum ab occidua nota excura sum distinxeris, per magnitudinem horae.. PROBLEMA DE cIMUM. .

Noetii stellis lucentibus horarum distamina coiectare.

T Iguratione coeli per tertium Problema quam acuratissimer expressa,locu Solis in signifero Aequino 'tali notam amhitus Aequinoctialis iuxta ipsum animaduerte. Mox enim a eam notam horas a Meridie transa stas,ueluti series numero, rum monet,non aliter quam in praecedenti traditum est, addis sces. Rursus ea nota ad Orientale aut Occidentale signum relata,horas quot hinc uel illinc numerandas,sive aequales,sive temporales manifestabit.

PROBLEMA UNDECIMUM.

Ad horam quamlibet die uel nostis undecun*nume ratam,Solis aut alterius stellae citiuscun* altitudinem Perquirere. Locum Solis in signifero Aequinoctiali animaduersum pone iuxta notam horae datae in ambitu Aequinoctiali. Deinde si Solis quidem altitudine quaeris, pone regulam maiorem

; super

22쪽

IO ANNIS REGIO NON TANI. siser locum eius uenam in signifero ecliptico,minorem autem mediatrici h neae,quae duos latitudinum semicirculos disiungis: adapta, mox enim perpendiculum semicirculi pensilis invica hit eleuationem Solis quaesita,si modo libere dependeat: Nam quotiens ipsum una cum semicirctilo pensili incumbit circulo latitudinis, extremitates regulae maioris alternandae sunt, quemadmodum superius monitum est. pro aliis demum stellis latitudine carentibus,non aliter quam de Sole praecepimus, O Perandum erit. Regula enim logitudinis adm ota loco uero stellae perpendiculum ad altitudinem eius indicandam disponer, uerum si stella latitudinem habuerit,maiori quidem regula los cum stellae uertim,ut antehac praemente caput regulae minoris ad latitudinem sitam ponetur, sic fissum perpendiculi,una cum linea mediatrice, arcum cleuationis quaeritum intercludenr. Quod demum opus cuilibet coeli punctio situm certum habensti iecundum longitudinem zodiaci ais latitudinem accommodaripotest,tametsi per nullam prorsus stellam occupetur. Hui ius problematis mirificus uidebitur effectus iis,qui quadrante

horarium Cylindrum , & alia id genus solaria fabricari stuadent. Habebunt enim promptas Solis altitudines,quibus maint xime egent ad omnes horas minutias horarum, siue ab Ois tu, siue a Meridie,siue etiam ab occasu Solis initium numerationis sumere decreuerint,& id quidem quod gratissimu at abundantissimum est, ad omnes regionu latitudines, unde nismirum liquet huius operis plenitudo aes excellentia,siquidem nullo alio instrumento aeque faciliter,at abunde talia attingi possunt meditamenta. PROBLEBIA DUODE cIMUM.

Gradum ascendentem omni hora in omni. regione,ac deinceps duodecim domiciliorum coelenum ianuas

patefacere. Pone

23쪽

e A NON Es TOR VETIPOne locum Solis in signifero Aequino mali animaduerissum iuxta notam horae datae in ambitu Aequino mali, sta-hilita regione signotiam, etiam hae uel illac uolue, donec saa cie semicirculi pensilis ad Orientem uersa,perpendiculum ocσtestet lineam mediatricem, tunc enim Orientalis extremitas regulae longitudinis Horoscopum coeli ianuam inoculdubio coσmonstrabit. Reliqua uero acies memoratae regulae cardinem prodet occiduum, gradus quidem signiferi Aequinocstialis iuxta notam Meridiei iacens domus regiae uestibulum aperis etiQui autem per diametrum ei opponitur quarti, & penitus abstrusi domicilii portam reserabit. Caeteras uero domos hac lege aperiemus secundum peruulgatam Astronomorum supi positionem. Portio ambitus Aequino malis,quae inter notam Orientalem horoscopi& signum Meridiei compraehenditur, id est,arcus sen udiurnus Orientis gradus in tres aequas scindat particulas,arcus* semino mirnus eius in totidem asscriptis notis diuisionum, cum atramento quo manifestius internosci queat.Ille etenim notae domorum mediarum principia in signi o Aequino stiali docebusinam ea,quae notam Meridies Urientem uersus subsequitur,undecimi domiciln portam patefaciet,quae uero deinceps occurrit, proxima uidelicet Horoscopo carcerem infaustium di luet. Atqui nota gradui succedens Orienti secundam, & quae subsequitur tertiam indicabit. Ille demum quatuor domus Orientales tribus inclusae cardinibus reliquas quatuor occiduas,quoniam per diametrum opponuntur atere non sinent. PROBLEMA DE IMVNTERTIUM. Fines Gepusculorum at durationes Perquirere.

