장음표시 사용
31쪽
'cA NON Es TOR FETIIacie semicirculi pensilis ad Orientem uersi,donec perpendicia Ium lineae mediatrici adhaerea quo facto,considera notam suuniseri Aequino 'talis, quae iuxta Meridiei signum ossendiatur.Deinde limiliter pone capula eguis maioris ad finem arcus prop6sithregula minori,utprius, manente,& uolueregionem lignorum, quous* itemisum perpendiculi lineam mediatrice occultet,lunc enim nota tantisi Aequinoeti alis, quae paulo ante iuxta Meridiei signum perpendebatur, in ambitu Aequinocti si,finem ascensionis obliquae desiderais indicabit. Initia autem talis ascensionis semper a nota Meridies facilitatis graistia sumeredecrevimus,quod illinc seriestiterarumnumeralium exordiatur. Ha ctenus de ascension nunc pro descensione obliqua metienda,paulo diuersi agendum eis. Ambae quippe regulae,quemadmodum supra dealcensione iussimus, ustantur,
laete. semicirculi pensilis ad Occidentem,uerte regionem stagnorum hinc oc inde,donec perrindictili filum mematrici adonitatur, quo esse sto paucium signiferi Aequinoctialis iuxta
Meridiei notam iacens ammaduerte. Deinde pariter regulae maioris caput ad finem arcus dati applica,transmota regione signorum,quoad filum perpendiculi lineam operiat,med latriacem puneium signiferi antehac animaduersum respice,na portio ambitus Aequinoctialis ad ipsum quidem desinens,a Meridiei autem nota incipiens,descensione quaesitam peruu abit. T idem praeterea arcus promsiti descensionem agnosces,si aracus per diametrum oppositi eleuationem,ueluti superius traditum est,didiceris,quoniam huius ascensio illiu descensio maligraduum multitudinedonantur. 'PROBLEMA I GESIMUM PRIn Vn
Cuiuscun* arcus coelessis dati ascensionem in quouis horizonte,descensionem*notanHaeddere. AReum darum niti aeum Magnestami Itudine
32쪽
IO ANNIs REGIO MONTANI.quM Iatitudine, si qua suerit, noti sunt. Regulae ita maioris caput pone super locum uerum principii talis arcus in signisearo iptico regulam autem minorem latitudini eiusdem,si qua habet, aut si ea caruerit,mediatrici lineae applica,sic permetruinente crista,uolue regionem signorum facie semicirculi pensia, s ad Orientem vigem uersa, sit ascensionem quaeris, aut ad Occidentem si deicensio petitur, donec Ro perpendiculi mediatrix libere subiaceat,quo absoluto, punctu signiferi Aequinoctialis iuxta notam Meridies depraehendatur. Deinde mem ratas regulo' longitudini latitudinim puncti claudentis arciam datum adapta n aliter quam paulis ante circa princmium aracus talis iussimus , stabilita* crista, uerte regionem ianorum hac ais illac,quoiastum perpendiculi mediatricem,ut assolet, lineam tegat,facie quidem semicirculi pensiis ad Oriciem c te,si ascensio quareatur : ad Occiuentem uero,si descentio har. Nam interea punctus Guiamdudum iuxta Meridiei notam obseruabatur, de .mbitu Aequinoctiali ascensionem uel descensionem ,utram scilicet eatu desideras,emetitur.Hinc plane colligi potest,quo pacto cuiuslibet sideris ortiua uel occisdua mora, si quam habeat, per hoc instrumentu eliciatur. Naeum unaquae* coelestis imago stellam habeat initialem,id est, Primo congrediente horizonti,itemin finalem,postremo scilisi cet horizonte recipi solitam, si utrius talium 1 ellarum locus agnoscatur,haud dubium quin ortus totius simulachriatin ocii casus exposito documento manifestetur, si quidem duabus stellis quibusleunm arcus quidam coclestis, de quo problema canit
intercluditur.Iam demum ea exponenda euent, quae noticiam
ascensionum ac descensionum consequuntur,quales potissima sunt dire 'iones significatorum in genituris hominum,sed eas alibi commodius ac rationabilius prosecuti sumus. Hic autem etsi denuo eas tractare aggrederemur, non tamen absoluere Possemus,aliter quam uulgus Astronomorum solet,qni signifi catorem in circulo quidem Meridiano constitutu, per ascenta
es rectas dirigunt, in horizonte autem per ascensiones uel
33쪽
descensiones obliquas regionis,& in locis mediis per ascensiones promiscuas,qus, ut ipsi putant, per num eru horarum tem poralium,quibus significator ab angulo distat, aut per partem quandam proportionalem disserentiae ascensionum eliciuntur. gi igitur modus ille praeter opinionem nostram tibi placet, has hes in praesenti Tra statuto,quae ad eam rem spectant omnia. quippe do strinam ascensionum recharum, ascensionum obliquarum,siue significator in ecliptica fuerit, siue ab ea utrin in latitudinem quantamcun secedat.Habes denis seps Putationem horaru temporalium abundi supinus uersatam,quae quidem res pauculae uni m ingenio tuo modico,quicquid alii passim ' longis ambagibus, plurimism mustiunculis traduhsatis experuri.
