장음표시 사용
91쪽
patre istaru reru nescio,' Ziphpo cuida comiti - Xutho' collocatam. qua cum ille pater non posset alii existere; Delphos eum petiisse ad consulendum 'al copu- oraculum,quomodo pater fieri posset: Turn illi latam Deum respondisse, utque postero die obuia habuisset,eu sibi adoptaretiItaque supra dictu pii ru,qui ex olline genitus erit, obuiam illi suis
se,eumque adoptatum.Cum adoleuisset non co-tentu patrio regno, cu magna classe in Italia deuenisse,occupatoque mqte, urbe ibide costituis se,eaque ex suo nomine Ianiculu cognominase IgiturIano regnate apud indigenas rudes,inculinique;Saturnus regno profugus, cu in Italia venisset,benigne exceptus hospitio est ibiquehaud procul a Ianiculo arce suo nomine Saturnia constituit:Isque primus agricultura edocuit, sero'; homines se rapto vivere assuetos, ad composita vitam Meduxit. unde Virgilius in octauo sic ait sert. t ulu' Haec nemo indigenae Fauni 'cymbaeq; tenebant δ' se 1 ιε dirum truncis, duro robore nata dersis 3Iq.
Quis neque mos,neque cultus erat nec iungere tauros ' Haeclo cut componere opes noravi ut parcereparaσ caseu rami, atque a per dictu Ῥenatus alebat ii C. aQ.
OMIsso Q yiE Iano,qui nihil aliudqinnititu colendoruDeorum religionesque induxerat; se uni Saturno maluit annecteretqui vita moresque feris etia tumentibus inlinuasse dicitur,& ad co- dna bis r 'i munem utilitatem,ut supra diximus disciplinam coledi ruris edocuit 'ut quide indicant illi versus
inaluit ris quoniam latuisset tutus in oris otis τ
92쪽
Istunt etiam ustim signandi aeris,ae monetae iii forma incutiendae ostendisse traditur in qua ab una parte caput eius imprimeretur altera nauis, qua vectus illo erat.Vnde hodieque aleatores po ssito numo opertoque, optione conlusoribus po- nuten unctandi quid putet subesse,caput,aut naue: Quod nuc viligo corrupentes nauiadi dicuta AEdeς quoque sub clivo Capitolino,in quo pecunia conditam habebat,AErariu Saturni hodieque dicitur. Veru quia,vdsupra dixim', prior illuc Ia- itanus aduenerat,cum eos post obitu diuinis honoribus cumulandos censuissent; in sacris omnibus primu locu Iano detulerui;vsque eo utetia cum aliis D jis sacrificiu fit, dato ture in altaria, Ianuε- prior nominetur,cognometo quoque addito P ter,secudum quodnoster cognometo dic intulit
t iam n buioperi fuerat Saturnia nomen E i QVA eo quod mire praeteritorum memor, tuinxtiam futuri dixerit . '
ramsenior longa piacidumn paceregebat di . iam regnante retoianos refert in Italia deuenisse. 4aeritur quo modo: Sallustius dicit. C his diripis, stem iamina agrest De legibus si, ne imperis liber atqιωμlutis. Quida aude tradunt terria di Iaaio coopertis, passim multos diuersam regionum in motibus,ad qu6s co fugerant, condistiti lex quibus quoida sedem quaerentes,mr-ός uectos in Italiam, Aborigines appeti tos,Graeca scilicet appellationein cacuminibuamo um qui
93쪽
illi orae faciunt Alii volunt eos,quod errates illo 1 venerint,primo Aberrigines,pqst mutata una littera,altera adempta,Aborigines cognominatos Eos aduenietes Picus excepit,permissi,svivere nvellet:Post Picum regnauit in Italia Faunus,que a fando dictu volunt,quod is solet futura praecinere versib. quos Saturnios dicimus: quod genus metri in vaticinatione Saturniae primum odia rotii est. Sed urbe Saturnus cum in Italia venisset, f. Versus codidisse traditur. Eius rei dem, siestis est,cum ait He bibus quoszolim Fauni attesque eanebant tti r
H v N C Faunum pler ique eundem Silii num a , siluis,Inuum deum: Quidam etiam Pana Mi Pan
esse,dixerunt. h, i Igitur regnante Fauno , ante annos circiter γsexaginta, quam Aeneas in Italiam deferretur.
