장음표시 사용
201쪽
ruat, veriti ne familiaritas, quam eum , ut dieitur, ulterius contraxistis , vobis sit omasio delin. quendi. Et profecto omne animi vitium tanto conspectius in se erimen habet, quanto major, qui pec eat, habetur . Caeterum ego interim spero, quod haae vestra dc Domini Regis similiaritas, quae multis adeo suspecta est, fructuosa erit Ecclesiae, necessa-lria nobis, salubris illi , de vobis gloriosa, Si enim lvos audierit in eo, quod juris necessitas cogit, dc quod sne salutis suae dispendio vitare non potest, procul dubio poenitebit , confitebitur culpam, de humiliter suisse eiens Melesiae picem de libertatem, nobis ablata cum integritate risit uet , dc fraternum odium Ee eotae prorsus avellet. Alioquin quis eum eripere potesta laqueo mortis de Scio utique , quoniam indu-hitanter verum est, etiam dc notissimum, quod nec Petrus ipse hane aerepit a Domino potestatem, ut impaenitentes possit abselvere. Et proeul dubio eon sat, quia si res ablata reddi promittitur, nec redditur , non agitur poenitentia, sed fingitur. Ubi autem Plinei pis Λpostolorum cohibetur aut horitas , nulla ratione crediderim convalescere posse cujuscumque hominis potestatem. Fateor autem, dc verum est , Domino Regi, utpotὸ gloriosissimo Principi, quam phirimum deserendum, sed ita ut Deus nee in minimo ostendatur. Alioquin speetes idololatriae est sub
cujustumque utilitains praetextu creaturam Creatori praeponere, seat Beatus docet Apostolus: Hala enim facienda non sunt , ut provenisnt bona . Non licet ali
cui dispensare contra praeceptum Domini, quod in lege vel in Evangelio perpetuam habet causam. Ut autem possitis mihi commodius providere, ut elamor pauperis introeat in aures vestras, quartus exilii mei annus elapsus est, cum tamen Domino Regi per me ldc per alios sepe obtulerim , quia licδt conseientia edisse non meruerim iram ejus, tamen pro recuperanda gratia ejus libenter sacerem quidquid ei plaeeret, sal. va conscientia dc famae integritate. Actum est meeum per quosdam mediatores, ut recederem a fidelitate dc obsequio Domini Cantuariensis, jurarem fidelitatem Regi, de observantiam consuetudinum Regni, quod
quia facere nequeo nec volo, quoniam contra conseientiam est dx honestatem, proscriptus exulo , dc libenter exulabo dum Deo placuerit. Nunquid enim obediendi necessitatem rumpens, in periculo Ecclesiae, in ea uia Dei Patrem dc Dominum deseram, dein consuetudines jurabo, quas sacri Canones repro. Mat , dc Dominus Papa de consilio Fratrum apud Senonas, vobis ipsis, ut opinor. audientibus conis demnavit Certε observantiam Canonum, aut ipsius etiam Evangelii non jurarem, quoniam, ut Aposto. Ius ingemiscit, in illis osse dim omnes , dc minus malum est praevaricari , quim praevaricationem lcumulare per rio. Seio autem quod perjurii, aut inobedientiae, aut cujustumque turpitudinis nemo vos habebit author es. Sed quia timeo, ne vos taedeat verbositatis meae, verbis hune facio finem, supplieans ut vos Ecelesiae diuticis naufragantis studeatis finite miseriam , dc quae nobis jugiter inseruntur, injurias propuliare . Valeat semper Dominus , dc proscripto tum Christi misereatur. Inter cedo enim vice omnium exulantium: de si mihi non fuerit exhibita conso.
latio, mihi tamen reputabo impensum, quidquidatus proscriptis Christi per vos novero esse exhibi
Nomae cantuarie si Arebi Epistam Papiensis. LICET temporum qualitate variata, ne Roma
na EeeIesia Schi smate laborans graviora detrimenta incurreret, in varia erga vos juxta quorundam opinionem videamur declinasse proposita, no. vittamen, qui inspector est eordium, dilectionem vestri nostro in pectore continu8 resedisse. Simi autem vigilantiae vestrae saepὰ nos recolimus intimasse . suspicionem Domini Regis Λngliae, quatenus lieuit, vitare curavimus, ut procedente tempore inter vos dc ipsum amica interventione efficacius mediare pose semus, Z: tanti Prineipis devotionem Sedi Apost licae conservare . Nune autem ad quaestiones, quae inter vos dc ipsum vertuntur, sicut Ecelesiae Dei magis expedite viderimus, terminandas in terram suam uni cum Uenerabili Fratre nostro otione Cardinale Diamno destinati vigilantiam vestram exhortamur, dc suademus attentius, quatenus his , quae amplioris dissidii causas generare solent, quantum in vobis est evitatis, ad ea, quae concordiae cooperari valeant . studiosius curetis intendere. Nos enim dc paci, dei profectibus vestris, quatenus gratia Divina indulse.
rit, remota personarum acceptione, studebimus cooperari, nihil studii relicturi, sicut authore Domino rerum argumenta monstrabunt, quod ad honorem Dei, dc Ecelesiae suae valeamus impendere.
Thomas Cantuatiensis Arehi Episeopus Wi Ihelmo
Papiensi , alutem o contra PrIncistam fortitudinem ,
LITTERAS Celsitudinis vestrae nuper a CCepi.
mus, spem mellis initio propinantes, vendinum in medio, oleum in fine. In quibus continetur vos ad partes istas nunc temporis descendisse ad terminandas quaestiones inter Uominum Regem Angliae dc nos, prout expedire videbitis. Non credimus vos ad haec venisse, nee res vos ad hoc suseipimus, multis ex causis, quas loco dc tempore opportuno manifestabimus. veruntamen si quid boni de pacis per manum vestram nobis acciderit, Deo gratias dc vobis. valeat Celsitudo vostra, ut inde nobis sit melius,
Thomas Cantuariens s Arelii . Episeopus Wilhelmo Papiensi .
Venerabiti Domino, ef amlao de meruis diligen mbelmo, migratia tituti sancti Petra ad ρυ - 1b Nero Cardina , Apostolicae sedu Legato , mas eadem traria Cantuariensis Ecclesiae Ministis milis, salatem , ct contra Principum insolentiaram
GRATIAS habemus dilectioni vestrae, quoa
litteris Celsitudinis vestrae parvitatem no stram
202쪽
stram ne tandem vistare digiratus estis. mae quidem ex praesentis temporis stacu pensatur 1 multis , non ex pretierito, quam Deus in futuro de miselleor. dia sua, eum voluerit, dc dignum judicaverit, erigere poterit in meliorem . mod dieitis, sicut videtur multis, vos in varia propolita circa dilectionem nostram esse distractum , hoe factum suisse utilitatis nostrae causa, ne haberemini su pectus 1 Rege, quom incis fieret devotus Romanae Ecclesiae, mimasque benignus ad faetendam nobiscum pacem,novit Deus, qui iii spector est eordium , ipseque rei manifestabit lδectus. Si deto nune temporis deseendistis in terram suam, pro ac la erarum vestiarum habet continentia, ad deriden uas quaestiones, quae inter nos&ipsum vertuntur , sicut magis expedire videlitis Ee. oesiae, hoc certe possibile est. Ueruntamen credi. mus nos pro certo nosse, ad quid veneritis, & ad quid debeamus suscipere. Unde est, quod di te tionem vestiam quam plurimum exhortatam cupimusella in Domino, ut si e vos in hoe negotio habeatis , ut inde sit honor Deo, relevamen Ecclesiae, gloria vobis in populo di gente. Si veto aliquid boni di pacis nobis & Anglicanae Ecclesiae per operam vestra iu& industriam aeeicerit, gratias Deo, de vestrae sollicitudini. Et utinam pio eo in pallionis attendatis assectu , quanta nos & Ecelesia Anglieana sustinuerimis gravamina, dc adhuc sustineamus , quantum qua laedatur universalis Ecclesia in nostro gravamine. Ad hoe quidem negotium Univer . orum respi ieiuni oeuli, ipsiusque finem exspecta iit, in quo sa-imet sibi eornua Prine ipum insoleluia, vel quod dignius est, sustinebit delacium . Et utina in mag spatiatur desectum, quam eκ adventu vestro resumat
vires. Valete, & ut nobis sit melius de Eeeleius ,
EX litterarum vestram i tenore perpendimus 3c vos illustrissimi Domini nostri Regis Francinxiam meram obtinuisse gratiam , 3c obtenta gaudere. Quod quidem gratum habemus 3c tenemus acceptum, eoque amplius, quod nec instantia vestra , , aliorum Amicorum nostrorum frustrati sumus , in quod petebamus, nostrum successit ad votum . Unde sileue sua residet in animo nostro gratia grata , petimus ob ipsius amorem dc reverentiam, cuius . sicut dicitis , circa nos de negotium nostrum solliei. trado non modica est , quod retribuat et , qui sacere Potest, bonorum retributor Altissimus . Sit nobis vcstia gratior impensa, quam quidem, etsi amulus
retro te inporibus affectuose affectavimus, nune procoetio Domini Carnotensis, dc magistri P Pa. Piensis interventu affectuosiorem imploramus , ut Gaudere debeamus de impetrata , dc sentiat Eeci fia, quae nobiseum vexatur nimis injutios E, dc nos brist. Dum operarim. X.
