장음표시 사용
41쪽
andem* in congruas distinguere partes.
Pl aeparanda fuerit tabula quaepiam orbicularis, spiss a,plas nissurie* superficie magnitudinis sane eiusdem, aut pene eiusdem cum priori illa circusari, hoc est, signiseri Aequinocctialis tabula, in cuius postea medio, equidem diligenter centrum inquirendum quo super,circino ducente, describe omnes omnino circulos, quemadmodum praeceptum est fieri in fabrica posticae, siue dorsi Astroa
inceps circus ii duobus orthogonicos , id est, aeque
tro sese intersecatibus diametris , in
e spatia partiantur, ec eadem interses cstio eiusdem iam dicctae rorulae cetrum
tibi aperiissime demonstrabit.Quibus ita babilis,divide eandim eclipticae tu ut riter,
42쪽
mplam,& inscribe omnia sicut posita superius figura planissi S
me te docet, disicut etiam de postica Astrolabi3 praecipitur.
Quia uero eclipticae rorula correspondere debet coelesti ea cliptics,necessario utis duae tablilae,ut uocant,mensales facienos ueniimt,quae eandem eclipticae tabulam ab Aequinoetiali signisero, ad maximam Solis obliquationem,declinent,quareGnus principium Cancri in eminentia constitutum uideatur, Principium uero Capricorni in imo iacere cognoscatur iuxta eclipticae coelestis uerissimum situm. Fiunt autem praedictae tabulae in hutic,qui sequitur,modum:Due cruopiam in loco pla' no,circumserentiam quanda, una cum diuitionibus suis,quem' admodum in primo dogmate sufficienter disputatum est. De inde pone unam regulae extremitatem directe super Ioco sograduum, id est,ad kuam,ubi diametrus eandens circumseren. tiam attingit.Reliquam uero reguis extremitatem dirige redie. ad maximam Solis declinationem, quae reperitur tempestate nostra a 3 graduum, 3o minutorum, ducendo lineam re Ram. Hinc quicquid extra hasce duas apparueritiineas reddis, peni. tus abiice, di sic uere habebis illas,quas uocat, Mensatis tah las. Huius accipe hane formationem.
43쪽
Porro ne sirperior tabula, eclipticae scilicet,quae eisdem assis ipenda erit tabulis,diuisiones forte θc thscriptiones inserioris tabula in remissiori eius parte,circa Capricorni principium obstinere possit, abscindenda erunt acumida harum tabularum circa gradum 9o ,non minus quam duos aut tres lassis diastos. Nam alias,ut di jum est,diuisiones oc insci iptiones ab viis eo
Tabulis mensalibus sic rite perfectis ath absolutis solidabis
eas ad dorsum eclipticae praedictae reistissime,lta quὀd partes eα 'minentiores earum ad eam partem eclipticae ponatur, ubi Cancer signum ponitur,depressiores uero uersus Capricornum, α hoc quam decentissime fieri poterit. Quibus firmatis at per feete con lidatis,oportet demum etiam easdem mensales connectere & con lidare signifero Aequinoctiali,ita quod diametri,tabulae superioris scilicet eclipticae, directe correspondeant diametris inserioris tabulae scilicet signiferi Aequino malis.Et quod centrum supra centrum iustissime locetur,& Cancer susperioris tabulae signum,corresp3deat Cancro inserioris quam decentissime,quod mediante Gnomone iustissimo subtilissime Perticies. DOGMA QS I N T V M.
Regulam longitudinu maiorem construere, tabulam' latitudinum syderiim,eidem perpendiculariter annectere, ac in partes debitas secemere. P Rrimum, Regula logitudinum una cum pinnulis coficienda fuerit,quemadmodum iri postica, siue in dotib Astrolain hii fieri selitum est. Huic deinde regulae apud lineam eius fiduciae adiunge aliam quandam tabulam, alioquio ino, Pedi bus duntaxat exceptis, circularem: quae suidem cum eisdem Pedibus silpra eandem fidutiae lineam, rite re perpendicularister erigi possit: quae in nullam ab eadem linea declinet paretem,ut Prorsus nullum capiant impedimentum radii uel Solis uel
44쪽
Is uel syderum, per foramina pinnularum penetrantes . Quod cum Distum fuerit, describe in eadem Lamina uel Tabula, mediante gnomone iustissimo, uel alio ingenio, lineam perpen
dicularem,quae centro zodiaci, siue eclipticae, rediis imedat: ac deinde in eadem linea,id est , in medio rotulae, centrum
, diligentissime quaere,ex quo circulos omnino tres,circino mesdiante, produces,duo facientes spatia quorum primum singustis latitudinum syderum gradibus applicabis: Alterum uero numero graduum re ste communicabis. Qitin etiam per idem centrum adhuc alia, ad angulos rectos,ducenda erit linea, priora ilicet per Pedicularis, μquae dein sceps ecliptiae cam zodiaci
in Crista iustissime re σpraesentabit.