Euander Arcas Mercurii & Carmetis Nymphae Diu simul cuin matre eo devenit: Quam quidam emoriae prodiderunt,primo Carmentim dicta: 'post Nicostraten, de carminibus; eo quod videlicet omnium litterarii peritissima, futurorumq;
prudens, versibus canere sit solita: adeo ut plm- ique velint, non tam ipsam a carmine Carmenta; quam carmina,a 'ua dicta essent,appellata: Huius admonitu trasuectus in Italiam Euander, ob singulare eruditione atque scientia litterar breui teporem familiaritate Fauni se insinuauit: a que ab eo hospitaliter benigneque exceptus noparuu agri modu ad incoledum accepit:que suis, comitibus distribuit, exaedificatis domiciliis in eo monte,que primo tu illi a Pallante Pallateum, 'al. Pala- postea nos ' Palatium diximus : Ibique Pani linum
94쪽
Deo fanum dedicauit: quippe is familiaris AN cadiae D eus est, teste etiam Marone qui ait. q. Pan Deus Arcadiae te Lutra fefellii
ΕΗ a 1 Pan etiam Arcadia mecumses rudite cantet. l. . .. di
'bi certet P Ri Μ v s itaque onmium Euader Italicos Eo-' minει legere & scribere edocuit, litteris partim quas ipse antea didicerat:Ideque fruges in Gra cla ptimum inuendas ostendit 3 serendique usum i ci
edocuit,terraeque excolendae grati primus bo- .ues in Italia luxit.Eo regnante, forte Rec anus quidam Graecae origin is, ingentis'corporis, magnarum Virium pastor,quiχ erat forma di vi Ltute ceteris antecelles,Hercules appellatus, eodevenit. Cumque armetaeius circa tamen Albula pascerentur,Cacus Euidri seruus; nequitiae venia sutus, ct praeter cetera furacissimus , Recaranii
hospitis boues subripuit: ne quoa esset indicia lauru 4n speluniam attraxit: cu Re Recara- nuς vicinis regionibus peragraris scrutatis ite omnibus eiuscemodi latebris, desperasset inuen ituruisteumque aequo animo dispeniliti ferensIlexerilete his finibus constituerat: At vero Euade exeMlentissimae iustitiae vir, postquYm rem, uti Q ac comperib, seruum noxae dedit, bouedique restitui fecit. Tum Recaranus sub Auentinoi Inuentori patri ar dedicauit,aypelia utque Main x ilia;&apud eam decima fui pecoris profanauit Cuinciue ante moris esset,uti homines decimanulselictimregibus suis praestarent s ad litus sibi ait videriDeos potius Ilo honore uri .it Moo eu , aqua Reges inde videlicet tractuli talereuli 4sq
95쪽
cimam profanari mos esset,secudum quod Plau-
tus In partem,inquit, Hercule eam,id est,decima. In Stich. ' Conlecrata igitur ara Maxima, profanataquei tamen is apud eam decima,Recaranus,eo quod Carmetis gitur De inuitata,ad id sacru non assilisset;suriit ne cui fe- tera parte minae fas esset vesci ex eo quod eide arae sacratu Hercul. esset: atque ab ea re diuina feminae in totum re- erinmotae.Haec Cassius lili At vero in libris Potifi- leι,, ,ea caltu traditur:Hescules Iove atque Alcmena ge- II. nitus,superato Geruone,agens nobile armentu, ob ea,
cupidus eius generis boues in Graecia instituen- el itaque . di; ree in ea loca venis , di ubertate pabuli de ab ea. lectatus,vi ex logo itinere homines sin & pecora reficerentur,aliquandiu sedem ibi costituisset
Quae cum in valle,ubi nunc estCircus maximus, pascerentur; neglecta custodia, quod nemo credebatur auserus violareHerculis praedam,latro-
' nem quendam regionis eiusde magnitudine corpori & virtute ceteris praeualetem, isto bouexin speluncam , quo minus furtum vestigiis colligi sthisecaudis abstraxisse: Cumque inde Her- i cules oficiscens,reliquum armentit,casu,prae- di titu te eandem speluncam geret i forte quadam isse Elusas uestranseuntibus admugisse, atque ita furtum detectum Interfectoque Caco, Eua . . drum,re comperta, hospiti obviam tu isse, gratatem,qu tanto mala fines suos liberasset: Com. pere u quibus parentibus ortus esset Hercuales,rmn it, ii erat gesta, ad Faunum fertulisse:
' ' Tun um quoqueamicitiamHerculis cupidisii
me appetisse. Quam opinione sequi metuit noster Cum ergo Moranus liue Hercules