eum ipsa de benevolentia vestra provemim , de ex. provectu recipiamus quod justum est . Selmus equidem dc firmum tenemus , quoniam sieut paria delicta mutua compensatione abolentur, sie vicissitudones gratiarum devotione mutua connectuntur. Satis
et edimus dictum esse sapienti. Pr erea de mee f tura , cujus spes melior vobis promittitur, gratias omnipotenti Deo, dummodo fiat Melesiae comm do dc nostro. Quod utinam altius attendatis, de
animis vestris inseratIs argutius, curantes ne Vana
spe deludamini, dc salsis promimionibus sollieitudo
vestrae vacuetur. Revera verum est, quoniam Sapiens dissimulat in tempus. Sed proverbialiter dieiis
tur: Dum exspectatvν tempus , fuit, Iabinis ὸ mam bus, nee redit ad votum . Et Medicus: Dam dolet, accipe. Ego vero dico vobis, quod opto non saei letranseat aures nostras, nee lubricὸ labatur ab animo vestro, fortunam prati entem, quae nuda vestris putet conspectibus , pressis manibus tenete: Utimini ea pro tempore , lublica enim est, nee invita teneri
potest. Hic hac'enus. C terum de adventu vestro Parisius triduo ante, si pIaret, nobis renunciare , ut si lorie equitaturas invenire poterimus, quae apud nos hoc tempore propter Guerram tenuiter habentur, discretioni vestiae loco congruo occurramus, &scuamur desiderato colloquio vestro. Sin autem, quod absit, mittamus vobis aliquem familiarium nostri rum, qui renunci et nobis statum vestrum , di quo divertere disponatis. Valete nostri non immemor , ut melius sit indὰ nobis 8c miseris nostris .
Trimas Cantuariensis Arial - Discopus Orioni Cardinia .
tate multiplices vobis gratiarum actio tres re
sese mus, sicut ei de quo indubitanter confidimus , dc quem inter Amieos nostros nobis charissimum dc praeci ptium reputamus. Memores quidem existimus, quod litteris benignitatis vestrae nobis multas grates retulistis : quia Regem Francorum pro vobis ita interpellavimus , dc quam potuimus ad n gotium vestrum effectui manet pandum operam adhibuimus . In dubitanter vero sciatis , quia Regem penes dc alios Amicos nostros in hoci sed de in omnibus quae poterimus, quantum Divina gratia nobis indulserit, consilium dc auxilium ad honorem
vestriim eaerae iter impendemus . Memoriter enim tenemus dc semper tenebimus, quoniam ex quo nostri notitiam habuistis, propter Regum amorem , aut Principum savorem nullatenus nos voluistis e serere, aut pro alicujus emolumenti eupidine nosa dilectione vestra alienare . Si eut autem vobis per magistrum Papiensem signifieavimus , talis hora fuit, qua, ut litteras vestras reciperet , pro magnitudine pecuniae Regem nollemus interpellasse, tum pro pudore quem habuimus, tum pro tergiversatione quam ex ipso Rege perpendimus. De eo quod eausa legationis, vel sicut Legatus terram suam ne ingrederemini vobis interdixit, feeit quod voluit, nee deberetis idei reo ita sei: quia seut diseretio vestra melilis novit, non mirum debet videri,
si is qui suilia est in diernio, facilis sit in mutando.
203쪽
ruat, vetiti ne sanullaritas, quam cum Rege, ut dieitur, ulterita contraxistit, vobis sit oeeasio deliti. quendi. Et profecto omne animi vitium tanto conspectius in se erimen habet, quanto major, qui pec cat, habetur . Caeterum ego interim spero, quod
haee vestra & Domini Regis similiaritas, quae multis adeo suspecta est, mi osa erit Ecclesiae, necessaria nobis, salubris illi, de vobis gloriosa . Si enim vos audierit in eo, quod juris necessitas eogie, dc quod sine salutis suae dispendio vitare non potest, procul dubio poenitebit, confitebitur eulpam, de humiliter satirieiens Melesiae pacem de liberialem, nobis ablata cum integritate restituet, de fraternum odium
de corde prorsus avellet. Λlioquin quis eum eripere potest 1 Iaqueo mortis ρ Seio utique, quoniam indu hitanter verum est, etiam Ac notissimum, quod nec Petrus ipse hane aerepit ii Domino potestatem, ut impaenitentes possit absolvere. Et proeul dubio constat, quia si res ablata reddi promittitur, nec redditur , non agitur paenitentia, sed fingitur. Ubi autem Prineipis Λpostolorum eohibetur aut horitas , nulla ratione erediderim convalescere posse eujustumque
hominis potestatem . Fateor autem, dc verum est ,
Domino Regi, utpote gloriosissimo Prineipi, quam
pharimum deserendum, sed ita ut Deus nee in minibmo disendatur. Λlioquin species idololatriae est sub
cujuseumque utilitaras praetextu erraturam Creatori praeponere, si eat Beatus docet Apostolus i Mala enim faciem a nonsutu, ut proWa Mart bona . Non licet ali.
cui dispensare contra praeceptum Domini, quod in Iege vel in Evangelio perpetuam habet causam. Ut autem possitis mihi commodi lis providete, ut elamor Pauperis introeat in aures vestras, quartus exilii mei annus elapsus est, cum tamen Domino Regi per me dc per alios saepe obtulerim , quia lieEt conscientia te.
ne non meruerim iram ejus, tamen pro recuperanda
gratia ejus libenter sacerem quidquid ei placeret, sal. vaeonscientia dc samae integritate. Actum est meeum per quosdam mediatores, ut recederem a fidelitate Acobsequio Domini Cantuariensis, jurarem fide Iitatem Regi, de observantiam consuetudinum Regni, quod
quia sacere nequeo nec volo, quoniam contra con.
eientiam est & honestatem , pro seriptus exulo , dc libenter exulabo dum Deo placuerit. Nunquid enim obediendi necessitatem rumpens, in periculo Ecelesiae, in ea usa Dei Patrem dc Dominum deseram, dein consuetudi nes jurabo, quas sacri in non ex reprobant , de Dominus Papa de consilio Fratrum apud Senonas, vobis ipsis, ut opinor. audientibus comdemnavit λ Certὸ observantiam Canonum, aut ipsius etiam Evangelii non jurarem , quoniam, ut Aposto lus ingemiscit, in ν Dis offendimus omnes , dc minus nutum est praevarieari , quini praevaricationem cumulare perjurio. Seio autem quod per jurii, aut inobedientiae , aut cujustumque turpitudinis nemo vos habebit author es. Sed quia timeo, ne vos taedeat verbositatis inrie, verbis hune facio finem, supplieans ut vos Ecclesiae diutius naufragantis studeatis finite miseriam , dc quae nobis jugiter inseruntur , injurias propulsare . valeat semper Dominus, dc proscripto rum Christi misereatur. Intercedo enim vice omnium coexulantium: de si mihi non fuerit exhibita consolatio, mihi tamen reputabo impensum, quidquidatus proscriptis Christi per vos novero esse exhibiis
Nomae cantuarie si Arebi Episcopo Wisse iis Papiensis. LICET temporum qualitate variata, ne Roma
na Eeelelia Schismate laborans graviora detri. menta incurreret, in varia erga vos juxta quorundam opinionem videamur declinasse proposita, no.