34쪽
. structone Torqueti Dogmara V I.
D stari A PRIMVΜ. Duas quadrangulares tabulas,unam. circularem una cum triangulo eleuationis Aequino malis, pro consimetione Torqueti praeparare.
RIM V Μ duae tibi consciendaesunt tabulae,ut uocant,Quadramlares, quae superficiera simplanissimarum. Getes autem uelex metallo au.quo solido, lex limo quopiam,quod iam lonpositu seliditatem induit,quam unam quidem inferne collocabis, quae fundamentum Torqueti, siue tabella Horizontalis appetat poterit. Sit haec paulo maior,puta ad digitos duos aut tres,quam ea quae luperne collocanda fuerit. Quin& lineam quandam in medium Horizontalis tabulae ducere oportet,quae meta tibi Meridianam repraesentabit lim amDeinde quas sic operatuses tabulas,inuicem instar horo lamm,quae uulgo Compassas vocamus,uel alia quapiam &adhoc idonea inuentione, coniunge. Deinde uero superficies eius,ciue superne posita est,tabuIs,excavanda uenit circulatini, hoc eu,ut dicitur,orbiculariter,sic tamen ut limbus siue margo eminentia sua superet excavationem.Qui quidem deinde linishus, Aequino stialis uocabitur ambitus, Quod eum saetiam sis erit,alia eiusdem materiae praeparetur tabul quae priorem eis c uationem aeque expleat, quaecri nullum orbitalaris uolutioinam suaerecipiat impedime uinu conueniat superficies citra me 'ii' aequo
35쪽
reprHemat.Porro quia inula illa supetiosiquam dicimus quadrangularem, ad eleuationem Aequinoctialis circuli loco in quo uti uolueris Torqueto,eleuari debet,summe prospiciendet
ut tabulae Horizontali, unam adhuc aliam couiungas tabula. qua monstrante eandem quadrangulare id est, Aequino 'iaalis circuli ambitu, rite ad situm Aequinoctialis loci illius, cuius cupidus es euare possis. Quod ciuidem in hune qui sequitur modum fieri debet. Ducenda est primum semicircumferen tia quaedam loco quopiam plano, & ad id satis spinoso, doris de per centrum eius ducendus est tibi diametrus,hoc est,Oppo sitionis linea quae quidem linea,stmicirculum utra a parte cdtingat.Tum etiam semicircumterentia illa in so aequales iub inde scindenda partes, a sto uidelicet initio a dextra, laua uer sus,donec ad 'o ascendas uss. Quo habito pone unTxςgulae eXtremitatem,super primum,id est dextrum circumserenus latus, dirigendo reliquam eius extremitatem supra gradum eleuationis poli Arctici, loci aut regionis, cuius eleuationem habere uolueris.Lineam rectam protrahendo,quae lineadi in finitum usi deducta eleuationem Aequinoctialis supra Hori zontem regionis tuae tibi demonstrat.Hic tamen notabis, ut quicquid extra has rectas lineas apparuerit, penitus abiicias. In cuius te cognitionem subscriptum paulo inferius Schema de, ducere potest. Porro per hanc eleuationis Aequinocti abs tahulam,eleuanda uenit illa superior quadrangularis tabul huc in modum: Applica dextri lateris aciem huius scilicet tabulae triangularis,ubi A nota ponitur Meridianae,inferioris quacua gularis tabulae lineae uersus Septentrionalem eius partem Alteram uero trianguli partem, quae in altitudinem nus Meridiem uersus dirige, quatenus praecise supra inridia' nam inserioris quadrangularis tabulae lineam con iuuat, qdeo ut superior illa quadrangularis tabula,cicentissime huic. mangu
36쪽
ucleat.Potonis tamen etiantiquati gulas cesti in m tabinni excavare, quatenus manguisurus,Mpaπesse queat:deinde assagere illi re aptare,ut eam cum uoluerise Eleugre,5c rursus submittere possis.
