장음표시 사용
321쪽
e plasma ex plantagine,& lente elixa, sumedo panis in
furno cocti micam. Ex quibus iterii clarum est, quod pruna nihil ab anthrace differat:quaecum enim Attici de prunae curatione tradit, ea ex capite de carbuncu/li curatione Caleni transtulit, ita ut toto coelo errare manifestum sit eos qui iam dictis vocabulis diuersa morborum genera significari putauerunt.
Auiceram erysipelam,formicas,myrmeciam, ignem p pe in cum morhoi natura distantes , eorundemi curationes turpiter admodum confundere. Cap. XIX.
TRes nominatos morbos, illorumq; curatio/nes confundere Auic. dilucidum erit,siquis ea quae de iis horum i curatione scribit,cum ve/terum ea de re placitis cotulerit. QIiod enim ad ery. spelam attinet,clarum est illam confundere cum for/mica miliari.Fen naque.iii. Can. lili.trait. i.cap. iiii.in ter caeteras erysipelae notas sic scribit: Et peruenitur D quandoque ex caliditate erysipelae ad hoc ut combustrat cutem.& eius virulentia vesicat. Q uarum utique
posterior nota Herpeti, vel ut ipse loquitur,formicae miliari ex Gal.in lib. ii. ad Glauconem sententia, qui ideo sic nominatam scribit, quoniam in hoc affectu pustulae paruar ac multae per summam cutem similes miliis excitantur,potius conuenit. Id quod & Paulus testatur,qui lib.iiii.cap. xx. in hunc modum scribit: Si vero tenuis bilis,minore acrimonia fuerit,& calore exiguas pustulas milii seminibus similes in summa cutis superficie excitauerit,miliaris herpes a similitudi ne nuncupatur. Idem Auic. cap.i. citati loci ita scribit: At vero a sanguine tiasso malo fiunt species exitura/tum malarum. Nam si eius malitia vehemens fiat, &ipsius adustio proueniet erysipela, & veniet combu/stio & crusta. Q uibus nimirum verbis notas anthra
cis seu ignis persici erysipelae tribuitniam, ut capiterraecedenti ex Caleni autoritate diximus,anthrax est
322쪽
qui ex sanguine crasso & faeculento procreatur, qui Rcomburendo ulcus cum crusta facit, adeo ut manis stum iam sit Auicierysipelam non tantum cum herpete miliari,sed etiam carbunculo confundere. Neq; vero notas tantum, sed curationes quoque praedictora morborum colundit. Inter reliqua enim, Auic. de cu/ra erysipelae haec scribiti Et si fuerit erysipelas super
cutem,curetur ex scoria plumbi,cu vino pontico bulo his cum foliis siciae bullitae cum vino. Q uod sane remedium Paulus Aegi. unde Aulcidesumpsit, non aclerysipelam, sed ad herpeta miliarem accomodat.Verba eius subiiciemus t Aliud ad pustulosum herpetat Recrementum plumbi ex vino austero contrint,mox illinitur, superiniiciuntur folia betae in vino decocta. Praeterea quae iam citata apud Auic.verba sequutur, satis etiam mostrant quod curatio erysipelae illic hera peti potius exedenti conueniat. Inquit enim:Et cure tur cum eo in quo est resolutio & exiccatio fortis cu B infrigidatione. Q uis est vero qui nesciat,nisi qui tristum illud in medicina principium ignorat. Contraria contrariis curantur, erysipelae morbo calido & sicco fortiter exiccantia non competere, sed magis herpeti
exedenti e Huic autem conuenire exiccantia testatur etiam Galen. qui lib. ii. artis cur.ad Glauc.ita scribite
μενα. quod est. Herpetes autem quatum ad totius coraporis vacuationem attinet, ut erysipelata curare oportet. Q uantum vero ad ipsius particulae patientis lo/cum,non omnino similis cura adhibetur. Na qui exe/
323쪽