vit tamen, qui inspector est eordium, dilectionem vestri nostro in pectore continuε resedisse. Sicut a tem vigilantiae vestrae sepe nos recolimus intimasse . suspieionem Domini Regis Angliae, quatenus licuit,
vitam puravimus, ut procedente tempore inter vos
dc ipsum ami ea interventione enicacius mediare pos. semus, dc tanti Principis devotionem Sedi Apost licae conservare. Nune autem ad quaestiones, quae inter vos di ipsum vertuntur, sicut Ecelesiae Dei magis expedire viderimus, terminandas in terram suam una cum Venerabili Fratre nostro otione Cardinale Diamno destinati vigilantiam vestram exhortamur. dc suademus attentius, quatenus his , quae amplioris dissidii causis generare solent, quantum in vobis est evitatis, ad ea, quae concordiae cooperari valeant . studiosii seu retis intendere. Nos enim di paei, de profectibus vestris, quatenus gratia Divina indulse. rit, remota personarum acceptione, sudebimus cooperari, nihil studii relicturi, seut authore Dinmino rerum argumenta monstrabunt, quod ad ho norem Dei, dc Ecelesae suae valeamus impendere.
Thonus Cantuariensis Arelli Episeopus Withesino Papiensi,
LITTERAS Celsitudinis vestrae nuper accepi.
mus, spem mellis initio propinantes, veri num in medio, oleum in fine. In quibus continetur vos ad partes istas nunc temporis descendisse ad terminandas quaestiones inter Dominum Regem Angliae dc nos, prout expedire videbitis. Non credimus vos adhaee venisse, nee eerid vos ad hoe suseipimus, multis ex causis, qua loco dc tempore opportuno manifestabimus. Veruntamen si quid boni de pacis per manum vestram nobis acciderit, Deo gratias de vobis. Ualeat Celsitudo vastra, ut inde n bis sit melius.
Thomas Cantuariensis Arehi . Episeopus Wilhelmo Papiensi .
GRATIAS hibemus dilectioni vestrae, quod
litteris Celsitudinis vestrae parvitatem nomstram
204쪽
stram nune tandem visitare dignatus estis. quidem ex praesentis temporis stacu pensatur a multis , non ex prperito, quam Deus in futuro de miselleor. dia sua , eum voluerit, dc dignum judicaverit, etigere poterit in meliorem . mod dicitis, fieut vid tur multis. vos in varia propolita circa dilectionem nostram esse distractum , hoe factum fuisse utilitatis aio strae causa , ne habereminι su spectus 1 Rege, quo minis fieret devotus Romanae Ecclesiae, minusque benignus ad faetendam nobis. um pacem, novit Deus, qui in i pector est eordium, ipseque rei manifestabit
Si veto nunc temporis descendistis in ter- iram suam, pro ai l .. erarum velliarum habet continentia, ad deridendas quaestiones, quae inter nos&ipsum vertuntur, sicut magis expedire videlitis Eeclesiae, hoe certe possibile est. Ueruntamen eredimus nos pro certo nosse, ad quid veneritis, dc ad
quid desimus suseipere. Unde est, quod discretionem vestiam quam plurimum exhortatam eupimus
esse in Domino, ut sic vos in hoc negotio habeatis , ut inde su honor Deo, relevamen Ecclesiae. gloria vobis in populo dc gente. Si vero aliquid boni&pa. cis nobis Ac Anglicanae EecIesiae per operam vestram di industria maeeicerit, gratias Deo, dc vestrae sollicitudini. Et utinam pio compallionis attenduis asDiau , quanta nos dc Elelesia Anglieana sustinuerimus gravamina , dc adhuc sustineamus , quantiam qua laedatur universalis Eeelesia in nostro gravamine. Ad hoe quidem negotium Univeritum resipiciunt uti, ipsiusque finem exspectant, in quo su iniet sibi eornua Ptinet pum insole tuta, vel quod di ignius est, sustinebit desectum . Et utinam mag spatiatur defectum, quam ex adventu vestro resumat
vires. Valete, dc ut nobis sit melius de Eee Iesiae ,
Thomis Cantuariensis Archi-Episcopus Wil helmo Papiensi.
Ex litterarum vestrarum tenore perpendimus dc vos illustrissimi Domini nostri Regis Franco-
sum meram obtinuisse gratiam , dc obtenta gaudere. Quod quidem gratum habemus dc tenemus aece. Ptum, eoque amplius, quod nee instantia vestra , re aliorum Amicorum nostrorum frustrati sumus , α quod petebamus, nostium successit ad votum . Unde si eut sua residet in animo nostro gratia grata , petimus ob ipsius amorem dc reverentiam, cujus . se ut dicitis, circa nos δc negotium nostrum sollici. tido non modica est , quod retribuat et , qui facere potest, bonorum retributor Λliissimus . Sit nobis veni a gratior impensa, quam quidem, etsi amulus
retro te inporibus assectuose affectavimus , nune pro certo Domini Carnotensis, dc magistri P Pa. piensis intervectu affectuosiorem imploramus , ut
gaudere debeamus de impetrata , dc sentiat Eeci si a , quae nobiseum vexatur nimis injuriosa, dc nos
eum ipsa de bene ψolentia vestra provectum , de exoprovectu recipiamus quod justum est . Selmus equidem dc firmum tenemus, quoniam neut paria delicta mutua compensatione abolentur, sile vieissitudines gratiarum devotione mutua connectuntur . Satis
eredimus dictum este sapienti. Pr erea de paees tura, cujus spes melior vobis promittitur, gratias omnipotenti Deo, dummodo fiat Ecelesiae eomm do dc nostro. Quod utinam altilis attendatis, Ac
animis vestris inseratis argutius, curantes ne vana
spe deludamini, de salsis promissionibus sollieitudo
vestra evacuetur. Revera verum est, quoniam Ω-lpiens distimulat in tempus. Sed proverbialiter die se
tur: Dum exspectatur tempus , fugis, labitu ν ἐ-N-bus , nee redit ad votum . Et Medicus: Dam dolet, accipe. Ego vero dico vobis, quod opto non facile transeat aures nostras, nee lubrita labatur ab animvestro, fortunam praesentem, quae nuda vestris paret conspectibus, pressis manibus teneter Utimini ea pro tempore , Iublica enim est, nec invita teneri potest . Hic hacte iras. 'terum de adventu vestro
Parilius triduo ante, si pIacet, nobis renunciare , ut si forte equitaturas invenire poterimus, quae apud nos hoc tempore propter Guerram tenuiter habentur, discretioni vestiae loco congruo occurramus, dc Duamur desiderato colloquio vestro. Sin autem, quod abiit, mittamus vobis aliquem familiarium nostro. rum, qui renunciet nobis statum vestium, &quo divertere disponatis . Valete nostri non immemor , ut mesius sit inde nobis Jc miseris nostris .