CI petis inestium re pus Ili matutini,poneremiam longitudi l

onis ad locum Solis in signifero ecliptico,facie circuli latitudi l. nis ad Orientem conuersa,si stabilitactista uolue regionem lsignorum Orientem uersus,donee perpendiculum semicircus

24쪽

Pensilis,de quadrante Occidentali abscindat gradus o 'od cim,tunc nam p locus Solis in simisero Aequinoctiali acre Pius, aurorae surgentis horam indicabit. Postea uero signoruregionem dextrorsumreducit scilicet secundum iter supremi coeli,donec perpendiculum adaptetur lineae mediatrici,tum demum locus Solis, in signifero Aequino litiali animaduersus,ina stantis diei horam,id est,finem crepusculi matutini declarabit. Portio autem ambitus Aequinoctialis per locum Solis ab inistio ad finem crepustilli cursa, durationem lucis matutinae Perii ulgabit,si pro lingulis gradibus quaternas horae aequalis misnutias supputaueris. Sed pro crepusculo uespertino, locus item Solis in lignifero ecliptico regulaelongitudinis subiaceat, facis est semicirculi ad Orientem spectet rixa deinceps regula longitudinis,moue regionem signorum dextrorsum, donec me sdiatrix tinea semicirculi pensilis filo perpendiculi operiatur, mox enim locus Solis in siqnisero Aequinoetiali perpensus, horam Solis occidentis,id est, principium crepusculi verssertim manifestahit. Postea simorum regionem promouere non cesses, priusquamserpendiculu finem occtodecim graduum quasdrantis orientalis appraehendat,quo factolocus Solis in ambio tu Aequinoctiali horam deficientis creptaculi perdocebit. Aracus autem ambitus Aequinoetialis ab occasu solari excurru longitudinem crepusculissimetietur . PROBLEMA DECIMUM F ARTVIRA

Angulum horizontis-eclipticae omni hora in omnis, regione sciscitari. HUic Problemati notitia gradus Ascendentis necessaria

est, quoniam angulus, de quo sermonem facimus, in capiae eius conficitur,cui alius quo aequalisincardine occiduo re

Periri solet.Cognitoitas Horoscopo,quemadmodumin duos d decimo

25쪽

. 'c AN NE 2 TOR VETIMecimo Problemate docuimus,regulam maiorem quidem ipst iuperpone, minorem uero lineae mediatrici adapta,sici crista manente,ac facie semicirculi pensilis ad Orientem spectante, . uolue regionem signorum,donec perpendiculum adiacebit lisneae mediatrici,duos quadrantes disterminanti. Tum demum stabilita regione signorum, reduc cristam ad finem nonagesiis mi gradus ab Horoscopo, Mox enim perpendiculum cum liAE .nςa mediatrice,arcum quadrantis Orientalis intercludent,qui definiet magnitudinem anguli quaesiti;

Si ci iis planetarum iuxta Solem constituatur possitne ui- mane aut uesperi, subtiliter explorare. Tst praesens Problema parem abselationis formulam pro

Eounoquom planetarum accipiat,diuersis tamen numeris mediatoribus opus est,propter diuersas stellarum magnitudines, quae suum custra arcum uisionalem tribuunt. Nam Venus, ut EXemplo utar, uiusciato nunqua mane,ne uesperi, prima apparere solet, luti experimentis certis inuestigatum est, nin Sole quium gradibus sub horizontem demerso,quam quidem graduum multitudinem idcirco arcum uisionis appellamus, quod sit oecasio primae apparitionis, aut occultationis,quarum utras ad uisum resertur. Quotiens itas horizontem stella

uidem Veneris occupat, Sol aute quin stib ipsum gradibus

etruditur,stella primu uel amarebit,uel euitabitur,quato amplius ab horizonte distat solaris globus, dum stella occidit, tanto diutius stestam apparuisse in luperno haemisphaerio contingit. Non alitre de caeteris planetis sentiendum eu, mutatis duntaxat artabusuillonum. Nam Mercurio inuentus est anscus uisiois to badis,Saturno M.Ioui 1o.& Martiri. 3 o.mi. Luna uero siue iam uetula ad fraternos anhelet ignes, siue no,

uis facilius nuperrime initiata,vivent imediatur, longe in

26쪽

ro ANNIS REGIO MONTANI. Io am aridopriatam apparationis,quam occultationis l. in haa het,quam in praesentiarum missam facimus,ne prolixitate orationis reliquorum deinceps planetarum doemnam obscureonius.Praeterea stelli fixae cum magnitudine plurimsi differunt, ' eum etiam a lumine solati regionem duodecim signorum ill ' strante,multifariam secedunt,ais idcirco,neminimam quies. do strinam de apparitionibus earum,& occultationibus ciuispiam trade nisi suam cuim regulam ueluti circa erraticas tacta est,inueniat. Sed redeamus ad quinq; Errones,de quibus Problema principaliter introduximus. Pro apparitione ital, aut

occultatione matutina, pone regulam quidem maiorem, super locum planetae in signifero ecliptico, minorem autem adapta

latitudini stellae,si quam habet: nam si ea careat, ipsam latitudinis regulam lineae mediatrici adiunge. Postea facie semicircuisti penulis ad Orientem uersa, di crista ad circulum eclipticum firmiter iuncta,uolue rexionem signorum Orientem uersias, donec filum perpendiculi lineam operiat mediatricem,runc sta