delinea nusmeros latitudinum incis
ptentriona sles habere uellis, siue meας ridionales. Septentrio snales adem ascendendo consequeris: Ideridiona sles autem de iistendendo,
45쪽
ta tamen,ut utrobim numeri so non transcendanti Postremo adiunge hane regula,quam sic Criste adaptasti,centro ecliptics clauo aliquo eam retinente, ita ut libere tamen, re abs impos dimento supra eclipticam moueri & circumagi possit, quemad' moaum in Astrolabiorum tabulis facere coniueuimus. Quae omnia ut rite cognoscere queas,hanc tibi in praesentia praepounere placuit figurationem. DOGMA SEXTUM.
Regulam Cristae minorem,quam latitudinum syderum Mocamus, instiper 8c semicirculum altitudinum, privilem illum scilicet diuidere 3c construere.
Uper est nunc addere regulam, ut uocant, innorem, semiocirculuml pensilem, quibus praesens Instrimentum penistus absoluitur. Quae quidem hunc in modum conficere poteris, praeparanda tibi erit regula quaedam, una cum pinnulis reforaminibus suis, quae silper omnia non absimilis regulae tam
gitudinum, de qua abunde in praecedentibus dictum est. Itam piimulis reylae huius semiciriaum quendam adnecte, qui se
per sese,& une ulla contreetatione manuum mobilis,quim euius semicirculum quendam adnecte, quire ad eandem regulam pendeat, quem postea in duas subinde Partes aequales diuide, quatenus utrobi ad pinnulas, ubi fit motio,gradus non minus so assuigant. Et hic semicirculus altitudinis redis nuncupabitur. Ducendum etiam fuerit per centrum eius, subtilissime quidem ex scirem concretum filum,
cui flo perpendiculum, hoc est, plumbi particulam, appendeaere non grauaberis. Porro deinde semicirculium, sic regulae inri' nulla appensum, una cum eadem regula adiunge cctro Crith, clauo aliquo retinente, ut tamen facilitas motus remaneat, ita
quodnon tam usiquis in omnibus Astronomiosinstrumen
46쪽
tis fieri praecipitur. Attamen ut nihil, in huius utilissimi instinamenti strue ura,tibi deelse conquaeraris,hoc infra annotatum accipe Schema, ec uale .
48쪽
Astrolabit Armillaris Ptolemarcenarratio.
sTROLABIVM Armillare quo Ptolemae, us plurimum usus est,& ante eum Hipparchus ad inues adum motus omnium stellarum,tam fixarum, am erraticarum,Sole dempto,sex orbibus contexitur,quom extremus di idem mainximus,officium habet Aleridiani,in quo dc duo mundani exis primutur poli,sbus adlisretintrorsum orbis alius ultro citro mobilis,dcterens* secum quendam orbem ad rectos sibi anis ulos connexum,qui quoniam uiae Solari accommodatur, reuodecim signorum spacia gestat, eclipticae uocabulum haud iniuria usurpabit. Qui uero polis mundi adhaeret, Delator edipticae uocari poterit,quod eam hac atm illacdeserat anter hune delatorem oc Meridianu praefatum, alius est orbis, delatori adhaerens,non quidem in polis mundi,sed aliis duobus punetis, per aequa interualla ab utro mundano uertice remoti4,qui ea clipticae pesos repraesentant,tantum* apolis mundi utrimm secedunt quanta reperitur maxima Solaris obliquatio.Ille omisnunc Pabitur index superiosiquodsii per eclipticam rotari solistus,loca stellarum it, ipsa ecliptica, standum longitudinem commonssi are debeat.Est enim θc Mius huic similis lub ecliptica ad idem officium allegatus,qui quod sub ecliptica decurrar, index insertorrite cognominabitur. Hoc autem amplius h. bet,quod in eo numeri latitudinum ab ecliptica utrino petenduntur,superioribus quidem Boreati,inserioribus autem A strinae latitudim accommodatis.Superiores dico eos,qui sirpo auori eclipticae parti literis ornatae superstant. Huic memorato virbiimus ad laturalius, quaab eo recedens, sed libere in . t A so
49쪽