DE vestrae sineeritatis dilictione dc fidei Integi
tate multiplices vobis gratiarum actiones reserimus, sicut ei de quo indubitanter confidimus . dc quem inter Amicos nostros nobis charissimum dc praecipuum reputamus. Memores quidem existimus, quod litteris benignitatis vestrae nobis multas grates retulistis : quia Regem Francorum pro vobis ita interpellavimus, dc quam potuimus ad n gotium vestrum effectui mancipandum operam adhibuimus . In dubitanter vero seiatis , quia Regem penes dc alios Amieos nostros in hori sed dc in omnibus quae poterimus, quantum Divina gratia nobis indulserit, eonsilium dc auxilium ad honorem
vestrum emaei ter impendemus . Memoriter enim tenemus dc semper tenebimus, quoniam ex quo nostri notitiam habuistis, propter Regum amorem , aut Pt incipum favorem nullatenus nos voluistis deserere, aut pro alicujus emolumenti eupidine nosa dilectione vestra alienare . Sicut autem vobis per magistrum Papiensem fgnificavimus , talis hora fuit, qua, ut litteras vestras reciperet , pro magnitudine pecuniae Regem nollemus interpellasse, tum pro pudore quem liabuimus, tum pro tergiversatione quam edi ipso Rege perpendimus. De eo quod eausa legationis , vel sicut Legatus terram tuam ne ingrederemini vobis interdixit, laeti quodi voluit, nec deberetis ideirco itasti: quia se ut dise, eretio vestra melios novit, non mirum debet videri,isi is qui suilla est in diernio, saetiis sit in mutando.
205쪽
Demee nostra fierenda non irassumus non admirari, quae protractu temporis videtur protelari, & juxta quorundam opinionem quasi quodammodo enervari . Cujus rei eausa dilectionem vestram Propensius ex Dramus , quatenus ad eam reformandam inter nos &Regem adeo diligentem & emacem operam studeatis adhibere, ut ab omnipotenti Domino condignam possitis tetributionem recipere, & nos de ectero es.fieaeiae vestrae teneamur omni tempore obnoxiores
QUANTO migis de vestrae sineeritatis dilectio.
ne confidimus, tanto confidentius in negotiis nobis & Eeelesiae nobis commissae emergenti. bus at vos, stetit ad unicum & extremum suffragium remnimus. IndE est, quod de vobis, si eut de A eo speei aliter dilecto, indubitatam obtinentes fidueiam sineeritati dilectionis vestiae ad mem riam reducimus, vos dignanter nos & Melesiam nostram, immo vestram potilis, sub vestra protectione admisisse, dignitates euius & jura illibata ser. vare nune temporis necessarium est , & plurimlim nobis & vobis expedit operum exhibitione demon. Brare. Exhibitio enim operis , probatio est disse. ctionis. Nos igitur dilectionem vestram modis quihus possismus attentias exoramus , quatenus digni,
rates, libertates, ct jura Melesiae nostrae intacta &illibata eonservari, studio& prudentia vestra sollieitε procuretis. Sed de his hactenus. Eeee, Domi. ne mi, litteras Domini Papiensis, quas in initio adventus sui, non penitus pompositatis gloria earentes, nobis destinavit, has equidem poteritis inspicere , nec eas , ut credimus , nota cujussam iactantiae invenietis omnino orere. Rus vero adventum sperabamus nobis consolationem conserre & pacem , qui potius nobis contulit desolationis augmentum , quiun consolationis auxilium . Iactitat enim Dominum Papam ipsum in terram Regis Angliae misisse priueipaliter ad terminandas quaestiones , quae inter nos & Regem vertuntur, ficut Melesiae Dei viderit magis expedire. Non credebamus, nec penes Curiam Romanam hoc promeruimus, ut ipsius
subjiceremur arbitrii judicio, quem Curiae Universi.
tas nobiscum pariter bene novit nostrum esse inimi. eum di Melesiae nostrae, neenon & hostem plusquam manifestum . melinabimus judicium. De est ero orn-nem in vobis spem & fiduciam nostram seeundario post Deum penitus projicimus, attentius rogantes , ut eum per ipsum paeem & reconciliationem aliquam nullatenus speremus , sollieitudinem prudentiae v. Drae ita emeae iter adversus eum apud Dominum Papam exhibeatis, quatenus perssinis, tam Cimirinis, quIm Transmarinis, litteris suis firmiter praeeipiat ,& in virtute obedientiae injungat, ut sententiam , quam in Regem & Terram ipsius rationabiliter promulgabimus, firmiter teneant & observent . Praeterea partes vestras diligentilis interponatis, ut confirmationem Primatiae nostrae, quam in primo adventu nostro Senonis Dominus Papa nobis eoncessit, per vos obtineamus,& memores estote nostri, sicut
sumus & veitti, di latorem Praestatium, qaanto nia
tufius poteritis, & expedἱre, dE ad nos tr2nsmittere. Melesiae statum, Domini Papae, &vestrum nobis
signifieantes, procuretis. Ualete.
QUID me tamdiu silere e gerit , in quo si
tu versatus sum, vobis ex litteris Domino Pictaviensi missis faei se innotestet. Unde ad reliqua necessitatis meae pri*rediens attemita precor , quatenus conditione mea diligenter inspecta , ex omnibus ei reumstantiis personarum , dc cause, dctem. poris reseribere placeat, quid potissimum videatur .
Hoe in praeelectione consilii observato, ut semper honestas utilitati praejudiret. Et si Domino Epis m, dc vobis, Ac magistro Laurentio visum merit . ut mihi δ: aliis exulibus Christi pro retur facultasseeura Luatos adeundi, ean obis desidero proeu-
rari. Ita tamen , ut antequam illos adeam , Domini Episeopi, dc vestro, di magistri Laurentii , si tamen ab Anglia rediit, super negotiis gerendis fiminsormatus consilio. Uarius autem rumor est, aliis
asseremibus Cardinales fideliter pro Melesia Dei Ia. boraturos, aliis dicentibus, quod proposuerunt distrahere Melesiae libertatem, dc evacuare cauta n strae justitiam pro pecunia, quam tamen non Ilerimittere in corbonam, quia pretium sanguinis est . Erit itaque diligentiae vestiae reseribere, quod de consilio eorum, Et statu Domini Regis, & Curiae habueritis exploratum , dc quae circa Dominum Epist pum dc vos agantur, fidelius intimare. Precor etiam, ut mihi remittatis, siquid magister Ioannes rescripsit. Detis operam ut scribat.
EX inspectione Iitterarum vestrarum Iaetas accepi, quod Domino uc ilhelmo Papiensi legatione iungenti adhaerebitis. Nee dubito, quin nobis de vobis possit ossiciosa dc utilis esse samiliaritas ejus . Et quia vobis notius est , quam alicui nostrum, iaquo calculo, quantum ad nostrates , causa nostra versetur, precor auentius, ut inspectis his , quae
Domino Episcopo setipsi, & magistro scholarum .
quod causae nostrae credideritis expedire, per latorem praesentium reset ibatis. Dieitur autem quod hujusmodi Legati neminem reeipere consueverint in interiorem Domus suae familiaritatem, qui non eis de exhibenda fidelitate de fide servanda, & Meultandis seeretis praestent juratoriam cautionem. In quo quidem articulo dilectionem vestram, si tale quid exactum fuerit, desidero praemunirῖ, ut se se, si res exegerit, obliget ad humanum obsequium , ne in noeentia conscientiae dispendium patiatur. Et liaeet Arcana sua se studeant oeeultare, non Deilἡetediderim, quod, nisi quatenus Romanis more an.
liquo licet, exercere velint opera tenebrarum, praesertim cum sciant omnium oculos in se eme defixos . Nam si rumoribus eredi oportet, alter eorum propo
fuit Regi Λnglorum Melesiae vendere libertatem , &sanguinem innocentum, di proseriptorum pro D
206쪽
s. THOMAE CANTUAM LIB. II. 181
LIBERALITAS Vestne sedulitatis in non tam
crebris, quam continuis, ct perennibus beneficiis promeretur, ut non ad frequentes, sed peten nes vobis gratiarum tenear acti res . Te eor quidem, teneborque perpetuo, & quo plus sincerae a se sectionis, quot solum possum ad praesens, repender , eo ampli iis dc arctius me non dubito obligari . Nam in e haritatis contractum indubitanter venit , di specialiter obtinet, ut habita reddatur semper , &ut, nisi reddita, rullgtenus h beatur. Sed quantuine1 hoe, quod me totum, id est, homitiem parvum nomine, saculta eminorem, minimum metito
vobis deber, prouteor λ Nam totum istud promeri. to parum est. Sed dum mecum in ratione dati ben scii , humanitatis exhibitae , profuse liberalitatis coetur. Hii is anellione Religiosa, obligastis vobis dcillia in totum, qui meri saram bonum dc eoagitatam, dc supetessitientem .mercede centupla refundet in li-Duin vestrum . Totum, inquam , dc sidue liter dixerim totum, qui nulli cedit i a partem, licet octingulis electis gratiarum usus conserat speciales, sui amen munere integro , non deeiis nee distincto par ficulatim, quia cuivis totus adest, aut totus Uahitur . Hie certe se pro me totum debet, dc procul
dubio totum reddet , quoniam fidelis est in promistb, α munificentissimus in retribuendo. Secuti estis ot sequnnini fidem ejus, ut sede mandato de promisso
teneri meminerit. Praeiertim cum operatoribus mi.