' bilita regione signora, transfer regulam latitudinis ad lineam. mediatricem,si prius ab ea distiterit, Regulam autem totait dinis super locum Solis uerum in signifero ecliptico constitue, quo facto,uide utri quadrantum adnitatur filum perpendiculi. nam si quadranti Orientali adhaereat,scias stella Oriente,S lem ianlaudum exortum esse, at idcirco quo minus cernatur impedimento fieri.Si uero perpendiculu lineae mediatrici ad haereat, anetam quamuis cum Sole simul Orientem oculis tanaen haud quaquam uideri come stabis. Atqui perpendiculo reliquum quadrantem Occidentalem percutiente,si citra arca iuisionis stellae consistat, mane stellam Bustra speculari Iaerges, 're quotiens arcum uisionis uansierit stella,lumine suo oculos iniectoras assiciet,idipsem quom memetperpentacio arcum

uisionis ad uiSuem resecante. Verum tunc Primum apparere,

aut occultari sulla enunciabitur,apparere quidem plerums, si 'intercapedo Solis & stellae in dies augetur: cultari autem,si,

huiust odi inrucapedo sensim nuavitur.Quod si uespertina

27쪽

c AN ONES TORQIETI passionem nosse Iibeat, sita regula maiori,ut prius,ad loemrstestae,regulit minor latitudini suae,si quam habuerit, aut lineae mediatrici adaptetur,si latitudine caruerit; facies innicirculi pensilis ad Occidentem spei ut crista deinceps circula Mimi

co firmiter adnexa permaneat. Regio autem signorim ad O .cidentem uertatur, donec filum perpendiculi Iineam operiat mediatricem,tunc fixa regione signora regula latitudinis ad . mediatricem, si ab ea distet reducatur. Regnia autem longit, dinis ad locum Solis uerum tranfinitiatur. Quibus hac condia tione dispositis,filum perpendiculi animaduerte. Nam si qua dranti Occidentali adhaeserit,stella occidendo Solem praeuenis 'er, ait idcirco in regione occidua cerni nequibit.Si uero mediatricem lineam texerit horizon hesperius stellam una cum Solle eadem hora recipiet, oculus* inspicitatium ludificabitur. Atsi quadrantem Orientalem 1ecuerit, citra quidem uisonis arcum, SoI etst Occidens stellam in superna luce relinquat, rasdios tamen eius excellentia Iuminis sui obtundet. Si uero arinuisionis praecise emetiatur,tum prose sto stella primum apparebi quotiens celeritate sita Soli praevortet,aut primum occulta hitur,si tardiuscula Solem ad se properantem non fum t.IQuis eo deni magis stellam cerni occiduam contingit,si ruum per Pendiculi arcum uisionis superauerit.Sed ne cauillationi locus detur haec omnia ,tam de malatinis quam uespertinis passiona hus accipienda sunt,perinde ac si globus terreus sphaerica persiedis sit figura. Nam si habitatio tua montibus aut aliis id geonus obstaculis septa fuerit,radios stellarum quo minus ad ocusium porrigantur,intercipi pleruntv contingit. 's Roa LEMA SEDECIMUM.

Gradum eclipticae cum quo stella quaelibet coelum me diat, simul* stitudinem eius Meridianam, ato dein ceps ab aequinoctiali circulo declinationem colligere.

28쪽

IOA NNIs REGIO MONTANI. xii R Termino anteriori Iineae Meridianae filum quoddam te I ue extrahatur,non modo ipsi Meridianae lineae,sed & t ei horizonti ad re stos assistens angulos,quod quidem Perpen cistuli officio promissime essicietur. Hoe filim uocetur linea meridiana erecta.Deinde caput regulae maioris pone super locum stellae,secundum longitudinem in signifero ecliptico:regulae autem minoris caput latitudini stellae adapta, sic stabilita

ista,uolue r onem signorum,ut assolet,donec oculo tuo ad' auriculam posteriorem regulae latitudinis admoto, linea Meridiana erec2a,per media foramina auricularum cernatur. Moπenim punctus signiferi Aequinoctialis iuxta notam Meridiei iacens,uoluntati tuae morem geret, quippe pundium eclipticae coelestis,cum stella pro sita ad Meridianum una peruenire mlitum repraesesitabit. Rursiis filum perpendiculi cum medias trice eius quadratis, i libere adhaereat,arcum altitudinis Meridianae intercludent,qui si eleuationem Aequinocti alis circuli graduum mestitudine aequauerit, stella nusquam ab Aequin Attii secedere conici latatur.Si uero aItitudo stellae,Μeridiana ab Aequinoctialis circuli eleuatione discrepet,differentia earustellae declinationem patefaciet, Austrinam quidem,si Aequi . noctialis eleuatio Meridianam stillet altitudὼem uicerit: Aquiloniam uero,si contrarium euenerit. PROBLEMA DE cIMVΜsEPTIMUM,