Scalam eleuationis Aeqinnoctialis,per quam tabula se Perior quadrangularis, in quavis regione eleuari pos sit,fabricare. I porro ad omnem eleuationem euiuscunk loci uel regionis,
a pro triangulo eleuationis Aequinoe talis, Scalam parare uo ueris,due quopiam in loco plano ueI papyro lineam re 'am sa eis longam, quae sit A B, loeando Α aaaexteram lineae huius restis, B uel o adleuam. Deinde super A notam,duc quadrantem circuli iustissimum, uersus B notam secundum longitudis
D stili ad placitu sumpti.Huius quadrantis latus dextrum
37쪽
st A c & stilii nigitudo. Divide hunc quadrantem,
a n so partes aequales, apponendo diuisionibus numer orae toin Io,numerum Inchoando alatere A c quadrantis uersus is m,in signaturam primam,pone ro, in secundam descenden
do 2o,ita ut in linea Α Β ,recipiantur so .Cu autem haec perseae ceris, accipe,mediante circino stili longitiidinem,& applica γα dem eius unum signaturae secundae quadrantis,scilicet Io,relis quum uap ,applica lineae A B, notam ibidem faciendo n tibi commementum di finem xo gradus huius Male,oste Deinde seruata eadem circini extensione,pone pedem eiuSus . num ad signaturam tertiam, eto scilicet quadrantis, reliquum uero, ut iam di mim est, applica lineae A B ,faciens rursus, ante,notam,quaere ipsa tibi tam ao gradus ostendit. Eod modo,eadem*extensione circiniam reliquos notandodus,dum ex integro compleas hanc lineae A B Scalam.
eandum tamen quini de decimis hic exemplificatum est i quod . etiam pro singulis gradibus id fieri opolaebit. Postremo Mibis hanc Siaam,mediante incino
38쪽
ris nempe quadrangularis tabulae, huc ubi numerrum in parte eius septentrionali ab A punicto incipitur, Meridionalem uerasus eius tabuis partem pergendo,ubi so posita conspiciuntur. Fae insuper ut finis, cuiuslibet, in hac Scala, gradus, ramen recipiat,cui postea acumen stili eleuationis Aequinoctialis inamittere possis. Qui quidem stilus quadrantis huius latus AC,longitudinem non excedit.Hunc deinceps tabulae quadrantulari superiori,scilicet parte eius inferiori rectissime applica is,ita tamen,ut illum una cum acumine eius, ad omnes Zc sinagulos praescriptos gradus,quo ties placuerit, mouere possis. Cuius rei argumentum,hac tibi in Mura, subiicere placuit.
Iambum stiperioris tabulae quadrangularis tem* cir culare Ae morese in parres competentes distribuere tam iam,ut passio ante ducta est,sumorem illa Padragularem inhaea, se immori tabula rite applicuisthea tibi in hune qui sequitur modum deseribenda uenit.Itas centrum in medio eius quam potes dilaenistine inuestigabis,quo inuento,puis
39쪽
eo, pinge mediante circino,in eminetia iuxta capacitatem eiusliinbum,ducendo circumferentias non minus quatuor,qustria
contineant spacia,quorum primum horis 24 diei & noetis assio signabitur. Alterum graduum numeris 36o,a quini in quin inscribendis, adnumerabituri Tertium uero singulis 36o gradibus distribuendum, quorum quilibet quatuor,unius nempe
horae, minutias numerabit. Et hae quidem singulae circumferentiae ex uno duntaxat centro exordia sua ducunt Quas deinde in quatuor partes squales scindere decet,duobus in centro eas
in diametris orthogonicos,id est,equs angulariter,sese interse cantibus, quemadmodum inllimbis Astrolabiorum fieri solet. Summe tamen conandum, ut Meridiana inserioris tabulae lis inea viraecise diametro, & lineae Meridianae superioris tabulae 'subiaceat.Et hi circuli una cum diuisionibus suis limbum conustituunt,quem deinde ambitum inscribere licet Aequinocti lem.Quibus rite pera 'is,rotulam orbicularem uoluoilem exa: cauationi quadrangularis antea aptatam duobus diametri l quadra,ita ut duo illi diametri sese in eius centro orthogonico id est aeque angulariter, intersecantes, rite respondeant quaσl drangularis illius tabulae, cui immisia est, diametris, sant
i harum tabularum iam non plura, sed unum duntaxat cenisi trum.Porrὀ ex centro rotulae illius, adhuc alios,mediante circio' no,circulos describe quatuor, qui tria constituant spatia. Priamum singulis 36o gradibus duodecim signorum radiaci deliseruiet. Alterum numeris graduum duodecim signorum radiaci conueniet. Tertium uero uel nominibus,uel charae eribus eorundem duodecim zodiaci signorum assignabitur. Vt autedictarum rerum maiorem csi diuisionis,tum subdiuisionis noalitiam habere possis, ad fabricam Astrolabiorum te renitit1σmus,immo ut prorsus tibi desit nihil,hoc oculis tuis,ceu indua
hie demonstrationis simulatiuum subiicue Placuit. - , --.
40쪽
Tabula horiz5t lis, ta bule etiaHeuussissesno 'talis. Ite dc ambitus aeanoctialis cst signifero aeano stiadis archetypus.