sericordiae publieum Evangelii dederit munimentum, quod confirmare dignatus est charactere odi. cis suae, de insignire sanguine proprio. Hae ergo erit miserationis vestrae retributio eopiosa, haee humanitatis exhibitae Divina merces, oc impendii temporalis aeternum compendium. Et quidem, ut justum est, magni Heio terrenae iacultatis subsidia , sed pluris sunt solatia tecti consilii, quae a vobis imdesinenter recipio: dc adminicula verae vitae, moni menta dixerim dc instrumenta sapientiae . Caula ergo frequenter selibendi vobis duplex mihi est . Primo , ut statum vestrum , quem periclitari timeo, explo rans iatissaeiam sollieitudini. Deinde, ut vestia prudentia instruar , qualiter ad varios fortunae motus oporteat me pr uniri. Proinde placeat vestrae di. gnationi reseribere, quatenus prooemeritis cum D mino Rege in verbo pacis, qukl actum lit i a Curia Pieriviensi, ubi credibile est vulpes foveas inrenisse, de volueres coeli nidos, dc parvulo cujus natalis c. Ie,ratur, pene reclinatorium defuime . Conjicitur
enim Radulphi de Faja spiritum ibi praepotuisse , ut c Prophetae, dc pr ones Palatii inebriati sint dolis
di temeritate illius. Utique vetus proverbium est ,
dc quod Uespasianus Λugustus in se dictum patienter
audivit: Mimn posse pellem mutare, non animum . Tradunt etiam, qui de asi malium script e naturis :quia hoc genus animalis nullo unquam tempore mansuescit. Et offellus: aut coarat vulm, sulcos vaνι re necesse est . Sed eonfido , quod vos, etsi non inconcussos, illaesos tamen gratia eo nisuinte, quia seu ilia jacitur tete ante oculos pannatorum . Precor
etiam, ut perpensis his, quae Nuncii Domini Regis -cbrist. I-ι Opera Tom. X. Λ glorum di euntur 1 Sede Apostollea Impetrasse .seiatis qualiter Dominum Cantuariensem dc me, tam erutantuariensem quam Regem, sive Legatos versari oporteat, nam si rumoribus eredi oportet, quo niam Roma pati. Spero tamen quod Dominus Papa aliquid solatii reservaverit parti nostrae, immo suae , dc Melasiae Dei. Alioquin, ut quid terram oecupat Sed absit, ut de eo tam sinistra credamus : quod rari
perverta jactitant adversarii nostri . Sed si Legati in
tanta veniunt potestate , ut ab eis appellari non pose sit, quid eonsulitis λ Nam Papiensis hactenus incaula ilia Regis opes, non timorem Dei, vel Melesiae honestatem habuit ante conspectum suum. Siquidem ubi amor ejus, dc oculus. Λlter vero vir bonae opinionis est, Romanus tamen, dc Cardinalis. Quod si eorum eramen declinaverimus, verendum est , ne apud Regem dc Ecclesiam Gaui ranam causae n litae Iaedatut opinio. Si susceperimus, lices suspe-etos, timendum ne fiabvertant justitiam nostram . Dii pensabunt de nobis, ut detrimentum Eeclesiae compensent loculis suis. Nam quamcumque videan tur se. itie pacem , titulis dc triumpho sitis adseribent.
Deberetur nobis in primis restitutio ablatorum, &Sedium , dc reformatio De uritatis, sed fortastis praecipient nos usque ag decisionem totius litis solis cautionibus elle contentos . Quam conditionem nemo id litigandum, nisi in alius, admittet. Hoc au iem ut memoriae fidelius haereat, in fine censui te
Thomas Cantuanensis arebi-Episcopus Ottoni Cardinast.
AUDITO adventu magnitudinis vestrae , Proq1eriptotum Christi coexolantium nobis exhilaratus est coetus, ec quali ad eonsolationem Eeel liae dc Cleri liberationem de ecelo missus sieΛngesus, exultavit, dc gratias egit omnis Ecclesia Sanctorum. Et licet multis suspectus sit Collega v stet , dieentibus quod acceptor est personarum &munerum , Domini Regis intimus lautor , ut es velit in omnibus patrocinati. dc nos, immo Ecclesiam Dei eonfodere, de jugulare spoliis nostris: N
minis tamen vestri . virtutum rectius dixerim ,
ela restit opinio, ut Angelum Domini eum Moy is , id est, Spiritum Sanctum in Lege pluvium habeatis, qui custodiat vos semper, dc Deum recentem
habere non patiatur, ut verbo Dei aut munus, aut personam piriseratis, aut causam. est, inquit propheta, Deus ια ranspectu ei ara, inquinatae sunt viae ejus ιn omni tempora. Unde dc vos per vias mundas ,
, vias p anas iturum esse Eeelesia Anglieana nociambigit: Quia per vias rectas her habiturum indubitanter conlidit. Nec veretur, ne in prostitutionem
justitiae aeeipiatis supellectilem nostram, qui se itis. quod pecuniam sic adquisitam non Ileet mittere in Corbonam, quia pretium sanguinis est. Utique
non habet eventus fordida maeda bonor . Insultant nobis quam plurimi, dc praeeipue nostri , immo ad vet, sarii, dicentes recte contra nos missum esse Cardinalem Sancti Petri ad vincula, ut ministerio ejus Petrus denuo vinculetur, cum tamen ego interi eredam, quod familiaritas, quam eum Domino Rege in nostra deprellione eontraxit, ad Melesiae pro-fietet liberationem, di si lutem Regis , dc gloriam
207쪽
Dei. Unum tamen est, quod plurim im vereor, nequis fratrum, de quibus Apostolus queritur, egrediens a laete Domini collelus pridem agrestes eoIo- quintidas immiseeat pulmentatio prophetarum , ut sensum Domini agrestibus porcorum , id est, voluptuose viventium, subruat cibis, di mentem luis imaginario iure subvertere moliatur. Sed eum ab uno de filiis prophetarum mortem esse in olla vir Dei audierit, farinam grani, quod pro nobis in terra
mortuum est, ut multum fructum afferat, in ollam projieiet, ut innatae malitiae gramen bonis de Qtero nocere non possit. Ego vos arbitror virum Dei no.
bis a Domino destinatum , qui desolatam in Λnglia Iarti fieri Sunamitidem, & potentem Syrum curet a lepra, ct Gieetitas adhaerentes ei debita crimini condemnatione pereellat. Si his amotis gloriosum nostrum Regem revomueritis, illieo , ut spes est , paenitebit, fatebitur culpam, & humiliter satisfa. ciens Melesiae restituet libertatem , dc parem , dc
nobis omnibus abIata eum integritate, securitate , dc gratia . Nec ultra contendet de conservandis consuetudinibus , quas, ut taceam damnationem , quam eis perpetuae leges infligunt, Dominus Papa Senonis de unanimi fratrum consilio , vobis , ut opinor , audientibus , condemnavit , nec exiget
juramenta, quae salva Fide dc Religione observatil, non pomunt. Sed haec vobis pIenius innotescent , cum Episeopos videritis Baalamitas, non omnes dieo, sed plurimos, qui vana vident dc stulta, nee aperiunt unde ad paenitentiam debeat provocari. Hi contra nos, immo contra Ecclesiam loquuntur se. dentes in porta, de psallit in nos etiam, qui non hibit vinum , Quia ergo in vos omnium oculi directi sunt, honori Dei dc paei Eeelesiae, si plaeet, insi. nite, de praeseribite quid nos sacere oporteat, ut Ecclesia Dei debita gaudeat libertate. Nihil enim est , quod salva patientia de honestate fieri possit, quod
non libentissimε saetamus pro recuperando amore Domini Regis. Chaos inter nos firmatum est, ut nullus nostrum ad vos valeat pertransire, etiamsi velit, dc sumptus habeat. Valeat semper Dominus meus, dc proscriptorum misereatur.
