장음표시 사용
161쪽
que civilem non adeo, quam religiosam seu potius Theologiae Stoicae dogmata quaedam. Ex dictis quid de hac Stoicorum aliave gentili, altius non asesurgente Theologia habendum sit, constare existimo. Ossicio tamen censeri potamus defuisse, nisi de praestantia nostrae Christianae Theologiae sua se dignitate infinite prae omni gentili ommendantis, verbum adderemus. Oppo
stajuxta seposta magis elucescunt. 5. II. Apposite hic illic vidimus loquentes
de divinae Naturae aeternitate & beatitudine Stoicos de Divinis operibus, de mundi ordinationein gubernatione optima sapientissimi, de benignitate erga genus humanum. Sed si probe cognoscantur ejuscemodi quaedam deprehenduntur fulses commenti, ut vere sapientes se prose s insipientes se prodant. Naturam qui demi inam unt esse aeternam, summe beatam, optimam, sed Deos esse plures docent tanquam civili quadam Consociatione Coniunctos, unum mundum, ut communem aliquam rem p. seu urbem regentes imo vero, Deos etiam visibiles agnoscunt, solem, lunam, stellas,quin totum indum divinae naturae participem, Per vagante omnes mundi partes anima Quae quam
162쪽
ouam absurdum theismum indicant: splendida sunt pariter, quae de Divino rerum mundanarum moderamine, sapientioirectione conitituerunt, sed&nil ultra. Neque enim sunt haec qualia videntur. Curam quidem junt gessisse Deos, ne quid mali, cura ipsius hominis voluntatem, eveniat, quippe qui omnia bonain mala prorius in ipsius posuerunt arbitrio: bona autem fortunae vel Corporis, quae sic dicuntur, penitus indifferentia esse, nechona nec mala esse dicenda. Sed horum nonnulla Divinae providentiae subdu-Cunt, alia dicentes Deorum cura indigna esse Deorum alia excedere potentiam virtutem, malam scilicet materiam, quam artifices Dii mutare non potuerint. Sed hoc quale quaeso est bonum malum malum bonum vocant. Si enim malai Nia corporis fortunae quaedam e prava materia ortum habeant,quomodo mala esse desinunt, id est, quomodo indifferentia dicuntur Prieterea si materiae isti aeter- me fatum quoddam addant, quale vulgo fatum Stoicum concipitur, potentiuSutique erit fatum irrationalem necessitatem involvens Deo, ratione summare potentia praedito. Atque quid tum agunt aliud, quam quod hominem rebus secundis
163쪽
dis admodum ingratum, adversis Contra reddant Contumacem, atque ab imploratione auxilii divini, tanquam nihil profuturi avocenti Juxta Sen. Trag. illud Oedip. 98O. Fatis agimur cedite fatis. Non solicitae possunt curae
Mutare ratisaminasus & mox 99 I. It cuique ratus, prece non ulla Mobilis ordo. Vel si fati nomine constitutionem
intelligant Divinam, quod verosimilius videri diximus, ridem Seneca si etiam idem mihi manifestius facit, de Prov. c. v. uicquid est quod nos sic vivere is
sit, sic mori: eadem necessitat Deos alligat irrevocabilis humana pariter ac divina cursus vehit. Ille ipse omnium conditor ac
recto cripsit quidemsata ,se equitur.semper paret, semel jussit. Eodem illud sensu dictum potest censeri: Non illa Deo mertisse licet,
Qualis tamen illa deorum haberi potest in humanum genus benignitas, quae omnia adversa di prospera, ex aequo, viro bono obtingere sinat ac impio indifferentia, haec indifferenter dispensat, at verum bonum nullum homini largitur,
164쪽
bunc sibi penitus permittit pietas profecto hinc oritura qualis esse potest maxime si subsequatur tandem bonorum,
malorum ex aequo fortunam terminans mors Mediis in aerumnis versanti, solum acquirendae tranquillitati remedium dare,persuasionem qualemcunque, de ma- Io , non malo. id vero solamen neutiquam praebet, nec pietati promovendae ullo modo conducit.