vs Vs AsTRO LAB. ARMIL. REM eo circumquas, uolubilis,qui Q perseratas duas tabellas,instar auricularum geste orbis Auritus uocari poterit, si orbeminiimum appellari pertritum nimis uidetur& uulgare. Iuxta auri culas denim sunt duo denticuli, quos in facie indicis inferioris decursuros latitudinibus numerandis adiunximus. Vnde &uter eorum numerator latitudinis agnominari potest. Expositis ita membrorum singularium nominibus ad Msum totius m achinae properemus,ubi in primis diuenter id efficilindum est,ut instrumentum in plano quodam saxo,ad coin.conspeetum,& ad horizontis aequidistantiam firmato, sta sta' tuatur,quὀd punctus Meridiani latitudinem tuae habitatiotu terminans,polo horizotis superno rectissime sub iciatur,quod quidem ministerio perpendiculi satis expediri potest,filo naiassitio ad memoratum latitudinis terminum adhibito, sicut facie Ideridiani utrimu ac libere tangat,si punctus Meridiani insamus per diametrii, scilicet, uerticali oppositus, sub eo ipso deli reat nio,iam tum scies instrumetum iuste situm esse. Non enim satis est terminum latitudinis praefatum sub poIo horizontis superno constitui, sed cum hoc Meridianus Armillaris,secunda utramin planam superficiem suam, Meridiano coelesti debet aequidistare. Veruntamen si filum perpendiculi sepremo Me ridians puucto adhibitum,a nota eius infima proptereXcrementum sedis auertatur, fabrica operis id exposcente, duo puncta aequali intercapedine a praefatis punctis siue dextrorsum, siue sinistrorsum animaduertenda sunt,admoto enim filo perpendiculi sic, quod uter talium punctorum DB eo delitescat, Meridianus,& idcuco totuminstrumentum idoneo necessari sis
Iam denim si uerum Solis Ioeum quaeun diei hora rimas
ri uelis,uolue eclipticam hac atq; illac, donee praecise seipsam obumbret,ea* sic per aIteram manum firmata traducindicem superiorem utrosuersum,donec ipse quos seipsum obscuret, tunc enim radix trifolii quod in superficie indicis cocaua iuxta. eclipticam cernitur,uerum Solis locum commonstrabit. Locum
50쪽
Locum Rutem Lunae apparentem,siue uisum Interdiu Plorabis hac lege.Indicem iuperiorem pone ad Iocum Solis in ecliptica,& eum sic eclipticae adhaerentem uolue,donec tam es cliptica,quam index Iaseipuam obumbrabit. Sic enim certior eclipticae situs duplici testimonio comparabirii quamuis ad ea sistendam propria duntaxat obumbratio si ad unguem sat,sufficere possit. Ea igitur sic firmata,uolue extemplo indicem i, feriorem,donec oculo admoto centrum globi tun aris in planis cie indicis inferioris cernatur,tunc enim radix trifolit,in conuexo indicis iuxta eclipticam incisi, locum Lunae uisum secunda zodiaci longitudinem docebit. Qiiod si latitudinem quom uissam agnoscere uelis,moue orbem auritum,donec per utrunis auricularum soramen centrum Lunae uideas,tunc enim dentis Ius ab oculo remotio latitudinem Luns visam commonstrahit,cuius quidem denominatio ex situ denticuli ad eclipticam coniectabitur. Talis autem apparens Lunae locus uerus etiam
est, si quando iudex inferioriqui ad Lunam respici per pundia
Μeriaiani uerticalem incedat. .
Pbstremo caeterarum omnium stellarum noelia lucentium loca tam per Iongitudinem quam etiam latitudinem, si qua fuerit,sic comperientur.Praecognito loco Lunae esse, pone indice superiorem ad eum locum,& uolue eclipticamuna cum memorato indice,donec centrum Lunae in suserficie talis indicis ceris natur.Μox enim indice inferiori aduersus stellam propositam moto,ita ut centrum stellae in eius uideatursuperficie,locus sua ars longitudinalis in ecliptica non latebit,& si per soramina duauricylarum centrum stellae perspexeris,latitudo eius ab orbista Solari patefiet. Poteris autem ex alio fundamento no Rumnas huiuscemodi obser ationes abseluere,si per tempus consis derationis tuae,horologio quopiam uerissimo numeratum,dis
diceris coeli medium. si illud coeli medium sub Meridiano statueris,& simul ecliptica firmata, indicem inferiorem stellae inspiciendae opposueris,longitudinem eius at latitudinem ex Dedite uenaberis.