Gradum eclipticae cum quo stella quaeius oritur tem eum cum quo occidis,inquirere. DE stellis latitudine carentibus sermo siet nullus,nam illa re

oriuntur, &occidunt, coelum mediant cum punctis μclipticae, sub quibus redis constitu turiQuae uero ab orbitaselari hae uel illac secedunt,cum alio puneso eclipticae orium re cum alio item occidunt, neutro quidem eorum punctiorum

29쪽

- - c AN NESTORQUET i. Regulam longitudinis pone ad locum stellae in sim o esseptico,caput autem regulae minoris stellae latitudinem indicet, aciem semicirculi pensilis ad Orientem uersa, ac crista firmis. ter stabilita, moue regionem signorum Orientem uersus, doin nec filum perpendiculi linea mediatricem occuItet. Tunc enim. fixa signorum regione,regula* latitudinis ad mediatricem haneam redueia,cristam hac at illac uoluere non cesses,nisi prius mediatrix filo perpendiculo subiaceat. Tunc nam caput regulae maioris punctum eclipticae, cum quo stella propolita motu uniuersali ad Orientem rapitur,extemplo indicabit.Puncitum uero una cum stella occidere selitum hac lege comperies.. Regula maiori stellae locum secundum longitudinem, ueluti superius praemente:minori autem ad latitudinem eius applicata, faciet circuli latitudinis occidenti opposita, regio signorum Una cum crista sibi connexa, ad occiduam horizontis partem fleetatur,donec perpendiculum mediatrici lineae adnixum, duos ad unguem quadrantes secernat Deinde regula latitudinis ad mediatricem suam reducatu stabilitam regione signorum, cciita circumagatur, quousi perpendiculum mediatricem se amicirculi pensilis tegat,mox enim anterior extremitas regulae

maioris quod stellam Occidentem comitatur,punetiam peruulgabit. Quicquid autem hic de stellis Precipimus,punetis quo coeli quibuslibet accomodari potest,etii nullam prorsus recipisant stellam,dummodo longitudine ait latitudine certum di cognitum habeant situm. PROBLEMA DE cIM VN O cTA VUM.

Si punimuri coeli mediationis cum altitudine Meridia. na stellae citiuscunΦ agnoueris,quo pacto locum eius Mecum secundu lo Mitudinem zodiaci reperias edocere. Hin Problema conuersam enuntiationem superioris tabnuat.Puactum stat cocli mediationis in signifero Aequis.

30쪽

hoctiali animaduersum,pone iuxta notam Meti diei iesp stas bilita regione signorum,uolue simul ambas regulas hac ait Diac,donec oculo tuo prope auriculam posteriorem regulae misnoris existenti, linea Meridiana eree a utrocn foramine reguis minoris persipiciatur, θc simul filum perpenaiculi, altitudinem inridianam stellaede alterutro quadrante abscindat. Ea enim conditione obseruata,caput regulae quidem maioris locum stellae uerum,secundum longitudinem, in signifero ecliptico com moesti abit. Latitudo autem eius per extremitatem anteriore regulae minoris declarabitur.

Ascensionem redia cuius n* arcus eclipticae sinatur. A Mus eclipticae propositus in signifero Aequinoctiali anis

crumaduertendus est. Principio ita suo iuxta Μeridiei noo tam statuto, finem eius diligenter considera,nam portio ambitus Ae ruinoeti alis inter notas terminales eius clausa,eleuationem restim arcus propositirepraesentabit.Sie quidem expediistior erit supputatio,propter literas numerorum apud nota Meridies incipientium. Nam quomodocun si notiam regio sita fuerit, arcus eclipticae datus,& in signifero AeFinoctiali acceptus,praecise iuxta ascensionem suam iacebit . Descensio aula arcus cuiuslibet cum ascensionem eius aequet, proprio non e get documento.

Ascensionem obliquam cuius ιν arcus eclipticae in

Done eaputregulis maioris quidem super principiuin areusA , lata,regulam audem minorem lineae mediatrici adam', cris' deinceps intaei moue regi m signorimi nac ars αδ iacie

SEARCH

MENU NAVIGATION