g. ll. At virtutem esse summum bonum dixerunt, hancque propter se ipsam esse quaerendam, suique ipsius praemium
esse Sen. de vit beat C. IX. Interrogas,
quid petam ex virtute ipsam nihilenim est melius ipsa pretium sui est. Sed quicquid
hoc sit, veram colere virtutem animum que possidere habitu virtutis ornatum, exercitio virtutis semper vacantem, hoc opus , hic labor est. Non equidem apud gentilem quempiam nec apudStoicos vera virtus inveniri potest, quae hominem reddat vere beatum, tanquam summum bonum. Justitiam potissimum,fortitudinem, temperantiam virtus complectitur:
di harum quidem justitia ab aevo primaria fuit habita,tanquam fons &origo omnium reliquarum virtutum, juxta antiquum i
165쪽
Iussitia inse Hirtutes complectitat omnos. Atque ita etiam Stoicis M. Ant. Lib. xx. g. o. ais 3ταό ς δκαιοπω in λοιπα Ἀρεταλυφω τ . Ab hac vero iustitia 'eliquae virtutes nascuntur. Sed Conjungatur cum justitia, fortitudo, di
temperantia, ecquis Stoicorum eo ascendit fastigii virtutem colere prae se ferens, ut supra fortunam fuisse dici potuerit a que intrepide omnia mundi adversa & soriatunae ictus exceperit, semper idem Ἀ- hi constans, qualis vir sapiensin honus ipsis habetur: si non ergo rite coluerunt virtutem nec sumesum bonum adepti sunt,
sed conati sunt adipisci. Ipse Seneca devit heat. C. v I II. Hae non pro a quor ego enim in alto vitiorum omnium
sum: sed pro illo cui aliquid actum est in
liter, inquit, isqueris, aliter vivis. De viris ut non de me loquor se cum vitiis conviciumfacio, imprimis meis facio cum pota Ff , Nivam quo modo oportet. Si vero etiam virtus sit dicenda, nonque talis videtur, sed quae talis est, virtute vera destituti deprehendentur Stoici Fons, uri de prodeunt istae actiones quae virtutis nomine insigniuntur, cinis in quem diri-
166쪽
d AE 331guntur, eandem actionem bonam aut malam esse ostendunt neque enim ipsis Stoicis, hypocrita, vir bonus, justus habetur. Iam vero spiritum humanum aeternum dicere dc divinum, sui ipsius dominum, suaeque fortunae mbrum. c. haeccine talia quaedam sunt Principia , ex quibus vera virtus possit oriri Ad summum, non possunt distingui viri boni & mali Stoicis habiti tanquam pii Mimpii, sed tanquam mali re pessimi Speciemenim virtutis opus eXhibens qui peragit vera virtute deficiente, discrepat ab aperte impio, non quia ille bonus sed quia se magis malus. Nam qui qualicunque actioni, ex infideli, Deseque nescio corde profestae, nomen dicit
virtutis naeis verae virtutis naturam arutum ignorat. Ad illos nos applicamus. qui gentium virtutes vocant splendida peccata, speciem quidem virtutis habentes, sed di speciem tantum Summo id quidem jure, sunt enim suaedam, quae turpia potius quam speciosa dici merebantur τη--οφονια nomen dant fortitudinis, quis turpis revera est,in pertinacita Nomen constantiae, quae admodum cul
167쪽
Iustum se tenacem pro sti virum,
Non civiam ardor prava jubentium, Non vultus instantis Uranni, Mente quatit solidae neque Auster . Dux iuquieti turbidus Adria, Nec fulminantis magna Jovis manus. Si friscitus illabatur orbis, impavidum ferient ruinae. f. IU. Decentiorem, sublimioremque docet Christiana Fides Theologiam, religionem rae vera loquimur Theol gia, ex ipsa summi Numinis revelatione
Petita, procul omni haereticorum Corru-