C dentes sunt restigerari quidem desiderant, similiter
aliis herpetibus & erysipelatis. Non tamen ea ferunt medicamenta,quae praeter id quod refrigerant,etiam humectare natura apta sunt, sed sola admittunt restis gerantia, quae etia maxime exiccare possunt. Ide etiaconfirmat Auic. qui cap. vii. de formica corrosiua,seu herpete exedente,in eum scribit modum: Via autem secundit quam curatur formica,est, ut quae ex ipsa est corrosiua, alienetur ab humectatione, quam adminis strasti iq erysipela,humectatio enim non est couenies Rah.host Vlceribus. Item curatione erysipelae colandit in cur mlae eura tione herpetis miliaris iis verbis: Et illud est sic,sumazηὸς ' tur lanae veteris adustae non lotae pondus drach.xii. h. ναζ semis,carbonis de cortice arboris pini tantundem, miliaria. cerae drach. xx.storice plumbi drach. xi.sepi caprini veteris abluti cum aqua drach. xv.oleil myrtini mincias.v. Hoc enim praesidii Paulus ad curationem hern petis miliaris utile esse scribit lib.iiii.cap. xx.sic dictat. Lanae veteris illotae circa facem taedansue adustae drach. xli. cu dimidia,cerae drach.xxv.recrementi plubi Oxybaphi drach.semillan, sevi caprini curati, dc
aqua abluti drach.xxiiii. olei myrtini unci quinque. Caeterii Auitisa formicae corrosiuar, seu herpeti exedenti adhibet remedia,quae ex vetetu autoritate ery sipelae debentur. Sic enim ait: Et administra in princis piis eius post sicut lactuca dc nenuphar, dc semperuisuam,& volubilem,& portulacam. Quibus sane verabis aperte innui remedia refrigerantia dc humecta tia in principio curationis formicae corrosiuae comperere:at non sine maximo errore,& sui ipsius contradictionemam paulo ante docuerat quod ea quae debe tur erysipelae humectatio in citranda formica corio sua, seu herpete exedente sit fugieda. Q ubd autem praedicta medicamenta no herpeti exedenti,sed erysii
P latu ueniant,cofirmant ea quae scribit Gal. lidii
324쪽
ad Clauconem, sic de herpetis curatione scribens: μ. Α
ήν ο&έῖα. id est:Non igitur vel lactuca, vel polygonii, neque ex stagnis lente,aut palustrem solii, vel anthyllion,vel psyllium,vel portulacam,vel serim, vel sem/peruitium. vel tale aliquid quod humectare atq; refrigerare possit apponendit,quae erysipelatibus erat opportuna. Itaque ex iam dictis satis constat Auic. erysspeiana pro formica seu herpete,& e regione formica Pro erysipela, non sine multa confusione accepisset siquidem quae erant erysipelae remedia refrigerantia& humectatia,ea formicae corrosiuae adaptauit: quae vero formicae copetebant, exiccantia nimirum, haec ad erysipelam retulit. Tantus ubique confusionis ma/gister est Auic. Caeterum iam no semel, sed iterii atq; Biterum monuimus formicam corrosiuam apud Auita ab herpete exedente nihil differre, id enim utriusque curatio satis monstrat. Auic. tamen,& alii quida Ara/bes,formicae nomine mirum abusi sunt, nam no tan/tum herpetes hoc nomine, sed & myrmecias,natura multum differentes,appellarunt, cum tamen μυρολα. 'proprie Latinis formica sit. Ita enim vocata est,qubdi in scalpendo & attritu mordentis formicae sensum faciat. Testis est Paulus Aegl. lib.iiii. p. XV. Q uod aut Auic.sub formica no solii herpetas, sed &myrmecias complexus sit, argumeto sunt verba eius quae ca. vii. de cura formicae, seu herpetis scribit in huc modum: Et Calenus quidem dixit esse conueniens ut sumatur aliquid sicut embuba, & ex extremitate penae,aut at terius rei cuius extremitas sit acuta, quam possibile sit deglutire formicam: deinde penetret in circuitu eius