96쪽
patri Inventori aram Maximam consecrasset; duos ex Italia,quos eadem sacra certo ritu administranda edoceret, adicivit. Potitium & Pinarium. Sed eorum Potitio, qui prior venerat ad . comedenda exta admisso; Pinarius eo quod tar- dius venisset,posterique eius submoti: unde ho-
. QE U dieque seruatur: Nemini Q.Potitio Pinariae gen- Patritio alis in eis sacris vesci liret : Ebsque alio vocabulo J0. prius appellatos,non vili volunt. Post vcru Pina tu dii Hos dictos MMD,quod videlicet ieiuni, ac per hoc esurientes ab ςiusmodi sacrificiis disce- a dant.Iique mos permansit usque Appiuim Claudium Censorem,ut Potitiis secra facientibus,vescentibusque de eo boue quem immolauerant,
postquam inde nihil reliquissent, Pinarii deinde
admitterentur. Verum postea Appius Ct udius accepta pecunia Potitios illexit, ut administratione sacroru Herculis, seruos publicos edoce- 'rent, necnoni etiam muliere admitterent. Quo facto,aiunt,intra dies triginta omnem familiam Potitiorii, quae prior in sacri. habebatur, extin- f. redisse. cta atque ita sacra penes Pinarios . . resedisse, eosque tam religione qua pilam pietate edoctos, mysteri eiusmodi fideliter custodisi ost Fa num Latino eius filio in Italia regnante,Aeneas, . Ilio Achiuis prodito ab Antenore,aliisque Principibus, cum prae se Deo* penates,payreque Anchisen hu meris gestas, ne non & paruulum filiumami tr hens, noctu excederet;orta luce cognitus ab hostibus, eo quod lata onustus pietatis su cina erat,no modo a nullo inyerpellatus; sed etiaa rege Ag memnone quo vellet, ire pexmissus,3 o
97쪽
Idam petit:ibique nauibus fabricatis , cum mul- . U Et tis diuersi sexus, oraculi ammonitu Italia petit: ut docet Alexander Ephesius lib.i. belli Marsici. At vero Lutatius non modo Antenorem, ted 3ciam ipsum AEnea proditorem patriae fuisse tradit: C ui cum a rege Agamemnone permissum eia sitire quo vellet, & humeris suis, quod potissi-ib mum pultaret,Eoc ferret ; nihil illu praeter Deos penates,& patrem, duosque paruulos filios , ut quidam tradunt, ut ver valli, unum, cui Iulo cognomeniost etiam Ascanio fuerit, secum extu lisse: Qua pietate motos Achivorum principes v remisisse ut reuerteretur domum, atque indef.perimc omnia secum quae vellet, auferret. Itaque eum magnis cum opibus , pluribu ue sociis utriuDque sexus a Troia digressum,longo mari emenso per diuersas terrarum oras in Italiam deuenisset Ac primum Thraciam appulsum,Aenum ex suo nomine condidisset Dein cognita Polymnes o-
ρ'ris perfidia lex Polatari nece, inde digressum, pervectumque ad insulam Delum, atque illinc ab eo iiii iam Anii sacerdotis Apollinis filiam
in matrimonium adscitam, ex cuim nomine La
uini is i appellata. Postquam is multa maria
permensus, appulsus sit ad Italiae promotorium,iquod ciuin Baiano , circa Auerni lacum; ibique gabernatorem Misenum morbo absumtum, septiliqm abeo : ex cuius nomine urbem Misenon appellatam, ut etsam scribit Caesar Potificalium i lib. i. Q H tamen hunc Misenum non gubern torem ed tubicine fuisse tradit. Inde no immerito utraque opinionem secutus Maro sic intulit:
98쪽
feneid.' At ius ceneas ingenii mole sepulcrum4 1. des : Imporist isque arma Piso remumque tubaque. 23 2. QVAMVIs auctore Hompro, quidam afferant tubae usum Troianis temporibus etiam' tunc V tum ignoratum.Addunt praeterea quidam AEneam in litore Euxini cuiusdam comitis matrem,Vltimo aetatis affectam,circa stagnum, quod est in ter Misenon Auernumque extulisse,.atque indz ita loco nonien inditum, qui etiam nunc Euxinius sinus dicituri cumque Umperisset ibidem Sibylla mortalibus futura praecinere, in opido quod vocatur Cimbaxionis,venisse eo sciscitatu de sta- i et tu fortunarum suaru : aditi ite iatis vetitum ne is cognitam in Italia sepeliretProchytam,cognatione sibi costinctam,quam incolumem relique-vat. Et postquam ad classem rediit , reperitque mortuam,in insula proxima sepelisse,quae nunc quoque eode est nomine,ut scribunt Vulcatius, ψα Acilius Piso Inde profectum peruenisse in eu 2 y I locum qui nunc portus Caietae appellatur, ex