Ptione te cujus sirem, dixerunt scri-Pserunt, de Ecclasia optime meriti, viripitin eruditi, omni exceptione majora)quae agentibus recta dicta sunt, maxime ad mores pertinentia, pressius urgentem, di quae perveria, & removentem, 'um deficiebant supplentem, homini vere desiderabilem ac salutiseram, Deo gloriosa. Videamus breviter , quid docent de Deo, de ossiciis, de vita beata. f. V. Unum docent esse Deum,spiritum aeternum, beatissimum, sapientissimum optimum, maximum, adeoque poti missimum, at 4ultissimum di sanctissimum. I botii
168쪽
-S I g. boni omnis sontem & scaturiginem, maliosorem, peccati vindicem, creatura omni, infinitis modis excellentiorem, rei nullius indigum, rex adverso, sicut mundi opificem, sic sustentatorem, rectorem, gu bernatorem, ubicunque praesentem, neutiquam tamen sibi mundum tanquam Corpus adaptantem , nec per mundi partes ut animam quandam dissusum, quae hinc divinae forent dicendae, nec quidem terminis rerum creatarum inclusum, aut&creabilium, sed omni modo infinitura. bernator, independentem illum quidem credimus qua voce uti Theologiae licet simul tamen benignum, prout nihil temere vel inconsiderate sed omnia summodi divino cum consilio cita injuste nihil agentem Verbo, omnibus ciebus cpersonis superiorem. Unum porro quod natura docere potest, sedin per mirabilem, imperscrutabilem homini sed divinitus revelatam ἐριπιωχωρηειν, trinum.
Procul tamen unitatem, simplicitatem destructura essentiarum multiplicatione. Hunc Deum solum, cultu pio sincero,' ex integro corde prosecto, amoris plenovi reverentiae colendum, etiam
169쪽
humano omni, & civili cultu longe majori nullo ipsi adjungendo socio, quippe qui solus cum sit magnificus nomine suo
super omnem terram, Deum praeter
se agnoscit neminem adorandum igitur Wprecibus quaerendum , in omnibus, tanquam potentissimum, benignissimum , Legissatorem summum, corpo risin spiritus, inuicquid tenet unive sitas Dominum. Ecquid de natura Dina, quam agnoscunt omnes debere esse optimam perfectissimam dici potest aptius aut decentius Ecquid aequius, aut sanctius tradere potest ulla religi, Hunc puto si cognovissent, ineptiis suis dudum valedixissent Stoici, nec eo turpitudinis impietatis prolapsi fuissent, ut preces vota supplicum, Deum venerantium
s. I. Ossicia dein proximo praestan. da, haecce docet eadem Christiana religio Amandum esse proximum sicut re ipsum, sincero corde, amore non fucat sed veraci, quin imo diligendos esse inimicos, benedicemium gle- dicis. Perverso licet enim conatu di improbis ausis,legem sanctissimam ab-Dlendi ansam, ex doctrina de gratia Euangelii
170쪽
sima &aequissima Continens unquam abrogata non abolevit Legem Dominus Iesus, sed imple it,4 in integrum restituit;
Et ipsius Magistri sui sincta vestigia sequuti pii Apostoli, Legis sanctitatem,
aeternum obligantem vim, fortiter urserunt. Sed ea res nunc non agitur. Id quaeritur an non superet Stoicorum placita, hocce mandatum de diligendo proximo diximus quidem huic paria docere Stoicos, sed ipsam simul damnare misericordiam.Quis hic amor proximi est Misericordiam noster Legislator exigit praesacrificio,omnique externo Cultus apparatu. s. VII. edem sed proferamus. Cumque Stoicis nostris quaestionem ultimo instituamus, de vita beatain summo bono ἐυ ειοι, seu animi tranquillitate. Si
quae alibi , heic profecto maxima apparet Theologiae Christianaevi religionis, prae
omni gentium etiam Stoicorum praecellentia Praeterquam enim, quod fortunam Stoicorum hujus vitae revissimae spatio terminari visum sit, defutura Conditione admodum cum fuerint incerti;