usque ad profundum cum acutate sua, deinde erad,
325쪽
c centur formicae,cum radice sua. Q uod certe remedii nullo herpetum.Galeno teste, sed myrmeciis potius
debetur. Is enim lib. xiiii. the.meth.de curatione myrmeciarum sic scribit: -αυτως σi Mei διατινος δυρου πτεν
lente aliqua penna circulo myrmeciae imposita,ipsam educimus. Debet porro pennae fistula eme myrmeciae crassitudini par,ut eam undique prorsus constringat, quae postea circvacta,ac simul deorsum impulsa, ce/lerrime ita myrmeciam in ipsa radice totam educet. Hunc sane modum curandi myrmecias ipsemet etiaΑuicidocet Fen .vit. Can.iiii.tra i. cap. xiii.necta/D men ad Galenum autorem refert. Sed sic solet Cale/num citare Auic.ut illum ubi maxime opus sit, prae termittat,ubi vero reticere,citet. Neque mirum,etuo modi enim fere omnia sunt placita Avicennae, ut in his fides desideretur. Porro non minorem nobis in
pruna seu igne persico confusione peperit Auicinem enim quid sit ignis persicus, aut qua ex causa procreatus ex illius scriptis satis sciri potest. Interdum nanq; illii ex sanguine crassis 3c melancholico generari scri/
a sanguine crata malo fiunt species exiturarum malarum mam si eius malitia vehemes fuerit & ipsius ad stio,proueniet erysipela, & eueniet combustio & crusta & deterior est ignis persicus. Aliquado ex bile flaua originem ducere insinuat, vi cap.x. ubi ibi ita de curatione prunae scribit: Necessaria est phlebotomia,ut evacuetur tinguis cholericiis. Per id enim duod ait singuis cholericus,latenter innuit,prunae cautam esse
326쪽
hilem flavam. Ad haec ignem persicum nunc idemor Abi genus, ut lane est, cum pruna facit, veluti Fen. iii.
Can. im. tract.i. cap.ix.ubi in hunc modii scribit: Haec duo nomina absoluta sunt super omnem pustula corrosiuam vesicante,adurente,facientem accidere escharam, qualem facit accidere combustio & cauteriit. In terdum autem diuersum etiam a pruna est te tradit, Vt facit capite eodem, dum ita inquit et Ignis persicus ve/hementius cholericus, & pruna vehementius melam cholica. Nonnunquam etiam ipsum ad formicam cor Osiuam transfer sicut cum eodem loco ait:Et quaia
.doq; absoluitur nome ignis persici de illis sup quod
est illic pustula de genere formicae comestiua adure vesicans in qua est aliquid ambulans . Interdum vero cum formica miliari confundit, veluti cum capite iam citato sic inquit:Et quandoque sunt cum formicae speciebus & miliaris malae febres vehementis caliditatis perniciosae. Quibus verbis satis indicat, iuxta suam n sententiam ignem persicum & formicam miliarem patu aut nihil differre. Proinde parii referre existimat, utrum ignis persici vel formicae miliaris signa manifestet. Evidentissimum itaque ignem persicum Avicenae non satis comitum fuisse neque enim alias tam ambigua de illo scripsisset. Id quod probe expedant cupio nostri seculi medici, ut tande intelligere possint,quam
tum in Avicennae libris sit tenebrarum,quantae etiam non admodum eruditis erradi illic occasiones occurarant:vix enim pagina in qua homo hic sibi recte comstet,& non ex diametro pugnatia scribat,ut hoc nole rari satis no queam,qui factum sit, utillii anteactae artatis medici principe suu statuerint. Atqui conuetuehat forte ut caecis militibus,dux caecus obtingeret.