miio. nomine nutricis eius quam ibidem amissam sepeliit. At vero Caesar& Sempronius aiunt,Caiet e cognoemen fuime non uome:ex eo scilicet in-- . ditu,quod eius consilio impulsuque matres Troiau,nδui lanae taedio longi. nauigii classem ibidem in gRLionis cenderint, Graeca scilicet appellatione o Πg-ζ- mi MLquo destincendere.Inde ad eam Italiae ora. g. quae ab arbusto eiusdemgeneris Laurens appetiaeneiae lata est, Latino regnante, pervectum Cum patre Anchise,ithioque & ceteris suom;nauibu egres sum,in litore accubuisse columptoq; quod fit rat cibi,crustam etiam de farreis mensisi quas ia-
99쪽
cratas secum habebat, comedisse.*Tum Anchisa coniiciente illam esse miseriarum errbrisque sinem;quippe meminerat, Venerem sibi aliquan do praedixisse,cum in externo litore esurie co- pulsi,sacratasque mensas inuasissent, illum condendaesedis fatalem locum fore:Sc Mam etiam
incientemi quam cum e naui produxissent, ut ea
immolarent, & se ministrorum manibus eripuis-30 seti recordatum AEneam,quod aliquando ei responsum esset,urbi condendae quaarusedem futuram ducem:Tum simulacrisD eorum Penatiu, prolecutum,atque illum ubi illa procubuit, enixaque est porculos triginta;ibidem auspicatum;
postquam Lavinium dixi vi scribit Caesar ii
l. &Lucatius li. ii.At vero Domitius non orbes farreos, ut supra dictum est, sed mensarum vice sumedi cibi gratia apium,cuius maxima erat ibitidem copia,fuisse substratum,quod ipsum cosuptis aliis eduliis eos comedisse.Ac postsubinde intellexisse illas esse mensas, quas illos comesturos praedictum esset. Cum interim immolata sue in litore secrificium perageret, traditur sorte aduertisse Argivam classem, in qua V lyxes erat: cumque Vereretur ne ab hoste cognitus periculusubiret,itemque rem diuinam interrumpere summum nefas duceret,caput velamento obduxisse,
atq; ita pleno ritu facra perfecisse: inde posteris
traditum morem ita sacrificandi, ut scribit Marcus Octauius lib. i. At vero Domitius lib. i. docet sorte Apollinis Delphici monitum AEnea, ut Italiam peteret,ubi duo maria inuenisset, pradiumque cum mensis comesset,ibi urbem uti co
100쪽
deret. Itaque egressum in agrum Laurentem cum ululum e litore processinet, peruenisse ad duo agna aquae saliae, vicina inter se: ibique cum se lauisset, ac refectum cibo cum apium quoque, quod tunc vice mensae substratum fuerat, consumsisset,existimatem proculdubio illa esse duo mari quod in illis stagnisaquae marinae species esset,mensasque quae erant ex stramine apii co- IOmestas urbem in eo loco condidisse; eaque quod in stagno lauerit,Lauinium cognominast e. Tum deinde a Latino Rege Aboriginum,data ei, quae incoleret,iugera quingenta: At Cato in Origine generis Romani ita docet:Suem triginta porculos peperisse in eo loco ubi nunc est Lavinium: cumque AEneas ibi urbem condere constituisset, propterq; agri sterilitate metueret; per quietem ei visa Deorum Penatum simulacra, adhortantium ut perseueraret in condenda urbe quam coeperat: nam post annos totidem, quot fetus il-io Ilus suis essent, Troianos in loca fertilia atque uberiorem agrum transmigraturos,&Vrbem clarissimi nominis in Italia condituros. Igitur Latinum Aboriginum Regem, cum ei nunciatum e Cset,inultitudinem aduenarum classe aduecta,occupauisse agrum Laurentem: aduersum subitos
inopinatosque hostes incunctanter suas copias eduxisse: Ac prius quam signum dimicadi daret, animaduertisse Troianos militariter instructos: cum sui lapidibus ac sudibus armati,tum etia veste aut pellibus quae eis integumento erant,sini- . ostris manibus inuolutis,processissent Itaque sus 'penso certamine per colloquium inquὶsito, quil