ctae Romahrae Eetusiae Cardinati presistero, TMmas eadem gratia Caniniarriensis Eeriotae reniser Mintilis, ae miserabitu exul, salutem , m fis agere ut vivat
NON credebam me tibi venalem proponendum
emptoribus, ut de sanguine meo compares tibi nomen de gloriam. Alias tibi curandus esset proventus, si non status tui nimis perieuloia oblitus , sortunae ludibria pensares dissimiliter . Sed fortE ut id ageres effieaeius, fortunam meam praesentem in consilio habuisti, cujus dum tristia spectas , Iaetiora quaeque sperare debueras. Alternae enim sunt telum vieissitudines, dc sicut de sueressibus prosperis lapsus est suilis , sie dc in contra. rium. Nec prudentiam tuam latere credo, litat hoc experimento non senseris, nihil esse tam firmum ,
eui non sit perieulum ἡvieIno, se&versa vIre lineideirco tibi stribo, ut sabitos fortunae rasas diligenistilis de eςtero examines, examinatos observes, o,
servatis indulgeas. His certὸ exponenda non suerat Petri navicula, quae etsi si ius coneuti, convelli non novit; quae etsi pluries jactata fluctibus, non submerissa eonsurgit. Husus itaque si veri P iseatoris, si opti. mi Gubernatoris verus vis esse distipulus , nauta ho. nus, sicut serenitatis gratiam multoties tibi feeit au. ra serena, sic impetuoso turbini, invalestenti tempestati omnes ingenii tui vires, teipsum etiam ani mo forti sub omni diserimine opposuisse debueras . Si enim de manu eius gratanter suscepisti paeifica , cur non patienter tolerabis adversa, sorti ad momentum exspiratura λ Sic α Μagister ille Petrus Plineeps ΛpostoIorum resistendo Principibus, nouredendo, sed dissipando pacem iniquitatis singuine
suo nomen meruit in terris, di in eoelis gloriam. Sie erevit vigor Ecelesiae, cum crederetur exstingui . Haec etiam in summa tibi opto, sie agas seliciter , ut vivas in Domino. Vale, ut re inde melius valeam,
INSPECTIS litteris , quas Domino WilheI
Papiensi mittere decrevistis, etsi mentem sobbentis judicare non audeam, styli tamen formam probare non possum. Non enim senare videntur humilitatem, aut processisse de mente hominis, qui Apostolum audierit exhortantem disti pulos Christit modestia nfra nota fit missus, D-ntur prope est . Si enim litterarum vestrarum di ipsius artieuli singuli conserantur, ex amaritudine potius dc rancore animi, quim ex charitatis sineeritate videbbtur processisse responso. aut enim scripsit, uolae. dorias di stommata, id est, patentes morsus dc figuratos taceam, ut eam rem dieatis in medio litterarum vestrarum vobis propinare venenum p Nunquid
vobis visus est Cardinalis presbyter, immo dc Apostolieae Sedis Legatus, in prima salutatione suspiei
nibus inurendus, dc gratis exacerbandus contra consilium Domini Papae , de contra Romanae EeeIesiae reverentiam dehonestandus eonvitiis e Prosecto ego nee Domini ripae Curibrem sie alloquendum fuisse arbitror. Si suas de vestras Domino Papae t. miserit litteras . Regis eausam justi fieame videbi. tur attestatio stripti vestri, de propriam contumaeiam eonvicisse. Esto quod fuerit, de sit adhue helmus inimieus, dissimulandum puto, donec mala opera ejus in lucem prodeant : quoniam Et Dominum Papam ita consuluisse ex relatione Nuneio.
rum vestrorum certum est. Nec tamen dieo, quod
antequam fidem hominis bonis operibus exploretis 8c experiamini, adquiescatis eum recipere judicem . sed nee recusare praeproperε consulo, etsi judicium deelinandum eme non ambigam restitutione ,
quae ad praesens fieri nequit, non habita. Hie in. terim haerendum credidi, di ipsos Cardi reales at Iiciendos , quatenus salva conscientia de fama fieri poterit, dc exspectandum a Domino, ut in parte adversa deprehendatur iniquitas, At impugnatio versetatis, &desectus promissionum. Si se dixit missium ad terminandas quaestiones, prout Ecclesiae Dei vide.
rit expedire , in quo vos laesit λ Nonne pomune
208쪽
S. THOMAE CANTUAR. LIB. II. ip
seut per sententum, ita & per compositionis beni. gnitatem terani rari δ Si exhortatus est, in evitetis , quantum in vobis est, ea quae solent amplioris dista. dii eoussas generare, non video quid peccaverit , elim hoe ipsum sapientissimi dc amicissimi eonsulant, monentes, ut quatenti salva honestate Eeelesae &personae vestrae licuerit, paci diligentilis intendatis.
Rogandus ergo fuerat, ut opinor, quatenus ea ,
quae vitanda dicit, praueribat, Mi de restitutione vestra, dc vestrorum . de Ecelesiae libertate agat eum Domino Rege, vobisque reseribat, quatentis prins erat . Quia vobis di vestris sumptus desunt, ne ad eolloquium ejus possitis aecedere. Nee tutum est allevi vestrorum ingredi terminos Regis Λnglorum. Doceat vos magni consilii Angelus . de sit in ore dc corde eorum, quos mittetis, Spiritus Sanctus . Si inatus, quod in fine litterarum pollieitus est, adimpleverit, et miltiplices gratias arbitror reseren das . si Londoniensis Episcopus, & vester Λreli, Diamnus reeipiunt 1 Domino quod merentur, ibi imputent. Vos tamen videte, an sententia vestra , si ei tatio non praeeesserit, robur sit habitura.
Nam utinam sicut de merito, ita de jure dc iacto sortiri possit effectum.
Thomas Cantuariensis Archi. Episeopus Conrado Λrehi . Episeopo Μoguntino, Arima suis dimidis, salutem , quam si ιer amphorem, eum Isbι
I TZR optimam eonseientiam de durissimam
fortunam tonstitutus ignoro, quomodo& animo meo & tempori paream . Angit me animi amaritudo periculo meo dicere quod sentio, urget me temporis necessitas periculo Ecelesiae silere quod non debeo. Deus bone, quo me vertam Utrobisque perieulum est. Ad dicendum etiam sine periculo non stanteio, dieendo sum Ecelesia defieio , tacendo cum ipsa pereo . Uerum ne Melesae peri. Io peream, & ego dolendo dieo rem dolendamni iras. Capta est Urbs inclita , quae jam sere totum subegerat Orbem, subversa humana gratiae aviditate. Et quae gladio perire non potetat , occiden tali veneno Reeumbit. Proh dolor i ipsius Measu fit undique dispendium libertatis Melctae eom. pendio temporalium. Itur in ipsius ruinam per ansactus divitiatumr prostituta est ut Drnicaria . quae multotum libidini patet in platea, sornicantur eum ea qHilibet potentum , ut subacta cedat ambitioniecincipiens iniquitatem, dc pariens pressuram immeritis. Vae nobis i Quid faeiemus t Ut bis ruit au. thoritas, &. cervix noura quomodo non flectetur Exelusis filiis admittuntur privigni, ut bonis maternis utantur extranei, quibus alendi erant Iegi. timi haeredes . Et quae benignῆ in sinum suum su. sceptura erat oppreos, in visceribus charitatis eu-rxtura languentes, opprimentes elevat, mole graviter conterit depressos. Quo erit nobis refugium de caetero, si non praestita satisfactione meruerintinge absolvi, unde amplius erant condemnandi ;si extorserint tanquim re benὸ gesta remissionem,
qui meruerant ultionem; si reportaverint de indubgentia gloriam, qui conscii de merito exspectabant
poenam o utinam non me repetisset sors ista s perstitem, ne viderem mala gentis nostrae, & Sanctorum , nisi quia, ut scriptura dieit, necesse estimore justitiae temporaliter multa pati iustos mala. Haberet tamen aliquid solatii, si radi eis amaritu- dinem eompensaret dulredo fructuum. Solent enim dura prinei pia meliori fine cone ludi . Uerum ne quid desit ad coronam, hae tempestate cedit nobis in contrarium , ut qui dura lentimus initia, euveuata spe boni, more contrario exspectemus duriora. Exclusi enim sumus a snu Matrtis, clausi sunt nobis Patris viscera, detraxit immeritus bene, meriti spolia, tulit malὸ eonteius rem henE Gn-stii, comprehendit piger henὸ currentis bravium , rapuit puniendus legitimὰ certantis coronam. Ego vero miser in quo deliqui, quid mali promerui Si supra opinionem hominum devotionem exhibui.