Avicennam perperam omnibus Euhonibus iudiscriminatim remedia reprimentia adhibere eum iis tantum quae ab humoribus
non malionu ortum habent,c uenuat. Cap. A X.
327쪽
NE ex ignous sermo noster proceda animas
uertendu Althohoin Avicennae esse id quod Graecis βουβών dicitur, id quod in prinus te/stantur verba eiusde quae scribit Fen. iii. Caimissi.tra αPrimo cap.Xvii.ita dicens: Antiquissimi antiquorum nominauertit eum nomine quod translatu est in Ara. bico althohoin,omne apostema existens in membris glandinosae carnis, aut alibia. QIaeadmodiim enim Auicialthoh in glandularum eme inctaminatione docet,ita etia Galenus Itb. u.ad Glauconem, bubonem, se nimirum inquiens is i- α βουβων - το ευ
quod est:Sunt quide bubon,phyma, de phygethion
gladularum seu partium laxarii affectus. Bubon sanhinclamatio. a timetiam Paulus lib. iiii. cap. xxii. scribit bubonem glandularum adenum p affectionem esse. Constat aute antiquos Graecos omnium generii praeter natura tumores in quacunqi corporis parte factos bubones vocasse. Paulatim deinde ad certa aliqua genera contracta vox fuit priuatim dicti bubones, aut offensa propinqua parte, aut ulceribus aliis, aut doloribus,sine periculo in gladulis excitatur, aut qui in febribus pestilentibus praesenti periculo in inguini S,alis,colloci; ingruere solent. Cum itaque satis eae iam dictis manifestum sit althohoin Auic. nihil aliud esse nisi id quod Graeci bubonem nominant, cerni est eundem errare cum cap. xviii. iam citati loci,ubi de curatione pestilentialium bubonum agit: sequenti enim capite, cuius titulus est de apostematibus accidetibus in glandulis,tradit curam bilonum no pestilentialii sic scribes: Althohoin vero ipsum dc quod currit cursu eius de eis quae nominata sunt curetur in principio cum eis quae constringunt de infrigidant cum spongia infusa in aqua dc aceto,aut in oleo rosarum, aut oleo de pomis,& arbore masticis, aut oleo de myrto, ista
328쪽
lliit in principio. Paulus siquide multo aliter si Auic. Aiuxta duplicenYbubonem, sua curationem distinxit. In primo enim qui ex humoribus non malignis ori tur,refrigerantibus atque adstringentibus medicam iis utitur. In secundo vero,in quo humores venenati suntaeseigeratibus & reprimetia remedia plane negligit. Sed verba eius subiiciamus: Verum priores bubones inter initia statim, queadmodum quaevis inflamatio,praesidiis refrigerantibus & adstringentibus auero tantur, veluti spongia ex posca imposita, vel lana ex oleo acerbo,vel rosaceo,vel melino, vel len/tucino, vel myrtino imbuta. Porro in febribus, vel in humorum malignitate, auersanda ac fugienda sunt refrigerantia & reprimentia, ne rursus retrusa in pro/fundum descendat materia, sed a discutiendi faculta te praeditis confestim auspicandum est. Sic Galenus lib. xiiii. the. meth. ubi carbunculi curationem tradit, μrefrigerantia & valde reprimetia caueda esse moneta
quod est: Imponi aut sibi laborans particula quod ad infamationem spectat refrigerantia desiderat. Carteorum propter humotis crassitudine,atq; eua malitiam, . nec fluxionem auertere poteris.Et si quando jd fece/ris aliud quippiam quod in alto sit corpore offendes. Ita & nostrae aetatis medici in uniuersum oes bubonibus pestiferis nullo pacto refrigerantia reprimentia medicamenta, sed calida potius & digeretia discutientia ue adhibet, intelligetes cotrariis praesidiis ad inte/riora penitus humorii impetu verti. Mirum igitur est oir A uic. praeceptu id qd Fen. i. Can.i. doct.i.ca.i.in culcat,neglexerit,quo monet omnibus infamationishus adhibenda esse ab initio quae tefrigerare atq; rra
329쪽
c primere possint medicamenta, demptis iis quae sunt
de materiis,ita enim loquitur, quas principalia mem bra expellunt. Quis est aute qui nesciat bubones pe/stilentes a membris principatum in corpore habenti bus emergere Neque enim temere HIppoc.u.par.VL
ρλαFἡμιτα εχ των.hoc est: Αbscessus,veluti bubones signa sunt eorum membrorum a quibus suppullulat. Siquidem qui a cerebro emergunt,in collo apparent, qui vero a corde,sub alis,queadmodum ii qui ab he/pare,in inguinibus. Proinde nunquam his reprimen/tia ac refrigeratia medicameta adaptare licebit, quocialias ad ea membra quae in alto sunt costituta, quaesii principatum geriit in corpore, humores maligni de/trudantur,quod non sine magno aegri periculo & ip/sissima morte fieri solet. Hinc iterii satis liquet Avicenam sua fere omnia utcunq; sine omni iudicio & dele D ctu corrasisse, quando hic aperte constet ea remedia quae bubonibus a non malignis humoribus ortis deo bentur,pestiferis adhibuisse adeo ut eius Canon me/rito confusissimum chaos dici possit.
Coena no in uniuersum.ut late oes nostrae aetatis indici docti. . prandio minore esse devexesed ut plurima Pleniore. Uap. A. L.
l Emo est qui hodie medendi methodum prae scribentium libros vel a limine salutauit, qui nesciat vulgatum atq; tritum hoc illis esse de
cretum, ut nunquam non prandio coena minor sit. ouantum vero aberrent, facile deprehedet qui rem altius expendet. Coenam enim in omnibus, demptis iis qui morbis nocturnis & catarthis seu destillationibus affliguntur,prandio pleniore esse conuenit. inus enim iam nominatis corripiuntur morbis,horum coena omnino modica sit, tenuis, sicca,ac praeter aliorumorem ,noctem praeueniens oportet, ut ingruen
bus scilicet morbis,natura ab omnibus sua munus u
330쪽
hera,vnius morbi cococtioni operam nauare queat. ASunt & qui consueuerunt minus in coena ciborii assi mere si in prandio,horum certe consuetudo non leo
re c6laetasimi, etsi deteriora sint, insuetis minus molestare solet. Cur autem in aliis omnibus plenior coeona salubrior sit,multa in causa sunt. Primum aute om inam coe. nium noctis mox accedes frigiditas, quae extrinsecus P -q ς circustans calorem natiuum in profundum secedere, dehin 'S hoc nomine fortiorem fieri cogit, ita ut necassario ciborum tum melior fiat concoctio.Et certe idem potest noctis frigiditas, quod alias anni tempus hyberenum,aut regio frigida potest. Hom enim v nuquodq; calorem nautium adaugere potis est. Testis Hippota quilid. vi. epid. tom. vi. sic inquit: a ἔμψυχροτερου εν χρη---εται. quod est:Perfluidior in tempore,& regione frigidis,percalidior erit. U.I. Bapho. XV. quoque ventres hyeme & vere natura calodissimos esse alserit. Deinceps est somnus qui coena subtequitur,llac enim mirum in modum concoctione
tur Hippocr. vi. epid.M. v. aphor. xxix. id estrianguis enim in somno ad interiora magis refugit. Cu itaque .sanguis, mi eo calor nativus per somnum adinae. Nora secedat, quid mirii si calor auctus fortiore tum coctionem ciborum essiciat Hinc rectissime Hippota
cii, σλο-ωπλάγχνοι-hoc est Labor articulis di carnibus,tibus vero ac somnus visceribus prodest. Somnum quoque optime cibum concoquere testatur Calenus liba. de sympto.causis ita scribens : εομενουν coquit.