si contra voluntatem amieorum fidem servavi, si relictis omnibus devotionis affectu , contemplatro ne fidei nudus, de abjectus eum meis miseriis secutus Patrem meum dc Dominum , exposui me omni periculo, erit ne ista confusionis nostrae reo tributio , restauratio perditorum , radicis amaraeduleedine fructuum compensatio λ An non erunt ista de caetero in ore vulgi remunerationis iniqum proclamatio Videat Deus, examinet ipse, iudicet hanc juris aequitatem. Res miranda nimis, res admiratione stupenda, cuditur jus nomini, immo, ut verius dicam, iuri contrarium , iustitiae dc aequistatis perimens aut horitatem. Transit in jus persecuti persecutoris temeritas, ut reeipiat poenam devictoria donandus, reportet gloriam metito inglorius, vincat uinciendus. Nunquam fuisset ista Le. gatio tantorum ministra malorum, in tot exulum fabricata perniciem mi uerorum , totius Eeelesiae peremptu a compendium. Certὸ nee si seruperint, poterunt me avellere a Christo juvante justitiam, a liberatione servitutis Ecclesiae, pro ea parte sollieitudinis, in qua vocatus sum, i eharitate Dei. quae nos subjecit tribulationi, donee reniat justus Iudex, qui aequa lance dispensabit utrique, juveni pariter Ec seni , Regi ae privato , omnibus aeque prout quisque meruerit. Hune expeto Iudirem, hunc injuriarum nostrarum ultorem expeto, fultus optima conscientia, securus devotione si cera, solidatus in fide vera, certus amore justitiae sustinentes iniuriam nulla debere ratione consun di. Zelo vindicta confrigentes eornua persequentium Melesiam spe remunerationis aeternae nullatenus posse privari. Haee animae meae seribo dimi. dio, ut sentiat amici dolentis angustias, paventis pellat dolores, pereuntis pressuras tollat . Non est enim dolor, sicut dolor meus. Traditus nam qu praedicor in manus inimieorum, proditus ad voluntatem invidorum, laeetandus dentibus malignorum, perimendus unius meorum iudieio perseeutorum .
Res nefanda nimis , sui erudelitate horribilis, sui malignitate odibilis, sui Deilitate contemptibilis, sui iniquitate damnabilis in aeternum . Suffecisse debuerat Papiensibus Italiam subvertisse, nis Et orbem eum Melesiae libertate sua cura perimerent . Haberem vobis scribere plura , si non consectus injuriis, contumeliis a melius timerem dolorum me
rum reIatione mentis vestrae turbare quietem, exag-
setate sollici Udines, in se stare jueunditatem, quam
209쪽
expedit mihi valere, ne peream .. Valeat ergo Pars sana mei, ut convalescat aegrota . Festinet mihi su, enire, ne tota depereat, ut inde recipiat in terris
gloriam, & in Melis eoronam. Valeat iterum &semper , habeatque fidem , sp cet, huie Nuntio, carierisque per Dei misericordiam in brevi vetituris.
Λlexandro Papae Thomas Cantia ariensis Atehi . Episcopus.
SOLLICITI de statu & prosperitate vestra oytaveramus jam pridem certum salutis Nuncium audisse de vobis, & de Confratribus nostris, quid erit etiam vobiseum, & eum Ecclesia sua Dei magnifieontia. Insonuit enim auritas nostris, & toti Galliae verbum, quod noviter factum esse dieitura Domino. Videliret illum Fredericum schismati eum, ignominiose humiliatum , factum sine hono. re eoram Populo & gente. Uerum quoniam rumoribus eredi oportere, & non oportere las est , P
ternitatem vestram asse ose sollicitamus, ut recudirentibus litietis& Nuncio per vos citissime audiamus & congaudeamus, si secerit vobiseum Deus, quod finere consuevu sperantibus in se, non ponentibus earnem brachium suum, non habentibus fidueiam in principibus, in qui 1 non est salus. Si egerit vobiscum, seut egit cum Mechia de Seo. naeherib, retorquens menam in ipsum, qui molidibatur demoliri ipsum Erechiam cum universa gente sua. Si se se rei habet eventus, seut fama divuI. gavit , benedictius Deus , qui novit farere miseri. cordiam cum servis suis. Ecce quanta Dei potentia, quam magna ipsius miseratio: Nisi emineum
merit civitatem, frustra vultat , qui eusMis eam .
Non es i seculo audita virtus Dei manifestior, si Tecte pensetur quid evenerit. Iustitia ipsius iustior,
qua contrivit ipsos fabricatores hujus malitiae, tantae persecutionis ε thores , consumpsi etiam eos
morte famosissima. Ipsum utinam jam & Principem viventem dederit in opprobrium omni populo, in derisum omni transeunti, ut ab omnibus digito monstretur, & fiat de ipso quasi celebre proverbium in ore vulgi dicentis: Ecce humo , qui non posuit Detim a utarem suum. Si eonfisus in potentia sua defecit in ipsa vanitate sua, mi satius fuisset, &gloriosus ad homines moriendo suceu bisse impugnando suos Λdversarios, quam vivendo fieri des e bui eunctis, di in derisum. Haec Dei virtus & ser. illudo braehit ipsius. Quis ergo audeat de eaetero
habens Christi vires in terra obsequi voluntati Pria. eipum in eonfusionem Ecesesiae non puniendo delinquentes Audeat, qui voluerit, non ego , ne transfer tur in me poena delinquentis , ne judieereulpabilis ex dissimulatione vindictae, ne transeam in culpam, qui culpam non admisi . Satis eredo dictum esse Domino meo in parte ista . Qui sapienter investigabit opera Dei, qui diligenter attendet
ipsius Magnalia, prudenter intelliget, quid de cae-
ero opus sit. Praeterea notat Sanctitas vestra aee ἱ- disse nobis quod verebamur , quod praedicabamus lucidum esse de praesumptione.& insolentia Domini V ilhelmi Papiensis, sevi ex litteris nobis sta timin adventu suo transmissis potestis perpendere, a quo magis sperabamus juxta tenorem mandati v stti ad Dominum Regem Franeorum , ct ad nos emissi. stlatium de consistitione pacis, quam con iusionem de quaestionum deeisione inter Regem Λ n-glorum & nos . Non enim ipse est, cujus in hae caussa subjiei debeamus ditioni. Plaesertim eum instantia Regis magis coegerit vos ad ipsum mittendum, quam ipse eoactus, & mimus venerit 1 v bis. Credimus quidem non esse juri consentaneum, nos ejus subire judietum vel examen, qui quaerit sibi farere eommereium de sanguine nos to : de pretio, utinam non iniqu)tatis, quaerit sibi nomen& gloriam . Proinde supplicamus Paternitati vestrae affectuose, si ei cura est de nobir, ut evaeue. tur potesas ejus, si quam habet, circa nos & negotia nostra: transferatur malleus iste a nobis, qui potius elegit esse mes leator Clelieorum obsequendo Principibus , quam Regum offensio consequendo gratiam Divinam . In his vero & aliis, si plaeet Sanetitati vestrae, quae lator praesentium vobis manifestabit, intuitu pietatis & auralii nostri petimus suppliciter, vobis exaudiri . Compatiatur miseriae
nostrae diuturnae vestra serenitas, cujus finem Omnes exime anu . Relumat vires praeceptoris aut horitas, exerat gladium Beati Petri, uleiscitur Christi& suorum injurim . Matiant manus Petri graves ,
qui eas contempserunt pro tempore distimulantes , ut vel sic respiret libertas Ecclesiae, quaeranto tem
pote unguit depressa, ct gaudeat Μundus glorificans Deum, qui fecit vobiseum miseri eordiam suam, quatenus resurgat per vos navicula Petri , quae ab omnibus late eredebatur submersa, exspiret Tyrannorum praesumptio, quae videbatur obtinuit-se. Multa Sanctitati vestrae ei rea materiam istam haberem seribere, sed, ne fiam vobis sermone longo molestus, finem sicio optans audire & videre de vobis, quod desiderat anima mea. Veruntamen unum solum adjicio , quod nequaquam silentio praetereundum est. Credebat sortὸ Dominus milhelmuxtractu temporis dehasisse authoritatem vestram eae fortuitis calibus . Sed Domino vertente casus adinveriss in meIius deludet ut ipse, qui vos sperabat delusum ; per Dei mi serie diam incidet in laqueum,
in quem optando sperabat vos & nos meidisse. Ualeat Sanctitas vestra. &, ut bene sit nobis, vigeat in tempora longa.
POST discessum vestrum graves ad nos suerunt rumores perlati, dilectum stitieet filium nostrum Ioannem Sarraberiensem meanum publice proposuisse, quod exim Episcopos, & alias perso. nas Melesiasticas, & saeculares de Regno Λnglorum, iurisdictione, &potestate venerabilis Fratris nostri Thomae Cantuariensis Arcti. Episcopi exemerimus, juxta beneplacitum di voluntatem Regis Λnglorum , ad ejus depositionem pariter & eon. demnationem intenderemus, divos pro hac re speetali.
210쪽
eis hermituere deberemus. Aliud quo e nobis in-snuatum est, quod Ioannes Cumii, omnia Rese .pta litterarum nostiarum, quas nobis obtinuit , Guidoni Cremensi monitiavit, di sibi secrera nostra detexit. Unde idem Arehi. Episcopus erubescentia de dolore confunditur. &charissimus in Christo H- Iius noster Ludovicias illustris Rex Franciae, de Pria-cipes ejus non pariis sum de hujusmodi tumoribusae turbati , di vehementer eommoti . Leti autem in pluribus nobis proponatur, di quadammodis ere di bile videatur . Mod praedictus Ioannes pro honinis de exaltatione praedicti Λrehi - Episeopid: Mele-- έ- , dc pio libertate Melesiae tantam, dc ita fideliter laboraverit, quod studio de stllieitudine sua, postquὶm ad propria mi it, Witos Melesiasti. cos, qui Regia captione detinebantur, ab ergastu. oearcetis secerit liberari. Et etiam idem Ioannes per litteras suas nobis signiseavit Regem publieὸ coram multis dixisse se vella Clericis suae terrae illam libertatem, quam a tempore Henriei Λ vi sui habuerat , servare. Quia tamen hujuimodi fama usque adeo erevit, quod in partibus illis opinionem nostram sinistra Deit aestimatione eorrodi, discre,
tionem vestram monemus atque mandamus, quat:
nus continuo per litteras nostras praedictum Λαhi- Episcopum eonis lari curetis, di omnem ab animo ejus amaritudinem Et suspieionem tollentes, eum praedicto R Ei in primis reconciliari , de plenam i ter eos paeem componere omnimodis intendatis ,
de quanta poteritis ad hoc sollicitudine Ac diligemtia elaboretis r ita quod sibi de Melesiae suae antiqua jura de libertates integre dc illibatia servetis. Nee iaterra ipsius aliquid, quod gnum sit faetatis, ecis Regnum ejus, si vos intrare vellet, nulla ratio. ne intretis, nisi Archi. Episeopus sibi nimitus iiDtegre recone ilietura quia ruper nobis di vobis detra. heretur plurimum, di communis vox omnium honestatem vestram sinistris detractionibus laceraret . De Ioanne vero Cumin , si ita esse inveneritis ,
districtam justitiam faetatis, ita quod alii debeant
similibus deterreri. Volumus autem ut in omnibus actibus de operationibus vestris circumseri με, Ec malua, ae providὸ vos habeatis, ita quod adversus nos nulla possit detractionis materia subrieta. ti, di devotio utriusque Regni per studium dc eonversationem vestram circa nos de Ecclesiam debeat ineinanter augeri, di vobis exindε perpetua valeat laus di gloria comparaui. Datum I triani, ninnas inii.
litteras inspeximus sollicite . Nuncio itaque, di liuetis fidem adhibentes, & transeripta Domini Papae diligenter eonsiderantes , quantum in delib. ratione eonsilii nostri invenire potuimus, non vi, dentur ista modo posse utiliter attentari, cum min- de correctionis vel emendationis spes minime videatur posse haberi. Bona enim & res Cleri rum fratrum vestrorum, qui vobiscum sunt, sicut &vos , ut credimus, beta novistis, mandato Regio deti nentur: cujus animus, & eor, & voluntas, ita
vobis, di ab ipsis aversi sunt. ue nee 1 quolitatuerbum reconciliationis valeat sustinere. Et ideo, sitat per Nuncios nostros vobis fgniseamus, omportunum videtur ad praesens ista disserte, donee vel viam Deis quolibra modo Deus ipse aperiat , .el xmpliori deliberatione, si inveniri non poterit, quid vel qualiter in praedicto negotio statuendum sit, Dominus Papa maeeipiat . L antlim enim nobis videtur, brevi simulo, di modiosassione magnam possemus seis ram, & profundam praeparare foveam,1 quo saltem usque ad conscientiam Domini Papae tutius est abstinere.
NEC priorum nee posteriorum mihi placet comceptio litterarum . quas ad Dominumhelmum mittere decrevistis: quia nimis plenae ubdentuν suspicionibus, di supra modum dentosis sali. bus abundare L Timeo enim, ne temeritas nostra& illum di alios nobis inimicantes justifieet. Unde eum in Pictaviam missurus essem Latorem pia seruium, per vos transtum neere jussi, ut &sem tentia mea vobis innotescat, di Domino Pictaviensi, si quid pia euerit, per eum mittere valeatis. Est mihi, aliam Cardinales in primis conveniendi forumam praeelmi, quae quidem vestrae pertanae eminem tiam non deceret; sed tamen similiorem arbitror condecenti, ita tamen praelecta intelligatur, sid, -ioni uestra sti erit, ut pro dat. vestrae, inquam, quia nolo ut senius insulsos, ct ariditas linguae meae in vestrae elientelae risim, ct opinionis meae dispendium publicetur . Non displicebit tamen , si errori meo compatientibus Ombardo smeretilis innotuerit, &Alexandro. AIter enim Primceps meus est , alter aut Frater ordinis nostri , aut amicus. Ea siquidem conditione emisi litteras, ut si vobis placuerint , progrediantur ad Esse pum Pictavi ensem. Et si ei visum fuerit expia ire, pertranseant ad Cardinales, immutato tamen ante, si quid deereverit immutandum. Alioquin in domo .estra vel illius dentur ineendio.
INsCRIPTIONIS mutatae mustas reddere super
fluum puto . cum per imum sit praesertim sapienti, quoniam malitia temporis & insidiantium vigilantia praeter morem seribere cogant &contra rationem. Indulgendum est ergo neressit ei, si non desertur honori. Nee habere debet suspicionem injuriae, eui conspieua suffragatur ratio caussae approbatae. Unde vero praesumptio videtur omeli intulisse dispendium, inde eharitas necessistatis armis stimulo suscipit inerementum . Nam& sor eis augentur incendia, si in flammas erumpere prohibentur. Et ut experio credatur Aut tit plus urua uctus metu insuat i tuis . Et seue hie in motu semper versatur , & impatiens